Ejekiel 47
Laora kulu ma tye ka mol kun piine a ki i ot pa Lubaŋa
1-Dano-nu dok otela odwoka cen i doggola ka ma gidonyo ki iye i ot pa Lubaŋa. Ci aneno pii tye ka mol kun katti ki i te doggola dok yo tuŋ wokceŋ (pien ot pa Lubaŋa bene onoŋo tye okemo yo tuŋ wokceŋ). Pii onoŋo tye ka mol bino piny kun a ki piny yo tuŋ acuc i te doggola me ot pa Lubaŋa, kun wok kwede i ŋet keno tyer yo tun acuc. 2Lacen okela woko kun wok kweda ki i dogcel ma tye yo tuŋ acam, ci owoto kweda orumo cel ki yo tuŋ woko obino kwede i dogcel ma woko ma okemo yo tun wokceŋ, Laora kulu onoŋo tye ka mol katti woko i ŋet dogcel yo tuŋ acuc. 3I kare ma wacito wadok yo tuŋ wokceŋ dano-nu omako lagada lapim piny i ciŋe, ci opimo piny yadi miya abic kun lubo i laora yo tuŋ piny dok kwede yo tuŋ wokceŋ, ci omiyo akato ki i dye pii. Piine onoŋo tut o wa i odilo tyena. 4Ka dok opimo piny yadi miya abic, ci omiyo awoto ki i pii ki tyena; piine onoŋo tut o wa i waŋcoŋ, Dok opimo piny yadi miya abic, ci omiyo anyono dye pii; piine onoŋo doŋ tut o wa i pyera. 5Ka doki opimo yadi miya abic, ci laora doŋ odoko kulu mo ma pe doŋ atwero kato ki i dyere, pien pii onoŋo doŋ opoŋ omedde woko. Kulunu onoŋo doŋ tut ma pe gitwero ŋolo ne ki tyen kono ka gikwaŋ iye akwaŋa aye romo katte. 6Ci owacca ni, "Wod pa dano, ityeko neno gin man ducu?"
Ka doŋ odwoka cen kun woto kweda ki i dog kulu. 7I kare ma atye ka wot me dok cen, aneno yadi mapol twatwal i dog kulu tuŋŋi ki tuŋŋi. 8Ci en owacca ni, "Pii man tye ka mol kemo lobo ma tye yo tuŋ wokceŋ ci cito wa i Araba. Ka pii doŋ oo i pii me nam ma ocuŋ mot liywii ma pe mol, ci pii me nam doŋ cako doko leŋ. 9I kabedo ducu ma kulu man mol cito iye, gin ma corre limuk ma gibedo i pii gibibedo kwo, rec bene bibedo pol ata. Pii man mol cito kunnu wek pii me nam odok leŋ; dok bene gin makwo ducu gibibedo kwo ka ma kulu-ni mol cito iye ducu. 10Cakke ki i Engedi dok kwede yo tuŋ i waŋ pii En-eglaim, lumak-rec bibedo kunnu i dog nam, ci gibimoyo obwogi ka two kunnu. Kwa rec mapatpat bibedo kunnu calo rec ma gibedo i Nam Madit. 11Ento pii ma tye i kabedo ma obedo dagodago ki i joro-gu pe bidoko leŋ. Gibiweko piine ducu bedo pii me kado. 12-Doŋ i dog kulu ryoryo ducu, yadi ducu ma kitgi patpat bidoŋo iye kun ginyako nyiggi me acama pa dano. Potgi bene pe bitwo dok bene pe gibigiko nyak. Gibibedo ka nyak dwe ki dwe, pien gilimo pii ma mol a ki i kabedo maleŋ-ŋi, Nyiggi bibedo me acama pa dano, ki potgi bibedo yat me caŋo two ki i kom dano."
Waŋ apokki lobo
13Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, "Magi aye waŋ apokki lobo ma ibilubo ka ipoko lobo i kin kaka apar wiye aryo me Icrael me bedo ginaleyagi. Ento jo me kaka pa Yucepu ibipoko botgi dullobo ma do do pa jo mukenegu kiryo. 14Yam onoŋo akwoŋo kun acikke bot kwarowu ni abimiyo lobo man botgi gicamo doko megi; pi meno kombeddi myero ipok woko marom i kinwu.
15"Waŋ apokki lobo bibedo kit man: Yo tuŋ acam, cakke ki i Nam Madit kun wok ki i Ketlon cito kwede i yo ma donyo i Kamat, o kwede wa i Jedad. 16Berota, Cibraim (ma tye i waŋ apokki i kin Damaciko ki Kamat), dok medde cito kwede wa yo tuŋ Kajer-atikon; ma tye i wan apokki me Kauran. 17Kit meno waŋ apokki lobo ma tye yo tuŋ acam bicakke ki i nam cito kwede yo tuŋ Kajar-enon, ma tye i waŋ apokki me Damaciko, ki waŋ apokki me Kamat tye yo tu acam.
18"Waŋ apokki lobo ma tye yo tuŋ wokceŋ bicakke ki i Kajar-enon i kin Kauran ki Damaciko, ma lubo kulu Jordan i kin Gilead ki lobo Icrael, dok kwede i nam ma tye yo tuŋ wokceŋ kun o kwede wa i Tamar.
19"Waŋ apokki lobo ma tye yo tuŋ acuc bicakke ki i Tamar cito wok kwede ki i pii me Meriba-kadec, ka doŋ lubo laora kulu me Ejipt o kwede wa i Nam Madit.
20"Waŋ apokki lobo ma tye yo tuŋ potoceŋ bicakke i dog Nam Madit cito i kabedo ma okemme ki yo ma donyo i Kamat. Man aye bibedo waŋ apokki ma tye yo tuŋ potoceŋ.
21"Ibipoko lobo man woko i kinwu kit meno kun lubo kit macalo wel kaka pa Icrael tye kwede. 22Ibipoko lobo man kun ibolo ki kwir me bedo ginaleyawu kikome, ki pi lurok ma gin lubedo ma gibedo i kinwu, ma doŋ bene gutyeko nywalo litinogi i kinwu. Wubitic kwedgi macalo gin anywalli me Icrael kikome, ma gin bene gibibolo kwir kacel kwedwu wek ginoŋ dullobo mo me bedo ginaleyagi ki i kin kaka pa Icrael. 23Larok acel acel ma labedo gibimiye dul lobo me bedo ginaleyane, kacel ki lwak me kaka mo-ni ma en bedo i kingi. An Rwot Lubaŋa doŋ atyeko loko.


2 Camuel 23
Lok pa Dandi me agikkine
1Man aye lok ma Daudi oloko me agikkine:
Lok pa Daudi wod pa Yece,
lok pa dano ma gipilo wiye twatwal,
dano ma Lubaŋa pa Yakobo owiro, lawer jabuli mamit i Icrael.
2"Cwiny pa Rwot aye miyo aloko,
lokke winnye ki ileba.
3Lubaŋa pa Icrael oloko,
Lubaŋa ma obedo got matek pa Icrael owacca ni,
Ka dano mo loyo lwak maber, kun loyo ma lworo Lubaŋa,
4deyone nen i komgi macalo ceŋ ma ryeny odiko,
macalo ceŋ ma ryeny odiko ma pol pe,
dok bedo calo kot ma twiyo lum i wi lobo.
5Iyo, oda pe ocuŋ kit meno kacel ki Lubaŋa?
Pien otyeko keto gicikke kweda ma bedo nakanaka,
ma oyubo kikore, dok bigwoko maber.
En bimiyo gin ma konya
ki gin ma amito medde ameda.
6Ento jo ma pe gilworo Lubaŋa ducu gicalo okuto ma gibolo woko,
ma dano pe twero mako ki ciŋe noŋo.
7Dano ma gudo komgi makogi ki nyonyo nyo bol toŋ
ci mac aye waŋogi tyeko woko."
Twoni oteka lweny pa Daudi
(1 Tek 11.10-41)
8Magi aye nyiŋ twoni oteka lweny ma yam gibedo bot Daudi: Jocebbacebet ma jo Takemon, en aye ladit pa jo adek-ki. En yam okato ki toŋŋe i kom dano miya aboro ci onekogi woko ducu lawaŋacel.
9Ŋat ma lubo en ki i kin twoni lweny adek-ki aye Eleajar wod pa Dodo ma jo Akoki. En obedo kacel ki Daudi i kare ma gicayo jo Piliciti ma gucokke ka lweny kunnu, ci jo Icrael guriŋo gujer ki ŋegi. 10Ci en Eleajar ocako neko jo Piliciti nio waŋ ma ciŋe ojony omoko i kom pala lucwanne. Rwot omiyo loc obedo dit twatwal i nino meno, Lacen jo Icrael gudwogo cen ka lubo kore, ento gubino pi lunyo jami ki ginaruka-gu i kom dano ma ginekogi keken.
11Twon oteka lweny ma olube aye Cama wod pa Agee ma jo Karar. I kare ca jo Piliciti dok gucokke kacel i Leki ka ma poto ŋor tye iye, ci mony dok oriŋo jo Piliciti woko. 12Ento Cama ocamo co, ocuŋ i dye poto ŋor pi laro, ocako neko jo Piliciti, ci Rwot dok omiyo loc obedo dit twatwal.
13I kare ma gikayo kac jo adek ki i kin jo pyeradek-ki gucako wot, ci gucito bot Daudi i boro got ma tye Adulam; onoŋo buca mony pa jo Piliciti ogony i nota Repaim. 14I kare nu onoŋo Daudi tye i kakannene, dok cel gogo pa lumony pa jo Piliciti onoŋo tye i Beterekem. 15Daudi oloko ki miti madwoŋ ni, "Kono ŋatti mo ocito ka twomo pii amata ki i waŋ it me Beterekem ma tye cok ki dog gaŋ ca, omiya amati, kono ber mada!" 16Ci twoni lweny adek-ku gucito gubaro dye gony pa jo Piliciti, gutwomo pii ki i waŋ it me Beterekem ma tye cok ki dog gaŋ ci gukelo bot Daudi. Ento Daudi pe omato; otino oliyo i nyim Rwot pi gityer amata, 17kun wacci, "Pe kumeno, ai Rwot. An pe myero atim kit man, An dok am at remo pa dano ma gudyero komgi-ni?" En aye lok mumiyo pe omato pii-nu. Twoni lweny adek-ku yam autimo kit meno.
18Abicai omin Joab, wod pa Jeruya, onoŋo en ladit i kin jo pyeradek-ki. Otiŋo toŋŋe olwenyo i kom jo miya adek ci onekogi woko ducu, mumiyo nyiŋe oywek ma mito romo jo adek ca. 19Pienno olimo yweka madit makato ki i kom jo pyeradek-ki, ci odoko ladit me WI monygi; ento pe olimo rwom pa jo adek ca.
20Benaya wod pa Yekoyada obedo twon oteka ma i Kabjeel, latim tim madito. En oneko awobe aryo ma gin twoni labwor me Moab. En bene olor odonyo i bur ci oneko iye labwor i kare ma pee ocwer mapek. 21Ka dok oneko Laejipt mo, dano mamwonya, Laejipt meno onoŋo tye ki toŋŋe i ciŋe, ento en Benaya ocito bote ki odoone, oyuto toŋ woko ki i ciŋ Laejipt, ka oneke kwede woko ki toŋŋe-nu. 22Benaya wod pa Yekoyada otimo gin madito kit meno, omiyo nyiŋe olimo yweka madit ma mito rom ki twoni lweny adek-ki. 23Nyiŋe oywek i kin jo pyeradek-ki, ento pe olimo rwom pa jo adek ca, Daudi oketo en obedo ladit pa jo ma gwoko en kabaka.
24Acael ma omin Joab bene yam tye i kin jo pyeradek-ki; ki Elkanan wod pa Dodo me Beterekem, 25Cama me Karod, Elika me Karod, 26Kelej ma jo Palti, Ira wod pa Ikec me Tekoa, 27Abiejer me Anatot, Mebunai ma Lakucat, 28Jalmon ma jo Akoki, Makarai me Netopa, 29Keleb wod pa Baana me Netopa, Itayi wod pa Ribai me Gibea pa jo Benjamin, 30Benaya me Piraton, Kidai ma bedo i nota ora me Gaac, 31Abialbon me Arba, Ajimavet me Bakurim, 32Eliaba me Caalbon ma wod pa Jacen, Yonacan, 33Cama ma jo Karar, Akiam wod pa Carar ma jo Karar, 34Elipelet wod pa Akacbai me Maaka, Eliam wod pa Akitopel me Gilo, 35Kejero me Karmel, Parai ma jo Arbi, 36Igal wod pa Natan me Joba, Bani ma jo Gad, 37Jelek ma jo Ammon, Nakarai me Beerot, ma latin jami lweny pa Joab wod pa Jeruya, 38Ira ma jo Itri, Gareb ma jo Itri.
39Uria ma jo Kit: gin ducu pyeradek wiye abiro.


Jeremia 18
Jeremia obedo i ot pa lacwe agulu
1Rwot owacca ni, 2"A malo icit i ot pa lwacwe agulu, ci abimiyo iwinyo lokka ki kunnu." 3Ci aa acito i ot pa lacwe agulu, ci anoŋo en tye ka cweyo agulune i kom lawala. 4Ci lobo agulu ma onoŋo lacwe agulu tye ka cweyone-ni oballe woko ki i ciŋe, ci en oloko woko otiyo kwede gin mukene mapat kit macalo en lacwe agulu oneno ni ber bote me atima.
5Rwot dok owaco bota ni, 6"Wun jo me ot pa Icrael, pe atwero tiyo i komwu gin ma lacwe agulu otiyo-ni? Man Rwot ma owaco. Nen, wun jo Icrael bene wutye i ciŋa macalo lobo ma tye i cin lacwe agulu. 7Ka ce i kare mo awaco pi rok mo ni abiputo dok aturo woko ci abityeko woko, 8ka ce doŋ rok meno ma aloko pire-ni olokke oweko timo gin marac, ci abinut pi gin marac ma onoŋo atamo ni atimo i kome ca. 9Dok bene ka ce onoŋo awacci abipito nyo agero rok nyo ker mo-ni, 10ce rok meno okwero winyo doga olokke ka timo gin marac, ci abiloko tamma i kom gin maber ma onoŋo awaco ni abitimo botgi-ni. 11Kombeddi doŋ itit bot jo Juda ki jo ma bedo i Jerucalem ni, 'Rwot owaco kuman ni, Nen, atye ki yub marac piwu dok ayubbe me keto can i komwu. Wulokke wudwog cen, ŋat acel acel owek kit marac woko, dok oyub kite kun tiyo gin ma tye atir.'
Jo Icrael gukwero Rwot woko
12"Ento gin gigamo ni, 'Lokke pe konyo! Wabilubo yub ma waŋ kikomwa aye wayubo, ki ŋat acel acel bene bitiyo gin ducu ma oporo rac cwinye ma nwan-ni.'
13"Mumiyo Rwot owaco kuman ni,
Ka imito koŋ ipeny i kin lurok,
aŋa ma yam owinyo lok mo ma cal ki man?
Jo Icrael ma amaro
doŋ gutimo gin marac adada.
14Pee me Lebanon mo no
twero weko lacol got me Cirion?
Kulu ma piine nie ma mol a ki i wi godi
twero two woko liweŋ?
15Ento jona doŋ wigi otyeko wil woko i koma;
gibedo ka wano odok eceta bot cal lubaŋa-gu;
gubedo ka yokke atata i kit me wot megi,
pe gulubo yo macon,
dok bene guwoto ki i yo mogo ma wok ki cen,
pe guwoto ki i yo gudo,
16ma guloko lobogi odoko gin ma miyo lworo bot dano,
ma bibedo gin ma gijwat pire kun gicayo nakanaka.
Jo ducu ma gibikato ki i ka ŋete gibibedo ki ur madit twatwal kun giyeŋo wigi.
17Abikeyo jona woko i nyim lukworgi,
calo apwa ma yamo wokceŋ tye ka tiŋone.
Abiloko ŋeya woko botgi;
pe abikonyogi ka can opoto komgi."
Gipiro lok i kom Jeremia
18Lacen lwak guwacci, "Wubin wapiru lok i kom Jeremia! Kare ducu wabibedo ki ajwagi ma giromo pwonyowa, ki luryeko bene ma gibibedo ka miyo botwa tam, dok wabibedo ki lunebi ma gimedde anyim ki tito lok pa Lubaŋa, Wubin, wek wakelu lok me pido i kome, doŋ bene wagiku keto cwinywa i lok ducu ma en owaco-gu."
19Pi meno Jeremia olego Lubaŋa, kun wacci, "Rwot, winy lok ma atye ka wacone-ni, ki dok bene iwiny lok ma lukworra gitye ka lokone i koma. 20Gin marac mono aye giculo ki ŋat ma timo gin maber? Doŋ gutyeko kwinyo bur woko ni myero apot iye. Koŋ ipo kit macalo abino kwede i nyimi kun apido pigi ma aloko lok maber, wek ikwany akemoni woko ki i komgi. 21Pi meno doŋ imi kec onek litinogi otyekgi woko; dok bene wek ginekgi woko i lweny ki pala lucwan. Wek mongi gudoŋ laboŋo litino dok bene gudok mon-to. Wek two gemo aye onek coggi otyekgi woko, ki awobegi bene myero ginekgi woko i mony ki pala lucwan. 22Cwal dul mony atura me yako gaŋigi woko, wek guwo ki koko ma kelo lworo. Doŋ gutyeko kwinyo bur woko wek apot iye, dok guciko owic woko wek amok iye. 23Ento in, ai Rwot, iŋeyo kit macalo gipiro kwede lok i koma wek gineka woko. Pe itimgi ki ca pi gin marac ma gitimo, pe bene ijwa balgi woko matwal ki i nyimi. Wek gibed ka loyogi kumeno i nyimi; ti kwedgi i kare ma noŋo kiniga omaki."


2 Jo Korint 7:11
11Koŋ wunen kit ma Lubaŋa otiyo kwede ki waŋcwinywu! Doŋ wunen kit ma wuketo kwede cwinywu, kit ma doŋ wuketo kwede tek me nyuto ni wupe ki bal, kit akemowu, kit lworo, kit mit ma wutye kwede me nena, kit ma wularo kwede pira, ki kit ma wuculo kwede kwor! Wun doŋ wutyeko nyutte woko kenwu i yo ducu ni pe wutye ki bal mo i lok meno.


Wel 32:33
33Mumiyo Moses omiyo bot jo Gad ki jo Reuben ki bot nucu kaka pa Manace wod pa Yucepu lobo ma yam obedo pa Cikon kabaka pa jo Amor ki Og kabaka me Bacan, lobo ducu ma gin yam guloyo, kacel ki gaŋi ducu ma i lobo-nu ki lobo ma i ŋetgi ducu.


Niyabo 2:17
17Ŋat ma ite tye myero owiny lok ma Cwiny Maleŋ oloko bot lwak ducu ma guye an. Ŋat ma oloyo abimiye manna moyo ma onoŋo gikano woko, abimiyo got matar bene bote, ki nyiŋ manyen ma gicoyo i kom got meno ma ŋat mo pe ŋeyo, kono en ŋat ma gamo ni keken aye ŋeyo.'


Icaya 5:7
7Pien poto olok pa Rwot me mony, gin aye jo Icrael;
ki jo Juda.
Gin ducu gubedo gin ma en opito me yomo cwinye;
onoŋo en tye ki gen ni Gibiŋolo kop atir,
ento koŋ inen, gitye ka nekke woko kekengi;
onoŋo tye ki gen ni gibibedo jo ma kitgi atir,
ento koŋ iwiny, twon koko me can ma gikok kwede!


Latitlok 8:15
15Doŋ aniaŋ maber ni gin ma mitte ma myero dano otim en aye me bedo ki yomcwiny, pien pe tye gin mo maber i lobo kany pi dano, kono camo ki mato mat-gu, ki yomo cwinye macalo etwero, pien man aye gin ma ebiwot kwede i ticce ducu ma etiyo, i kare me kwone ducu ma Lubaŋa omiye i lobo-ni.


2 Petero 3:16
16kun loko lok pi lok man macalo en loko pire i waragane ducu. I waragane tye lok mogo ma niaŋ iye tek, ma jo ma pe gupwonnye, ki jo ma pe gucuŋ matek, gidwalo tere woko, macalo gutimo bene ki coc mukene ma yam gicoyo, ma omiyo gin kikomgi gurwenyo woko matwal.


Esta 3:13
13Gimiyo luter-waraga guriŋo ki waraga i dul lobo ducu ma i te loc pa kabaka ni myero ginek, gityek dok gijwer Lujudaya wo ko ducu, jo matino ki madoŋo, mon wa litino, i nino acel keken, i nino dwe apar wiye adek me dwe me apar wiye aryo, ma en aye dwe me Adar, ci giyak jamigi woko bene.


Nekemia 10:29
29kombeddi waribbe ki utmegiwa, ki luditowa kun wakwoŋo kwoŋ ma walamme kekenwa ni wek can opot i komwa ka ce pe wabilubo cik man, kun pe walubo cik pa Lubaŋa ma yam Moses latic pa Lubaŋa omiyo botwa. Wakwoŋo ni wabibedo kun watiyo gin ma Rwot ma en R wotwa yam ociko, ki dok ni wabigwoko cikke ducu ki gin ma en mito.


Ejekiel 44:15
Ajwagi
15Rwot Lubaŋa owacci, "Ajwagi ma gin Lulevi, ma gin likwayo pa Jadok, ma gubedo ka tiyo tic i kabedona maleŋ i kare ma jo Icrael guŋak gubwota woko, gin aye gibibino cok bota ka tic bota. Gin aye gibitiyo bota kun gityero bota moo dwolo ki remo.


Jekaria 12:6
6"I nino meno abimiyo kaka me Juda bedo macalo otako ma mac tye ka lyel iye i dye yen, nyo macalo mac raa ma lyel i kin reŋ kal. Gibiwaŋo rok ducu ma tye i ŋetgi, ma tye tuŋ lacuc ki tuŋ lacam, ento Jerucalem pud bidoŋ kakare kun jo mere gibedo iye.


Jeremia 41
Gineko Gedalia woko
(2 Luker 25.22-25)
1-I dwe me abiro, Icmael el wod pa Netania ma wod pa Elicama, ma ginywale i ot ker, ma en ŋat acel i kin ludito pa kabaka, obino ki jo apar bot Gedalia wod pa Akikam i Mijpa. I kare ma gitye i Mijpa ka camo cam kacel, 2cutcut Icmael ki jo apar ma guwoto kwede-ni gua gutoŋo Gedalia wod pa Akikam, ma wod pa Capan woko ki pala lucwan ci guneke woko. En aye onoŋo ŋat ma kabaka me Babilon oketo me bedo laloc me lobo-ni. 3Icmael bene oneko Lujudaya ducu ma onoŋo gitye kacel ki Gedalia i Mijpa: kadi wa askari pa jo Kaldaya ma ginoŋogi kunnu.
4Orwone, ma pud peya ŋat mo oŋeyo pi aeko Gedalia, 5jo pyeraboro gua ki i Cekem ki Cilo ka Camaria gubino. Gubino ma gulyelo tikgi woko, guruko bene boŋŋi muyecoyec, komgi bene guŋolo woko. Gubedo ka kela gityer me moko kwoŋ ki odok eceta me atyera i ot pa Rwot. 6Icmael wod pa Netania oa ki i Mijpa obino ka rwatte kwedgi, kun woto ki koko. I kare ma en rwatte kwedgi owaco botgi ni, "Wubin wudony bot Gedalia wod pa Akikam." 7I kare ma doŋ gubino gudonyo i gaŋ, ci Icmael wod pa Netania ki jo ma onoŋo gitye kacel kwede gunekogi woko, ci gutiŋo komgi gubolo woko i waŋ it.
8Ento onoŋo tye jo apar i kingi ma guwaco bot Icmael ni, "Pe inekwa, watye ki naŋo, kal, moo jeituni, ki moo kic ma gikano i poto." Ci ojukke kene pe onekogi ki luremgi ducu. 9Waŋ it ma onoŋo Icmael obolo iye kom dano ma en onekogi-ni onoŋo dit dok lac mada. En aye waŋ it ma kabaka Aca yam okwinyo me gwoko kwo pa dano ki i kom kabaka Baaca me Icrael. Icmael opoŋo waŋ it meno woko ki kom jo ma en onekogi-ni. 10Ci Icmael omako anyira pa kabaka ki jo ducu ma yam gudoŋ i Mijpa gudoko opiine, ginjo ma Nebujaradan, ladit pa lugwok kabaka, yam omiyogi I ciŋ Gedalia wod pa Akikam. Icmael wod pa Netania oterogi woko i opii kun giwoto gicito me ŋolo kulu pi kato loka bot jo Ammon.
11Yokanan kacel ki ludito monnye ducu guwinyo pi lok me nek ma Icmael otimo-ni. 12Ci gucoko jo ma megi, gucito ka lweny i kom Icmael wod pa Netania. Gubino ka lweny i kome i joro madit ma tye i Gibeon. 13I kare ma opii pa Icmael guneno Yokanan kacel ki ludito monnye, cwinygi obedo yom. 14Kit meno jo ducu ma yam Icmael omakogi macalo opii ki i Mijpa, gulokke gudwogo cen, ci gucito bot Yokanan wod pa Karea. 15Ento Icmael wod pa Netania olwi woko ki jo aboro, ci gucito bot jo Ammon.
16Lacen Yokanan wod pa Karea ki ludito monnye kacel kwede gukwanyo dano ma yam gudoŋ, ma Icmael wod pa Netania omakogi ki i Mijpa oterogi woko i opii i ŋe neko Gedalia wod pa Akikam, askari, mon, litino, ki jo ma gikologi, ma Yokanan odwokogi cen ki i Gibeon. 17Ci gucito gubedo i Gerut Kimam ma cok ki Beterekem. Onoŋo doŋ gitye ki tam me cito wa i Ejipt 18pien onoŋo gilworo jo Kaldaya. Gin gubedo ki lworo pien Icmael onoŋo oneko Gedalia, wod pa Akikam, ma kabaka me Babilon onoŋo oketo me bedo laloc me lobo.


1 Luker 2:5
5"Ento in iŋeyo gin ma yam Joab wod pa Jeruya otiyo i koma, kit ma otimo ki ludito mony pa jo Icrael aryo-ni. Abneri wod pa Ner ki Amaca wod pa Jeter, ma en onekogi wo ko pi culo kwor i kare me kuc pi remo ma yam oo i mony macon ca. En omiyo remo pa jo ma gipe ki bal onyobo del pyera ki war tyena bene.


2 Luker 18:32
32nio ka abiterowu wa i lobo ma rom ki mewu-ni, lobo ma ceko kai ki koŋo vino, lobo ma miyowu kwon ma tye iye poto olok-gu, lobo ma moo jeituni ki moo kic dwoŋ iye, wek wubed ma komwu yot, wek pe wubed ka to atoya, Pe wubed ka winyo lok pa Kejekia ma tye ka bwolowu kwede marac kun wacci, Rwot bilarowa.


2 Luker 5:18
18Pi lok man Rwot myero otima kica: ka ce laditta bicito jwijwi i ot pa Rimmon ka worone kunnu, ma kun noŋo ojeŋo ciŋe i bada, ki an bene noŋo akulle piny kekena i ot pa Rimmon, ka ce onoŋo akulle kekena i ot pa Rimmon, ci Rwot myero otima kica i kom lok man."


Icaya 66:4
4An bene abiyero can ma myero omakgi,
abiyero can ma miyo lworo makogi marac twatwal;
pien i kare ma yam alwoŋogi, ŋat ma ogamo doga pe,
i kare ma aloko kwedgi, ŋat mo pe ma owinyo lokka;
ento gutimo gin ma nen marac i nyima,
guyero gigi gin ma pe yomo cwinya."


Peko mukene i kwowa rii adada, dok mogo twero tero mwaki mapol, i kare mukene cakke ma nongo pe wangeyo. Baibul tika twero miniwa ryeko me cobo peko magi ma rii pi kare malac dok miniwa kwo matek-ki? Kong dong wanen labol mogo.
PAR MUKATO KARE WOKO
Rosie owacci, "Pol kare abedo ka paro jami ma peya otimme dok ki i tamma nongo peko magi gidongo adada." Tyeng Baibul mene ma okonye? Acel i kingi aye Matayo 6:34: "Pe wubed ki par mapol pi nino ma diki, pien nino ma diki biparo pire kene." Rosie owacci lok pa Yecu man okonye me weko paro pi jami ma twero timme diki. En omedde ni "Peko ma atye kwede onongo oromo koma woko ma pe mitte ni apar pi gin ma peya otimme nyo bene pe bitimme."
Yasmine bene oniang ni par onongo tye ka bwoye woko. "I kare mukene onongo akok pi nino mapol, dok bene onongo pe atwero wa nino i dyewor. Abedo ka winyo calo tam maraco onongo dong tye ka bwoya woko." Tyeng mene ma okonye? En oloko i kom 1 Petero 5:7: "Wuket parwu ducu i kome [Lubanga], pien en tamo piwu." Yasmine owacci: "Ka kare woto ki kato, amedde ki lega bot Jehovah dok en ogamo legana. Awinyo calo kitingo yec mapek adada ki i wiya. Tam maraco-ni pud gibino i wiya kare mukene, ento dong angeyo kit me tyekone."
DIRO TIMO JAMI ANYIM
Latin anyaka mo ma nyinge Isabella owacci: "Atamo ni cwiny me diro timo jami anyim tye i remowa pien babana bene tye ki cwiny meno. Ma ka tiyo jami ma pigi tego abedo mere mot ka neno telebijon. Man kwo marac adada pien medo par dok miyo dano pe tiyo tic maber." Cik ma iye lac ma okonye tye i 2 Temceo 2:15, ma wacci: "Ket tek kit macalo itwero pi mine keni bot Lubanga macalo ngat ma gipwoyo, latic ma pe ki gin mo ma lewic myero omake iye." Isabella owacci "Pe amito ni lewic omak Jehovah pi ticca ma pe atimo maber pien abedo ka diro timone con." En dong kwone oyubbe maber adada.
Kelsey owacci: "I kare mukene nongo atye ki tic ma mito atima oyotoyot ento abedo ka dirone wang ma kare me timone dong pe. Man weko akok dok bene pe anino i dyewor kun abedo ka par. Kit kwo man onongo pe ber pira." Kelsey onongo kony ki i Carolok 13:16: "Dano ma wiye tiyo cobo ticce ki ngec muromo, ngat ma laming bedo ka nyuto mingone ka maleng." En otito kit ma tam i kom tyeng man okonye kwede: "Tye me ryeko me yubbe con wek icob ticci. I kare-ni atye ki buk ma acoyo iye jami ma mito atima ma agwoko i ka ticca, man konya weko pe abedo ka diro jami ma mito atima con."
BEDO KENKEN
Kirsten owaco ni, "Cwara oa oweka woko kacel ki lutino angwen matino." Cik mene ma iye lac me Baibul ma okonye? Carolok 17:17 kwane kit man: "Ngat ma larem bedo ki mar i kare ducu, ki dano ginywalo me nywako peko ki omegine." Kirsten onongo kony ki i kacokke bot jo ma woro Jehovah calo en. En onongo kony ango? "Lurema gukonya i yo mapol adada! I kare mukene gitenyo jami acama ki ature i nyim doggolana. Ki dek kulu ma lurema mapol gukonyo an ki lutinona me dak i kabedo mapatpat. Ngat acel i kingi okonya me nongo tic. Lurema gumiya kony i kare ducu ma amito kony."
Delphine, ma waloko i kome i pwony mukato-ni bene onongo winyo calo etye kene. Wiye po i kom kare ma en orweyo jamine ducu: "Abedo ka neno kit ma jo mukene gitye ka kwo maber kun kitung bota kwona onongo tye matek dok bene iya pe yom. Onongo awinyo calo adong kena." Tyeng acel ma okonye aye Jabuli 68:6: "Lubanga miyo paco bot jo mudong kengi ma piny oloyo, wek gubed iye." En otito ni: "Onongo angeyo ni tyeng man pe tye ka lok i kom gang kikome i kare-ni. Ento aniang ni Lubanga miniwa gang me cwiny ka ma wanongo iye kwecwiny, ki lurem ma gimaro Jehovah. Onongo angeyo ni pe atwero bedo cok ki jo mukene ka pe atye ki wat macok ki Jehovah. Jabuli 37:4 okonya timo meno, 'Bed ki yomcwiny i [Rwot] Jehovah, ci en bimiyi gin ducu ma cwinyi mito.'"
En odolo te lokke ni: "Aniang ni meno myero amok liking i kom Jehovah. En pe ki roc mo keken. Ci acoyo piny jami ma amaro timone kacel ki jo mukene wek amak lirem kacel ki jo ma gimaro Jehovah. Apwonye me neno kit mabeco ma jo mukene gitye kwede ki dok pe me keto cwinya i kom gorogi."
Ki lok ada, jo ma giworo Jehovah pud gitye ki roc. Lucaden pa Jehovah bene gitute ki gorogi calo jo mukene. Ento pwonye ma wanongo ki Baibul cuko cwiny dano me konyo jo mukene kit ma gitwero kwede. Bedo me ryeko me mako lirem ki jo ma kit meno. Kadi bed kit meno, tika cik ma igi lac me Baibul twero konyo dano me cobo peko ma dong nen calo cobogi pe twere i kare-ni, calo two ma pe cang ki arem me to?
Keto cik me Baibul i tic twero konyi me nongo lirem mabeco


Jabuli 108
Lega pi kony ki i ciŋ lukwor
(Jab 57.7-11; 60.5-12)
1Cwinya omoko i komi, ai Lubaŋa,
cwinya omoko i komi ma pe lokke!
Abiwero wer kun apaki ki dwan maloŋo!
In tipona, co woko!
2Wun naŋa ki opuk bene wuco woko!
An bene abicoyo rupiny miyo ceŋ tuc!
3Abimiyo pwoc boti i kin lwak me rok ducu, ai Rwot;
abiwero wer me paki i kin Lurok.
4Mar meri ma pe lokke dit, o wa i polo,
dok adani bene dit, o wa i pol.
5Ai Lubaŋa, nyut ditti malo i polo,
dok imi deyoni oryeny i wi lobo ducu!
6Larwa ki tekki imi walo lukworwa, dok igam legawa,
wek lwak ma imaro gubwot.
7Lubaŋa oloko ki i kabedone maleŋ ni,
"Abipoko Cekem woko ki deyo madit me loc,
dok abipoko nota me Cukot woko i dul i dul bot jona.
8Gilead mera, ki Manace bene mera;
Epraim aye tok nyonyo me wiya,
ki Juda mere odoo kerra.
9Ento Moab aye becen me lwokka;
ki Edom mera, obedo ka bolo warra;
dok abidaŋŋe matek me loc i kom jo Pilciti."
10Aŋa ma bikela i gaŋ man ma girumo ki cel gogo?
Aŋa ma bitelo wiya tera i Edom?
11In pe doŋ ikwerowa woko, ai Lubaŋa?
In pe doŋ inywako yo ki dul monywa me cito ka lweny, ai Lubaŋa.
12Konywa me lewny i kom lukworwa,
pien kony ma dano miyo pe gin mo!
13Ka Lubaŋa tye ka lweny kacel kwedwa ci wabiloyo;
en aye ma binyono lukworwa diyo woko piny.


TIT BOTGI NI AMAROGI
"Lubanga omaro wilobo, oweko omiyo wode acel keken ni, ni ngat ma bibedo ki niyee i kome, pe bilal ata, ento binongo kwo me labednaka." Jon 3:16
Lubanga bene mito bedo ki ot, ci dong oweko wabedo lutino ne; en pe mito ni wabed ka kwo calo lutino matino, ento en mito ni myero wawor en. En mito ni wagen en, wajenge, ka wamar en, wek en bene omar wan. En mito ni wabed ki cwiny matir i kome, dok bene wabed ki wat matir ikome.
Jo mukene gicwalo Jon 3:16 i yoo mabor adada. Eyo, ka i lok ada, Yecu oto pi wilobo. Ento pe oto pi dano lumuku. Ento oto pi ngat acel acel. Oto pi in!
Ka onongo ibed ngat acel keken i wilobo en, kono bene pud onongo can ka oto pi in; pien Lubanga maro in ki mar me labednaka. Inino mo acel, onongo atye ka dwoyo mutoka, ci Lubanga olok kweda, kun owaco ni: "Joyce in i bedo tong wanga" An onongo pe angeyo ni pwony ma kit meno twero nonge i Baibul. Ci Catan obino ki tung ku ngeya ka owacca ni: "Ento meno pe obedo wakke ma tere peke?"


Yocwa 19
Lobo ma gipoko bot jo Cimeon
1Kwir ma gibolo me aryone opoto i kom Cimeon, pi kaka pa jo Cimeon muporo doggolagi; ginaleyagi obedo i dye lobo ma gimiyo bot jo me kaka pa Juda. 2-Ginaleya pa jo Cimeon obedo gaŋ magi: Beer-ceba, Ceba, Molada, 3Kajar-cual, Bala, Ejem, 4Eltolad, Betul, Korma, 5Jiklag, Betmarkabot, Kajar-cuca, 6Bet-lebaot ki Caruken, gagi apar wiye adek ki gaŋi matino ma i ŋetgi; 7En-rimmon, Eter, ki Acan, gaŋi aŋwen ki gaŋi matino ma i ŋetgi, 8kacel ki lwak pacci ducu ma orumo ŋet gaŋi-nu o kwede wa Baalat-beer, ma gilwogo bene ni Rama me Negeb. Meno aye obedo ginaleya pa jo Cimeon ma oporo doggolagi. 9Ginaleya pa jo Cimeon obedo dul ma gipoko ki i kom ginaleya pa jo Juda; onoŋo dullobo ma gipoko bot jo Juda obedo lac mada ma obwono komgi woko, mumiyo jo Cimeon gulimo ginaleyagi i dyegi.
Lobo ma gipoko bot jo Jabulon
10Kwir ma gibolo me adekke opoto i kom kaka pa jo Jabulon muporo doggolagi ducu, ci lobo me ginaleyagi oo wa i Carid. 11Wag lobogi owoto yo tun potoceg oo wa i Mareal, ka ogudo kwede Dabecet ki nota ora ma i ŋet Jokneam yo tun wokceŋ. 12Cakke ki i Carid bene waŋ lobone mukene mukemo wokceŋ ma yo tuŋ kunyaŋo ocito oo wa i waŋ lobo me Kiclot-tabor, 13ka ocito kwede Dabera, ka oo i Japia. Ka oa ki kunnu okato yo tuŋ wokceŋ oo kwede Gat-keper ki Etkajin, ka ocito Rimmon ci olokke odok Nea. 14Waŋ lobo yo tun acam ogom woko ocito Kanaton ci ogik i nota Iptakel. 15Medde i kom meno gubedo ki Katat, Nakalal, Cimron, Iddat ki Beterekem; gubedo ki gaŋi apar wiye aryo ki gaŋi matino ma i ŋetgi. 16Meno aye ginaleya pa jo Jabulon ma oporo doggolagi, gaŋi magi ki gaŋi matino ma i ŋetgi.
Lobo ma gipoko bot jo Icakar
17Kwir ma gibolo me aŋwenne opoto i kom Icakar pi kaka pa jo Icakar muporo doggolagi. 18I lobogi onoŋo tye iye gaŋi magi: Jejreel, Kecuiot, Cunem, 19Kaparaim, Sion, Anakarat, 20Rabit, Kicion, Ebej, 21Remet, Enganim, En-kada, Bet-pajej. 22Waŋ lobogi ogudo Tabor bene, Cakajuma ki Bet-cemec, ci ogik i kulu Jordan. Gaŋigi ducu obedo apar wiye abicel, ki gaŋi matino ma i ŋetgi. 23Meno aye ginaleya pa jo Icakar muporo doggolagi, gaŋi magi ki gaŋi matino ma i ŋetgi.
Lobo ma gipoko bot jo Acer,
24Kwir ma gibolo me abicce opoto i kom kaka pa jo Acer muporo doggolagi. 25Lobogi onoŋo tye iye gaŋi magi: Kelkat, Kali, Beten, Akicap, 26Alam melek, Amad ki Mical. Waŋ lobogi ogudo Karmel yo tuŋ potoceŋ, ki Cikor-libnat; 27lacen olokke odok tuŋ wokceŋ ocito Bet-dagon, ci ogudo lobo pa jo Jabulon ki nota Iptakel yo tuŋ acam i Bet-emek ki Neiel. Waŋ lobo ma yo tuŋ acam ocito Kabul, 28Ebron, Rekob, Kamon ki Kana ci oo wa i Cidon Maditte; 29lacen olokke ocito Rama oo kwede Turo ma gicelo ki cel gogo-ni, ci olokke ocito Koca ka ogik i dog nam. Gaŋigi mukene obedo Makalab, 30Umma, Apek ki Rekob, ducu pyeraryo ki gaŋi matino ma i ŋetgi. 31Meno aye ginaleya pa jo Acer muporo doggolagi, gaŋi magi ki gaŋi matino ma i ŋetgi.
Lobo ma gipoko bot jo Naputali
32Kwir ma gibolo me abicel opoto i kom kaka pa jo Naputali muporo doggolagi. 33Waŋ lobogi ocakke i Kelep i te yat kworo ma i Jaananim owok ki i Adami-nekeb ki Jabneel, ocito wa i Lakun ka ogik kwede i kulu Jordan. 34Ki kunnu waŋ lobo olokke okemo yo tuŋ potoceŋ ocito Ajinot-tabor, oa ki kunnu ocito Kukok; kumeno ogudo lobo pa jo Jabulon yo tuŋ acuc, lobo pa jo Acer yo tuŋ potoceŋ ki kulu Jordan yo tuŋ wokceŋ. 35Gaŋigi ma gicelo ki cel gogo obedo Jidim, Jer, Kammat, Rakat, Kineret, 36Adama, Rama, Kajor, 37Kedec, Edrei, En-Kajor, 38Yiron, Migdalel, Korem, Bet-anat ki Bet-cemec: Gaŋigi ducu obedo apar wiye aboŋwen ki gaŋi matino ma i ŋetgi. 39Meno aye ginaleya pa jo Naputali ma oporo doggolagi, gaŋi magi ki gaŋi matino ma i ŋetgi.
Lobo ma gipoko bot jo Dan
40Kwir, ma gibolo me abiro opoto i kom kaka pa jo Dan muporo doggolagi. 41I lobo me ginaleyagi onoŋo tye iye gaŋi magi Jora, Ectaol, Ir-cemec, 42Caalahin, Aijalon, Itla, 43Elon, Timna, Ekron, 44Elteke, Gibeton, Baalat, 45Jekud, Bene-barak, Gat-rimmon, 46Mejarkon ki Rakon ki lobo ma i nyim Jopa. 47-Ento ka lobo pa jo Dan orwenyo woko ki i ciŋgi, gucito gulwenyo i kom gaŋ mo ma nyiŋe Lecem, gumayo, guneko dano ma gubedo iye ducu ki pala lucwan, guloko gaŋ meno odoko megi, gucako bedo iye. Guloko nyiŋ Lecem gucako ni, Dan macalo nyiŋ kwarogi Dan. 48Meno aye ginaleya pa jo Dan ma oporo doggolagi, gaŋi magi ki gaŋi matino ma i ŋetgi.
Lobo ma gimiyo bot Yocwa
49Ka doŋ gutyeko poko lobo i dul mapatpat me bedo ginaleyagi, jo Icrael gumiyo dul lobo bot Yocwa wod pa Nun obed ginaleyane i kingi. 50Gumiyo bote gaŋ ma en olego ki botgi kit ma Rwot ocikogi kwede, en aye Timnatcera ma i lobo godi pa jo Epraim. En dok ogero gaŋŋe odoco ci obedo iye.
51Meno aye ginaleya ma ajwaka Eleajar ki Yocwa ki ludito kaka ma i odi pa kwarogi gupoko bot jo Icrael i Cilo i nyim Rwot i doggola kema me rwatte kun gibolo iye kwir; gutyeko poko lobo kit meno.


Lalub kor lalok I ot moko cik Hon Jacob Oulanya okatiki lok bot lucungu I ot moko cik me apar ni gin pegutiyo ki ma onongo mite ni gutii kede tutwale
Kabedo tye 27 kulu I rwom madongo nicake ki I Lalo Univesity olu onyo Vice Chancelorwa I lulo wii gangi kwani matini ma I Makerere University tye pi
Phone: +256312513929
Email: email@example.com
Address: Plot 1 Kimera Road,
Ntinda Shopping Mall - 2nd Floor,
Kampala - Uganda
© 2016 - 2019 Wizarts Media | Developed by Bazira Kevin


Lok pi Loc Federalism iUganda
Wan anga gi?
Jo ma tye ka lok ma tek ikare ni pi loc Federalism obedo dul mo ma pe jenge ikom gamente dok pe cwako ngat mo. Tice tye pi telo wi yub dok ilo rwom me tam ma nyen ma obikonyo lwak me Uganda kati ki tam ma ber. Tica wa bene tye me ilo rwom me nyamo lok ma pire tek iUganda obed ma lamal. Man time kun nongo ki keto cwiny ikom jami ma pir gi tego pi ilo rwom me dongo lonyo me lobo, ilo rwom me kwo pa lwak kacel ki loc alwak maber.
I te yub me loc Federalism, dano ducu bedo ki twero ikom lok me loc lobo. Wa tye ki gen ni ka dano ducu oguru cing gi iloc, weko dongo lobo woto kit ma dano mito, gamente nongo tam ki bot lutedero ilok kom loc ento pe me cwalo yub ki malo ikom lwak .Wa tye ka tito ni yub me Federalism pe obibalo lonyo me lobo pien obi weko dwon lwak winye, dok twero gi ki woro.
Man te loke ni Federalism obed me yubu loc marac ma tye igamente. Man bene nyutu atir ni Uganda opoke iye ma dwong ma Federalism aye twero roco ne.
Ngo ma romo Time
Ki tyeko cwalo lok bot jo ma tye ka cwako Federalism me nyutu ber ne ki kit ma obi tiyo kwede:
"Tic dwong oloyo kom gamente ma dit woko."
Wan wa tye ka cwako yub me Federalism pien obikelo aloka loka manyen ikit me lonyo lobo, loc, ki kot pi tyen lok me ribo dano ma ilobo wa. Yub man obijingo dano ducu ma iUganda me bedo ki rwom ma lamal ikit me tic mo keken. Kit ma wa neno kwede ikare ma okato angec, ki dok gin ma obi time ii anyim, yub me loc obibedo ma tek ki gamente pien kaka dwong ilobo wa.
Wa tito ki lwak ni omyero ki ket gamente ma tino tino ikabedo ducu pien loyo kabedo ma ongweke ma tinotino iUganda dong tye ka doko tek. Man aye kit ma wa kati kwede ki yub me loyo lwak me Uganda. Gin ma pire tek aye omyero pe ki bwol lwak ni ribe tye ento omyero ki ket yub me ribe obed ma nen.
Ka wa loko ni ki ket alokaloka ijami calo kot, polici, pirijon wa mito dongo rwom me loc maber dok ite cik - loc ma ber ma woro jo ma peke ki twero ki jo ma peke ki kero. Wa tye ki tam bene ni dano ducu bibedo ki kare me tic ki jami ducu ma pir gi teko calo otyat, gudi, pii maleng ki mukene pien kit yub me loc man tero jami magi cok ki lwak.
Ngo ma wan wa timo.
Nongo ngec ki miyo ngec
Nongo ngec ma dit ma watimo aye me ngino gamente wa ma ikare ni. Tute pa Uganda me medo rwom me dongo lonyo me lobo ki kwo pa lwak myero ocung ikom gamente ma tiyo ki loc alwak dok ma lwak nongo tye iye ki dwon. Tic wa ocung ikom jami meno ma pir gi tek ni kun bene ocung ikom lapeny ni:
"Kit gamente ango ma mite wek obed ki yub ma ber ikare ma nongo dongo lobo ki kwo pa lwak tye ka bale tere tere iUganda?"
Jo ma okelo tam man bene gucwalo yub me pwonyo lwak kacel ki yub man me coyo lok me pwony bot lwak igazeti.
Kit ma peko tye ka nen mede ameda ni, nyamo lok ikin lwak mite. Tic wa mukene tye me ilo rwom me tam maber ma nonge ikom leyo tam ki kwedo ko lok.
Ngo ma Federalism.
Obedo yub me loc onyo tela ma bedo ki gamente aryo ento tye ki loc ikom lobo acel ki lwake. Obedo gin ma ki lwongo ni philosophy pi kit dul pa gamente ma ribo kacel gamente madit ki gamente ma tino dok bene giribo loc.
I te yub me loc man, gamente ma tino miyo but twero gi bot gamente ma dit, dok gamente aryo weng winye pi tic me ber bedo gi.
Federalism tye pi miyo twero bot lutedero. Tam pa yub me tic ki kit loc man tye pi ribo kin dul ma papat, mino gin ma jo ma ikabedo meno mito pi miti gi ma gwok gamente madit pe mito, dok me neno ni jo ducu tye ki twero ikit yub me loc ikabedo gi.
Federalism weko ki miyo woro ki gen ikom gamente madit. Obedo yub me ribo loc ikin gamente ma tidi ki ma dit ikit me loc ma nyen.
Kit me nongo wa:
Ms. Christine Nakubera, B.A.Ed., M.S.W., Chair
F.N. Lugemwa, PhD, Deputy
Join US @ firstname.lastname@example.org. Ngec man tye pi lok kom loc iUganda keken.


Dano ma dong onongo ryeko tye ki yomcwiny, ki dano ma dong olimo niang matut bedo kit meno.—Car. 3:13.
Omege ma gimiyo pwony i wi abam myero gunen ni Ginacoya obedo gin ma pire tek loyo ma gitiyo kwede i pwonygi. (Jon 7:16) Pi meno, myero igwokke mada wek dano pe guket tamgi i kom kit ma itye ka miyo ki pwonyi, gin mutimme i kwo kacel ki lapor ma itiyo kwede ma ka keto tamgi i Baibul. Dok bene wi myero opo ni kwano lok ki i Baibul pe rom ki pwonyo dano ki ngo ma tye i Baibul. Ki lok ada, ka ikwano wang ginacoya mapol adada, wi dano pe bipo iye. Pi meno, kwany kare me kwano tyeng moni, gonyone maber, tic ki lapor ma rwatte, ki dok tito kit ma watwero ketone kwede i tic. (Nek. 8:8) Temme me niang kit ma pwony meno rwatte kwede ki ginacoya ma kiketogi. Ma dong pire tek loyo, leg Jehovah wek okonyi me nywako tamme ma tye i Baibul.—Ejira 7:10. w17.09 24 ¶11-12
Wudwog bota, an bene abidwogo botwu.—Jek. 1:3.
I mwaka 537 ma peya kinywalo Kricito, jo pa Jehovah onongo cwinygi yom adada. Gubedo opii i Babilon pi mwaki 70, ento onongo dong gitye agonya! Cwinygi onongo yom me dok i Jerucalem me gero odoco ot pa Lubanga wek gibed ki kare me woro Jehovah. I nge mwaka acel, Luicrael guketo guti me te ot pa Lubanga. I nge mwaka 16, ot pa Lubanga onongo peya kityeko gerone. Onongo mitte ni kipo wi jo pa Lubanga wek gudok cen ka woro Jehovah ki dok guwek paro pi mitigi. Pi meno i mwaka 520, Jehovah ocwalo lanebi Jekaria wek opo wi Luicrael i kom tyen lok ma oweko kigonyogi ki i opii i Babilon. Tye me ur ni nying Jekaria gonye ni "Wi Jehovah Opo." Kadi bed ni Luicrael wigi owil woko i kom gin ma Jehovah otimo pigi, ento Lubanga wiye pe owil. (Jek. 1:3, 4) Jehovah ocikke me konyogi me roco woro me ada. Ento en bene ocikogi ni ebiye worogi keken ka guwore ki cwinygi ducu. w17.10 15-16 ¶2-3
Wubed jo ma lukica ki cwiny maber; dano acel acel omyero otim ber bot lawote.—Ep. 4:32.
Ludiro ma gitye ki ngec i kom two wic giwaco ni ka wanyuto ni waparo pi jo mukene man konyo yot komwa dok yubo wat i kinwa. Ka ikonyo dano ma gitye ka deno can man weko ibedo ki yomcwiny, gen, pe itamo ni itye keni ki dok pe ibedo ki par mapol tutwal. Bedo ki cwiny me kica ber piri. Ka cwiny me mar cwalowa me konyo jo mukene, cwinywa pe ngoliwa kop pien nongo wangeyo ni watye ka timo gin ma Jehovah mito. Bedo ki cwiny me kica bikonyowa me bedo lunyodo, luot ki lurem mabeco. Medo i kom meno, jo ma pol kare giparo pi jo mukene bene pol kare kikonyogi ka gitye i peko. (Mat. 5:7; Luka 6:38) Kadi bed ni nyuto cwiny me kica ber piwa, ento tyen lok ma pire tek ma weko watimo meno aye pien wangeyo ni watye ka lubo lanen pa Jehovah ki dok keto deyo i kome. En aye Wang it me mar ki kica.—Car. 14:31. w17.09 14 ¶16-17


The 2018 report of the Auditor General to Parliament revealed that local governments had failed to use over 11 billion UGX by the end of the financial
Lalub kor lalok I ot moko cik Hon Jacob Oulanya okatiki lok bot lucungu I ot moko cik me apar ni gin pegutiyo ki ma onongo mite ni gutii kede tutwale ibedome adek ka iporo ki makene ni. En owaco ni gale tyeripot la lukomoti tye ma tek adadadok tye cik mogoma omyero ki tiiikom gi ento kigale ki timo ne wek kimoki. Lapeny dong tye nil ok man rwate?


"KONY KI MALO" en aye ginacoya magi coko ikom pwony mapatpat ki Lok pa Lubana. An aye ni latuc lok mada I Ginacoya enaye Lok pa Lubana.
Lok pa Lubana aa "ki malo" tye ki kony mada bot ngat ma tye ki kec ki ryo me lengo. En ka oweko ginabalane, ojolo Rwot Yecu Kricito o bed I Cwinye, ka en oye ada ki cwinye ducu ni Rwot Yecu ki cwinye ducu ni Rwot Yecu Kriscito Lalarne, Rwot bi nyuto kome bote ka poko kwo Ne me yom cwiny ki mwolo bot en mo olare.
An a niango man I mwaka 1937, pe ya aturo ribe wa ki Rwot watin. Atiti myero in idyere Bote obed Lalarni ka Rwot TIN, ka pod pe ya in I ye En.Kony Ki Malo


Yubu otito pi niyene i kom kero ma Lubanga tye kwede me cero en
Yubu otiyo ki yat
—ma nen calo obedo yat jeituni —macalo lapor me nyuto genne i kom kero pa Lubanga me cerre
Lwit yat jeituni jany i te ngom dok konyo yat meno me dongo odoco kadi bed kore dong kitongo woko. Tekke lwit yat meno medde ki bedo madyak ma pe otwo, ci yat-ti bidongo doki
Ka kot opoto i nge oro ma obedo lyet, ajut jeituni twero cako dongo odoco kun lot ki i lwite dok "bolo jange calo yat ma pud gipito apita"


'Myero wubed lupwonye' (Ibru 5:12) Go kong! Jehovah—lapwony ma pud dong ber loyo ducu i polo ki lobo—lwongowa me pwonyo jo mukene lok madok i kome! Tic mo keken ma kimini me pwonyo lok ada i kom Jehovah—bot jo me ot, i kacokke, nyo i tic me pwony—obedo twon mot madit ki tic ma pire tek adada. Watwero cobone nining?
Lagamme twero nonge i lok ma lakwena Paulo ocoyo bot Temceo ni: "Mi kareni me kwano coc ma yam gicoyo i nyim lwak, i tito lok." Paulo omedde ni: "Ka itimo kumeno, in kikomi ibilarre ki jo ma winyi bene." (1 Tem. 4:13, 16) Itye ki kwena ma myero inywaki ma twero laro kwo pa dano. Pi man, pire tek ni itute matek me dongo dironi me kwan ki pwony. Brocuwa man kiyubo me konyi timo meno. Nen kong jami manok nok ma tye iye.
Wang Baibul ma kiketo i pot karatac acel acel obedo cik ma iye lac ma kubbe ki diro pwony meno nyo obedo labol me diro pwony meno ma kiketo i tic
Jehovah aye 'Lapwony Madit.' (Ic. 30:20) Kadi bed brocuwa man bikonyi me dongo dironi me kwan ki pwony, wii pe myero owil ni Jehovah aye Wang it me kwenawa dok en aye nyiko dano cok bote. (Jon 6:44) Pi meno, leg kare ducu pi cwiny maleng. Ti ki Lok pa Lubanga tere tere. Lok tam pa dano i kom Jehovah, ento pe i komi. Tute matek me dongo mar matut pi Lubanga i cwiny jo ma winyi.
Kimini kare me pwonyo lok me kwena ma pud dong pire tek loyo bot dano. Watye ki gen ni ka ijenge i kom 'teko ma Lubanga miyo,' ci ibicobo ticci maber.—1 Pet. 4:11.
Wan lupwonye luwotwu,
Lukiko Madit pa Lucaden pa Jehovah


"Wek dano pa Lubanga . . . opwonywa ki gin ma myero wati i kom awobi ma gibinywalo-ni."
WER: 88, 120
1. Gin ango ma Manoa otimo i kare ma oniang ni ebibedo wego?
MANOA gin ki dakone onongo gingeyo ni pe gibinywalo lutino matwal. Manoa onongo ngeyo maber adada ni dakone lalur. Ento, lamalaika pa Jehovah onen bot dako pa Manoa, ma oweko gin ma nen calo tek adada otwere: Manoa gin ki dakone onongo gibinywalo latin awobi! Labongo akalakala, Manoa cwinye obedo yom mada, ento bene onongo ngeyo tic matek ma etye kwede macalo wego. Manoa gin ki dakone onongo gibipwonyo wodgi-ni nining me maro ki dok tic pi Jehovah kit macalo jo mapol i Icrael onongo gitimo jami maraco tutwal-li? Manoa "olego Rwot [Jehovah]" kun waco ni: "Ai Rwot [Jehovah], alegi ba, wek dano pa Lubanga [lamalaika] ma nene icwalo-ni odwog botwa, wek opwonywa ki gin ma myero wati i kom awobi ma gibinywalo-ni."
2. Pwonyo latinni kwako timo gin ango? (Med ki bok ma wiye tye ni: "Latin Kwanni me Baibul ma Pire Tek.")
2 Ka itye lanyodo, ci ibiniang kit ma Manoa owinyo kwede ki i cwinye. In bene itye ki tic matek me konyo lutinoni wek gunge dok gumar Jehovah. (Car. 1:8) Pi meno, lunyodo ma gin Lukricitayo myero guket yub me Woro me Otyeno ma bedo kare ducu dok bene kelo adwogi maber bot jo me ot ducu. I kom lok, wek lok ada me Baibul odony matut i cwiny latin moni, omyero pe ikwan kwedgi keken i cawa me woro pi jo me ot. (Kwan Nwoyo Cik 6:6-9.) Ngo mukene ma romo konyi wek ipwony lutinoni me maro ki dok tic pi Jehovah? Pwony man kacel ki ma lubo gibikonyo lunyodo me lubo lanen pa Yecu. Kadi bed ni Yecu pe obedo wego, lunyodo giromo nongo adwogi maber ki kit ma en opwonyo kwede pien en opwonyo lupwonnyene i yo me mar, mwolo, ki dong onyuto niango. Kong dong wanenu kit magi ducu ki acel acel.
MAR LATINNI
3. Yecu onyuto ni emaro lupwonnyene nining?
3 Yecu owaco atir ka maleng ni emaro lupwonnyene. (Kwan Jon 15:9.) En bene onyuto marre kun bedo kacel ki lupwonnyene kare ki kare. (Mar. 6:31, 32; Jon 2:2; 21:12, 13) Yecu pe obedo lapwonygi keken ento bene obedo laremgi. Pi meno, gin pe gubedo ki akalakala ka ce en marogi nyo pe. In iromo lubo yo me pwony pa Yecu-ni nining?
4. In itwero nyutone bot lutinoni nining ni imarogi? (Nen cal ma tye i pot karatac 8.)
4 Wac bot lutinoni ni imarogi, dok kare ki kare nyutigi ni pigi tek boti. (Mat. 3:17; Tito 2:4) Camuel, ma bedo i lobo Australia owaco ni: "I kare ma onongo pud atidi, Babana onongo kwano bota Bukka me Ododo me Baibul i otyeno ducu. En bene onongo gamo lapenya ka apenye, kwako kora, noto lema ka acito ka buto. Abedo ki ur madit adada i kare ma aniang lacen ni Babana odongo i paco ma pe kikwako kor dok pe kinoto lem iye! Kadi bed kumeno, en otute me nyuto ni emara, ma omiyo awinyo maber dok aniang ni kiparo pira." Kony lutinoni me winyo kit man bene kun iwaco botgi kare ki kare ni "amarowu." Nyut bot lutinoni ni imarogi. Wulok, wucam dok bene wutuk kacel kwedgi.
5, 6. (a) Gin ango ma Yecu timo bot jo ma en marogi? (b) Omyero imi pwod bot lutinoni nining?
5 Yecu owaco ni, "Agoyo jo ma an amarogi, apwonyogi dok atirogi." * (Yabo 3:19) Yecu pe oilo cinge kadi bed ni lupwonnyene kare ki kare gubedo ka pyem i kingi ni anga madit loyo. En pe onenogi anena kadi bed ni gukwero winyo tirane. Ki mar madit kacel ki cwiny me kica, Yecu ominigi tira i cawa mupore ki dong i kabedo ma rwatte.
6 Nyut ni imaro lutinoni kun iminigi pwod ma mitte. I kine mukene mitte ni myero itit mere atita tyen lok mumiyo gin moni ber nyo rac. Ento latin i kine mogo pe timo gin ma iwaco bote ni otim. (Car. 22:15) Lub lanen pa Yecu ka gin ma kit meno otimme. Mi pwod bot latinni i cawa mupore ki dok i kabedo ma rwatte kun itimo man i yo me mar ki mwolo ma nongo idiyo cwinyi ka imiye tira kacel ki pwony. Laminwa mo ma nyinge Elaine, ma bedo i lobo South Africa owaco ni: "Lunyodona gubedo ka miyo pwod ma pe gikeng." En omedo ni: "Ka ce guwacca ni kwero winyo lok kelo adwogi marac, ci gin wang ma gupwoda ka pe atimo gin ma gimito. Ento gin pe gumedo ki pwoda ki kiniga nyo labongo titta tyen lok mumiyo gipwoda. Macalo adwogine, abedo ki tekcwiny ni kitye ka gwoka. Angeyo ka ma myero atim jami ogik iye, dok aniang gin ma kimito ni atim."
NYUT CWINY ME MWOLO
7, 8. (a) Yecu onyuto cwiny me mwolo i legane nining? (b) Legani twero pwonyo lutinoni nining me jenge i kom Lubanga?
7 Go kong kit ma lupwonnye pa Yecu nen calo guwinyo kwede i kare ma guwinyo nyo guniang lacen lok i kom lega ma en olego me agikki i kare ma pud tye i lobo ni: 'Abba, Wora, jami ducu twerre ki boti; kwany kikopo man woko ki i koma; ento pe obed kit ma an amito, obed kit ma in imito.' * (Mar. 14:36) Ki i lega pa Yecu-ni, lulub kore guniang labongo akalakala mo keken ni kit macalo Wod pa Lubanga ma pe ki roc-ci olego ki mwolo ni myero kikonye, man te lokke ni gin bene myero gitim kumeno.
8 Gin ango ma lutino gipwonyo ki i lega ma megi? Ki lok ada, pe ilego bot Jehovah pienni imito pwonyo lutinoni ki lega. Ento, ka ilego ki mwolo ma nongo lutinoni gitye, man miyo lutinoni gipwonye me jenge i kom Jehovah i lega. Lamego mo ma nyinge Ana, ma bedo i lobo Brazil owaco ni: "Ka ce onongo watye i peko, ma gwok nyo kwara nyo dadana (atat) kome lit, lunyodona gilego Jehovah wek ominigi kero me diyo cwinygi ki dong ryeko me moko tam matir. Kadi bed gitye i lyeto magwar adada, gin giweko peko ducu i cing Jehovah. Macalo adwogine, apwonyo kit me jenge i kom Jehovah i lega." Ka i lega kacel ki lutinoni, pe ileg pigi keken. Leg Jehovah wek okonyi bene
9. (a) Yecu opwonyo lupwonnyene nining me tic pi jo mukene? (b) Gin ango ma lutinoni gipwonyo ka ce i jalle-keni me tic pi jo mukene?
9 I lokke kacel ki lanenne, Yecu opwonyo lupwonnyene me tic pi jo mukene ki mwolo. (Kwan Luka 22:27.) En opwonyo lukwenane me bedo ki cwiny me jalle-ken i tic pi Jehovah ki kit ma gitero kwede luye luwotgi. Ka imwol kun inyuto cwiny me jalle-ken, ci itwero pwonyo lutinoni me bedo ki cwiny acel-li. Lamego mo acel ma nyinge Debbie ma tye ki lutino aryo owaco ni, "Nyeko pe omaka pienni cwara cwalo cawa ki jo mukene macalo laelda." En omedo ni: "Onongo angeyo ni ka wamito kony mo keken ki bot cwara macalo jo me ot, en pol kare miniwa cawane." (1 Tem. 3:4, 5) Cware ma nyinge Pranas omedo ni: "Lacen, lutinowa kare ducu onongo gitye atera me miyo kony i kabedo me gure ki yub mogo me tiokraci. Cwinygi yom, gumako lurem, dok gimito bedo ki omege ki lumege!" Jo ducu me ot man gudonyo i tic pi kare malac. Lutinoni wang ma gupwonyo kit me tic pi Jehovah ka ce inyuto mwolo kacel ki cwiny me jalle-ken.
NYUT NIANGO
10. Yecu onyuto niango nining i kare ma lwak gubino ka nene?
10 Yecu onyuto niango kun pe keto cwinye i kom gin ma dano gitimo keken dok oniang gin mumiyo dano gitimo gin moni. I nino mo acel, jo mogo ma gitye ka winyo lokke i Galilaya onongo gimito lubo kore. (Jon 6:22-24) Ento Yecu, ma onongo ngeyo gin ma tye i cwiny dano-ni oniang ni jo magi gimito cam keken ma ka winyo pwonye. (Jon 2:25) Yecu oniang gin ma onongo tye marac, i ngeye, en odiyo cwinye i kare ma tye ka tirogi dok otito botgi alokaloka ma myero gutim i kwogi.
11. (a) Mi labol ma nyuto kit ma niango romo konyi kwede me niang ka latinni tye ka nongo mit pa ticwa me pwony? (b) In itwero weko ticwa me pwony bedo mamit dok kelo adwogi maber bot latinni nining?
11 Kadi bed ni pe itwero neno cwiny dano, in bene iromo nyuto niango kun iniang kit ma latinni winyo kwede ma lubbe ki ticwa me pwony. Lunyodo mapol giywe manok ka gitye i ticwa me pwony wek omi kare ki lutinogi me yweyo ki dok camo gin mo manok nok. Omyero pe inen gin ma en timo keken ento myero ipenye kekeni ni, 'Tika romo bedo ni gikuro cito i ticwa me pwony pienni waywe, wacamo, nyo wamato gin mo?' Ka iniang ni ticwa me pwony-nyi twero gudo cwiny lutinoni dok keligi adwogi maber adada, ket yub kacel kwedgi. Minigi jami matino tino me atima wek gubed jo ma in itiyo kwedgi cawa weng i ticwa me pwony.
12. (a) Yecu ociko lupwonnyene i kom gin ango? (b) I yo ango ma Yecu ociko lupwonnyene i kare ma mitte kikome?
12 Yecu bene onyuto niango i kare ma otito jami mogo ma weko ngat moni timo bal. Me labolle, lulub kore onongo gingeyo ni tim tarwang obedo gin marac. Ento Yecu ocikogi i kom jami mogo ma weko ngat moni donyo i tim me tarwang i kare ma owaco ni: "Dano mo ma neno dako ce paro ni ebed kwede, meno nongo dong otimo abor woko kwede ki i cwinye. Ka ce wangi tung lacuc aye ma miyo ipoto i bal, kol ci ibol woko ka mabor." (Mat. 5:27-29) Lok man en owaco i kare ma mitte kikome pien Lukricitayo onongo gitye i te loc pa Luroma. Ma lubbe ki tuko ma onongo timme i wi abam i lobo Roma, ngat mo ma okwano lok me tekwaro ocoyo ni, "dano onongo gineno dok giwinyo tuko ma opong ki tim me buto dok kitiyo iye ki leb malik. Medo i kom meno, ka malik loyo aye dano gidongo (bapo) cinggi dok gipwoyo adada." Lok man ma Yecu ociko ki lupwonnyene i kom jami ma weko ngat moni donyo i tim me tarwang-ngi pud dong nyuto mar kacel ki niango madit ya!
13, 14. In itwero gwoko lutinoni nining ki i galowang maraco?
13 Niango romo konyi me gwoko lutinoni ki i timo jami mogo ma pe yomo cwiny Jehovah. I kareni, lutino gicako neno jami ma tugo miti me buto kacel ki jami mukene macilo ma nongo mwakagi pud tidi ka iporo ki kare mukato angec. Kadi bed kumeno, niango bene romo konyi me niang kit ma latinni twero cako bedo ki miti i kom jami ma tugo miti me buto. Penye kekeni ni: 'Gin ango ma romo tugo cwiny latinna me neno jami ma tugo miti me buto? Tika en ngeyo adwogi marac ma bino pi neno jami magi? An tika lok kweda yot, ma weko en bino bota wek enong kony ka ce en tye i atematema me neno jami ma tugo miti me buto?' Kadi bed ni lutinoni pud gitino, iromo waco botgi ni: "Bin iwacca ka ce ineno gin mo i Intanet, telebijon, gajeti akwana, ki dong bukke ma weko ibedo ki miti i kom tim me buto dok cwinyi cwali me nenone. Pe imung dok pe ibed lwor me penyo pi kony ki bota. Atye ki cwiny me konyi."
14 Ka itye ka yero gin mo me galo wangi, tam bene matut i kom kit ma itwero bedo lanen maber bot lutinoni. Pranas, ma waloko i kome malo-ni owaco ni: "Jo me otwa bene gitimo gin ma wan lunyodo waye ka odok i lok kom wer, bukke, nyo vidio ma wagalo ki wangwa." En omedo ni, "Iromo lok i kom jami mapol ento lutinoni gineno gin ma in itimo ci gilubo lanenni." Ka lutinoni gineno iyero kidiro jami mabeco me galowang, ci gin bene ka pe gin mo gibilubo lanenni.
LUBANGA ME ADA BIGAMO LEGANI
15, 16. (a) Pingo itwero bedo ki gen ni Lubanga bikonyi me pwonyo lutinoni? (b) Gin ango ma wabinyamo i pwony ma lubo man?
15 Gin ango mutimme i kare ma Manoa openyo pi kony i kit me gwoko wode? "Lubanga owinyo koko pa Manoa." (Lungol. 13:9) Lunyodo, Jehovah bigamo legawu bene. En bigamo legani kun konyi wek igwok lutinoni. Itwero cobo man ka inyuto mar, mwolo ki dong niango.
16 Kit macalo Jehovah konyo kwede lunyodo me pwonyo lutinogi matino-ni, en bene romo konyo lunyodo me pwonyo lutinogi ma mwakagi tye apar ki wiye. Pwony ma lubo man binyamo kit ma iromo lubo kwede lanen pa Yecu i nyuto mar, mwolo, ki dong niango ka nongo ipwonyo latinni wek oti pi Jehovah.
^ para. 5 Ma lubbe ki Baibul, pwod kwako miyo tira ki dong pwony. Lunyodo myero gumi pwod i yo me kica ento pe ma onongo gitye ki akemo i cwinygi.


Twero bedo tek adada piwa me timo kica i komwa kekenwa pi bal ma Jehovah dong otyeko timiwa kica iye. I Gure Madit me Rijon me mwaka 2016 ma wi lokke obedo ni "Bed Lagen bot Jehovah!" kinyamo lok man kun kitiyo ki pwony kacel ki vidio. Ti ki JW Library me neno vidio man doki, ci wugam lapeny magi:
Christine kiryemo woko ki i kacokke pi mwaki adi?
Wang ginacoya mene ma luelda gukwano ki Christine, dok man okonye nining?
Jo me kacokke gutero Christine nining i kare ma kidwoke cen macalo Lacaden pa Jehovah?
Tam ango ma Christine obedo ka lweny kwede, dok babane okonye nining?


I kare ma onongo gitye i Babilon opii, Luicrael gubedo ki atematema mapol i niyegi. Cadrak, Mecak ki Abednego gibologi i keno malyet atikatika, ento Lubanga okelogi woko makwo. Lacen, i kare ma jo Media ki Percia guturo Babilon, kibolo Daniel i bur labwor, ento Lubanga bene ogwoke kun tweyo dog labwor woko
I ngeye lacen, Kabaka me Percia ogonyo Luicrael woko. Gin gudwogo cen i lobogi mwaka 70 kikome i nge terogi Babilon i opii. I kin jami mukwongo ma gutimo i kare ma gudwogo Jerucalem aye cako gero ot pa Jehovah. Ento, cutcut lukworgi ojuko ticgi woko. Pi meno otero cokcok mwaka 22 me tyeko gero ot pa Jehovah i nge dwogogi i Jerucalem.
I ngeye, wapwonyo pi wot pa Ejira me dok Jerucalem ka yubo ot pa Jehovah wek onen maber adada. Man otimme mwaka 47 i nge tyeko gero ot pa Lubanga. Dong, mwaka 13 i nge wot pa Ejira, Nekemia okonyo roco cel me Jerucalem ma onongo opoto woko piny-nyi. Dul me ABIC loko i kom gin ma otimme con pi mwaka 152 nio wa i kare meno


Ryeko ma Jehovah miyo nen i tic. Me labolle, twero konyowa me dwoko kuc i kinwa ki luye luwotwa. Ka watye ki ryeko pa Lubanga, ci binen i kit me kwowa ducu.
PENYE KEKENI NI: 'Kit mabeco ma bino pi ryeko pa Lubanga mene ma dong anyuto i kwona cokcok-ki? Atwero nyuto mogo i kingi i yo maber ma kato nining?'
Lengo
Kuc
Mwolo
Bedo atera me gamo tam ducu mabeco
Kica, ki nyig maber
Bedo labongo apokapoka
Bedo ki cwiny matir


Lot onongo bedo kacel ki Abraim omin babane, i lobo Kanaan. Oo kare mo ma leyi pa Abraim ki Lot onya mapol adada ma kabedo meno dong pe romogi. Abraim owaco bot Lot ni: 'Wan pe dong watwero bedo kacel. Tim ber iyer ka ma imito wot iye, ci an abicito tung ka mukene.' Man onyuto ni Abraim pe laworo, pe kumeno?
Lot oneno kabedo mo ma mwonya adada, macok ki boma ma kilwongo ni Codom. Kabedo meno onongo tye ki pii madwong ki lum ma olot maboco. Pi meno en oyero kabedo man ci okobo iye ki jo me ode. I agikkine gudak gubedo i Codom.
Dano me Codom ki boma macok kenyu ma kilwongo ni Gomora onongo kitgi rac adada. Ki lok ada, kitgi obedo rac ma Jehovah omoko tamme me wango boma magi woko. Ento Lubanga onongo mito laro Lot ki jo me ode, pi meno en ooro malaika aryo me cikogi ni: 'Wurune! Wua woko ki i boma man! Jehovah bityeko boma man woko!'
Lot pe oa cutcut. Obedo ka galle. Pi man lumalaika gumako cing Lot, dakone, ki anyiragi aryo ci guterogi woko ki i boma man oyotoyot kun giwacci: 'Wuring! Wular kwowu, pe wulokke wunen ngewu. Ka wuneno ngewu, wubito woko!'
I kare ma guo i boma ma kilwongo ni Joar, Jehovah ocwalo mac ki gweng calfa ocwer i kom Codom ki Gomora. Kijwero boma aryo magi ki pete tere. I kare ma dako pa Lot okwero winyo Jehovah ci olokke oneno ngeye, otugi lokke odoko wir me kado! Ento Lot ki anyirane gubwot pien gulubo cik pa Jehovah. Myero obed ni cwinygi ocwer mada ni dako pa Lot okwero winyo Lubanga. Man pwonyowa kit ma pire tek kwede me lubo cik pa Jehovah.
'Wupo i kom dako pa Lot.'—Luka 17:32


Pire tek me lwodo lok i kom jami mabeco ma Jehovah otimo
Tic pa Jehovah kwako jami magi:
Cwec
Ka wamedde ki nongo ngec i kom cwec, man bimiyo wabedo ki lworo matir i kom Jehovah
Co ma kicimogi me telo kacokke
Omyero wabed luwiny bot jo ma Jehovah ocimogi me telowa
Laro dano
Bedo ka tamo i kom kit ma Jehovah olaro kwede jone jingo niyewa i kom mitine ki kerone me gwoko luticce


Bute man nyamo lok i kom Yucepu, Yubu, Moses, ki jo Icrael. Gin ducu gulimo can i cing Larac-ci. Kiterogi i yo marac, kitweyogi i mabuc, kimakogi macalo opii, dok gurwenyo danogi me amara atura. Ento, Jehovah ogwokogi i yo mapat pat. Ka in lanyodo, kony latinni me niang kit ma lutic pa Jehovah magi gudeno can labongo rwenyo niyegi.
Jehovah otiyo ki Pwod Apar me nyuto ni etek loyo lubange ducu me Ejipt. Nyut kit ma Jehovah ogwoko kwede jone i kare mukato angec ki kit ma en gwokogi kwede i kareni.
I CEKCON MAN
Yucepu otimo gin ma atir ento pud odeno can malit. Pingo?
Kadi bed Yucepu onongo tye ka mabor ki luganggi, Lubanga onyuto ni wiye pe owil i kome.
En obedo lawiny bot Jehovah kadi wa i kare ma jamine tek.
I kare ma Moses pud latin matidi, pulan me ryeko ma mine okatti kwede aye olaro kwone.
Pingo mac pe owango latin yat-ti?
Parao okelo peko i kom jone pien en onongo lawaka ma pe ye timo gin ma Lubanga onongo mito.
Pwod abicel-li gubedo pat ki pwod adek mukwongo ca nining?
Pwod man obedo marac adada ma kadi wa Parao ma lawaka-ni oye gin ma Lubanga mito.
Parao obwot ki i pwod apar, ento en tika obwot tango ma Lubanga otimo i Nam Makwar?


WI LUBELE
Lapeny: In itamo ni lobo-ni twero bedo maber ka onongo dano ducu gilubo cik man?
Ginacoya: Ibru 13:18
Mi Wi Lubele: Baibul cuko cwinywa ni myero wabed jo ma gitimo gin matir kare ducu. Pi man bedo lagen gudo kwo pa dano i yo ducu. Man obedo wi lok me magajin me Wi Lubele man.
WI LUBELE me leb Muno (pok ngeye)
Lapeny: Amito winyo kong tammi i kom lapeny man. [Kwan lapeny mukwongo.] Jo mogo gitamo ni ka wato pud wamedde ki kwo i yo mo, ento jo mukene gitamo ni to aye dong agikki me jami ducu. In itamo iye ningo?
Ginacoya: Latit 9:5
Mi Wi Lubele me leb Muno: Pwony man tito gin ma Baibul pwonyo i lok kom to. Pingo pe ikwan pwony man in kikomi? Ci wabinyamo lok iye i nino mukene.
KWENA MABER MUA KI BOT LUBANGA!
Mi Brocuwa: Abino ka titi kit ma wakwano kwede Baibul ki dano me nono. Brocuwa man nyuto ka ma iromo nongo lagam me lapeny ma pigi tego ki i Baibul-li.
Lapeny: Tika dong ikwano Baibul? Wek kong anyutti kit ma nyamo pwony ma i brocuwa man yot kwede. [Wunyam lapeny me 1 i pwony me 2.]
Ginacoya: Yabo 4:11
YUB KIT ME CAKO LOK PIRI KENI
Ti ki yo ma kinyuto i labol magi me yubo kit me cako lok piri keni.


GIN ME ATIMA: Lok tutwalle i kom kit me cobo peko, ki jami ma bicuko cwiny jo ma tye ka winyo lokki.
KIT ME TIMONE:
Bed ki neno mupore i kom jo ma tye ka winyo lokki. Bed ki gen ni luye luwoti gimito yomo cwiny Jehovah. Kadi bed mitte ni imi tira bot jo mukene, omyero kong icak ki pwoyogi pi gin maber ma gutimo.
Pe ilok tutwal i kom jami ma turo cwiny. Lok i kom pekki ka mitte ni ilok iye. Mi pwony-nyi i yo me mar dok ma cuko cwiny dano.
Ti ki Lok pa Lubanga. Lok i kom jami ma Jehovah otimo, gin ma en tye ka timone i kareni, ki gin ma en bitimone pi dano i anyim. Jing cwiny jo ma tye ka winyo lokki.


Wek Jehovah oyubi calo lobo agulu
Jehovah yubo kitwa calo lacwe agulu, kun miniwa tira nyo pwod
Myero wabed calo lobo mayom dok jo ma luwiny
Jehovah pe diyowa me timo gin ma pe wamito timone
Lacwe agulu romo loko tamme i kom gin ma myero etim ki agulu moni
Kit macalo Jehovah ominiwa kero me moko tamwa piwa kenwa, watwero ye ni en oyubwa nyo watwero kwerone woko
Jehovah loko kit ma en tero kwede dano ma lubbe ki kit ma gidok kwede i tirane


PINGO PIRE TEK: Calo jami mukene ma Catan tiyo kwedgi-ni, kabedo me nywako lok i intanet bene twero bedo me kony nyo bedo gin marac adada. Lukricitayo mogo guyero pe me tic ki kabedo magi. Lukricitayo mukene gitiyo kwede me kubbe ki wadigi kacel ki luremgi. Ento, Larac-ci mito ni wati ki kabedo me nywako lok i intanet i yo marac ma twero balo nyingwa ki watwa ki Jehovah. Calo Yecu, watwero tic ki cik ma igi lac me Baibul me ngeyo owic ma watwero kemme kwede ki dok kit ma myero wagwokke kwede.—Luka 4:4, 8, 12.
OWIC MA MYERO WAGWOKKE KI IYE:
Tero cawa malac tutwal i kabedo me nywako lok i intanet. Tero cawa malac i tic ki kabedowa me intanet twero weko pe wanongo cawa me timo jami ma mitte i yo me cwiny.
Neno jami ma pe gupore. Neno cal ma cilo twero tugo miti maraco dok weko wadoko opii nyo wadonyo i timo tim carocaro. Kwano lok pa jo mungak nyo kabedogi me intanet twero balo niyewa.
Coyo coc ki keto cal ma pe gupore. Ngat moni cwinye twero tere me coyo lok nyo keto cal ma pe opore i kabedo me intanet pien cwiny aye gin ma bitowa dong ma loyo ducu. Dok man twero balo nying ngat moni dok weko niyene doko goro.
NEN VIDIO MA WIYE TYE NI TI KI KABEDO ME NYWAKO LOK I INTANET I YO MABER CI INEN KIT ME GWOKKE KI I OWIC MAGI:


1. Pingo Lubanga oketo yub pi jo Icrael me kare macon?
Lubanga oketo yub pi likwayo pa Abraim wek gudok rok ci omiyo botgi cik mapol. En olwongo rok meno ni "Icrael" ci omiyo gudoko jo ma gidoro woro me ada dok gigwoko lokke. (Jabuli 147:19, 20) Pi meno, rok ducu onongo gitwero limo mot ki bot jo Icrael.
Lubanga oyero jo Icrael ni gubed cadenne. Jami ma otimme i tekwarogi nyuto ka maleng ni lubo cik pa Lubanga kelo adwogi maber i kwo pa dano. (Nwoyo Cik 4:6) Pi meno, jo mukene onongo gitwero ngeyo Lubanga me ada kun giwok ki bot jo Icrael.
2. Pingo Lukricitayo me ada gitiyo macalo gurup?
Lacen, Luicrael gurwenyo cwak pa Lubanga dok bene Jehovah oleyo ka wanggi woko ki kacokke pa Lukricitayo. (Matayo 21:43; 23:37, 38) I kare-ni, Lukricitayo me ada aye dong gitye lucaden pa Jehovah ka wang Luicrael.
Yecu oyubo lulub kore me tito kwena dok me loko jo me rok ducu wek gudok jo ma lubbe. (Matayo 10:7, 11; 24:14; 28:19, 20) Tic man dong cok gik, kit macalo watye cok ki agikki piny. Pi tyen mukwongo i tekwaro pa dano, Jehovah oribo dano milion mapol ata ma gia ki i rok ducu i woro me ada. (Niyabo 7:9, 10) Lukricitayo me ada gitiyo macalo gurup wek gicuk cwiny luwotgi dok bene gikonygi. I wi lobo-ni lung, gilubo purogram acel me pwony ma a ki i Baibul i cokkegi.
3. Dul pa Lucaden pa Jehovah me kare-ni ocakke nining?
I kine ka mwaka 1870 ki wiye, gurup mo pa lutino kwan manok me Baibul gucako niang i kom lok ada mogo me Baibul ma onongo dong orweny woko. Gin onongo gingeyo ni Yecu oyubo kacokke pa Lukricitayo wek gutit kwena, pi meno, gin gucako yubbe me tito kwena me Ker-ri i wi lobo ducu. I mwaka 1931, gucako tic ki nying man ni Lucaden pa Jehovah.
4. Lucaden pa Jehovah gitye ma guyubbe nining?
I cencwari me acel, kacokke pa Lukricitayo i kabedo mapat pat onongo gilubo tam ma a ki bot lukiko madit ma ngeyo ni Yecu aye Latel Wi kacokke. (Tic pa Lukwena 16:4, 5) I kare-ni bene, Lucaden pa Jehovah ginongo tira ki bot Lukiko Madit ma tye ki luelda ma gitye ki ngec madwong. Lukiko Madit man neno wi tic i jang gang kal pa Lucaden pa Jehovah ducu ma gigonyo leb, gigoyo dok gipoko bukke ma jenge i Baibul i leb makato 600. Pi meno, Lukiko Madit twero cuko cwiny ki miyo tira pi kacokke makato 100,000 i wi lobo-ni ducu. I kacokke acel acel, co ma gupore gitiyo calo luelda nyo luneno. Co magi gitiyo ki mar pi gwoko romi pa Lubanga.
Lucaden pa Jehovah gitye ma guyubbe me tito kwena maber-ri ki bene me loko dano wek gudok lulub kor Yecu. Wan bene watito kwena i ot ki ot calo lukwena pa Yecu. (Tic pa Lukwena 20:20) Wamine bene me pwonyo lok me Baibul bot jo ma gimaro ada. Ento Lucaden pa Jehovah pe gubedo dul mamwa. Wan watye jo me ot ma gitye ki Wego ma lamar. Wabedo omege ki lumege ma giparo pi luwotgi. (2 Jo Tecalonika 1:3) Pien jo pa Jehovah gitye ma guyubbe me yomo cwiny Lubanga ki dong konyo jo mukene, gin gitye dul pa jo ma cwinygi yom.


Kabaka mukene me Babilon onongo nyinge Dario ma jo Medi. Dario oniang ni Daniel onongo kwiri adada. En oketo Daniel me loyo wi luloc madito me Babilon. Man oweko nyeko omakogi i kom Daniel ci gucako yenyo yo me neke woko. Gin onongo gingeyo ni Daniel lego bot Jehovah tyen adek nino ki nino, pi man guwaco bot Dario ni: 'Ai kabaka, wek kiket cik ni dano ducu myero guleg boti keken. Ngat mo keken ma oturo cik man omyero kibol woko i bur ma opong ki labwor.' Tam man oyomo cwiny Dario, ci oketo cinge me moko cik man.
Cutcut ma Daniel ongeyo ni dong kiketo cik man, en oa ocito i ode. En oyabo wang diricane, ci orumo conge piny olego bot Jehovah. Co ma lunyeko-ni gucorre i ot pa Daniel gunonge ka lega. Gungweco bot Dario ci guwacce ni: 'Daniel pe tye ka lubo cikki. En bedo ka lego Lubangane tyen adek nino ki nino.' Dario onongo maro Daniel dok pe mito ni oto woko. En obedo ka tamo pi yo ma etwero laro kwede kwo pa Daniel nio ka ceng opoto. Ento, kadi wa kabaka onongo pe twero loko cik ma en dong otyeko keto cinge iye. Pi man, en omiyo twero bot jone ni gubol Daniel i bur ma opong ki labwor mager.
I dyewor meno, Dario obedo ka paro Daniel mada mumiyo nino okwero mako wange woko. Kudiko con, en ongweco i dog bur ci odange matek bot Daniel ni: 'Lubangani mono olaro kwoni?'
Ci Dario owinyo dwan mo. Obedo dwan Daniel! En odange bot Dario ni: 'Lamalaika pa Jehovah otweyo dog lwak labwor magi woko. Mumiyo pe gumwoda woko.' Man omiyo Dario obedo ki yomcwiny matek! En omiyo twero ni kikwany Daniel woko ki i bur. Daniel pe onongo kadi latin ret mo i kome wacel. Ci kabaka ociko ni: 'Wukel jo ma gudoto Daniel-li ci wubolgi woko i kin lwak labwor.' I kare ma kibologi i bur, labwor omwodogi oturo cogogi woko lipwac pwac.
Lacen, Dario omiyo cik man bot jone: 'Dano ducu myero gubed ki lworo i nyim Lubanga pa Daniel. En aye ma olaro Daniel ki i teko pa labwor.'
Tika ilego bot Jehovah nino ducu, calo Daniel?
"[Jehovah] ngeyo laro dano ma gilworo Lubanga ki i ayelayela."—2 Petero 2:9


Toñi, ngat mo ma tiyo i gangi pa dano, ogoyo olang ci dako mo ma mwakane tye i kine ka pyerangwen oyabo doggola. Dako-ni oloko ki Toñi ki gero dok oyete malit, pien ni pe oo con ka gwoko minne. Toñi onongo gire oo con ka tic. Ento, en okwayo kica dok omwolle bot dako-ni.
I NINO mukene, dako-ni dok otugo yet i kom Toñi. En odok iye nining? En owaco ni, "Man onongo tek adada bota. En oyeta labongo tyen lok mo." Ento Toñi dok okwayo kica ci owacce ni eniang maber peko ma dako-ni tye ka wok ki iye.
Ka onongo in i Toñi kono, itamo ni onongo ibidok iye nining? Onongo tika itwero nyuto cwiny me mwolo kit meno? Tika onongo ibiyelle me juko kinigani? Labongo akalakala mo, pe yot me bedo ma cwinyi opye mot ka gin ma kit meno otimme i komi. Twero bedo tek adada me nyuto cwiny me mwolo ka watye ka wok ki i kwo matek nyo ngat mo otimo gin marac i komwa.
Ento, Baibul cuko cwiny Lukricitayo me bedo jo ma gimwol. Ki lok ada, Lok pa Lubanga kubo kit meno ki ryeko. Yakobo openyo ni: "Anga i kinwu ma ryek dok niang jami? En myero onyut tic me ryekone ki mwolo, pi kwone maber." (Yak. 3:13) I yo ango ma mwolo nyuto ryeko ma a ki malo? Dok ngo ma twero konyowa me dongo cwiny meno?
PINGO MWOLO NYUTO RYEKO
Cwiny me mwolo twero kweyo kiniga. "Gam me mwolo kweyo kiniga woko, ento lok magwagwa tugo kiniga medo ameda."—Car. 15:1.
Dok i kom lok mo keken ki kiniga twero balone abala pien bedo calo nongo itye ka medo yen i mac. (Car. 26:21) Kitungcel, lagam ma kimiyo ki mwolo kweyo cwiny dano. Twero bene kweyo kiniga pa ngat mager.
Toñi oneno man ki wange. Neno kit ma Toñi onyuto kwede cwiny me mwolo oweko dako ca ocako koko. En otito bot Toñi ni cwinye onongo tye ka cwer pi peko ma etye ka kato ki iye. Toñi omiyo caden maber, ci ocako kwano kwede Baibul—man ducu otimme pien en otero jami mutimme-ni ducu ki mwolo dok ogwoko kuc i kingi.
Mwolo twero keliwa yomcwiny. "Gitye ki gum [nyo yomcwiny] jo ma mwol, pien gibileyo lobo doko megi."—Mat. 5:5.
Pingo jo ma mwol cwinygi yom? Jo mapol ma yam onongo giger dong gitye ki yomcwiny pien ni guruko kit me mwolo. Kit me kwogi dong oyubbe odoko maber, dok gingeyo ni anyim mamwonya tye ka kurogi. (Kol. 3:12) Adolfo, laneno mo me adwol i Spain, wiye pud po i kom kit ma kwone onongo tye kwede ma peya enongo ada.
Adolfo owacci: "Kwona onongo konye pe. Cawa ducu nongo atye ki kiniga, dok kadi wa lurema mogo onongo gilwora pi gerona. Ento gin mo otimme ma oloko kwone woko. I lweny mo acel, kicoba ki pala tyen abicel kulu, dok remona ocwe madwong adada ma onongo dong acok to."
I kare-ni, Adolfo dong pwonyo jo mukene me bedo jo ma mwol i lokke kacel ki lanenne. Jo mapol dong gimare pien en odoko ngat ma lamar dok bene layomcwiny. Adolfo owaco ni cwinye dong yom pi alokaloka ma etimo i kwone. Dok en tye ki pwoc madit bot Jehovah pi kony ma omiye me dongo cwiny me mwolo.
Cwiny me mwolo yomo cwiny Jehovah. "Latinna, bed ryek, wek iyom cwinya, wek anong lagam ma myero adok iye i lok ki ngat ma yeta."—Car. 27:11.
Larac-ci ma obedo lamone mukwongo-ni, bedo ka yeto Jehovah. Lubanga tye ki tyen lok matir me bedo ki kiniga pi yet meno, ento Baibul tito ni Jehovah obedo ngat ma "kiniga pe make oyot." (Nia. 34:6) Ka watute matek me lubo lanen pa Lubanga kun wabedo jo ma mamwol dok ma kiniga pe makogi oyot, ci nongo watye ka lubo yo me ryeko ma yomo cwiny Jehovah adada.—Ep. 5:1.
Lobo-ni pol kare opong ki cwiny me gero. Waromo rwatte ki dano ma 'luwakke, lucac, lunywar jo mukene, lucok dog jo mukene, jo ma mitgi pe jukke, jo ma ger.' (2 Tem. 3:2, 3) Ento, meno myero pe ogeng Lakricitayo ki dongo cwiny me mwolo. Lok pa Lubanga poyo wiwa ni "ryeko ma oa ki malo, . . . bedo me kuc, [ki dok] me mwolo." (Yak. 3:17) Ka wanyuto cwiny me kuc ki niango, ci wanyuto ni watye ki ryeko mua ki bot Lubanga. Ryeko ma kit meno bimiyo wadok i lok pa dano ki mwolo ka kitimo gin mo marac i komwa dok man binyikowa cok bot Jehovah, Wang it me ryeko ma pe gik.


WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Decemba 2017
Magajin ma tye ki pwony ma kibinyamo i Januari 29 me o i Febuari 25, 2018.
Wangeyo nining ni nicer bibedo tye i anyim?
Pingo nicer obedo pwony ma pire tek bot Lukricitayo?
Pol pa lunyodo ma Lukricitayo gibedo ki par ka lutinogi mito dyero kwogi ki nongo batija. Gitwero konyo lutinogi me nongo larre nining?
Batija pire tek adada, ento jo matino myero pe gulwor.
LIFE STORY
Felix Fajardo onongo pud tye ki mwaka 16 keken i kare ma omoko tamme me doko Lakricitayo. I nge mwaki 70, en pe koko ange pi lubo kor Ladit ka mo keken.
Tika luot gitwero neno gin ma kiroyo i ot nyodo me gengo gamo ic calo yo me lago nywal ma Ginacoya cwako?


WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Decemba 2018
Magajin man tye ki pwony ma kibinyamo i Febuari 4 to Marci 3, 2019.
In kono iniang ningo i kom Paradic? Tika itye ki gen me bedo i Paradic?
Tyen lok acel keken ma Ginacoya ye me keto nyom ci weko ibedo agonya me nyomme doki obedo ngo?
Jami angwen mene ma twero konyo jo matino me bedo ki kwo maber dok ki yomcwiny?
Lok ma tye i Jabuli 16 twero konyo jo matino nining me bedo ki kwo maber i kare-ni ki i anyim?
Watwero medde ki bedo ki yomcwiny i kwowa nining kadi bed watye ka kato ki i kwo matek?
Kica obedo but nyig ma nyak pi cwiny maleng pa Lubanga. Watwero dongo kit man mamwonya-ni nining?


"Jehovah obedo Lubanga ma mito woro ma iye pe opokke."—NAK. 1:2, NW.
WER 51 Wadyere Bot Lubanga!
GIN MA WABINYAMO *
1. Pingo Jehovah oporre me nongo woro ma iye pe opokke?
JEHOVAH oporre me nongo woro ma iye pe opokke pien en aye Lacwecwa dok ominiwa kwo. (Yabo 4:11) Ento, watye ki ariya mo. Kadi bed wamaro dok waworo Jehovah, jami mukene pigi twero doko tek i kwowa ma gengowa ki miyo bot Jehovah woro ma en opore me nongone. Mitte ni waniang kit ma meno twero timme kwede. Ento mukwongo, kong wacaku ki nyamo gin ma miyo woro ma iye pe opokke kwako.
2. Ma lubbe ki Nia 34:14, gin ango ma wabitimo ka watye ki mar matut pi Jehovah?
3. Pingo watye ki tyen lok matir me maro Jehovah?
3 Watye ki tyen lok matir me maro Jehovah. Pingo? Pien worowa jenge i kom jami ma wapwonyo i kome. Wacako ki maro kite mamwonya. Wangeyo gin ma en maro ki ma en dagi, dok wan bene wawinyo kit meno i kom jami magi. Waniang dok wacwako yubbe pi dano. Watye ki awaka ni en miyo botwa kare me bedo lureme. (Jab. 25:14) Jami ducu ma wapwonyo i kom Lacwecwa nyikowa cok bote.—Yak. 4:8.
4. (a) Ngo ma Catan tiyo kwede me bitowa wek pe wamar Jehovah ki cwinywa ducu? (b) Ngo ma wabinyamo i pwony man?
4 Larac-ci aye tye ka doro lobo-ni, dok en tiyo kwede me bitowa wek waket cwinywa i kom jami ma dano maro kacel ki miti ma pe oporre me komwa. (Ep. 2:1-3; 1 Jon 5:19) En mito ni wamar jami mukene bene me ka maro Jehovah keken. Wabinyamo yo aryo ma Larac-ci timo kwede meno. Mukwongo, en bitowa me keto cwinywa i yenyo lim, ki me aryo, en tute me doro tamwa wek wayer galowang ma pe oporre.
GWOKKE KI MARO CENTE
5. Pingo omyero wagwokke ki dongo cwiny me maro cente?
5 Wan ducu wamito ni wabed ki cam muromo, bongi ma oporre me aruka, ki ot maber ma watwero bedo iye. Kadi bed kit meno, myero wagwokke ki dongo cwiny me maro cente. Pol pa dano me lobo pa Catan-ni gubedo "lumar lim" dok gimaro bene jami ma cente twero wilone. (2 Tem. 3:2) Yecu ongeyo ni lulub kore bene gibikato ki i atematema me dongo kodi cwiny man. Yecu owaco ni: "Pe tye dano mo ma twero tic ki rwodi aryo; pien bikwero ngat acel ci maro mukene-ni, nyo bimoko i kom ngat acel, ci cayo ngat mukene-ni. Pe wutwero tic pi Lubanga ka dok wutiyo pi lim bene." (Mat. 6:24) Ngat ma woro Jehovah kun ki tungcel tiyo ki kero kacel ki cawa mukato kare i tute me doko lalonyo, nongo tye ka tic pi rwodi aryo. En nongo pe tye ka miyo bot Jehovah woro ma iye pe opokke.
6. Pwony ango ma watwero nongo ki i lok pa Yecu bot kacokke me Laodikia?
6 Cokcok i agikki me cencwari me acel, jo me kacokke me Laodikia gubedo ka wakke ni: "An alony, dong atye ki gin ducu ma miyo abedo ki kwo maber, gin mo pe ma doki amito." Ento ki i wang Jehovah ki Yecu, gin onongo gitye calo 'ngat ma piny dong oloyo atika, ma miyo kica mako dano i kome twatwal, lacan, ma wange oto woko, dok bene tye munero.' Yecu ominigi tira, pe ni pien gitye lulonyo, ento pien gin guweko maro lim obedo ka balo watgi ki Jehovah. (Yabo 3:14-17) Ka waniang ni watye ka dongo mar pi cente i cwinywa, ci omyero watim gin mo oyotoyot me tiro tamwa. (1 Tem. 6:7, 8) Ka pe watimo meno, ci cwinywa bedo ma opokke aryo dok Jehovah pe bijolo worowa. En "Lubanga ma lanyeko." (Nwo. 4:24) Watwero cako bedo ki neno ma pe atir nining ka odok i lok kom cente?
7-9. Ngo ma wapwonyo ki i gin mutimme i kom laelda mo ma nyinge David?
7 Tam kong i kom labol pa David, laelda mo ma latic matek ma bedo i lobo Amerika. En owaco ni onongo yam etiyo matek i dog ticce. Meno oweko kimedo rwomme i kampuni ma en tiyo iye dok en onongo yweka i lobogi macalo latic maber adada i dog tic meno. David owaco ni, "I kare meno, atamo ni mot magi gubedo lanyut ni Jehovah tye ka goyo laane i koma." Tika meno obedo lok ada?
8 David ocako neno lanyut ma moko ni dog ticce tye ka balo watte ki Jehovah. En owaco ni: "Anongo ni ka atye i cokke nyo i tic me tito kwena, abedo ka tam i kom pekki ma tye i dog ticca. Onongo atye ka tiyo cente madwong, ento abedo ki par mapol dok nyoma bene onongo tye ka balle woko."
9 David oniang ni omyero emok tam i kom gin ma pire tek loyo i kwone. En otito ni: "Amoko tamma me loko kit ma kwona tye kwede." David onongo mito dwoko piny cawa ma en tero i dog ticce, dok en otito tamme meno bot ladit ticce. Adwogine obedo nining? En orwenyo ticce woko! David odok iye nining? En owaco ni: "Orwone cut, apongo fom me tic macalo painia pi tutunu ma pe agik." Me nongo cente ma romo gwokogi, David gin ki dakone gucako tiyo tic me dunyo odi pa dano. I nge kare mo, David ocako tic macalo painia marii, dok lacen dakone bene odonyo i tic man. Luot man guyero me timo tic ma jo mukene cayo, ento tic ma gitye ka timone aye pe obedo gin ma pire tek loyo botgi. Kadi bed cente ma ginongo kombeddi tye acel me apar me cente ma onongo yam ginongo, dwe ki dwe pud gitye ki cente muromo me culo pi jami ma mitte. Gimito ni giket Jehovah obed mukwongo i kwogi, dok guneno ki wanggi kit ma en gwoko kwede jo ma giketo pi Ker-ri bedo mukwongo.—Mat. 6:31-33.
10. Watwero gwoko cwinywa nining?
10 Kadi bed watye ki cente madwong nyo manok, mitte ni wagwok cwinywa. I yo ma nining? Pe idong mar pi cente. Dok pe iwek dog ticci pire obed tek boti loyo ticci pi Jehovah. Itwero ngeyo nining ni meno tye ka timme i komi? Itwero pennye kekeni ni: 'Tika an pol kare abedo ka tam i kom dog ticca ka atye i cokke nyo i tic me pwony? Tika kare ducu abedo ka paro ka ce abibedo ki cente muromo i anyim? Mono lok me cente ki jami me kom tye ka kelo peko i nyoma? Tika atye atera me tiyo tic ma jo mukene cayo ka mina kare me tic pi Jehovah?' (1 Tem. 6:9-12) Ka watye ka lwodo lapeny magi, myero wiwa opo ni Jehovah marowa dok omiyo cikke man bot jo ma gudyere bote ni: "Pe abiboli, pe abibwoti ata." Meno aye oweko lakwena Paulo ocoyo ni: "Pe wubed jo ma maro lim."—Ibru 13:5, 6.
YER JAMI MA IGALO KI WANGI KI DIRO
11. Kodi galowang ma ngat moni yero twero gudo kwone nining?
11 Jehovah mito ni wanong mit pa kwo, dok galowang konyowa me timo meno. Ki lok ada, lok pa Lubanga waco ni "gin maber makato ma dano myero otim en aye ni en myero ocam cam dok omat mat, wek onong yomcwiny i tic ma en tiyo." (Latit. 2:24) Ento, pol pa jami me galowang ma i lobo-ni twero kelo adwogi marac i komwa. Balo kit pa dano, dok cuko cwinygi me cwako—nyo bene maro—jami ma Lok pa Lubanga okwero woko.
12. Ma lubbe ki 1 Jo Korint 10:21, 22, pingo omyero wayer jami ma wagalo ki wangwa ki diro?
12 Wamito ni wami bot Jehovah woro ma iye pe opokke, pi meno pe watwero cam i "meja pa Rwot [Jehovah] ki dok i meja pa jogi." (Kwan 1 Jo Korint 10:21, 22.) Cam kacel ki ngat moni pol kare nyuto ni wutye lurem. Ka wayero galowang ma cwako tim gero, tim jokjok, tim tarwang, nyo miti ki tam mukene ma pe oporre, ci nongo bedo calo watye ka camo dek ma lumone pa Lubanga aye gutedo. Macalo adwogine, pe wabalo yotkomwa keken ento bene wabalo watwa ki Jehovah.
13-14. Ma lubbe ki Yakobo 1:14, 15, pingo omyero wagwokke ki galowang ma weko wadongo miti maraco? Mi labol.
13 Nen kong yo mogo ma galowang rom aroma ki dek ma wacamo. Ka watye ka cam, watwero yero gin ma wabiketo i dogwa. Ento ka dong wamwonyo dek meno, komwa cako tic iye i yo ma pe watwero dorone ci moce doko but komwa. Cam maber twero weko komwa bedo yot; cam marac balo yotkomwa. Adwogine pe twero nen cutcut, ento i nge kare mo wang ma onen ka maleng.
14 I yo acel-lu, ka watye ka yero galowangwa, ci nongo pud watye ki twero me yero gin ma bidonyo i tamwa. Ento i nge meno, galowang ma wayero-ni bigudo tamwa ki cwinywa i yo ma pe watwero dorone. Galowang maber twero weko wayweyo wiwa; galowang ma pe oporre bikelo adwogi marac i komwa. (Kwan Yakobo 1:14, 15.) Adwogi ma galowang marac kelo pe twero nen cutcut, ento i nge kare mo wang ma onen ka maleng. Meno aye tyen lok ma oweko Baibul cikowa ni: "Pe wuwek gibwolwu; Lubanga pe gituko kwede. Gin ma dano ocoyo, en aye bene en bikayo. Ngat ma ocoyo kodi i poto me kit pa dano gin ma en bikayo ki iye en aye to." (Gal. 6:7, 8) Pud dong pire tek piwa me kwero galowang mo keken ma cwako jami ma Jehovah dagi!—Jab. 97:10.
15. Mot ango ma Jehovah omiyo botwa wek wanong mitte?
15 Pol pa jo pa Jehovah gimaro neno JW Broadcasting®, citecenwa me telebijon ma i Intanet. Laminwa mo ma nyinge Marilyn owaco ni: "JW Broadcasting okonya me bedo ki neno matir, dok atwero neno nyo winyo jami ducu ma tye iye labongo lworo mo ni gin mo marac bikatti. Ka cwinya otur nyo awinyo ni atye kena, aneno pwony mo nyo vidio ma kinyamo iye Ginacoya me Nino Ducu. Man weko awinyo ni atye cok adada ki Jehovah kacel ki dulle. JW Broadcasting oloko kwona adada." Tika itye ka nongo adwogi maber ki i mot pa Jehovah-ni? Mapat ki purogram ma katti dwe ki dwe-ni, JW Broadcasting tye ki jami awinya ki me anena kacel ki wer mamit adada, ma itwero neno nyo winyone i cawa mo keken.
16-17. Pingo omyero watute me dwoko piny cawa ma wacwalo i galo wangwa, dok watwero timone nining?
16 Myero pe wayer ki diro jami ma wagalo ki wangwa keken ento bene wagwokke ka odok i kom cawa ma watero iye. Ka pe watimo meno, waromo nongo ni watiyo ki cawa malac i galo wangwa makato cawa ma wacwalo i tic pi Jehovah. Dano mapol ginongo ni pe yot me dwoko piny cawa ma gitero i galo wanggi. Laminwa mo ma nyinge Abigail ma tye ki mwaka 18 owaco kit man ni: "Neno telebijon konya me yweyo wiya i nge tic matek. Ento ka pe agwokke ci atwero tero cawa malac adada i nyim telebijon." Omego mo matidi ma nyinge Samuel owaco ni: "Abedo ka aneno vidio mogo macego cego pi cawa malac ki i Intanet. Pol kare acako ki neno vidio acel, ento apo ni dong atero cawa makato adek nyo angwen woko."
17 Itwero dwoko piny cawa ma itiyo kwede i galo wangi nining? Gin mukwongo ma iromo timone aye me niang cawa ma rom mene ma in itiyo kwede i galo wangi. Pingo pe igwok rekod ma lubbe ki cawa meno pi cabit acel? Co piny i kalenda ma megi wel cawa ma itiyo kwede i neno telebijon, ngiyo jami i Intanet, ki tuko tuko i cimmi. Ka iwinyo calo itye ka cwalo cawa mukato kare woko i galo wangi, ci tem goyo pulan. Ket cawa me timo jami ma pigi tego obed mukwongo, ci i ngeye ket cawa pi galowang. I nge meno, peny Jehovah wek okonyi me moko i kom yub ma iketo. Ka itimo kit meno ci ibibedo ki cawa kacel ki kero ma mitte me kwan piri keni, bedo ki woro pi jo me ot, cito i cokke ki dong tic me pwony. Itwero bene bedo ma cwinyi pe pidi pi cawa ma icwalo i galowang.
MEDDE KI MIYO BOT JEHOVAH WORO MA IYE PE OPOKKE
18-19. Watwero nyuto nining ni watye ka miyo bot Jehovah woro ma iye pe opokke?
18 I nge coyo lok i kom agikki me lobo pa Catan ki lobo manyen ma bibino-ni, lakwena Petero otito ni: "Lurema, ka wutye ka kuro man, wuket tek wek Lubanga pe onong roc mo nyo bal mo i komwu, ento onong wutye ki kuc." (2 Pet. 3:14) Ka walubo tira meno dok watute matek me kwo kwo maleng kun bene waworo Jehovah i yo ma en mito, ci wanyuto ni watye ka miyo bot Jehovah woro ma iye pe opokke.
19 Catan ki lobone gibimedde ki bitowa wek waket pi jami mukene obed mukwongo i kwowa me ka keto pi Jehovah. (Luka 4:13) Ento kadi bed wakat ki i ariya ma nining, pe wabiye ni ngat mo nyo gin mo keken pire obed tek botwa ma loyo Jehovah. Wamoko tamwa me miyo bot Jehovah gin ma en keken aye oporre me nongone—worowa ma iye pe opokke!
WER 30 Wora, Lubangana, ki Larema
^ para. 5 Wamaro tic pi Jehovah. Ento tika watye ka miyo bote woro ma iye pe opokke? Lagam me lapeny meno nen woko ka maleng i tam ma wamoko. Kong dong wanyamu jami aryo i kwowa ma twero konyowa me niang ka ada watye ka miyo ki Jehovah woro ma iye pe opokke.
^ para. 2 Ka Baibul owaco ni Jehovah lanyeko, meno te lokke ni en mito ni wawor en keken.
^ para. 54 LOK I KOM CAL: Pe watwero ye camo cam ma oballe ma kitedo i jokon macilo. Ci pingo omyero waye galo wangwa ki jami ma opong ki tim gero, tim jokjok nyo tim tarwang?


Mwaka ki mwaka watute me lwongo dano ma i wang ticwa wek guribbe kwedwa i kwer me Nipo. Polgi obedo jo ma pe wangeyogi. Ento myero bene walwong jo ma wangeyogi. Pol kare, jo ma ginongo waraga me lwongo ki bot jo ma gingeyogi gibino i kwer man. (yb08-E 11 para. 3; 14 para. 1) Angagi ma itwero lwongogi?
Wadini
Lutic luwoti nyo lutino kwan luwoti
Jiranini
Jo ma guye ni wadok cen botgi, jo ma wakwano kwedgi Baibul con ki dong ma watye ka kwan kwedgi
Medo i kom meno, luelda gibilwongo jo ma ticgi pi Jehovah okwe woko. Ento ka ngat ma ingeyo pe bedo i wang ticwu kono? Itwero niang cawa ki kabedo ka ma kwer me Nipo bibedo iye ka ma en bedo iye ka idiyo LOK MADOK I KOMWA i jw.org dok iyero "Nipo." Ka itye ka yubbe pi Nipo, nen anga ma itwero lwongone, ci itere karatac me lwongo.


KIT MA kitito kwede i ododo acel mo macon, tye awobi mo ma lacan ma onongo bedo i caro mo. Dano me caro meno onongo ginyero awobi-ni adada pien gitamo ni laming adada. Ka welo obino, dano onongo gutuku ki wiye i nyim welogi. Onongo ginyutte cente ma nyige gin aryo, maditte me ryal, ki matidine me jabu ma onongo welle dodo me ryal-li kiryo. I ngeye onongo kiwacce ni: "Yer acel ma imito ki i kine." Awobi-ni onongo kwanyo cente me ryal-li ci ngweco gire cen.
I nino mo, welo mo acel openyo awobi-ni ni, "In mono pe ingeyo ni cente me jabu-ni welle dodo me ryal-li kiryo?" Awobi-ni obunyo ci owacce ni, "Eh, angeyo do." Ci welo-ni openye ni, "Ci pingo iyero cente me ryal-li? Ka ikwanyo me jabu-ni, ci ibedo ki wel cente ma dodo me ryal-li kiryo kulu!" Awobi-ni owacci, "ka akwanyo cente me jabu-ni ci dano gibijuko tuko ki wiya woko. Tika ingeyo wel cente adi me ryal ma dong ajogo?" Latin awobi man onyuto kit acel ma jo muteggi gitwero nongo adwogi maber ki iye—en aye ryeko.
Baibul wacci: "Gwok ryekoni kacel ki niang matut ma itye kwede. Dong ibiwoto i yoni ma cwinyi tek ma pe iparo gin mo, tyeni bene pe bigwangnge atata." (Car. 3:21, 23) Dong ngeyo tyen lok me 'ryeko' ki kit me ketone i tic bigwoko kwowa. Konyowa me gwokke wek pe wapot piny i yo me cwiny, dok 'tyenwa' bene cung matek.
OBEDO GIN ANGO?
Ryeko pat ki ngec kacel ki niango. Ngat ma tye ki ngec nongo tye ki lok mapol i wiye. Ngat ma tye ki niango twero neno kit ma lok moni kubbe kwede ki mukene. Ngat ma tye ki ryeko twero ribo ngec ki niango ci tiyo kwede i yo ma konyo.
Me labolle, ngat mo twero kwano buk me Baibul Mono Ada Pwonyo Gin Ango? i cawa manok keken kun bene niang lok ma iye maber. I kare ma en tye ka kwanone, en bene twero nongo lagam matir pi lapeny ducu. En twero cako wot i cokke pa Lucaden pa Jehovah kun miyo lagam mabeco. Man ducu twero nyuto ni en tye ka dongo i yo me cwiny, ento tika nyuto ni en dong tye ki ryeko? Romo bedo ni pe. Gwok en obedo ngat ma niang i kom gin moni oyot. Ento ka en keto lok ada ma en okwano-ni i tic, man rom ma nongo tye ka tic ki ngec kacel ki niango i yo matir, ci en bidoko ngat maryek. Ka tam ma en moko kele adwogi maber, ma nyuto ni en kong otamo matut i kom lok meno, ci dano gibinenone woko ka maleng ni en tye ki ryeko.
Matayo 7:24-27 tye ki lapor ma Yecu omiyo i kom co aryo ma gugero ot. Kilwongo ngat acel ni dano "maryek." En kong otamo matut i kom gin ma twero timme, ci man oweko en ogero ode i kom pata got. Man nyuto ni en oneno gin ma twero timme i anyim ci oniang i kom ngo ma myero etim. En pe otamo ni gero ot i kom kweyo welle lapiny dok tum oyot. En otamo ki ryeko i kom adwogi maber ma ebinongo i anyim ka egero ode ki ryeko. Dong, i kare ma kot ocwer matek, ode pe opoto. Lapeny ma watwero penye kwede aye ni, watwero nongo ryeko ki dok wagwoko nining?
ATWERO NONGONE NINING?
Mukwongo, Mika 6:9 wacciwa ni: "Bedo me ryeko mada me lworo nyinge [Lubanga]." Lworo nying Jehovah nyuto ni nongo wawore. Man dong te lokke ni bedo ki woro madit pi gin ma nying Lubanga cung pire, ma kwako bene gin ma nen atir bote. Wek iwor ngat moni, myero kong inge tam pa ngat meno. Ci dong itwero keto genni i kome kun inongo pwony ki bote dok ilubo lanenne mabeco. Ka watamo i kom kit ma ticwa twero gudo kwede watwa ki Jehovah i anyim, ki dok ka wamoko tam ma lubbe ki cikke, ci man nyuto ni watye ka nongo ryeko.
Me aryo, Carolok 18:1 wacci: "Ngat ma pe ribbe ki jo mukene yenyo tyen lok mogo, kun kwero lubo tam pa jo ma ticgi nyuto ryekogi." Ka pe wagwokke, watwero pokke woko ki bot Jehovah ki jone. Wek pe watim meno, myero wabed kacel ki jo ma gilworo nying Lubanga dok gilubo cikke. Omyero wawot i Ot me Ker ka twere, kun wabedo kacel ki Lukricitayo me kacokke kare ki kare. Ka watye i cokke, omyero wayab tamwa ki cwinywa wek pwony ma kimiyo odony i cwinywa.
Medo i kom meno, ka walego bot Jehovah ki cwinywa ducu, ci wabinyikke cok bote. (Car. 3:5, 6) Ka wayabo tamwa ki cwinywa ka watye ka kwano Baibul ki bukke ma dul pa Jehovah miniwa, ci watwero niang i kom kit ma gin ma watimo gudowa kwede dok man weko watimo jami mupore. Omyero bene wayab cwinywa me winyo tira ma jo muteggi gimiyo. (Car. 19:20) Ka watimo meno, ci wabimedo ryekowa ma kaka 'kwerone.'
MAN BIKONYO JO ME OTTA NINING?
Ryeko twero gwoko jo me ot maber. Me labolle, Baibul cuko cwiny dako me 'woro cware.' (Ep. 5:33) Wek laco onong woro ki bot dakone, en myero otim ngo? Ka odiyo dakone tektek nyo ki gero, ci adwogine bibedo pi kare manok keken. Pi lworo cware, dako twero nyuto woro mo manok ka cware tye. Ento, tika en bimedde ki wore ka pe gitye kacel? Pe twere wacel. Pi meno, laco myero otam i kom gin ma twero weko dakone wore kare ducu, pe ka en tye keken. Ka en nyuto nyig ma nyak pi cwiny maleng, calo mar ki kica, ci en binongo woro pa dakone. Ngene kene ni, dako ma Lakricitayo myero onyut woro bot cware kadi bed laco opore me nongone nyo pe.—Gal. 5:22, 23.
Baibul bene waco ni laco omyero omar dakone. (Ep. 5:28, 33) I yenyo mar pa cware, dako twero tamone ni myero ekan jami mogo ki bot cware wek pe onge kadi bed ni cware tye ki twero me ngeyone. Ento, i ada, meno tika nyuto ryeko? Lacen ka cware oniang lok meno kono, adwogine bibedo nining? Tika mare i kom dakone bimedo ameda? Pe twero timme kit meno. Ma kaka meno, ka dako tito mot bot cware i cawa mupore jami ducu kadiwa jami ma pe ber tutwal, ci cware bipwoye pi loko lok ada. Dong mare i kome bimedde.
Lutino myero guwiny lunyodogi kun bene gilubo tira pa Jehovah. (Ep. 6:1, 4) Man tika te lokke ni lunyodo myero gurye bot lutinogi cik mapol ata me aluba? Lunyodo myero pe gutit atita keken ngo ma myero lutino pe gutim ki dong pwod ma gibimiyo ka lutino pe gulubo cikgi. Lanyodo ma tye ki ryeko konyo latinne me niang pingo myero olub cik moni.
Me labolle, go kong ni latinni mo loko i yo ma pe nyuto woro bot lunyodone. Lok bote ki gero nyo pwodo latin meno cutcut twero kele lewic nyo weko en cako ling alinga. Dok bene en twero bedo ki cwiny me kiniga ma weko en dirre cen ki bot lunyodone.
Lunyodo ma gitye ki ryeko gitamo i kom kit ma yo ma gipwonyo kwede lutinogi twero gudo lutinogi i anyim. Ka latin otimo gin mo marac, lunyodo myero pe gumi pwod cutcut pi lewic. Ma ka meno, gitwero lok ki latin meno ki cwiny ma opye mot ma nongo jo mukene pe, dok gitito bot latin meno i yo me mar ni Jehovah mito ni lutino guwor lunyodogi wek gunong adwogi maber pi naka. Dong man weko latin niang ni ka eworo lunyodone, nongo rom ma etye ka woro Jehovah. (Ep. 6:2, 3) Tic ki yo man me pwonyo latinni twero gudo cwinye adada. Latin biniang ni lunyodone kara ada giparo pire, dok worone pigi bimedde. Man bene bikonyo latin me penyo pi kony mo keken i anyim kace gin mo keken tye ka nyweno wiye.
Lunyodo mogo gilworo cwero cwiny lutinogi, dok man weko pe giminigi tira. Ento, ngo ma bitimme ka latin odoko dit? Tika en bilworo Jehovah kun niang pingo pire tek me lubo cikke? Tika en biyabo cwinye ki tamme bot Jehovah, nyo bidirre cen ki bot Jehovah?—Car. 13:1; 29:21.
Lapa cal ma ladiro kong goyo pulan pi gin ma en biyubone. En pe cako mere payo bao kun geno ni bikatti maber. Lunyodo ma gitye ki ryeko gicwalo cawa malac me pwonyo ki keto cik pa Jehovah i tic, man nyuto ni nongo gilworo nyinge. Ka gibedo cok ki Jehovah kacel ki dulle, gibinongo ryeko dok gibitic kwede me dongo odigi.
Nino ducu, mitte ni wamok tam ma twero gudo kwowa i anyim. Ma ka moko tam cutcut labongo tam, pingo kong pe ikwany kare me tam ma peya imoko tammi? Tam bene kong maber i kom adwogi ma tammi-ni twero kelo. Yeny tira pa Jehovah, dok iti ki ryekone. Ka watimo meno, nongo watye ka gwoko ryeko, dok man biminiwa kwo.—Car. 3:21, 22.


GIN MUMIYO PIRE TEK: Buk me 1 Jo Korint tye i kin waraga 14 ma lakwena Paulo ocoyo me cuko cwiny Lukricitayo luwote. Ka ngat moni tye ka coyo waraga, en bedo ki kare me yero lokke ki diro, dok ngat ma kicone waraga-ni twero kwanone tyen mapol. Coyo waraga obedo yo maber me miyo caden bot wadiwa ki luwotwa. Bene obedo yo maber me miyo caden bot jo ma pe watwero lok kwedgi wang ki wang. Me labolle, twero bedo ni ngat moni onyuto miti, ento tek adada me nonge gang. Pe yot me nongo jo mogo ma i wang ticwa pien ni gibedo ka ma o iye tek. Ngo ma myero waket obed i wiwa ka watye ka coyo waraga bot ngat ma pe wangeyo?
KIT ME TIMONE:
Co gin ma onongo ibiwaco ka itye ka lok atir atir ki ngat meno. I acakki me waraga-ni, tit nga ma ibedo, ki gin mumiyo icoyo waraga meno. Gwok nyo itwero penyo lapeny ma ngat meno myero otam iye, ci nyutte kabedowa me intanet. Titte pi Online Bible Study Lessons, (pud pe tye i leb Acholi), yub ma watye kwede me kwano Baibul ki dano i pacogi, nyo mi labol me dul mogo ma tye i bukke ma watiyo kwedgi me kwan ki dano. Itwero keto gin akwana mogo calo kad me jw.org, karatac me lwongo, nyo trak i baaca meno
Pe idur lok mapol. Dol te waragani ma peya ngat-ti ool ki kwanone.—Nen kit me coyo waraga man
Kwan waraga meno me niang ka bal mo pe tye iye dok leng. Nen ni kwanone yot, kicoyo i yo me lirem, ki diro, dok tye me cuko cwiny


PI KWAN:
Kwan Baibul ki ginacoya me nino ducu
Kwan Yearbook, magajin, ki bukke mukene. Ti ki bookmark feature
Yubbe pi cokke, dok ingol te lagammi
Nen vidio
I COKKE:
Yeny ginacoya ma lalok tye ka wacone. Ti ki history feature me dok cen i ginacoya ma ibedo ka kwanone
Me ka tingo bukke mapol ka icito i cokke, ti mere ki cim nyo tabulet pi lubo bute mapatpat me cokke ki me wero wer. JW Library tye ki wer manyen ma peya kiketogi i buk wer.
I TIC ME PWONY:
Nyut bot ngat ma tye ki miti gin mo ki i JW Library, dok ikonye me kwanyo purogram man kacel ki jami ma iye wek oket i cimme, tabulet nyo kompiutane
Ti ki search feature me yenyo wang Baibul moni. Ka nyig lok moni pe nonge i Baibul me New World Translation manyen-ni, yab Reference Bible ci iyeny ki iye
Nyut vidio. Ka rwod ot tye ki lutino, itwero tuko vidio acel mo me Dok Larem Jehovah. Nyo itwero nyuto vidio me Pingo Myero Ikwan Baibul? pi tugo miti pa ngat moni me kwano Baibul. Ka ngat moni loko leb mukene, watwero nyuto bote vidio i leb ma mege
Nyut bot ngat mo ginacoya i leb mukene ki i Baibul ma ikwanyo con ki i Intanet. Cit i ginacoya meno, di namba me tyeng man, ci dong idi cal ma nyuto Baibul mukene ma gitye


1. Kwena maber ango madok i kom jo muto?
I kare ma Yecu onongo tye i lobo, lareme Lajaro oto. Lajaro onongo bedo i Betania, gang ma tye cok ki Jerucalem. I kare ma Yecu oo, en onongo dong oto orii pi nino angwen. Yecu ocito ka ma kikano iye kom lyel gin ki Marita kacel ki Maliam, lumegi Lajaro. I nge cawa manok keken, dano mapol gugure kenyo. Tika itwero tamo yomcwiny ma Marita gin ki Maliam gubedo kwede i kare ma Yecu ocero omingi?
Marita onongo dong ngeyo kwena maber ma kwako jo muto. Onongo ngeyo ni Jehovah bicero jo muto, wek gukwo i lobo.
2. Jo muto gitye nining?
Dano kicweyo ki i apwa me ngom. (Acakki 2:7; 3:19) Wan pe watye ki tipo mo ma pe to ma medde ki kwo i kabedo mukene i nge to. Watye ki kom me apwa me ngom, ci dong ka wato, wato ki komwa olu. Ka wato, ci adamwa bene to, dok tamwa bene rweny woko. Pi meno, i nge cero Lajaro, en pe owaco gin mo keken mutimme i kare ma en oto pien jo muto pe gingeyo gin mo.
Lubanga tika uno dano ki wangogi i mac i nge togi? Kit ma Baibul waco ni jo muto pe gingeyo gin moni, pwony me mac me kapiny-nyi, obedo pwony goba ma balo nying Lubanga pi gin ma en pe cwako kulu. Lok man me wango dano i mac-ci winyone lik bote adada.
3. Tika jo muto gitwero lok kwedwa?
4. Angagi ma kibicerogi?
Jo ma kibicerogi-ni gibimiyogi kare me pwonyo lok ada i kom Lubanga ki me nyutu niyegi i kom Yecu kun gilubo cikke. (Niyabo 20:11-13) Jo ma gibicer ci gitimo jami mabeco gibinongo mit pa kwo pi naka i lobo.


WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Oktoba 2018
Magajin man tye ki pwony ma kibinyamo i Decemba 3-30, 2018.
Pingo dano giloko lok goba, dok man kelo adwogi ango? Watwero loko lok ada ki luwotwa nining?
Pi kare manok ma watye kwede me tito kwena-ni, omyero waket cwinywa i kom cako kwano Baibul ki dano ki me pwonyogi lok me ada. Watwero tic ki Jami Ticwa ma Pigi Tego me Pwony nining?
Ka dul pa Lubanga medde ki wot anyim oyotoyot, tyen lok ango ma watye kwede me geno tela pa Kricito?
Ka kwowa olokke atura, alokaloka ma wakemme kwede-ni twero keliwa par. 'Kuc pa Lubanga' twero konyowa nining i kare me alokaloka?
LIFE STORY
I kare ma en pud tidi, Charles Molohan omedo ticce ki pongo fom me tic i Betel. Jehovah ogoyo laane i kome pi mwaki mapol nicakke i kare meno.


Jo Icrael dok guweko Jehovah ci gucako woro lubange me goba. I kare ma jo Ammon gubedo ka lweny i kom jo Icrael, lubange me goba magi pe gukonyogi. Pi mwaki mapol, jo Icrael gudeno can. Lacen, gin gukok bot Jehovah ni: 'Wabalo i nyimi. Dong ilarwa ki i cing lumonewa.' Jo Icrael gubolo cal apaya ma gubedo ka woro woko ci gucako woro Jehovah doki. Jehovah onongo dong pe mito ni gumedde ki deno can.
Kiyero twon oteka lweny ma nyinge Jeputa me telo wi jo Icrael pi lweny i kom jo Ammon. En okwonge bot Jehovah ni: 'Ka ikonya me loyo lweny man, ngat ma okwongo kati woko ki i oda me rwatte kweda ka adwogo ki i loyo lweny, an abimiyo boti.' Jehovah owinyo lega pa Jeputa ci okonye me loyo lweny.
I kare ma Jeputa odwogo gang, ngat ma okwongo kato woko me rwatte kwede obedo nyare, latinne acel keken. En onongo tye ka myel kun woto ki yengo ajaa. Ngo ma onongo Jeputa twero timo? Wiye opo i kom kwongene ci owacci: 'Maa do, nyara! Ituro cwinya woko. Akwonge woko bot Jehovah. Me gwoko kwongena, myero acwali ka tic i kema me woro i Cilo.' Ento nyare ogamo ni: 'Wora, ka ikwonge bot Jehovah, myero igwok kwongeni. Alego ni iwek abedi pi dwe aryo i kor godi kacel ki anyira luwota, ka dong abicito.' Nya pa Jeputa otiyo i kema me woro pi kare me kwone ducu. Mwaka ki mwaka, lureme onongo gicito i Cilo ka limme.
"Ngat ma maro wode nyo nyare makato an pe myero me bedo danona."—Matayo 10:37


Ti ki adrec ma megi. Ka itamo ni pe ber me miyo adecci, ci itwero tic ki adrec me Ot me Ker ka ce luelda gumini twero. Ento, omyero PE iti ki adrec me jang gang kal.
Ti ki nying ngat meno ka ingeyo. Man bikonye me niang ni waraga meno pe obedo me cato-wil.
Co nyig lok kakare dok iti ki leb matir. Waragane myero obed leng. Ka kicoyo ki cing, kwanone myero obed yot. Co waragane ki woro, ento pe dok ki diro mukato kare woko.
Waraga man obedo macalo labol ma nyuto lok ma kinyamo-ni. Pe mitte ni iti ki nyig lokke ducu kore ki kore ka itye ka coyo waraga bot ngat mo i wang ticwu. Tim alokaloka ma lubbe ki tyen lok mumiyo itye ka coyo waraga meno, kun itamo bene pi tekwaro pa jo me kabedowu.


I nge nino apar ma Yecu odok cen i polo, lulub kore gunongo cwiny maleng. Man otimme i nino me Pentekote mwaka 33 K.M., dok dano ma gia ki i kabedo mapatpat onongo gubino i Jerucalem pi kwer man. Lulub kor Yecu ma welgi romo 120 onongo gugure i rum mo ma malo. Cutcut, gin mo me aura otimme. Gin mo ma nen calo leb mac opye i wi ngat acel acel i kingi ci gucako loko leb mapatpat. Woo mo matek calo yamo ma kodo mager opongo ot ducu.
Wele ma gia ki i lobe mukene ma gubino i Jerucalem guwinyo woo man ci gungweco wa i ot-ti ka neno gin ma tye ka timme. Guuro matek tutwal i kare ma guwinyo ka lupwonnye pa Yecu giloko leb magi. Guwaco ni: 'Jo ma giloko-ni ducu gua ki i Galilaya. Twere nining ni gitye ka loko lebwa kikome?'
Ka dong Petero ki lukwena mukene gucung i nyim lwak. Petero otito bot lwak kit ma kineko kwede Yecu ki kit ma Jehovah ocere woko ki i kin jo muto. Petero owaco ni: 'Yecu kombeddi tye i polo i nget Lubanga yo tung acuc, dok en aye oonyo cwiny maleng kit ma yam ociko. Man aye gin mumiyo wuneno dok wuwinyo tango magi.'
Lok pa Petero ogudo cwiny dano adada mumiyo gupenye ni: 'Ngo ma myero watim?' En owaccigi ni: 'Wungut i kom balwu wek kibatijawu i nying Yecu. Wun bene wubinongo mot me cwiny maleng.' I nino meno, jo ma romo 3,000 gunongo batija. Cakke ki i kare meno, wel lulub kor Yecu obedo ka medde matek i Jerucalem. Ki kony pa cwiny maleng, lukwena gucako kacokke mapatpat wek gupwony lupwonnye manyen jami ducu ma Yecu ocikogi kwede.
"Pien ka ituco ki dogi ni, 'Kricito aye Rwot,' ma kun iye bene ki i cwinyi ni Lubanga yam ocere woko ki i kin jo muto, ci ibilarre."—Jo Roma 10:9


Kit ma lok pa lanebi man ocobbe kwede i kom jo Icrael
I kare ma jo Icrael gitye ka dwogo cen ki i opii i lobo Babilon ki bene i kare ma dong gudwogo paco, gin pe gulworo nguu mager nyo jo ma kitgi tye calo pa nguu.
—Ejira 8:21, 22
Kit ma lok pa lanebi man tye ka cobbe kwede i karewa-ni
Ngec i kom Jehovah oloko kit pa dano mapol. Jo ma onongo yam giger dong gudoko mwol. Ngec pa Lubanga aye okelo paradic me cwiny i wi lobo ducu
Kit ma lok pa lanebi man bicobbe kwede i kare me anyim
Kibiloko lobo ducu doko paradic ma opong ki kuc wek yub pa Lubanga ocobbe. Pe tye dano nyo lee mo ma bikelo lworo i cwiny ngat mo