Yucepu ki Maliam onongo gibedo i Najaret kacel ki Yecu ki lutino awobegi ki anyiragi mukene. Yucepu onongo pito jo me ode ki tic macalo lapa bao, dok en opwonyogi lok i kom Jehovah ki Cikke. Jo me ode onongo gicito i kacokke kare ki kare pi woro Lubanga dok gicito Jerucalem mwaka ki mwaka pi kwer me Kato.
I kare ma Yecu tye mwaka 12, jo ganggi guwoto wot mabor me cito Jerucalem kit ma gitimo kwede mwaka ducu. Boma man onongo opong ki dano ma gubino ka kwero kwer me Kato. Lacen, Yucepu ki Maliam gucako wot me dok gang, kun gitamo ni Yecu tye i kin lwak. Ento i kare ma guyenye i kin wadigi, pe gunonge.
Gudok cen i Jerucalem, ci pi nino adek gubedo ka yenyo wodgi. I agikkine, gucito ka yenye i ot pa Lubanga. Gunongo Yecu kunnu, ma obedo i kin lupwonye kun winyo pwonygi dok penyo peny matego. Lupwonye magi guuro niang pa Yecu mada mumiyo gucako penye lapeny. Lagam ma en obedo ka miyo ocungo wigi woko. Onongo gitwero neno ni en niang Cik pa Jehovah.
Yucepu ki Maliam onongo gubedo ki par madit. Maliam owaco ni: 'Latin, wabedo ka yenyi ka weng! Ibedo kwene?' Yecu ogamo ni: 'Pe wungeyo ni myero abed kany i ot pa Abana?'
Yecu odok ganggi i Najaret kacel ki lunyodone. Yucepu opwonyo Yecu tic me payo bao. In itamo ni Yecu obedo awobi ma kite tye nining? Ka Yecu woto ki dongo, en omedde i ryeko kun nongo pwoc ki bot Lubanga ki dano.
"Cwinya bedo yom me tiyo gin ducu ma imito, ai Lubanga; amako cikki dok agwoko tye i cwinya."—Jabuli 40:8


I lobo Uj, onongo tye laco mo ma woro Jehovah. Nyinge Yubu. En onongo olony adada dok tye ki lutino mapol. En onongo lakica, dok konyo lucan, mon ma coggi oto, ki lutino kic. Kit ma en onongo timo gin matir, tika en obedo labongo peko mo?
Yubu onongo pe ngeyo ni Catan Larac-ci tye ka nene. Jehovah owaco bot Catan ni: 'Ineno laticca Yubu? Pe tye ngat mo macalo en i wi lobo. En winyo lokka dok timo gin ma atir.' Catan ogamo ni: 'Yubu pe wori nono. In igwoke dok imiyo mot mapol bote. Imiyo bote ngom malac ki leyi mapol. Ka ikwanyo jami magi ducu, en biweko wori woko.' Jehovah owaco ni: 'Itwero temo Yubu. Ento myero pe ineke.' Pingo Jehovah oye ni Catan otem Yubu? En onongo tye ki gen ni Yubu bicung matek.
Catan ocako temo Yubu ki pekki mapatpat. Mukwongo, en ocwalo jo Ceba me kwalo dyangi ki kana pa Yubu. I ngeye, mac owango romi pa Yubu ducu. Jo mukene ma kilwongogi ni jo Kaldaya gukwalo kinagane ducu. Lutic ma gubedo ka gwoko lee magi kinekogi woko. I ngeye, peko madit loyo opoto. Lutino pa Yubu onongo gitye ka cam ki ka mato kongo ci ot ma onongo gitye iye-ni opoto i wigi onekogi woko ducu. Yubu cwinye oton ma pe wacce, ento en pe oweko woro Jehovah.
Catan onongo pud mito ni Yubu oden can makato meno. Pi man, en oweko bur maraco oonyo i kom Yubu, dok man okelle arem malit. En onongo pe ngeyo gin mumiyo jami magi ducu tye ka timme i kome. Ento, kadi bed kit meno Yubu pud omedde ki woro Jehovah. Lubanga oneno jami magi ducu ci cwinye obedo yom i kom Yubu.
I nge meno, Catan ocwalo co adek me temo Yubu. Guwacce ni: 'In nen calo itimo bal ci itemo kanone woko. Lubanga aye tye ka pwodi.' Yubu ogamo ni: 'An pe atimo gin mo marac.' Ento en ocako tamo ni Jehovah aye tye ka kelo pekki magi i kome dok en owaco ni Lubanga tye ka tero en i yo marac.
Eliu, laco mo ma mwakane pud pe dit tutwal onongo obedo ka winyo lokgi laling. Dong en ocako lok kun wacci: 'Lok ma wun ducu wuloko pe tye kakare. Dit pa Jehovah pe watwero ngeyone. En pe twero timo gin mo marac. En neno jami ducu dok konyo dano ki cobo pekkigi.'
I ngeye, Jehovah oloko ki Yubu. En owacci: 'I kare ma aketo lobo ki polo onongo in itye kwene? Pingo iwaco ni an pe angolo kop atir? Iloko, ento pe ingeyo pingo jami magi timme.' Yubu oye balle ci owaco ni: 'Aloko marac. Onongo awinyo lok i komi, ento man dong angeyi maber. Pe tye gin mo ma timone loyi. Timma kica pi lok ma aloko.'
I kare ma atematema okato, Jehovah ocango two pa Yubu dok omiye lwak jami mapol makato maca ma en onongo tye kwede. Yubu okwo pi kare malac dok ki yomcwiny. Jehovah omiyo gum bot Yubu pi bedo lawiny kadi jamine pe obedo yot. Tika ibibedo calo Yubu kun imedde ki woro Jehovah kadi ningo?
'Wutyeko winyo kit ma Yubu yam ociro kwede can, dok wuneno kit ma Jehovah omiye kwede mot i agikkine.'—Yakobo 5:11


I nge dwe aryo ma jo Icrael gungolo Nam Makwar, gin guo i Got Cinai. Ki kunnu, Jehovah omoko gicikke ki jo Icrael me bedo jone kikome. En ogwokogi dok ominigi jami ducu ma mitte pi kwo—calo manna me acama, bongi ma pe oyec, ki dong kabedo maber. Ka in lanyodo, kony latinni me niang gin mumiyo Jehovah omiyo bot jo Icrael Cik, kema me woro, ki dong lulamdog. Nyut kit ma pire tek kwede me cobo cikkewa, bedo mwol, ki dong bedo lagen bot Jehovah kare ducu.
I CEKCON MAN
Jo Icrael gucikke bot Lubanga i kare ma gutongo gony i te Got Cinai.
I kare ma Moses onongo tye ka gamo Cik Apar ki bot Lubanga, lwak gutimo bal madit adada.
Kema ma kite dok pat-ti onongo tye ki canduk me gicikke.
Yocwa ki Kaleb gubedo pat ki co apar mukene ma guroto lobo Kanaan.
Kora, Datan, Abiram, ki jo 250 mukene pe guniang gin mo ma pire tek i kom Jehovah.
Kana oneno ngat ma onongo pe nen bot Balaam.


Bute man terowa i Ginacoya me leb Grik. Kinywalo Yecu i ot pa jo ma pe gulony ma gibedo i boma mo matidi. En otiyo kacel ki wonne, ma lapa bao. Yecu aye onongo bilaro dano ducu. Jehovah oyero Yecu me bedo Kabaka me Ker me polo. Ka in ibedo lanyodo, kony latinni me niang kit ma Jehovah oyero kwede paco ki kabedo maber ma Yecu odongo iye. Wunyam kit ma Jehovah ogwoko kwede Yecu i kare ma Kerode mito neke dok ni pe tye gin mo ma twero juko cobbe pa yub pa Jehovah. Pwony latinni i kom kit ma Jehovah omiyo kwede tic bot Jon me yubo yo pi Yecu. Tit bote kit ma Yecu onyuto kwede marre pi ryeko pa Jehovah, kadi wa i kare ma en pud tidi.
I CEKCON MAN
Pingo kiwaco ki cwar Elicabet ni en obibedo ma pe twero lok nio wang ma kinywalo latin?
Gabriel otitte kwena mo ma oloko kwone.
Lukwat ma guwinyo pi kwena man gudok iye cutcut.
Kabaka mo ma kite rac onongo mito neko Yecu woko.
Pingo en omiyo lupwonye ma i ot pa Lubanga guuro mada?
I kare ma Jon odongo, en odoko lanebi. En opwonyo ni Meciya tye ka bino. Dano gudok i kwenane nining?


GIN ME ATIMA: Kwan gin ma kicoyo-ni kikome.
KIT ME TIMONE:
Yubbe maber. Tam i kom gin mumiyo kicoyo lok meno. Yelle me kwano dul lok, ento pe ikwan mere nyig lok ki nyig lok. Pe irwak nyig lok ma peke, pe ikal nyig lok mo, dok pe iler kaka nyig lok moni ki nyig lok mukene. Nen lanyut ducu ma doro kwanwa calo ka ma lapeny tye iye, ka kwene ma myero imak iye brek, ki lanyut mukene.
Lwong nyig lok moni maber. Ka pe ingeyo kit ma kilwongo kwede nyig lok moni, lub ki i bukkewa kun iwoto ki winyo dwan ma kimako, nyo peny ngat mo ma kwano maber.
Lok lok ma winye maber. Kwan lok maber, il wii malo dok iyab dogi malac. Tute matek me lwongo nyig lok ducu maber kore ki kore.


Yecu opwonyo dano lok i kom Ker me polo. En bene opwonyogi me lega ni giwor nying Lubanga, ni Ker mere obin, dok mitine otimme i lobo. Ka in lanyodo, tit bot latinni gin mumiyo lega man pire tek piwa. Yecu pe oye ni Catan otur gennene. Yecu oyero lukwenane, dok gin aye gubedo jo mukwongo ma gibibedo i Kerre. Nen kong mit kom pa Yecu pi woro me ada. Pien Yecu onongo mito konyo jo mukene, en ocango lutwo, opito jo ma kec nekogi, dok ocero kadi wa jo muto. Tango magi ducu onyutu gin ma Ker pa Lubanga bitimone pi dano.
I CEKCON MAN
Ngo ma Jon onongo tye ka wacone i kare ma en otito ni Yecu aye Latin Romo pa Lubanga?
Larac-ci obito Yecu tyen adek. Abita adek mene ma en otiyo kwede? Yecu odok iye nining?
Ping Yecu oryemo lee woko ki i ot pa Lubanga dok oreto meja pa lulok-cente?
Dako mo me Camaria obedo ki ur ni Yecu oloko kwede. Pingo? Ngo ma Yecu owacce ma en onongo peya owaco ki ngati mo keken?
Yecu olwongo lupwonnyene mogo me doko "lumak dano." Lacen, en opwonyo lulub kore ma romo 70 me tito lok me kwena maber-ri.
Ka mo keken ma Yecu ocito iye, lutwo gubino bote pi nongo kony, dok en ocangogi. En bene ocero latin anyaka mo.
En oyerogi me timo gin ango? Wi tika po nyinggi?
Yecu omiyo pwony ma pigi tek bot lwak ma ma onongo ogure.
Yecu owaco bot lulub kore ni 'gumedde ki penyo' pi jami macalo mene?
Tango man pwonyowa gin ango i kom Jehovah?
Tika itwero goyo i wi kit ma lukwena guwinyo kwede i kare ma guneno tango man?
Pingo jo mogo cwinygi pe yom i kom gin ma en tye ka timone?
I kare ma Yecu oneno Maliam ka koko, en bene ocako koko. Ento kokogi olokke odoko yomcwiny.


Nua, jo me ode, ki lee gudonyo i yeya. Jehovah oloro doggola woko, ci kot ocako cwer. Kot ocwer matek adada ci yeya ocako kwang i wi pii. Mot mot, wi lobo ducu opong ki pii. Jo maraco ducu ma pe gudonyo i yeya guto woko. Ento Nua ki jo me ode onongo gitye labongo ayela mo i iye. Tika iromo goyo kit ma cwinygi obedo yom kwede pien ni guwinyo dog Jehovah?
Kot ocwer dok ocwer pi nino 40 dyewor ki dyeceng ka dong ocok. Mot mot, pii ocako dwon woko. I nge kare mo yeya man ogem i wi godi. Ento pii onongo pud tye ka weng, pi meno Nua ki jo me ode onongo pe gitwero a woko ki i yeya cutcut.
Mot mot, pii ocwiny woko. Nua ki jo me ode onongo dong gubedo i yeya pi mwaka acel ki wiye. Ci Jehovah owaccigi ni dong giromo katti woko ki i yeya wek gule lobo ma lutim maraco pe iye. Onongo gitye ki pwoc madit ni Jehovah olarogi, ci gunyuto pwoc man ki tyero gitum bot Jehovah.
Cwiny Jehovah obedo yom pi gityer man. En ocikke ni pe dok ebijwero jami ducu ma i lobo-ni ki pii aluka. Macalo lanyut me cikke man, en omiyo danyu nyo ataloka mukwongo onen i polo. Tika dong ineno danyu?
Jehovah owaco bot Nua ki jo me ode ni gunywal lutino gupong lobo ducu.
'Nua odonyo i yeya; dok dano pe gumedo ki ngeyo gin mo nio ka Pii Aluka opong, ci omologi woko ducu.'—Matayo 24:38, 39


I lobo Ejipt, jo me ot pa Yakobo onongo kilwongogi ni jo Icrael. I kare ma Yakobo gin ki Yucepu dong guto woko, Parao mo manyen ocako loc. En obedo ki lworo ni jo Icrael gitye ka doko tek kato jo Ejipt woko. Pi meno, Parao man oweko jo Icrael gudoko opii. En odiyogi ki tek me goyo matafali ki me tic matek i poti. Ento kadi bed jo Ejipt gubedo ka diyogi matek, jo Icrael gunya gumedde ameda. Man pe oyomo cwiny Parao, pi meno, en omiyo cik ni myero kinek lutino awobe ducu ma pud kinywalogi anywala ma gin jo Icrael. Tam kong lworo ma omako jo Icrael.
Dako mo me Icrael ma nyinge Yokobedi onongo tye ki latin awobi ma mwonya mada. Me gwoko wode, en opyele i aduku ci okane i dye lum maboco ma i nget Kulu Nail. Miriam, ma lamin latin-ni, obedo cok kenyu me neno gin ma bitimme i kome.
Nya pa Parao obino ka lwok i kulu ci oneno aduku mo. Ka oelo wiye ci onongo iye latin ma tye ka koko, mumiyo kica omake i kome. Miriam openye ni: 'Acit alwong lapidi mo ma twero gwoko latin man piri?' I kare ma nya pa Parao oye, Miriam olwongo minne, Yokobedi. Nya pa Parao owaco bote ni: 'Cit ki latin man icipitta, an biculli mucarani.'
I kare ma latin odongo odoko dit, Yokobedi okelle bot nya pa Parao ma ocako nyinge ni Moses ci opite macalo wode kikome. Moses odongo macalo latin ker dok en onongo twero bedo ki jami ducu ma cwinye mito. Ento wi Moses pe owil i kom Jehovah. En onongo ngeyo ni ebedo Laicrael ento pe Laejipt. En omoko tamme me woro Jehovah.
Ma dong tye ki mwaka 40, Moses ocako konyo jo tugi. I kare ma oneno Laejipt mo tye ka goyo opii ma obedo Laicrael, Moses ogoyo Laejipt meno matek adada ci oneke woko. Moses okano kome woko i kweyo. I kare ma Parao oniang pi nek meno, en otemo neko Moses woko. Ento Moses oringo olwi woko wa i lobo Midian. Jehovah ogwoke ki kunnu.
"Pi niye Moses, ka dong odongo, pe oye ni myero gilwonge ni en e wod pa nya pa Parao, kun oyero me neno can kacel ki jo pa Lubanga."—Jo Ibru 11:24, 25


I dyewor mo acel, Nebukadnejar oleko lek ma omiye lworo madit. En olwongo luryekone ducu bote me gonyo tyen lok me lek meno. Ento pe tye kadi ngat acel mo ma ogonyo te lekke. Lacen, kabaka oloko ki Daniel.
Nebukadnejar owaco bot Daniel ni: 'I lekka, aneno yat mo. Yat-ti odongo mabor mukato kare woko ma wiye ogudo polo. Onongo nen woko ki i agikki lobo ducu. Pote ducu onongo nen mabeco dok nyige pol mada. Lee tim giywe i te tipone, ki winyo bene gibedo i jange ducu. Ka dong lamalaika mo obino ki i polo. En odange matek ni: "Tong yat meno iret woko piny, ci itong jange bene ducu. Ento wek ajutte ki lwite mucung i ngom, ci itwe ajutte woko ki rubota nyonyo ki mola. Wek kilok cwiny yatti woko ki i cwiny dano ci gimiye obed ki cwiny lee, wek orii mwaka abiro. Dano ducu gibingeyo ni Lubanga Mamalo Twal aye Laloc dok tye ki twero me miyo ker bot ngat ma iye mito."'
Jehovah ogonyo te lek man bot Daniel. I kare ma Daniel oniang tyen lok me lek meno, lworo omake matek. En owacci: 'Ai kabaka, kono onongo lek man tye i kom lukworri kono ber, ento tye i komi aye. Yat madit ma kitongo woko-ni en aye in. Kibiryemi woko ki i komker-ri, dok ibicamo lum calo lee tim. Ento kit macalo malaika ociko ni giwek ajut yat ki lwite, ibibedo kabaka doki.'
I nge mwaka acel, Nebukadnejar onongo tye ka wot i wi ot me gang kalle, kun neno boma me Babilon. En owacci: 'Kong inen kit ma boma ma an agero-ni mwonya kwede. Nen kong kit ma atek kwede!' I kare ma en pud tye ka lok, dwan mo oa ki i polo ma wacci: 'Nebukadnejar! Ker dong kikwanyo woko ki boti.'
Cutcut i cawa meno, Nebukadnejar odoko lapoya dok ocako kwo calo lee tim. Kiryeme woko ki i gang kalle dok owoto ocako bedo i kin lee tim. Yer wi Nebukadnejar olot calo yer kom ocur, ki lwete bene olot maboco calo lwet winyo.
I nge mwaka abiro, Nebukadnejar kome ocang woko ci Jehovah odwoke cen i kerre macalo kabaka me Babilon. Nebukadnejar dong owacci: 'Apako in Jehovah, Kabaka me polo. Kombeddi dong angeyo ada ni Jehovah aye Laloc. En kwanyo rwom pa jo ma luwakke woko, dok miyo ker bot ngat ma en mito.'
"Wakke tero dano i can, ki cwiny me nyatte miyo dano poto i can."—Carolok 16:18


I kare ma jo Icrael guo i Lobo ma Kiciko Pire, kema me woro odoko kabedo me woro me ada. Lulamdog onongo gipwonyo Cik, dok lungolkop onongo gitelo wi rok. Bute man nyuto kit ma tic pa ngat moni nyo tam ma en moko gudo kwede jo mukene. Laicrael acel acel onongo myero obed lagen bot Jehovah dok oter lawote maber. Nyut kit ma Debora, Naomi, Yocwa, Anna, nya pa Jeputa, ki Camuel gugudo kwede kwo pa dano me kabedogi. Nyut ka maleng ni kadi wa jo mogo ma pe gubedo jo Icrael, calo Rakab, Ruth, Yayeri, ki jo Gibeon gumoko tamgi me cwako jo Icrael pien guniang ni Lubanga tye kwedgi.
I CEKCON MAN
Lubanga omiyo bot Yocwa tira ma twero konyowa i kareni bene.
Cel me Jeriko omuk opoto woko piny. Ento ot pa Rakab pe opoto, kadi bed ni kigero i kor cel.
Yocwa olego bot Lubanga ni: "Ceng, cung mot!" Lubanga tika ogamo legane?
I nge to pa Yocwa, jo Icrael gucako woro cal apaya. Kwo odoko tek mada, ento kony obino ki bot Langolkop Barak, lanebi ma dako ma nyinge Debora, ki Yayeri ma otiyo ki lagur kemane!
Mon aryo ma coggi oto woko gudok cen i Icrael. Dako acel, ma nyinge Ruth, ocito ka tic i poto ci laco ma nyinge Boaj onene.
I kare ma jo Midian gumiyo jo Icrael guwoto i kwo matek, lwak gubako doggi bot Jehovah ni okonygi. Mony pa Gideon ma welgi nok adada-ni guloyo mony 135,000 pa lukworgi nining?
Elkana otero Anna, Penina, ki lutinone ka woro Lubanga i kema me woro i Cilo. Ki kunnu, Anna olego pi latin awobi. I mwaka ma lubo meno, onywalo Camuel!
Jeputa okwonge ningo, dok pingo? Nya pa Jeputa odok i kwonge pa wonne nining?
Lalamdog Madit Eli onongo tye ki awobe aryo ma gitiyo macalo lulamdog i kema me woro, ento pe gilubo cik pa Lubanga. Camuel onongo dok kite pat, dok Jehovah oloko kwede.
Lubanga omiyo teko bot Samson wek olweny ki jo Piliciti, ento i kare ma Samson omoko tam marac, jo Piliciti gumake woko.


Abraim opwonyo wode Icaka me maro Jehovah ki me geno cikke pa Jehovah ducu. Ento i kare ma Icaka tye ki mwaka 25, Jehovah openyo Abraim ni otim gin mo matek adada. Gin ango?
Lubanga owaco bot Abraim ni: 'Kwany wodi acel keken-ni ci ityere macalo gitum bota i wi got mo me lobo Moria.' Abraim onongo pe ngeyo pingo Jehovah openye me timo meno. Ento en pud owinyo lok pa Jehovah.
Odiko con me nino ma lubo meno, Abraim okwanyo Icaka ki luticce aryo ci gucito i lobo Moria. I nge wot pi nino adek, onongo dong gitwero neno wi godi mogo me Moria. Abraim owaco bot luticce ni kong gubed piny gukur ka en ki Icaka gicito ka tyero gityer. Abraim omiyo yen bot Icaka ni oting, dok okwanyo pala bene. Icaka openyo wonne ni: 'Lee ma wabityero-ni tye kwene?' Abraim ogamo ni: 'Woda, Jehovah aye bimiyone.'
I kare ma dong guo i wi got, gucano keno tyer. I nge meno, Abraim otweyo cing Icaka ki tyene ci opyelo i wi keno tyer.
Abraim otingo cinge, okwanyo pala. I cawa meno kikome, lamalaika pa Jehovah olwonge ki i polo, kun wacci: 'Abraim! Pe iwan awobi-ni! Dong aniang maber ni itye ki niye i kom Lubanga pien ibedo atera me tyero wodi.' Ci Abraim oneno nyok romo ma tunge omoko i latin yat moni. Oyotoyot en ogonyo Icaka ci otyero nyok romo meno me kakare.
Cakke ki i nino meno, Jehovah olwongo Abraim ni lareme. Ingeyo pingo? Abraim otimo gin mo keken ma Jehovah onongo mito ni otim, kadi bed pe oniang pingo Jehovah openye me timone.
Jehovah onwoyo cikkene bot Abraim ni: 'Abimiyi gum, dok abimiyo lutinoni, nyo likwayi ginya mapol.' Man te lokke ni Jehovah bimiyo mot bot jo ducu ma kitgi beco kun wok ki i ot pa Abraim.
"Lubanga con omaro lobo kumeno, omiyo iye Wode acel keken, wek dano ducu ma ye en owek to, ento obed ki kwo ma pe tum."—Jon 3:16


Caulo obedo Laroma ma kinywalo i Taruco. En onongo Laparicayo ma tye ki ngec matut i Cik pa Lujudaya, dok dag Lukricitayo. En onongo donyo i ot ki ot ka ywayo co ki mon ma Lukricitayo ci tweyogi i buc. En bene ocung oneno ka lwak ma gukeco adada gicelo Citefano ki got wang ma oto.
Ento Caulo pe oyeng ki uno Lukricitayo ma i Jerucalem keken. En bene openyo twero ki bot lalamdog madit wek ecit i Damaciko ka dwaro Lukricitayo ma kunnu. I kare ma Caulo dong onyiko cok ki boma man, dero oa ki i polo oryeny ocaro kome, ci en opoto piny i ngom. En owinyo dwan mo ma wacci: 'Caulo, iyela pingo?' Caulo openyo ni: 'In anga?' Dwan-ni ogamo ni: 'An a Yecu. Cit i Damaciko, ci gibititi gin ma myero itim.' Cutcut, wang Caulo oto woko, ci kipeye ki cinge kikele i Damaciko.
I Damaciko, onongo tye Lakricitayo mo ma lagen ma nyinge Anania. Yecu owacce i wang lek ni: 'A icit i ot pa Juda i yo ma kilwongo ni Atir, ci ipeny pi Caulo.' Anania odok iye ni: 'Rwot, yam awinyo lok i kom laco-ni! En tye ka tweyo lupwonnyeni i buc!' Ento Yecu owacce ni: 'Cit bote. Ayero Caulo me tito lok me kwena maber-ri bot rok mapol.'
Anania onongo Caulo ci owacce ni: 'Ominwa Caulo, Yecu ocwala boti wek wangi oyabbe.' Cutcut, Caulo ocako neno piny doki. En opwonyo lok i kom Yecu ci odoko lalub kore. I nge nongo batija macalo Lakricitayo, Caulo ocako tito kwena i kacokke pa Lujudaya, kacel ki Lukricitayo luwote. Go kong kit ma Lujudaya guuro kwede i kare ma guneno Caulo ka pwonyo dano lok i kom Yecu? Guwaco ni: 'Man pe en aye laco ma onongo dwaro lupwonnye pa Yecu?'
Pi mwaka adek, Caulo obedo ka tito kwena bot dano ma gibedo i Damaciko. Lujudaya onongo gidag Caulo mada mumiyo gupiro lok me neke woko. Ento omege guniang pi yub man ci gukonye me lwi. Gutinge ki aduku ci gucwale piny ki i wi cel.
I kare ma Caulo ocito i Jerucalem, en otemo ribbe ki omege ma kunnu. Ento onongo gilwore. Ci lapwonnye mo ma lakica ma nyinge Barnaba okelo Caulo bot lukwena ka otito botgi ni Caulo olokke woko. Caulo ocako pwonyo lok me kwena maber-ri ki mit kom kacel ki kacokke ma i Jerucalem. Lacen, kicako lwonge ni Paulo.
"Kricito Yecu yam obino i lobo pi laro lubalo. I kin lubalo an aye abedo labal mukwongo."—1 Temceo 1:15


Wot pa Paulo me adekke ka tito kwena ogik i Jerucalem. Ki kunnu, kimake ci kibole i buc. I ginanyuta mo i dyewor, Yecu owacce ni: 'Ibicito i Roma ci itito kwena kunnu.' Kikwanyo Paulo ki i Jerucalem ci kitero i Cecaria, ka ma en obedo i buc pi mwaki aryo. I kare ma kitye ka pido i kome i nyim Gabuna Festo, Paulo owaco ni: 'Wek Cecar aye ongol kop i wiya i Roma.' Festo owaco ni: 'Ikoko apil bot Cecar, ibicito bot Cecar.' Kiketo Paulo i meli ma cito Roma, dok omege aryo ma Lukricitayo, Luka ki Aristako, gunywako wot kwede.
I kare ma gitye i dye nam, yamo lapiru mager obedo ka twago nam pi nino mapol. Dano ducu ma gitye i meli gutamo ni gibito woko. Ento Paulo owacci: 'Luditona, lamalaika mo owacca i lek ni: "Paulo, pe ibed ki lworo. Ibio i Roma, dok dano ducu ma itye ka wot kacel kwedgi i meli pe gibito." Pi meno wudi cwinywu! Pe wubito.'
Yamo okodo magwar pi nino 14. Ci gucako neno lobo mo. Meno obedo cula nam ma kilwongo ni Molta. Nyim meli otwomme ki lobo ma i te pii ci oket woko ata, ento dano 276 ma onongo gitye i meli guo i wi tera. Jo mogo gukwang ki mukene gumako bao me yeya gukwang kwede wa i wi tera. Jo me Molta gugwokogi maber ci gumoko mac pigi.
I nge dwe adek, lumony gutero Paulo i Roma ki meli mukene. I kare ma guo, omege gubino ka jole. I kare ma Paulo onenogi, en opwoyo Lubanga ci cwinye odoko tek. Kadi bed Paulo onongo tye mabuc, kiye ni en obed i ot ma kipango apanga kun askari aye gwoke. En obedo kunnu pi mwaka aryo. Dano mapol onongo gibino ka neno en, ci en otito botgi kwena i kom Ker pa Lubanga dok opwonyogi lok i kom Yecu. Paulo bene ocoyo waraga bot kacokke mapol ma tye i Asia Minor ki Judaya. Adada, Jehovah otiyo ki Paulo me tito kwena maber-ri bot rok mapol.
"I kare ducu wanyuto berwa kenwa macalo wan lutic pa Lubanga kun waciro matek twatwal, i can ki peko ki ayelayela ma odiyowa."—2 Jo Korint 6:4


Jehovah ogoyo laane i kom Solomon kun miyo bote mot me gero ot pa Lubanga, ento motmot Solomon oweko Jehovah woko. Ka in lanyodo, tit bot latinni kit ma luworo me goba guloko kwede Solomon woko ki i woro Lubanga. Ker me Icrael opokke woko, dok kabaka maraco guloko rok me Icrael i woro cal apaya. I kare meno, kibedo ka uno ki neko lunebi mapol pa Jehovah. Daker Jejebel omiyo ker ma tung kumalo me Icrael gudonyo matut adada i woro goba. Meno pud dong obedo kare marac ya i tekwaro pa jo Icrael. Ento onongo pud tye lutic pa Jehovah ma lugen i kin jo Icrael, ma i kine tye iye Kabaka Yekocapat ki lanebi Elia.
I CEKCON MAN
Lubanga onongo ni gin ma kabaka Solomon openyo pire-ni ber dok omiyo bote mot mapol.
Jo Icrael mapol guweko woro Jehovah woko.
Anga ma obedo Lubanga me ada? Jehovah nyo Baal?
Itamo ni Jehovah twero jingo cwinyi bene?
Tango aryo otimme i ot acel!
Jejebel oketo yub me neko laco ma Laicrael ma nyinge Nabot pien mito mayo poto olok pa Nabot! Lubanga Jehovah oneno rac cwiny ki tim maraco pa Jejebel.
Kabaka ma kite ber ma nyinge Yekocapat olego bot Lubanga i kare ma lumonegi gubino ka lweny i kom Juda.


Jon onongo obedo ka tito kwena ni: 'Ngat ma dit kata tye ka bino i ngeya.' I kare ma Yecu onongo tye ki mwaka 30, en oa ki i Galilaya obino i Kulu Jordan, ka ma Jon obedo ka batija dano iye. Yecu onongo mito ni Jon obatija en, ento Jon owaco ni: 'An pe myero abatija in. In aye myero ibatija an.' Yecu owaco bot Jon ni: 'Jehovah mito ni in aye ibatija an.' Pi meno gudonyo i Kulu Jordan, ci Jon oluto Yecu i te pii.
I kare ma Yecu okatti woko ki i pii, en olego. I cawa meno cutcut, polo oyabbe, ci cwiny maleng pa Lubanga obino piny macalo akuri ci opye i kome. Jehovah oloko ki i polo ni: "In aye Woda ma amaro, ma cwinya yom i komi."
I kare ma cwiny pa Jehovah obino i kom Yecu, en odoko Kricito nyo Meciya. En onongo dong twero cako tic ma Jehovah ocwale me timone i wi lobo.
Cutcut i nge batijane, Yecu owoto i tim ci obedo kunnu pi nino 40. I kare ma en odwogo, ocito ka neno Jon. I kare ma Jon oneno Yecu bino tung bote, Jon owacci: 'Man aye Latin Romo pa Lubanga ma bikwanyo bal me lobo.' Ma en owaco man, Jon oweko dano ongeyo ni Yecu aye Meciya. Tika ingeyo gin mutimme i kom Yecu i kare ma en onongo tye i tim? Kong dong wanenu.
"Dwan ocako winnye ma a ki i polo kun wacci, 'In aye Woda ma amaro, ma cwinya yom i komi.'"—Marako 1:11


I kare ma Adam ki Kawa guweko poto me Eden, gunywalo lutino mapol. Latin kayogi, Kain, odoko lapwur, ki dong latingi me aryo, Abel odoko lakwat.
Nino mo acel, Kain gin ki Abel gutyero gityer bot Jehovah. Tika ingeyo gin ma gityer obedo? Obedo mic mo ma kite dok pat. Cwiny Jehovah obedo yom pi gityer pa Abel, ento cwinye pe obedo yom pi gityer pa Kain. Man omiyo Kain okeco adada. Jehovah ociko Kain ni akemone romo miyo en timo bal. Ento Kain pe owinyo Lubanga.
Ma ka meno, Kain owaco bot Abel ni: 'Bin wacit i poto.' I kare ma gitye kengi i poto, Kain ogoyo ominne ci oneke woko. Ngo ma Jehovah otimo pi bal man? Jehovah opwodo Kain ki cwale ka mabor ki bot lupacone. Lubanga pe oye ni Kain odwog cen paco.
Pwony ango ma wanongo ki i gin mutimme man? Waromo cako bedo ki akemo ka jami pe tye ka timme kit ma wamito. Ka akemo tye ka dongo i cwinywa—nyo ka jo mukene gucikowa pien guneno gero ma watye kwede—myero warune me loko kit ma wawinyo kwede ma peya akemo meno oterowa me timo bal.
Kit ma Abel omaro Jehovah dok otimo gin matir, Jehovah wiye pe biwil i kome matwal. Lubanga bicero en me kwo i lobo me paradic.
"Mukwongo kong wumer wuribbe ki omeru, ka lacen dong idwogi ityer motti."—Matayo 5:24


I kare ma lakwena Jon tye mabuc i cula nam ma kilwongo ni Patimo, Yecu onyute ginanyuta nyo cal mapatpat ma romo 16 i kom gin ma bitimme i anyim. Ginanyuta magi nyuto kit ma kibilonyo kwede nying Jehovah, kit ma Kerre bibino kwede, ki kit ma mitine bitimme kwede i lobo kit ma tye ka timme kwede i wi polo.
I ginanyuta mo acel, Jon oneno ka Jehovah obedo i wi komker i wi polo. Ludongo 24 ma guruko bongi matar kun gurwako bene lalukana me jabu i wigi onongo gurumo komker pa Jehovah woko dyere. Lutkot obedo ka wil ki gin ma mwoc amwoca calo mwoc pa kot obedo ka a ki i kom komker. Ludongo 24 onongo giryebbe piny i nyim Jehovah ci giworo en. I ginanyuta mukene Jon oneno lwak dano mapol ata ma gia ki i rok ducu, ki i kaka ducu, ki leb-gu ducu, ma giworo Jehovah. Latin romo, ma en aye Yecu, bibedo lakwatgi ci terogi i wang it me pii me kwo. Lacen, i ginanyuta mukene, Yecu ocako loc macalo Kabaka i polo, kacel ki ludongo 24. I ginanyuta ma lubo meno, Jon oneno ka Yecu lwenyo i kom min kulu madit-ti ma en aye Catan, kacel ki jogine. Yecu obologi woko ki i polo wa piny i lobo kany.
I ngeye, Jon oneno ginanyuta mo mamwonya adada pa Latin romo ki jo 144,000 ma gucung i Wi Got Cion. En bene oneno ka lamalaika tuk wire i wi polo kun waco ki dano ni gulwor Lubanga dok gumiye deyo.
I ginanyuta ma lubo meno, kilwenyo lweny me Armagedon. I lweny meno, Yecu kacel ki dul monnye gujwero lobo pa Catan woko. I ginanyuta me agikki, Jon oneno ribbe ki kuc i wi polo ki i wi lobo. Catan ki lulub kore ducu kijwerogi woko matwal. Jo ducu ma tye i polo ki lobo gitero nying Jehovah calo gin maleng dok giworo en keken.
"Abiketo mone i kin in ki dako, ki i kin likwayi ki likwaye; en bigoyo wii, in ibitongo opunye."—Acakki 3:15


Jehovah oyubo poto mamwonya i kabedo ma kilwongo ni Eden. Poto meno onongo opong ki ature, yadi ki lee mapatpat. Lacen Lubanga ocweyo laco mukwongo Adam ki apwa, ka dong okuto yamo me yweyo i ume. Tika ingeyo gin mutimme? Laco odoko dano makwo! Jehovah omiyo bot Adam twero me loyo poto meno, dok Lubanga omiye tic me cako nying lee ducu.
Jehovah omiyo cik ma pire tek bot Adam. En owaco bot Adam ni: 'Itwero camo nyig yadi ducu ma tye i poto kany ento tye yat acel keken ma omyero pe icam nyige. Ka icamo nyig yat meno, ci ibito woko.'
Lacen, Jehovah owaco ni: 'Abicweyo ngat ma bibedo lakony bot Adam.' Lubanga oweko Adam onino woko, ci en okwanyo cogo laknget Adam ka ocweyo ki dako. Nying dakone kilwongo ni Kawa. Adam ki Kawa aye jo me ot mukwongo. Itamo ni Adam owinyo nining i kare ma kimiye dako mamwonya? Adam obedo ki yomcwiny adada ci owacci: 'Nen ngat ma Jehovah ocweyo ki cogo lakngeta! Man dano macal ki an.'
Jehovah owaco bot Adam ki Kawa ni gunywal gunya gupong lobo. Jehovah onongo mito ni gunong yomcwiny i tic kacel me loko lobo ducu wek odok paradic, nyo kabedo ma mwonya, calo poto me Eden. Ento yubbe pe ocobbe kit man. Ingeyo pingo? Wabinyamo lok meno i dul ma lubo man.
"Ngat ma ocweyogi i acakki, ocweyogi laco ki dako."—Matayo 19:4, Baibol


Jo me Juda guweko Jehovah dok gubedo ka woro lubange me goba. Pi mwaki mapol, Jehovah obedo ka temme me konyogi. En ocwalo botgi lunebi mapol me cikogi, ento gukwero winyo lokke woko. Me kaka meno, gin gubedo ka nywaro lunebi pa Jehovah. Jehovah ogiko timgi me woro cal apaya nining?
Nebukadnejar, kabaka me Babilon, obedo ka turo ker mapatpat. Tyen mukwongo ma en obino i Jerucalem, en omako Kabaka Yekoyakin, rwodi, oteka lweny, ki ludiro tic, ci oterogi ducu i Babilon. Otero bene jami mabeco ducu ma kitiyo kwede i ot pa Jehovah. Ka dong Nebukadnejar oketo Jedekia macalo kabaka ma loyo Juda.
I acakkine, Jedekia obedo lawiny bot kabaka Nebukadnejar. Ento rok mogo macok ki Juda ki lunebi ma lugoba gumiyo Jedekia tam me jemo i kom Babilon. Jeremia ocike ni: 'Ka ijemo, kibinekowu woko i lweny, dok kec ki two bipoto i Juda.'
I nge loc pi mwaka aboro, Jedekia omoko tamme me jemo i kom kabaka me Babilon. En openyo kony ki bot mony pa jo Ejipt. Kabaka Nebukadnejar ocwalo monnye me lweny i kom Jerucalem, ci gurumo boma man woko. Jeremia owaco bot Jedekia ni: 'Jehovah owaco ni ka imine keni i cing kabaka me Babilon, ci gibiweki makwo ki boma man bene pe gibiwango ki mac. Ento ka pe, jo Babilon gibiwango Jerucalem woko dok gibimaki macalo opii.' Jedekia ogamo ni: 'Pe abimine i cinggi!'
I nge mwaka acel ki nucu, mony me Babilon omuko cel me Jerucalem woko ci guwango boma man. Guwango ot pa Lubanga, guneko jo mapol, dok gutero jo alip mapol macalo opii.
Jedekia olwi woko ki i Jerucalem, ento mony pa jo Babilon guryemo kore. Gumake cok ki Jeriko ci gukele bot Nebukadnejar. Kabaka me Babilon omiyo Jedekia oneno ki wange ka kineko awobene. Ka dong Nebukadnejar ogolo wang Jedekia woko ci kitweye i buc, ka ma en oto iye lacen. Ento Jehovah ocikke bot jo me Juda ni: 'I nge mwaka 70, an abikwanyowu adwokowu cen i Jerucalem.'
Ngo ma onongo bitimme i kom jo matino ma kiterogi macalo opii i Babilon? Tika gibibedo lugen bot Jehovah?
"[Jehovah] Lubanga Won Twer Ducu, kop ducu ma ingolo bedo ada dok atir!"—Niyabo 16:7


Mwaki makato 400 ma kityeko gero odoco cel me Jerucalem, lalamdog mo ma nyinge Jekaria ki dakone, Elicabet, onongo gibedo cok ki boma me Jerucalem. Gin onongo dong gurii i nyom pi mwaki mapol ento gipe ki latin mo. I nino mo acel ma Jekaria tye ka wango odok eceta i ot pa Jehovah, malaika Gabriel obino bote. Lworo omako Jekaria matek, ento Gabriel owacce ni: 'Pe ilwor. Akelo boti kwena maber ma oa ki bot Jehovah. Dakoni, Elicabet, binywalo latin laco dok ibicako nyinge ni Jon. Jehovah oyero Jon pi tic mo ma pire tek.' Jekaria openyo ni: 'Atwero ye lokki nining? Wan ki dakona dong watii woko ma pe watwero nywalo latin.' Gabriel owaco ni: 'Lubanga aye oora me kelo boti kwena man. Ento pien in pe iye lokka, ibibedo ma pe itwero lok nio wa i kare ma kibinywalo latin man.'
Jekaria orii i ot pa Lubanga makato kit ma jwi. Pi meno i kare ma en dong okato woko, dano ma gitye woko onongo gimito ngeyo gin mutimme. Jekaria onongo pe twero lok. En obedo ka tic ki cinge keken me lok kwedgi. Ka dong dano guniang ni Jekaria kara onongo kwena ki bot Lubanga.
Ka kare okato manok, Elicabet ogamo ic ci onywalo latin laco, kit ma lamalaika onongo owaco kwede. Luremgi ki wadigi gubino ka neno latin. Cwinygi obedo yom kacel kwede. Elicabet owaco ni: 'Gibilwonge ni Jon.' Guwaco ni: 'Pe tye ngat mo ma nyinge Jon i kin wadiwu ducu. Cak nyinge ni Jekaria, calo wonne.' Ento Jekaria ocoyo ni: 'Nyinge Jon.' Cutcut i cawa meno, Jekaria ocako lok doki! Lok i kom latin man oywek i lobo Judaya, dok dano gubedo ka pennye ni: 'Latin man kite bibedo nining?'
Jekaria opong ki cwiny maleng. En oloko macalo lanebi ni: 'Kipak Jehovah. En ocikke bot Abraim ni Ebicwalo lalar, ma en Meciya me larowa. Jon bibedo lanebi, dok en biyubo yo pi Meciya.'
Gin mo me aura bene otimme i kom wat pa Elicabet ma nyinge Maliam. Wabineno lok meno i dul ma lubo man.
"Ki bot dano man pe twerre, ento ki bot Lubanga jami ducu twerre."—Matayo 19:26


Icaka onongo tye ki mwaka 40 i kare ma en onyomo Labeka. En onongo maro Labeka adada. I nge mwaki mapol, gin gunywalo lutino awobe aryo ma gin rudi.
Awobi mukwongo kilwongo nyinge ni Ecau, ki dong me aryone kilwongo nyinge ni Yakobo. Ecau onongo maro bedo i tim, dok ladwar makwiri. Ento Yakobo onongo maro bedo gang.
I kare ca, awobi madit onongo kimiye but ngom madit kacel ki lim madwong ka wonne oto. Kilwongo man ni ginaleya. I ot pa Icaka, ginaleya man onongo bene kwako nywako i cobbe pa cikke ma Jehovah omoko ki Abraim. Ecau onongo pe paro pi cikke magi, ento Yakobo oniang ni pigi tek adada.
I nino mo acel, Ecau odwogo gang ma ool adada pien obedo ka dwar pi nino-nu ducu. Ongweyo ngwec dek makur ma Yakobo tye ka tedone ci owacci: 'Kec mito neka woko! Miya dek ngor makwar ma itye ka tedo-ni!' Yakobo ogamo ni: 'Abimiyi, ento kong icikke ni ibimiya ginaleyani.' Ecau ogamo ni: 'Pe aparo ginaleyana! Itwero gamone. An amito cam keken.' Itamo ni Ecau otimo gin me ryeko? Pe kumeno. Ecau ocato gin mo ma pire tek adada pi dek atabo acel keken.
I kare ma Icaka dong oti woko, kare onongo dong oromo pi en me miyo mot bot wode madit-ti. Ento Labeka okonyo Yakobo, awobi matidine, me nongo mot meno. I kare ma Ecau oniang pi yub man, akemo omake matek ci ogoyo pulan me neko ominne woko. Icaka ki Labeka onongo gimito gwoko Yakobo, pi meno guwacce ni: 'A woko, icit ibed ki omin mamani, Laban, wang ma akemo pa Ecau okwe woko.' Yakobo owinyo tam pa lunyodone ci oringo woko pi laro kwone.
'Kit kony ango ma ngat mo binongo, ka lobo ducu odoko mere, ento orwenyo kwone? Dano bimiyo kit gin ango ka wang kwone?'—Marako 8:36, 37


Ki i wang dirica me gang kalle i Jejreel, Kabaka Akab onongo twero neno poto olok pa laco mo ma nyinge Nabot. Akab onongo mito poto olok man, ci otemo wilone ki bot Nabot. Ento Nabot okwero catone bote pien Cik pa Jehovah onongo pe ye cato ngom kwaro. Tika Akab oworo Nabot pi timo gin matir? Pe. Kiniga omako Akab matek. Cwinye ocwer ma pe romo kato woko ki i ot buto, dok okwero camo cam.
Dako pa Akab, Daker Jejebel ma kite racci, owaco bote ni: 'Pe in aye iloyo Icrael? Itwero bedo ki gin mo keken ma imito. An aye abimiyi ngom meno.' Jejebel ocoyo waraga bot ludito me boma man kun waco ni omyero kicel Nabot ki got kinek woko pi ceno Lubanga. Ludito gutimo kit ma Jejebel ocoyo kwede, dong Jejebel owaco bot Akab ni: 'Nabot dong oto woko. A malo igam poto olokke.'
Nabot keken aye pe obedo dano ma kite atir ma Jejebel oneko. En oneko jo mapol ma gimaro Jehovah. En oworo cal apaya mapol dok otimo jami mukene maraco. Jehovah oneno jami ducu ma Jejebel otimo. Ngo ma en otimo i kom Jejebel?
I kare ma Akab oto, wode Joram odoko kabaka. Jehovah ooro laco mo ma nyinge Yeko ka pwodo daker Jejebel ki jo me ode.
Yeko ongweco ki gadigadine wa i Jejreel, ka ma daker Jejebel bedo iye. Joram ocito ki gadigadine ka rwatte ki Yeko ci openye ni: 'Ibino ki kuc bo?' Yeko ogamo ni: 'Kit kuc ango ma dok bedo tye-ni ma kun meni Jejebel tye ka timo jami maraco.' Joram otemo wiro gadigadine wek ering woko. Ento Yeko otelo atumme, ci obayo ocelo Joram oneko woko.
I ngeye, Yeko ocito i gang kal pa Jejebel. I kare ma Jejebel owinyo ni Yeko tye ka bino, en owiro wange maleng, okedo wiye, ci ocako neno woko ki i wang dirica. I kare ma Yeko oo, Jejebel oloko bote ki gero. Yeko odange bot lutic pa Jejebel ma onongo gucung cok kwede kun wacci: "Wubole woko piny!" Ci gutingo Jejebel gubole woko piny ki i wang ot, en opoto oto woko.
I nge meno, Yeko oneko awobe pa Akab gin 70 ducu ci en ojwayo woro Baal woko ki i lobo Icrael. Tika dong ineno ni Jehovah ngeyo jami ducu dok ka karene oromo en pwodo jo ma timo jami maraco?
"Ginaleya ma ilimo oyotoyot i acakki, pe ibilimo iye gum i agikkine."—Carolok 20:21


Motmot, dano gunya mapol i wi lobo. Pol pa dano magi onongo gubedo jo maraco. Kadi wa lumalaika mogo bene i polo gudoko raco. Guweko pacogi me polo ci gubino piny i lobo. Tika ingeyo pingo gutimo man? Gumito ni giruk kom pa dano wek ginyom mon.
Lumalaika magi ki mon gunywalo lutino awobe. Lutino magi gudongo gudoko cogi co matego ma lubwura. Gin guketo awano i kom dano. Jehovah pe oye ni jami magi omedde ki timme. Pi meno, en omoko tamme me neko jo maraco ducu ki pii aluka.
Ento onongo tye laco mo ma dok pat adada. En onongo maro Jehovah. Nyinge Nua. En onongo tye ki dakone ki awobe adek, ma nyinggi Cem, Kam ki Yafeci, dok awobe magi gubedo ki mongi. Jehovah owaco bot Nua ni oyub yeya madit, wek en ki jo me ode pe guto woko ka Pii Aluka ocorre. Yeya man obedo twon bok mo madit me bao ma pe lwiny i te pii. Jehovah bene owaco bot Nua ni okel lee mapol i yeya wek gin bene pe guto woko.
Cutcut, Nua ocako yubo yeya. En kacel ki jo me ode gutero cokcok mwaki 50 me yubone. Guyubo yeya man kit ma Jehovah otito botgi kikome. I kare meno, Nua obedo ka ciko dano pi bino pa Pii Aluka-ni. Ento pe tye ngat mo ma owinyo lokke.
Olo twal, kare oromo me donyo i yeya. Kong wanenu gin mutimme i ngeye.
"Kit macalo ceng otimme i kare pa Nua, bitimme kit meno bene i kare me dwogo pa Wod pa dano."—Matayo 24:37


Yecu obino i lobo me miyo kwone pi dano ma gitye ki roc. Kadi bed ni en oto, ento en oloyo lobo. Jehovah obedo lagen bot Wode ci ocere woko. Pi kwone ducu, nio ka oto, Yecu obedo mwol kun tiyo ki jo mukene dok timo kica botgi ka gutimo bal. I nge cerre, Yecu onen bot lupwonyene. En opwonyogi kit me timo tic ma pire tek ma en omiyo botgi ni gutim. Ka in ibedo lanyodo, kony latinni me niang ni wan bene watye ki mot me timo tic acel-li i kareni.
I CEKCON MAN
Yecu omiyo pwony ma pigi tego bot lukwenane i cam me agikki ma en ocamo kwedgi.
Juda Iskariote otelo wi lwak ma onongo gumako pala lucwan ki odoo-gu wek gumak Yecu.
Gin ango mutimme i dyekal pa Kayapa? Dok gin ango mutimme i kom Yecu i ot pa Kayapa?
Pingo Pilato oweko kineko Yecu?
Jami me aura ango ma otimme i nino mogo ma lubo to pa Yecu?
Ngo ma Yecu otimo wek gulok tamgi bote?
Ento, ma peya odok en omiyo bot lupwonnyene cik mogo ma pigi tego adada.


GIN ME ATIMA: Ka itye ka dolo te lokki, cuk cwiny jo ma tye ka winyi me jolo ki keto i tic gin ma gupwonyo.
KIT ME TIMONE:
Wek lokki me agikki obed ma kubbe ki wi pwony-nyi. Nwo lok ma pigi tego ki wi lok me pwony-nyi.
Cuk cwiny jo ma tye ka winyo lokki. Nyut bot jo ma tye ka winyo pwonyi-nyi gin me atima, dok iminigi tyen lok mucwiny me timone. Lok i yo ma nyuto ni iye gin ma itye ka wacone-ni ki cwinyi ducu dok obedo lok ma pire tek.
Wek lokki me agikki obed ma niang iye yot dok macek. Pe icak lok i kom gin manyen ma obedo lok ma pire tek. Lok macek kun icuko cwiny dano me keto pwony meno i tic.


GIN ME ATIMA: Kony jo ma tye ka winyo pwony-nyi me niang ni obedo lok ma pire tek ma myero guket i tic.
KIT ME TIMONE:
Kony jo ma tye winyi me ngine kekengi. Peny lapeny ma bikonyo lwak me ngiyo ngo ma tye i cwinygi.
Nyut genni i kom jo ma tye ka winyo lokki ni gimito timo gin matir. Cuk cwiny dano me ngiyo pingo gitiyo tic mabeco. Konygi me bedo ki miti me timo jami pi tyen lok maber loyo, ma en aye—mar pi Jehovah, pi dano, ki pi pwony me Baibul. Kony jo ma tye ka winyo lokki me niang ryeko ma tye i gin ma Baibul waco. Ma ka lanogi, cuk cwinygi me tiyo gin maber loyo.
Ket tamgi i kom Jehovah. Nyut kit ma cik kacel ki pwony me Baibul nyuto kwede kit pa Lubanga ki marre piwa. Kony dano me tamo pi kit ma Jehovah winyo kwede dok idong mitigi me yomo cwinye.


GIN ME ATIMA: Kit ma ibicako kwede lokki myero otug miti pa dano, onyut pen lokki, ki dok onyut gin mumiyo jo ma tye ka winyi omyero gubed ki miti iye.
KIT ME TIMONE:
Tug miti pa dano. Yer lapeny, lok mo, gin mutimme i kwo, nyo lok angeya manyen ma bigudo cwiny jo ma tye ka winyo lokki.
Nyut pen lokki. I acakki me pwony-nyi nyut ka maleng pen lokki ki tyen lok me pwony-nyi bot jo ma tye ka winyi.
Nyut gin mumiyo lokke pire tek. Wek lokki obed me kony bot jo ma tye ka winyi. Omyero guniang maber kit ma lokki twero konyogi kwede.


1-3. Ngo ma Petero oneno i nino mo ma pire tek, dok ngo ma otimme i dyewor meno?
PETERO otute matek me kwango yeya ki opol kun neno piny ma ocido woko licuc. Ma oneno te polo tung kunyango, en otamo ni piny onongo dong cok ru. Ler ngeye ki pal gwoke onongo wange awanga pi kwango yeya pi cawa malac. Yamo ma kuto yer wiye-ni aye bene omiyo Nam me Galilaya obedo ka twagge magwar adada. Kome odyak ki pii mangic ma tiko twagge i kom yeya ki i nyime. Ento en omedde ki kwango yeya me ngolo loka nam.
2 Petero kacel ki luwote onongo guweko Yecu kene ka mo i dog nam. I nino meno, gin onongo guneno ka Yecu pito dano alip ki alip ki rec kacel ki mugati mogo manok. Man omiyo dano gubedo ki miti me keto Yecu macalo kabaka, ento en onongo pe mito donyo i lok me wibye. En bene onongo mito pwonyo lulub kore ni pe gurwak wigi i lok me wibye. I nge lwi woko ki bot lwak, Yecu ociko lupwonnyene ni gudony i yeya, gukwong nyime me cito loka ca, ci en ocito ka lega i wi got kene.
3 I kare ma lupwonnyene gicako kwango yeya, dwe onongo tye ka wigi, ento man onongo dong tye ka poto tung kupoto ceng. Ento, gin onongo guwoto pi mairo manok keken. Boko lok odoko tek botgi pi tutegi me kwango yeya, kun yamo ki pii ma twagge-ni bene woo matek. Petero nen calo obedo ka lwodo lok ma i cwinye.
I mwaka aryo keken, Petero opwonyo jami madwong ki bot Yecu, ento onongo pud tye ki jami mapol me apwonya
4. Pingo Petero tye lanen maber piwa me aluba?
4 Petero onongo tye ki lok mapol ata me alwoda! En orwatte ki Yecu Lanajaret pi tyen mukwongo mwaki aryo makato angec. En onongo dong opwonyo jami madwong, ento pud odong ki jami mapol me apwonya. En obedo atera me timo meno kun pe weko gin mo keken miye lworo nyo akalakala i kom Jehovah ki Yecu. Man omiyo en tye lanen maber adada piwa. Kong wanenu pingone.
"Watyeko Nongo Meciya"!
5, 6. Petero onongo kwo kit kwo ango?
5 Petero wiye pe owil i kom nino me rwattene ki Yecu. Ominne, Anderiya, aye okwongo titte kwena me yomcwiny ni: "Watyeko nongo Meciya." Lok meno omiyo kwo pa Petero ocako lokke. Kwone onongo dong pe bibedo ma rom matwal.
6 Petero onongo bedo i Kapernaum, boma mo ma tye tung kumalo me dog Nam me Galilaya. En ki Anderiya onongo gin lumak rec kacel ki awobe pa Jebedayo, Yakobo gin ki Jon. Petero onongo pe bedo ki dakone keken ento bene ki marone ki dong ominne, Anderiya. Macalo lamak rec, gwoko jo me ode maber onongo mito tic matek kacel ki diro. Waromo goyo i wiwa dyewor mapol ma gubedo ka tic matek kun gibolo obwogi i nam i kin yeyagi aryo ci giywayo gin mo keken ma gumako. Waromo bene goyo calgi ka gitute nino ki nino dyeceng lung kun giyeko dok gicato recgi, ki dong giyubo dok gilwoko obwogi.
7. Kwena ango ma Petero owinyo i kom Yecu, dok pingo obedo ber atika?
7 Baibul wacciwa ni Anderiya obedo lapwonnye pa Jon Labatija. Labongo akalakala, Petero oketo cwinye adada ka winyo ripot pa ominne i kom kwena pa Jon. I nino mo acel, Anderiya oneno ma Jon cimo Yecu me Najaret kun waco ni: "Nen Latin-romo pa Lubanga!" Anderiya cutcut odoko lalub kor Yecu dok otito kwena maber atika-ni bot Petero ni: Meciya dong oo! (Jon 1:35-41) I nge jemo ma otimme i poto me Eden cokcok mwaki 4,000 mukato angec, Jehovah onongo ocikke ni ngat mo ma pire tek bibino me miyo gen me ada bot dano. (Acak. 3:15) Anderiya orwatte ki Lalar meno, Meciya kikome! Petero bene orune me cito ka rwatte ki Yecu.
8. Nying ma Yecu omiyo bot Petero-ni te lokke ngo, dok pingo jo mogo gitye ki akalakala ka ce nying meno opore?
8 Nio wa i nino meno, Petero onongo kilwonge ni Cimon, nyo Cimeon. Ento Yecu onene ci owacce ni: "'In aye Cimon, wod pa Jon? Gibilwongi ni, Kepa' (ma te lokke ni, Petero)." (Jon 1:42) Nyig lok man ni "Kepa" te lokke tye ni "kidi" nyo "pata got." Yecu myero obed ni onongo tye ka lok macalo lanebi. En oniang ni Petero bidoko calo got
9. Jehovah gin ki Wode giketo cwinygi i kom ngo, dok itamo ni pingo omyero wagen nenogi?
9 Petero onongo gire tye ki gorone. Yecu onongo ngeyo goro magi. Ento, calo Wonne Jehovah, Yecu kare ducu oketo cwinye i kom kit mabeco pa dano. Yecu ongeyo ni Petero tye ki kit mabeco mapol, dok onongo mito konye wek onyut kit magi i yo maber. I kareni bene, Jehovah gin ki Wode giketo cwinygi i kom kitwa mabeco. Waromo nongo ni tek tutwal me ye ni watye ki kit mabeco. Ento, omyero wagen nenogi dok wanyut ni watye atera me nongo pwony ki me yubo kitwa, kit ma Petero otimo-ni.
"Pe Ilwor"
10. Petero oneno jami ango, ento en odok cen ka timo ngo?
10 I nge rwattegi mukwongo, Petero nen calo owoto kacel ki Yecu i ticce me tito kwena. Twero bedo ni en oneno ka Yecu timo tangone mukwongo i kare ma oloko pii odoko kongo vino i nyom mo ma obedo i Kana. Ma pire tek loyo aye ni en owinyo kwena pa Yecu i kom gen maber atikatika me Ker pa Lubanga. Ento, en obarre woko ki bot Yecu ci odok cen i ticce me mako rec. I nge dwe mogo, Petero pud dok orwatte ki Yecu
11, 12. (a) Ngo ma Petero ociro i ticce i dyewor mo acel? (b) Lapeny mene ma nen calo obino i wi Petero i kare ma tye ka winyo Yecu?
11 Petero onongo cwinye pe yom pien ticgi i dyewor meno pe onyako nyige. Lumak rec-ci onongo gubedo ka bolo obwogi i nam tere tere ento pe gumedo ki mako gin mo. Petero myero obed ni otiyo ki ngecce kacel ki diro me yenyo ka ma rec tye ka cam iye i kabedo mapat pat i nam. Labongo akalakala mo, en ki lumak rec mukene-ni i kine mukene onongo gitamo ni kono twere, kono gineno te pii macol-li wek ginong ka ma rec tye iye nyo gibitgi i obwo. Ngene kene ni bedo ki tam ma kit meno onongo cwero cwinye medo ameda. Petero onongo pe tye ka mako rec mere me namo nyo galowange; dano onongo gijenge i kom ticce me mako rec. Ento, en odwogo ki i dye nam labongo gin mo keken. Onongo mitte ni gulwok obwogi. Pi meno, en onongo olungo wiye ka lwokone i kare ma Yecu obino bote.
Petero pe ool ki winyo ka Yecu loko i kom pen lok me pwonnye
12 Lwak onongo gudine cok ki Yecu pi winyo lokke. Pien gurumo en woko, Yecu oito i yeya pa Petero ci olege ni kong okwang manok i nam. Ki dwan ma winnye malongo, Yecu opwonyo lwak kun tye i yeya. Petero kacel ki jo mukene ma onongo gitye i dog nam guketo cwinygi adada i lokke. En pe ool ki winyo ka Yecu loko i kom pen lok me pwonnye
13, 14. Tango mene ma Yecu otimo pi Petero, dok Petero odok iye nining?
13 I kare ma Yecu otyeko lok, en owaco ki Petero ni: "Kwang icit i kut, wubol obwowu wumak rec." Petero onongo tye ki akalakala madit. En odok iye ni, "Ladit, wayelle dyewor benebene, pe wamako gin mo. Ento pi lokki abibolo obwo." Petero onongo pud oa ka lwoko obwogi. Lok pa Petero nyuto ni en nen calo onongo pe mito bolo obwone i pii doki
14 Petero obedo ki ur ni obwone pek i kare ma dong ocako ywayone. En omedde ki ywayone matek, ci i nge kare manok keken oneno rec mapol ata ka dwanynye i obwo! Ki myel kom, en ogwelo lutic wadgi ma i yeya me aryone ni gubin gukonygi. Ma gitye ka timmo meno, onen woko ka maleng ni yeya acel keken pe twero tingo rec ducu ma gumako. Guloko rec i yeya aryo ducu gupong woko, ento onongo pud gidwong tutwal, ci yeya gucako mwony pi pek pa rec. Wi Petero oballe woko. En onongo dong oneno teko pa Kricito i tic, ento tango man okonye kacel ki jo me ode. Yecu onongo pat ki Petero pien en tye ki teko me cwalo rec i obwo! Lworo omako Petero matek. En orumo conge piny ci owacci: "Rwot, cit giri, iweka, pien an labalo." En otamo ni pe epore me nywako lirem ki Ngat ma tye ki twero me tic ki teko pa Lubanga i yo ma kit meno.
15. Yecu opwonyo Petero nining ni pe myero obed ki akalakala nyo lworo?
15 Yecu owaco ki kica ni: "Pe ilwor; cakke koni ibimako dano." (Luka 5:10, 11) Meno onongo pe kare me bedo ki akalakala nyo lworo. Petero onongo myero oket cwinye i tic ma pire tek me tito kwena ma ka bedo ki akalakala ka ce etwero gwoko jo me ode nyo epore me timo tic me tito kwena. Yecu onongo tye ki tic madit me atima, tic ma onongo bigudo kwo pa dano i kare me anyim. En onongo tiyo pi Lubanga ma 'weko bal woko ducu.' (Ic. 55:7) Jehovah onongo bimiyo bot Petero jami ducu ma mitte, jami me kom kacel ki me cwiny.
16. Petero, Yakobo, ki Jon gudok i lwongo pa Yecu nining, dok pingo meno obedo tam maber loyo ma gumoko?
16 Petero oye lok pa Yecu cutcut, macalo Yakobo gin ki Jon. "Ma gin dong guywayo yeyagi i dog tura, guweko jami ducu gulubo kore." (Luka 5:11, Baibol pa Katoli.) I timo meno, Petero onyuto ni etye ki niye i kom Yecu ki Ngat ma ooro Yecu. Meno obedo tam ma pud dong ber loyo ma en omoko. I kareni, Lukricitayo ma gilwenyo ki akalakala ki lworo wek giti pi Lubanga nongo bene gitye ka nyuto niye. Jehovah kare ducu paro pi jo ma gigene.
"Pingo Onongo Ibedo ka Kalo Akala?"
17. Petero obedo ka tamo i kom jami mene ma otimme mwaka aryo mukato angec nicakke ma en orwatte ki Yecu?
17 I nge mwaka ma romo aryo ma Petero orwatte ki Yecu, en okwango yeya i dyewor ma yamo magwar tye ka twago Nam me Galilaya, kit ma kitito kwede i acakki me dul man. Tye gire ni pe waromo ngeyo gin ma en obedo ka tamone. Onongo tye tam mapol ma en romo yero ki i kine! Yecu ocango two pa maro Petero. En omiyo Pwony me Wi Got. Pwony pa Yecu kacel ki tic matego ma en otiyo teretere onyuto ka maleng ni en aye Ngat ma Jehovah oyero, nyo Meciya. Ka dwe woto ki kato, Petero olo opwonyo kit me lweny ki lworo kacel ki akalakala. Yecu onongo bene oyero Petero me bedo i kin lukwenane 12! Kadi bed kumeno, Petero onongo cok biniang ni peya eloyo lweny i kom lworo ki akalakala kwicikwici.
18, 19. (a) Tit kong gin ma Petero oneno i wi Nam me Galilaya. (b) Yecu odok i kwac pa Petero nining?
18 I kine okogweno, nyo i kine ka cawa abongwen me wor me o i kwar piny, Petero otugi giko cero yeya ci oilo wange. En oneno gin mo ma pe niango wiye tye ka wot i wi pii ma tye ka twagge-ni! Tika obedo dero me dwe ma tye ka menyo pii? Pe, ginne onongo tye ka wot atir. Ginne onongo tye laco! Ada, laco meno onongo tye ka wot i wi nam! I kare ma laco-ni onyikke cok, onongo nen calo en obiwoto kato yeyagi woko. Komgi oto woko lirut pien gutamo ni laco-ni obedo tipo nyo gemo mo. Laco meno owaco ni: 'Wudi cwinywu, man an; pe wulwor.' Meno onongo Yecu!
19 Petero odok iye ni: "Rwot, ka meno aye in, ci wek abin boti kunnu kun awoto ki i wi pii." Gin ma en okwongo timone onyuto tekcwiny. Tango man ma kite dok pat-ti omiyo Petero obedo ki mit kom madit adada dok omiye kare me nyuto niyene. En onongo mito ni ebil teko me tango pa Yecu-ni wek niyene ojing matek. Yecu owaco bot Petero ni obin bote. Petero oa woko ki i yeya ci ocung i wi nam ma tye ka twagge-ni. Go kong kit ma Petero owinyo kwede i kare ma onyono gin mo matek ci ocung i wi pii. Omyero obed ni en onongo tye ki ur madit i kare ma en obedo ka wot me cito bot Yecu. Ento, en dok ocako winyo gin mukene i cwinye.
20. (a) Petero wiye otang nining, dok adwogine obedo ngo? (b) Yecu omiyo pwony ma pire tek ango bot Petero?
20 Petero onongo myero oket tamme i kom Yecu. Yecu aye obedo ka tic ki teko pa Jehovah wek Petero owot i wi pii ma tye ka twagge-ni. Dok Yecu onongo tye ka timo meno pi niye ma Petero onyuto i kome. Ento Petero wiye otang woko. Wakwano ni: "Ka oneno yamo tye ka kodo, ocako doko lwor." Petero omoro wange i kom pii ma tye ka twagge i kom yeya kun kelo bwoyo, ci kome ocako myel. Oromo bedo ni ogoyo calle ma etye ka lwiny woko i te pii. I kare ma lworo omedde i cwinye, niyene odoko nok. Laco man ma onongo kimiye nying ni Pata got pi kerone me cung matek-ki ocako lwiny calo gweng pien niyene odoko goro. Petero onongo ngeyo kwang maber, ento en pe ojenge i kom diro meno i wang-ngi. En odange matek ni, "Rwot, lara do!" Yecu omako cinge ci oile malo. I ngeye, ma pud gitye i wi nam, en opwonyo Petero lok man ma pire tek ni: "In dano ma niyeni nok, pingo onongo ibedo ka kalo akala?"
21. Pingo akalakala rac adada, dok waromo lweny kwede nining?
21 Yecu ogudo pen lok kikome i kare ma owaco ni, "Pingo onongo ibedo ka kalo akala"! Bedo ki akalakala romo wanowa matek adada i yo me cwiny. Ka watye ki akalakala, ci niyewa romo doko goro motmot nio ka tur woko. Omyero walweny i kom akalakala ki kwok matino! I yo ma nining? Ki keto cwinywa i kom gin mupore. Ka watiko lwodo gin ma onyo koyo i komwa, balo cwinywa, nyo wiro tamwa ki i kom Jehovah ki Wode, ci akalakala ma i cwinywa bimedde ameda. Ento ka waketo tamwa i kom Jehovah ki Wode, kun walwodo gin ma gutimo, ma gitye ka timone, ki dong ma gibitimone pi jo ma marogi, ci akalakala pe bibalo niyewa.
22. Pingo pore piwa me lubo lanen me niye pa Petero?
22 I kare ma Petero olubo kor Yecu i yeya, en oneno ka yamo pye mot. Nam me Galilaya opye mot. Petero kacel ki lupwonnye mukene-ni guwaco ni: "Ada, in giri i Wod pa Lubanga." (Mat. 14:33) Ma piny woto ki ru i wi nam, cwiny Petero myero obed ni opong ki pwoc. En opwonnye pe me bedo ki akalakala i kom Jehovah ki Yecu pi lworo. I kom lok, en onongo myero otim alokaloka mapol ma peya odoko Lakricitayo matek calo got kit ma Yecu otito-ni. Ento en onongo omoko tamme me medde ki dongo. In tika dong imoko tammi kumeno? Ibinongo ni pore piri me lubo lanen me niye pa Petero.


nipo keliwa adwogi maber nining? me anyamawi lubele me anyama i marci 5, nipo konyo jo pa lubanga nining me note kacel? tika nipo me agikki bibedo tye? ka tye, ci bibedo awene?itwero lweny ki turcwiny nining? wi lubele me anyamacit atir i jami ma tye. cit atir ka ma nyuto lok ma tye iyewil ada, ento pe icat woko wi lubele ma i laibrari me7, 8. (a) pingo kare mitte me pwonyo lok me ada? (b) jami ango ma latin kwan mo acel ojalo, dok adwogine obedo nining? 7 cawa. kare mitte pi ngat moni me winyo kwena me kerri, kwano baibul ki bukke ma jenge i kom baibul, kwano baibul kacel ki lucaden pa jehovah, yubbe pi cokke, ki dong cito i cokke magi.
atwero lweny ki dic me donyo i tim me buto nining? wiadwogi ango ma bino pi kwero lubo cik man? baibul waco ni ngat ma timo tim kwele balo kome kene. (1 jo korint 6) i yo ma nining? lukwed lok gutyeko niang ni bulu mapol ma gudonyo i tim tarwang ginongo peko calo ma kiryeyogi piny kany. aremcwiny pol pa bulu ma gudonyo iatwero lweny ki lyeto ma a ki bot luwota nining? wibaibul waco ni dano ma wiye tiyo ka oneno gin marac bino i kome, kanne woko; ento lakwiya piny medde mere ameda, ci neno can ada. carolok 223. pol kare, itwero neno peko woko con. me labolle, ket ni ineno gurup pa lutino kwan luwoti ma gitye anyim, dok gitye ka mato taa.atwero lweny ki lyeto ma a ki bot luwota nining?tika inongo ni tek me cung matek pi gin matir? itwero lweny ki lyeto ma a ki bot luwoti labongo nyuto lworo.jehovah oweko itwero bedo agonya wi lubele ma i laibrari3. ma lubbe ki lulevi 258, adwogi maber ango ma jo icrael gunongo ki i kwero jubili? 3 watwero niang maber tyen lok pa yecu i kom bedo agonya ka wacako ki nyamo jubili ma lubanga oyubo pi jone i kare macon. jehovah waco bot jo icrael ni wubikwero mwaka me pyerabic obed maleng, kun wutito i lobowu ducu ni kuc tye pi jo ducu ma bedo iye.
man aye gin ma maro lubanga obedo wi lubele ma imaro jehovah obedo gin ma tye i remowa. marwa pi lubanga tye macalo adwogi me mar ma en tye kwede piwa. baibul tito kit man ni gin mumiyo wabedo ki mar, pien en [jehovah] okwongo marowa. 1 jon 4. 2 jehovah aye okwongo kwanyo kare me nyutu marre piwa. en ominiwa lobo ma mwonya me bedo pacowa. en ominiwa jami me kom ma mitte pi kwowa.lok dog lapilida lakel adot i kot me wilobo pi baldec 06, · ci kit lra ni onongo obedo nining, dul ma dominic ongwen otimo iye tic ma pire tek kit man ni, dok ma onongo tye kaketo piny ki miyo peko ikom dano ma i but uganda ma kumalo ni? lacak ki latel lra ni obedo lacoo ma kilwongo ni joseph kony. kony obedo ngat acel ikin jo abic ma waraga me amak kot ni omiyo pi gi i mwaka 05. en pwod pe kimakke.lub mar, kica, ki dong ryeko pa lubanga pwony meryeko obedo kit acel ma pire tek pa jehovah dok ka en mito tic kwede, ci romo neno i yo matut adwogi ma romo bino pi ticwa. kadi bed pe wangeyo gin ma bitimme anyim, ento ber ka watamo i kom kit ma adwogi me ticwa bigudo kwede wan ki jo mukene. luicrael pe gutamo i kom kit ma kwero bedo luwiny bot lubanga bikelo adwogi


BY WALTER KUMIRA
Lutela manyen ma pud kiyero gin ayera ite dul pa Acholi West Districts Bodaboda Forum gulego lumema gi me tic ki but lim ma ginongo ki tic me ngweco bodaboda we culu kwan pa lutino gi.
Dul me Acholi West Districts Bodaboda Forum gicako malube ki yer atyer ma otime iceng abicel ma okato kun otoro lumema ma loyo wi dul pa lungwec bodaboda me districk me i Gulu, Amuru, Nwoya, Omoro ki Gulu citi.
Dul man tye dul ma toro lungwec bodaboda i but piny ma ikupoto ceng me ilobo Acholi dak neno gi tye pi jolo kuc, ribbe ki note kacel ki kit me toro kube ikin lungwec bodaboda ilobo Acholi.
David Komakech, matye won kom me dul man, ocayo tutwal lakit tam ki neno pa lwak ma gin tamo ni tic me ngweco bodaboda obedo tic pa lubal ki lukwiya piny keken.
En otito ni wek ki lok neno ma pol lwak cayo kwede tic pa lungwec bodaboda calo tic ma konye peke, omyero lumema me dul man ocak cwalo tic me culu kwan pa lutino gi macalo gin ma pire tek tutwal.
Komakech ma bene tye lacancila 5 ma cung pi lwak me sab canti me Palaro i Gulu districk otito ni macocoki gin gi bi yaro yub me deno lim pi culu kwan wek okony kor lumeme gi ki culu kwan pa lutino gi kun ki deno lim man dak ki dwoko ki magoba manok.
Francis Rubangakene, ma loyo lok me lubu cik kacel ki miyo pwod i dul man, ocwako tam man kun tito ni tic atiya mite me neno ni gicuku cwing luwot gi dak giloko tam pa luwot gi ilok kom maro keto cente.
Godfrey Ojok, lamema me dul man otito ni luwot gi onwongo kono pe gibedo ki par matek tutwal ikit me culu kwan pa lutino pien kadi bed ni gin gitiyo lim nino ki nino, ento peko tye ni ngec gi nok ikit me kano lim dak pwony me gwoko lim mite tutwal.


In mono i kalo kwo ni akala? Kace kumeno, in pe i tye kameno keni. Jo mapol dong guol woko, kom gutum, gi tye nono, ki pegiye. Mukene gutemo dini kigen me nongo lagam pi kit ma gi tamo kwede, ento gi nongo ayela ma kwo peke iye ki cik mogo ma pe gi romo gwoko. Ka itemo dini, pe tyen loke ni itemo Lubanga macalo lagam me kwo ma iye nono, kwo mupong ki par, kwo mupong ki bal.
Kace i mito nongo mar, kace i mito larem, kace i mito ni ki tim kica pi bal ni, ki kace i mito anyim maber… Yecu Kricito en aye lagam. En tye ka kuro miyo kwo manyen it in ki weko i dok gin acweya manyen.Download


Abstract:
Green manure; obedo jami ma ki pito pi medo moc ngom. Jami
ma ki purogi woko ma nongo peya guturu ka top ipoto pi medo
moc ngom obed maber. Jami ducu ma odongo olot ka kipuru otop
piny pi medo moc ki lwongo ni green manure. Ento ma dong
medo moc ngom maber loyo obedo jami ma lwitgi olunge-olunge
ite ngom macalo Canavalia, Crololorea, Calleanda, Sesbania,
Mucuna, Tephrosia tethonea, ki mukene mapol macalo boo ki
muranga. Magi aye gin medo yamo pi moc ngom (nitrogen)
madwang mada ingom.


Lutua, Lukaka na, me acel a mito pwoyo wun me kati woko ikare man me temo roco dul ma ribo wii wan ilok kom kit me lwongo kacoke, an ki bota atamo ni tye atir dok opore pien olwango pe ki weko ki wang wang bur, dongo wang Ogwal pe ogeng dyangi mato pii.
Abedo iteng Dero ka winyo lok iwang oo me ACF, ento atamo ni doge pud Odong mito ki kony kor wuu me tiro ka maito atira. Nyo ki bolo oboke ikom wuu wun ma ocako yup me kacoke man.
Atye ki lapeny, ni mono wun ma otye Ulaya ni pe otye ki ludito ma openyo tam ki bot gi, pien lokma otye iye ni pole ki nwoyo anwoya caa ducu, ka kicako lok ikom jami acel moni, wang ma kong gwenyo lok obedo iye.
Oyer technical committee ma lubo wang acor acel acel, ki kore ki kore wek okony wun. Labole, committee me parliament kong gin kati ki proposal me bill moni,
Ka committee onyamo lok meno, ci kicwalo bot dul ma ki lwongo ni Executive , ma en aye cabinet, gin dul meno nyamo wit lok magi, ka kililo ci doko white paper.
Ka dong ki cwalo bot Members of Parliament, gin keto idyero ot,, man weko lok bedo ma ber, pen gat man temo ogwec pa lawote.
Man weko wadoko lam, calo pe watye ki Miniter ma con calo ladit Akena P'Ojok, ki ludito mony madongo ma gin tye bot wuu kadi gin obedo igovertmente ma con. Ento jo meno tam gi atir, dok gin twero coko coka, ci weko pe walane.
An awnyo milt ki cayo wan ken ken wa, kace wakelo ladit Zero Abuka, me konyo tiro wan ilok kom ngom dul ma iwang oo ACF, pi tyen lok magi.
Abuka tye ki kit ngec ango, en womkom me Nwoya DISTRICT Land Board, ma district man kacel acel gin tye District land Board.
Ka onongo former Justice Okello Galdino onyo Counsel Francis Gimara, kono Dr. Okumu Joe Rev Father ma en aye tye won kom me Acholi Technical Land Committee gin ki Okello Okello gi ni kono dok twara twara.
Okumu Zero Abuka, pi kare ma pol entye ikin lucaka lim bot Governmente,pien pol kacoke weng ma Acholi KK Longo, n ongo oride iye calo lacen.
Ladit Okello Okello gi obi lwongo lok kom ngom ni, Acholi macalo kaka ki kati dul me Acholi Land Trustee board, me gengo ngom wa ki bot luyak ngom, en oati alenga laenga ki mere moni me bito lukwiya piny me keto kidi ingom gi, kun ka iketo kidi ingom ma mera ataa, in ki komi aye itingo ngomi imiyo bot Governte.
Ento Okumu Zero Abuka, okati mecwako Certificate of Customary Ownership me poko waragi mayo ngom bot Lutua ma kupoto ceng, Nwoya district, ka iyoo ngeye kati ni litino nit ye kacato ngom.
Amito Waco wu ni kace ngat ma ocato ngom ma mere ma pe oketo kidi ingome, ka diki wang caa piny obi ruu, wan wabi mayo ngom meno ma kicato iwii alii ni woko.
Ka Ker Kwaro Bwobo gin pe otiyo ki yoo maber me neno ni gin gi nongo land trust board, pa jo Lamogi ma dong loke rom ma otum ni kono, Gimara ka celki Odokonyero Wonkom pa Lamogi land Trust Board, ok gi tye kwot Anyim do, pwony ango ma Wanongo iye.
Koko na me aryo tye kuman, kombedi ni Acholi ma tye ka too nino ki nino loyo wa wel dano ma ki neko gi ikare me lweny pa LRA KI UPDF. Too man tye katime pien ki wolo dano woko ikare me mwaka abic angec.
Ki wolo dano ki moo dek, sukari, kado muno ki cak pa Walalo, ento ikare man wun jo me Ulaya oling woko litik calo ngat ma ki nguku iwii cet.
Ka ilimo Aswa ranch ci ikok ki pig wangi, lacoc lawota mo olimo Asaw ranch, tika ingeyo gin ma en onongo kunu, Rwandese aye tye opong kuno, sodas mo pe inongo kunu, cherket kongo ma litino wa too kwede nip eke yaa.
Aboka lam ka ioo Banda, ki inongo en Rwanese aye opong kuno, ento pingo joni gu rabo Omoro araba, lucan pe kunu. Ka imito ceto ka dwong lak nguu ki itye bunga ci cet ingol ki Odek, ikat loka Awere.
Wu tye kalwongo kacoke me konyo nga gi?
Ka pe wutwero bolo oboke me yenyo tyen to ma tye ka jwero dano ma kato wa two acwii ni, HIV/AIDS, ci kwako wuu.
Dano mo ma kilwongo nyinge ni Dr. Ochan Otim okati ki kwede, ma oweko ki juko Cuma, industry me yupo kongo, Cuma pa minister me Trade, ma byek tye ni en aye okelo too man lumuko ni.
Ento wun onyo wan litno Acholi ma okwano wa ipol calo Ochan Otim ni upeke ce, kece dong kwan wuu obedo coc coc,pe laridi laridi, wubako dog wuu mono pi ngo
Peny na me adek AYE, WUN TIKA OBEDO ka kwano waragi ma wacoyo pi mayo ngom, ma Obii Bii lawange Apar aryo nit ye ka timo ne, ki konyo kore, kece olokoki lum idoguu bene?
Cal me lunye ludok pa moge wa me I Apaa ni olowodo tyene onyo tere?
Wun mono ongeyo ni twol doko ryo aye Acholi MPs, mogo gin obedo orudi ma oruko laa Romo.
Wa bimede I Anyim.


Okello William Wilberforce's aka Ojuny man welo Akor obedo oteka me Puranga, en okonyo litino Acholi mapol oweko pe Amin otyeko gi, jo pa Amin orumu wode Opobo Marino aka Ford Ibalo me aneka. Jo pa Amin oceto ka mako Ladit Jok Olal Teng Macimiro Owor, ento ducu mwa.
GULU-UGANDA: Okello Akor obedo Lawang Jok me Puranga Jok Olal-Teng, ikare ma wan dong wangeyo piny itum Mwaka 1969 waneno ki kelo Gweni, Dyegi, Nyim ki Bel ma jo Luranga jogo igang wa.
Jami magi ma ki jogo gi ni ka kare ne oromo ci kicwalo igang jok, gang pa Olal-teng, ikare me coyo Nyim, ladit Owor Amac poko kodi nyim ki jo Luranga ducu, dok bene kibango iye Nyim.
Ikare ma kot poto, ki poko kodi Bel bot jii ducu, kun bene dano ote me ceto ka coyo kodi pa ladit Owor ma en loko ki lwak ducu gin ma myero gin otim, onyo pe gin otim, ka oyoo ngeye bene gin gamo kodi Bel dok kwede igangi gi.
Dok bebe Ladit Okello Akor en tice me ceto ka lok ki jii ducu kun en tito lok ma miti ki ma pe miti atima, jami ma racu duc ma mito kemo Acholi, en cwalo wode Opobo Oruk wa wang wat pa Acholi ki Bunyoro, kun dano meno bako doge, gato agat me gengo gemo ki merok ma mito tuto paco Acholi.
An akwanyo kare na me ceto ka niyang lok magi ki bot omera wode acel Aboga Mariano iceng Abicel mukato ni.
Aboga owaco ni, ikine ka Mwaka 1977, mony pa Amin oteme me mako ki neko Opobo Mariano, ladit Okello Ojuny, Ladit Owor Amac. Ento pe otwere.
Ladit Okello Ojuny, obedo ki ngec ni ki mito neko ladit Amac, ci en oceto gang pa Owor I wii Otyeno. Onongo ladit Owor obedo iwanga OO ne, otugi Waco ni dony iot, lok tye.
Ikare ma ladit Owor odonyo iot, Okello Ojuny owaco ni bed ikom me jok ma merei, ikare ma laditi obedo ikome, lok ocako kati ki bot Owor Amac, ni gemo, merok mito bino ka neko en woko, dong ki nong wod Romo, wek ki gat ki gemo me rok ma mito bino ka neko ladit man ni.
Aboga owaci ocwalo kare ma nok ci President Amin ocwalo lumony angwen gang pa Owor Amac. Mony pa Amin gin otuc kun gin openye ni wan wamito ladit Amac, entye kwene?
Ladit Owor ogamo ki lumony magi ni, gang pa laditi ca, ocimo gang pa omone Okec Icoto calo Ingwede.
"Ikare ma dong wi mony meno olwiny, ladit Owor otugi kemo mere wot kun dok ilung kulu Lupwo, ongolo wa gang pa Otwol Juni, ka owaco ki ladit Otwol ni merok odonyo woko, joni wii gi okemo yoo tung Lango" meno kit ma ladit Owor olyo kwede, Aboga owaco.
Aboga omede ki loke kun Waco ni, pe ocwalo kare ma lac, lumony pa Amin dok gin teme oceto ka mony gang Okello Ojuny me meako omin wa Opobo Oruk. Mony man gin obino iwi oyeno. Ento ki gum maber Opobo onongo obuto iot pa dako ma tidi Elisabeth, min Obedi. Ot meno onongo obedo ot lapera, pe ki rwato tere.
Ikare ma mony Pa Amin odwongo dog gola pa min Oduma, min ode owaco ni jware obuto iot te ku. Dong ikare ma Mony pa Amin dwogo ka mako en, jail ilwii woko, kun okane itee pero lum ma ki nyaro.
"Man aye kit ma Opobo Orun oloyo kwede, ka bedo Okello Ojumy pud kwo wa ikare man, kono ladit Owor Amac pe otoo, dok lakud nek alany ma tye katime ikare man ikom wan Acholi nip eke." Aboga oloko ki cwer cwiny.
Aboga omedi ki loke kun Waco ni, wan watye ipeko ikare man pien lyeli Okuya Lino gin Okech Candee gi obino okelo Yoweri Museveni I jok me Purnga, man otime ikare ma Amin okwanyo kwede loc ki bot Dr. Obote Milton I Mwaka 1971.
Inine ka mawaka 1972-73 Okuya oceto bot Okello Ojuny ma lawing Jok pa Jo Puranga, kun gin obino ki nyok Dyel, ki Gweno latwol. Jo Adek meno Okello Ojuny ocwalo gi bot Ladit Owor Amac, kun ku buku ki ki Gweno Latwol ka nyok Dyel meno ki gato ki kum gi, ka kimito lweny ikom Amin, gin mo ma bi timo gi peke.
Kao woo en, ma dong ki dwogo ki Tanzania ladit Okuya Lino oto woko ki ret me gudo, mo ki laa ka obke olwede ma yam ki goyo ki Museveni pe ki kwanyo yaa, man ma oweko lok tek ni.
Arii, Aboga ongur ni ka yam ada Museveni gi owok icing gi, man dok minoto neko omine Okumu Langol, ci loke ada ku do.
Ladit Aboga ocwalo dwone ma lube ki mony ma otumu gange Lukwi me mako omine Okumu Langol iwor me ceng Abicel March 30. 2019.
Moony pa Museveni opoto mony kine ka caa Adek me wii Otyeno, kun gin rumu gang wako litik, ento ki laa pa wonwa Okello Ojuny ma yam Omiyo ki Yoweri Museveni, oweko to pe onen, Aboga obako doge.
"Omera Okumu, gin mo per timi, pien wan bal wa pee, ladit yam owok ki icning waa, wang ceng oter ci oter, oter ma bor, raa moni ma mito wano dano, woko ki cen, ariya mono ma mito bino ni, wang ceng oter ma bor, gemo moni ma mito bino ni wang ceng oter ma bor." Man lok pa Acholi.
James Owic latic pa MEGA FM, iceng Baraja ikine me caa aboro codo kono gweno kimo Okumu Langol, en owaci gin gitye ma gi tere me nenk en woko, pien dong oromo komgi woko.
Owic owaco ni, in Okumu ikete kaco ikom government icaa ducu, dong iromo waa woko, wabi maki ki iodi kum wacalo wa ilum ma bor ka ki neki kunu, dok bene kom lyeli pe ki bi nongo ne wa ki acel.
Owic okati ki lok ni Oyeng yeng.com the kacoyo lok pa Lakwena, icaa ducu, dok nene gin dong giol woko.
"Lur wabi neki dok an bene itye ki Luduku ma itwero cello in Okumu ma mwa ni icaa mo keken. Kong ibed ki dogi ni kwek kwek, kadi idota bot nagti mop e twero maka." Owic ociko Okum making yat yenge.
Laco man me Oyengyeng ocwalo koko ne bot ladit Cherles Akena ma loyo Northern Uganda Media Club, dong k ape luloc man twero miyo pwod kiom Owic, meno dong megi.
Laco man tye ki ngeng ma dit pe jami ma tye ka time, NUMEC, inge Mwaka aryo angec Charles Akena obino ongo awola ma tek, ocane ki two pikare ma lac, ento ocang.
Pe ocwalo kare ma lac, Mnager me NUMEC lyeli Richard Luku ki wolo, otwo pi Mwaka acel, otoo, oyo ngeye, an lacoc me Black Star News Okumu Langol inino dwe 6, me dwe me Apar, 2018 ki cinya ki yat awola ki NUMEC, lok awaco bot luloc me NUMEC, lagam mop eke.
Yako owo en, ma cako karatac Oyengyeng.com Sam Lawino gin Omoya I odiko me ceng Adek ikne ka acaki dwe me Adek, gin gu cimo took bot dano mo ki iot okol pa NUMEC ni Okumu en eno.
Kiceya ni kaba kaba wa I office NRISO, kam ram kop ongayo lamaka woko, lok meno wa icaa man pud lok obuto ki yibe.
An Okum agoyo kwena mera kit ma begat ye ka dwara kwede, kun amiyo koko na ni jo ma miti neka ni gin mito kwala iwi ali wek gin gi neka, office pa NRISO li office pa DISO, gin wen owumo gweno


WI LUBELE No. 2 2017 | Gin Ango ma Baibul Waco i Kom Kwo ki To?
IN ITAMO NINGO?
Tika to obedo yub pa Lubanga? Baibul waco ni: Lubanga "bijwayo pig wanggi woko ducu. To bene dong bibedo pe."—Niyabo 21:4.
Magajin me Wi Lubele man tito gin ma Baibul waco i kom kwo ki to.
COVER SUBJECT
Kati macalo dano gitye ki tam mapat madok i kom to, tika tye ka mo ma watwero nongo iye lagamme?
COVER SUBJECT
Tika tye gin mo i komwa ma medde ki kwo ka wato? Tika watye ki tipo ma pe to? Jo muto gitye kwene?
Jo me gang moni gitwero kweyo cwiny danogi me amara ma kome lit adada nining? Lugwok lutwo gitwero cung matek ki turcwiny me gwoko danogi me amara me kome lit matek nining?
Elias Hutter, lacoc mo i cencwari 16, ogoyo Baibul aryo ma pigi tek adada i leb Ibru.
Gin ango ma onongo Yecu tye ka wacone i kare ma oloko i kom nukuta matidi loyo?
Lok i kom paradic murwenyo ki i lobo pud ocung wi dano mapol. Tika gibidwoko paradic meno doki?
Par nen calo obedo gin ma timme i kwo pa dano. Tika watwero lweny kwede?


WI LUBELE Nam. 3 2017 | Mic Mene ma Pire Tek Loyo Ducu?
In Itamo Ningo?
Anga ma lami mic maber loyo ducu?
"Kit gin mo ducu maber, ki mot ducu mabeco twatwal ma gimiyowa, a ki malo, a ki bot Lubanga Won bino piny, ma en aye won gin ducu ma ryeny i polo."—Yakobo 1:17.
Magajin me Wi Lubele man konyowa me bedo ki pwoc i kom mic acel ma pire tek loyo ducu mua ki bot Lubanga.
COVER SUBJECT
I mito nongo mic nyo miyo mic ma kelo yomcwiny?
COVER SUBJECT
Tute me ngeyo mic maber loyo pi ngat moni pe yot. Kit ma mic moni pire tek kwede meno dong bedo i cing ngat ma kimine mic.
COVER SUBJECT
I kin mic ma dwong ma lubanga omiyo ki dano, tye mo acel ma pire tek loyo
Lugo cal ki lucwe cal mapol gutemme me goyo ki cweyo cal pa Yecu pi cencwari mapol. Ginancoya kono waco ningo i kom kit ma en gwok onongo nen kwede nining?
Wan ducu watimo bal, kadi watye ki ngec nyo pe, wadongo nyo watino. Ento watwero lweny ki gorowa nining?
Gin ma pire tek ma bikonyi me niang pingo kigonyo Baibul mapatpat.
Tika lurem Yecu bene gukero karama?
Armagedon obedo nyig lok ma kelo lworo, ento ki loko Armagedon mono obedo gin ango?


Wel 24
Lok me adek ma Balaam owaco
1Balaam, onoŋo doŋ oniaŋ ni Rwot mito miyo gum kom jo Icrael, mumiyo pe dok ocito ka yenyo tyet kit ma onoŋo ocito i kare mukeneni, ento oloko waŋe oneno yo tuŋ tim. 2Ka Balaam otiŋo waŋe malo, ci oneno jo Icrael ma guguro kemagi kaka man pat, kaka man pat. Cwiny pa Lubaŋa obino i kome, 3ci ocako lokke kun loko macalo lanebi. Owacci,
"Man lok pa Balaam wod pa Beor,
lok pa twon laco ma wane doŋ giyabo,
4lok pa ŋat ma winyo gin ma Lubaŋa owaco,
ki ma neno gin ma Won Twer Ducu nyuto bote,
kun opoto piny ento waŋe bedo twolo.
5Kemawu nen maber kuman, wun jo pa Yakobo,
gonywu ber kuman, wuti jo Icrael!
6Nen calo nota ma oryene mabor,
macalo pott i ma gipuro i ŋet kulu;
cal ki yadi ma ŋwece kur ma Rwot opito,
nyo yadi cedar ma obakke i ŋet pii.
7Pii bipoŋ libic i agulugi kare ducu,
likwayogi bibedo rom ki pii ma mol madwoŋ;
kabakagi bibedo dit makato Agag,
gibiketo deyo mamalo mada i kom kerre.
8Lubaŋa ma kerone calo kero pa jubi
okwanyogi woko ki i Ejipt.
Icrael bicamo lurok ma lukworre,
bituro cogogi, biŋido matinotino;
bicelogi pil ki aterone.
9-Onyoŋo piny, obuto calo labwor,
macalo min labwor; aŋa ma bituge?
Gum obed i kom jo ducu ma bilamo gum i kom Icrael,
cen opot i kom dano ducu ma bicene."
10Kiniga omako Balak matek i kom Balaam, Odoŋo ciŋe ci owaco bot Balaam ni, "Alwoiji ka ceno lumerokka, ci nen, ni doŋ ilego gum komgi odoko tyen adek kulu. 11Pi meno in doŋ iriŋ woko oyot idok doŋ gaŋ, Yam awacci abiketo deyo i komi ada, ento Rwot doŋ ogeŋi woko ki i limo deyo mo ki bota." 12Balaam ogamo dog Balak, owacci, "Yam atito ki lukwenani ma yam icwalogi bota ni, 13'Kadi bed Balak omiya-ryal ki jabu ducu ma i ode, pe atwero turo cik pa Rwot pi timo gin mo kadi ber kadi rac kit ma an aye amito; gin ma Rwot biwaco keken aye abiwaco.' "
Lok pa Balaam me agikkine
14Lacen Balaam owaco bot Balak ni, "Kombeddi, nen, an doŋ abidok woko bot lutuwa. Bin wek koŋ ami iŋe gin ma jo me rok man bitimo i kom joni i kare ma tye anyim." 15Ci ocako lokke kiin loko macalo lanebi, Owacci,
"Man lok pa Balaam wod pa Beor,
lok pa twon laco ma waŋe doŋ giyabo,
16lok pa ŋat ma winyo gin ma Lubaŋa owaco,
ŋat ma tye ki ŋec mua ki but En Mamalo Twal,
ma neno gin ma Won Twer Ducu nyuto bote,
kun opoto piny ento waŋe bedo twolo:
17Anene, ento pe kombeddi,
anene, ento pe tye cok.
Lakalatwe bibino kun a ki bot Yakobo,
odoo ker bia ki i Icrael;
bityero tur nyim jo Moab,
bituro wi jo ducu ma gimaro woo me lweny.
18En bimayo lobo pa jo Edom.
Jo Ceir ma lukworre en bimayo lobo ki botgi,
kun jo Icrael gitye ka lweny ki tek.
19Jo pa Yakobo gibiloyo loc;
jo mubwot i gaŋ pa jo Moab gibinekogi woko liweŋ."
20Ka dok oneno tuŋ not jo Amalek,
oloko macalo lanebi kun waco ni,
"Jo Amalek yam gutelo wi rok mukene ducu,
ento i agikki gibityekogi woko matwal."
21Dok oneno tuŋ bot jo Keni,
oloko macalo lanebi kun waco ni,
"Kabedowu biri nakanaka,
ka-larrewu gigero i pata got;
22ento wun jo Kain gibiyakowu, wubitum woko.
Jo Aciria gibiterowu i opii pi kare ma rom mene?"
23Dok oloko macalo lanebi kun waco ni,
"Magi dok jo mene do ma gucokke yo tuŋ acam?
24Lukwaŋ mel gibibino ma gua ki yo tuŋ Caiprac,
gibiyelo jo Aciria ki jo Eber matek;
gin bene gibinekogi gityekogi woko matwal."
25Lacen Balaam oa malo odok cen ka ma en bedo iye; ki Balak bene ocito woko.


Jabuli 49
Geno lonyo bino pi miŋo
1Wuwiny lok man, wun lwak me rok ducu!
Wuwiny, wun jo ducu ma wubedo i wi lobo,
2jo ma tye ki rwom ma malo ki jo me rwom ma piny,
lulonyo kacel ki lucan.
3Abibedo ka tamo tam wek aniaŋ maber ki i cwinya,
dok abiloko lok me ryeko keken.
4Abiciko ita me winyo carolok;
abigonyo te lok me koc-lit ki wer ma agoyo agoya ki opuk.
5Omyero abed ki lworo piŋo i kare me can,
ma kun noŋo lumonena ma gitima marac guruma woko dyere,
6gin jo ma geno lonyogi,
ma ginyatte pi lwak lonyo madwoŋ ma gitye kwede?
7Adada, pe tye dano mo ma twero kokke kekene,
nyo ma twero miyo wel mo bot Lubaŋa me wilo kwone,
8pien gin kok me kwo pa dano welle dit mada,
dok pe twero romo
9me miyo en medde ki bedo nakanaka,
wek pe ocit i bur.
10Iyo, en bineno ki waŋe ni kadi wa jo maryek bene gito,
lamiŋ kacel ki ŋat ma wiye odiŋ bene gito kit meno,
ci giweko lonyogi doŋ bot jo mukene.
11Lyelgi bedo pacogi matwal,
bibedo kabedogi pi kare pa yalwak ducu,
kadi bed gucak nyiŋ lobo ma gibedo iye ni megi kikomgi.
12Dano pe bedo ki deyone matwal;
en obedo macalo lee tim ma gito gitum woko.
13Man aye can ma poto i kom jo ma tye ki gen me miŋo;
man agikki pa jo ma cwinygi yom pi dul jami ma gitye kwede.
14Giyerogi giterogi i lyel macalo romi;
to aye ma bibedo ka kwayogi. Gibicito atir gidonyo wa i lyel,
ci komgi bitop woko;
lyel bibedo pacogi.
15Ento Lubaŋa bikoko tipona ki i twero pa lyel,
pien en gire bigama.
16Pe myero lworo omaki ka ce iŋeno ŋat mo doko lalonyo,
kadi bed deyo me jami ma i ode tye ka medde ameda.
17Pe bitiŋo gin mo cito kwede i kare ma en to;
deyo ma en obedo kwede pe bicito lube i bur kunnu.
18Kadi bed en tamo ni etye ki yomcwiny i kare ma pud ekwo,
ci kadi bed dano gipake pi ticce ma konyo en keken,
19en bicito ka bedo kacel ki yalwak pa kwarine i lyel
ma pe doŋ gibimedo ki neno cen matwal.
20Dano pe bedo ki deyone matwal;
en obedo macalo lee tim ma gito gitum woko.


Kabakuk 2
Rwot ogamo lok pa Kabakuk
1Abicuŋ i kabedona kun akiyo,
abiito malo i wi lubele,
abikuro wek anen gin ma Rwot bitito bota,
ki gin ma abidok iye bote ma kemo ŋurona.
2Rwot omiya lagam man ni,
"Co gin ma ineno;
co maber i kom got ma apada ma twero kwanne bene,
wek ŋat ma okwano oniaŋ oyotoyot.
3-Ginanyuta man tye kuro kare ma Rwot ociko;
en ginanyuta me ada,
kare me cobone doŋ cok, tye ka wot oyotoyot mada.
Kadi bed nen ni bino motmot, bed ikur;
kare man bibino ada, pe dok bigalle.
4-Nen, ŋat ma pe cwinye atir pe bikwo,
ento ŋat ma kite atir bibedo kwo pi niyene i kom Lubaŋa.
Can ma bipoto i kom jo ma pe kitgi atir
5"Kadi bed kumeno,
lonyo en gin ma bwolo dano;
dano ma lawakke pe biri.
En laworo calo lyel;
rom ki to dok pe yen.
En coko rok ducu pire kene,
en guro rok ducu bedo lwakke kikome."
6Gin ducu gibiloko lok agec i kome,
ma giŋale ki lok makec kun giwacci,
"Ibineno can, in ŋat ma icoko gin ma pe meri ci iduro kacel lipim.
Ibibedo ki jami man pi kare ma rom mene?
Ibineno can in dano ma icoko jami madwoŋ ma gijeŋo boti pi lim!"
7Jo ma gitye ki banyani pe gibia gijemo woko i komi?
Jo ma wangi twolo pe gibiburi ki myelkom matek?
Ci in ibidoko ginayaka botgi.
8Pien doŋ iyako rok mapol,
rok mudoŋŋe ducu gibiyako in,
kit macalo ibedo lanek dano ki latim bwami i lobo,
ki i kom gaŋi ki jo ducu ma gibedo iye.
9Ibineno can, in dano ma inoŋo magoba ki bwami pi konyo ki jo meri,
wek iger ki odi malo i wi cere,
ka ma gin marac pe twero o iye boti!
10In aye ikelo lewic i kom jo ma i odi,
pien ineko rok mapol;
omiyo ilanyo kwoni nono.
11Godi ma gigero ki kom ot gibikok matek,
ci bao me ri ot ducu gibigamo kokogi.
12Ibineno can, in ŋat ma igero gaŋ madit kun ibedo ka oyo remo pa dano,
ma iketo te guti me gaŋ i kom bal!
13Tic ma lurok gitiyo mac biwaŋo woko.
Rok ducu gitye ka olo komgi nono pi gin ma konnye pe.
Rwot me mony aye omiyo obedo kumeno.
14-Ento lobo bipoŋ ki ŋec me deyo pa Rwot
macalo pii ma poŋ i nam
15Ibineno can in ŋat ma itoyo kinigani i kom luwoti,
ma miyo gidoko macalo lumero,
wek icik waŋi inen kit ma lewic omakogi kwede!
16Ibibedo ki lewic madwoŋ ma ka bedo ki deyo.
In kikomi aye myero imati, wek ipaŋŋe ki wot!
Ki kopo pa Rwot ma tye i ciŋe tuŋ lacuc bibino boti,
ma biloko deyo me locci doko lewic.
17Bwami ma ityeko timone i kom Lebanon biumi woko lipuk;
nek ma ineko ki lee tim bimiyi lworo madwoŋ,
man bitimme i komi pi bedo lanek dano ki latim bwami i kom lobo,
ki i kom gaŋi ki jo ducu ma gibedo iye.
18Cal jok apaya tye ki kony aŋo?
En gin ma dano opayo,
cal nyonyo mamwa, ki lapwony ma lagoba.
Kony aŋo ka lapa cal jok keto genne i kom gin ma en otiyo?
En cal lubaŋa ma doge oto ma pe loko-ni.
19Ibineno can, in ŋat ma iwaco ki cal yat ma ipayo ni, "Co woko."
Ki dok bot got ma pe loko ni, "A malo!"
Cal meno twero pwonyo dano mo?
Nen, gideyo kome ki jabu ki ryal,
ento yamo me yweyo pe tye i iye wacel.
20Ento Rwot tye i ot mere maleŋ;
wek jo ducu ma i lobo guliŋ mot i nyime.


Jeremia 15
Can ma Rwot biketo i kom Juda ki kinigane
1-Lacen Rwot owacca ni, "Kadi bed Moses ki Camuel gubedo ka Cuŋ i nyima kun gipido kweda, an kica pe bimaka i kom lwak man wacel. Wek gua ki i nyima gucit woko. 2-Ka ce inen gupenyo ka kwene ma myero gicit iye, wuwac botgi ni an Rwot awaco botgi ni,
"Jo mogo bito woko ki two gemo,
meno en aye ka ma gibicito iye!
Jo mukene gibito i lweny ginekogi woko ki pala lucwan,
meno en aye ka ma gibicito iye!
Jo mogo kec aye ma binekogi meno en aye ka ma gibicito iye!
Ki jo mogo gibimakogi giterogi woko macalo opii,
meno en aye ka ma gibicito iye!
3An Rwot, dok atyeko moko kit jami aŋwen maraco ma bityekogi: gibinekogi woko liweŋ ki pala lucwan, gwogi biywayo komgi muto-ni bedo me acamagi, winyo bene gibicamo komgi; ki lee mager me tim doŋ gibimwodogi gityekogi woko liweŋ. 4-Dok abimiyo gibedo gin ma miyo ker me lobo ducu gibedo ki lworo, pi gin ma Manace wod pa Kejekia kabaka me Juda yam otimo i Jerucalem.
5"Aŋa ma kica bimako i komwu, wun jo Jerucalem,
nyo aŋa kono ma bikumo piwu?
Aŋa ma koŋ bilokke cuŋ pi kare malac
pi penyo kit macalo wun wutye kwede?
6Wun doŋ wutyeko kwera woko, man Rwot ma owaco,
wumedde wubedo ka dok cen kare ducu.
Pi meno aye mumiyo aryeyo ciŋa i komwu
ci anekowu atyekowu woko;
doŋ aol woko ki timo kica botwu.
7I gaŋi ducu ma i lobowu,
abedo ka pyetowu ki oderona.
Anekowu atyekowu woko, wun jona,
pien pe wumedo ki lokke wuweko
timo timwu marac-ci.
8Anyayo wel-mon-togi doŋ odoko dwoŋ
makato kweyo me dog nam woko.
Aneko awobewu woko ma komgi pud tek,
dok amiyo megigi gubedo ki can ki arem malit adada.
Amiyo bene remcwiny ki lworo madwoŋ
opoto i komgi oyotoyot laboŋo galle.
9Dako ma onoŋo onywalo litinone abiro kulu cwinye odem woko;
otemo yweyo ci pe romo ywe kadi matidi mo.
Dyeceŋ ma en tye iye olokke odoko colpiny;
obedo ki lewic ma noŋo cwinye opoŋ woko ki can.
Doŋ jo megi mukene ma gudoŋ,
abimiyo lukworgi nekogi woko ki pala lucwan,
man Rwot ma owaco."
Jeremia okok bot Rwot
10Can i wiya! Piŋo maa onywala? Oweko alwenyo, nyo ada dok apyemo ki jo ducu ma i lobo. An cen pe amiyo limma me konyo ŋatti, kun amito magoba iye, dok bene nene pe adeno lim ki bot ŋat mo; ento inoŋo ni dano acel acel tye ka loko lok me cena woko acena. 11Ai Rwot, mi lok ma giloko kun gicena kwede-ni obed kumeno ka ce nene pe atiyo gin ma tye atir i nyimi, dok ka ce nene pe apido kwedi lok wa i kom lukworra i kare ma onoŋo gitye i can dok ki cwercwiny mukato kare. 12Dano twero turo nyonyo, nyonyo ma gikelo ki i lobo ma tye yo tuŋ acam kacel ki mola?
13"Lonyowu kacel ki limwu ma yam wukano abimiyo giyako woko laboŋo wel, pi balwu ducu ma doŋ wutyeko timo ma oromo i lobowu-ni woko liweŋ. 14Abimiyo wubedo opii pa lumerokwu kun wutiyo tic botgi i lobo ma pe wuŋeyo, pien mac doŋ olyel ki i kinigana ma bibedo ka waŋ nakanaka."
15Mumiyo Jeremia owacci,
"Ai Rwot, in iniaŋ dok iŋeyo.
Po pira dok ikonya,
dok bene myero icul kwor i kom jo ma mito neka woko-ni.
Pe myero idi cwinyi i kom jo ma gimito neka woko;
myero iŋe bene ni piri omiyo atye ka ciro lok me cac matek.
16Ka yam lokki obino bota,
ci acamo ki cwinya matek,
lokki olokke odoko gin me yomcwiny bota,
dok obedo gin ma yomo cwinya adada;
pien an doŋ gilwoŋa a ki nyiŋi,
ai Rwot Lubaŋa me mony.
17Yam pe abedo kacel ki jo ma nyero nyero ata pi noŋo yomcwiny me lobo-ni,
an kikoma gira cwinya pe obedo yom wacel.
Pi tic ma onoŋo in imiya, abedo kena,
dok kinigani oketo koma woko.
18Piŋo mono aremma pe gik,
ma burra bene doŋ odoko gin ma pe can,
okwero gire caŋ woko?
In imito ilokke ibed bota calo kulu ma bwolo dano abwola,
calo pii ma two woko-ni?"
19Pi meno Rwot owaco kuman ni,
"Ka ilokke idwogo bota, ci abigami doki,
ci ibicuŋ i nyima kare ducu.
Ka ce ibedo ka loko lok maber ma konnye tye,
ma pe iloko gin mo ma konnye pe,
abiloko in doŋ ibedo ma ka doga.
Dano gibilokke gidwogo boti,
ento in pe ibilokke idok botgi.
20Doŋ abiketo in ibedo bot lwak man
macalo cel gogo me mola ma girumo maber;
gin jo-nu gibilwenyo i komi,
ento pe gibiloyi ki lweny,
pien an atye kwedi abikoki dok abilari,
man Rwot ma owaco.
21Abilari woko ki i ciŋ jo maraco,
dok abikoki woko ki i ciŋ jo ma tye laboŋo kica."


Jabuli 80
Lega pi roco rok me Icrael odok manyen
1-Winywa, in lakwat pa jo Icrael, in ma itelo wi jo pa Yucepu
macalo itelo wi lwak romi!
In ma ibedo i wi komkerri i kom lukerubi, ryeny menypiny
2I nyim kaka pa Epraim, pa Benjamin ki pa Manace!
Nyut tekki, ci ibin ilarwa!
3Dwokwa cen boti, ai Lubaŋa;
nenwa ki waŋ me kica ci wabilarre!
4Ai Rwot Lubaŋa me mony,
ibibedo ki kiniga i kom lega pa lwakki pi kare ma rom mene?
5Imiyo wacamo pig waŋwa macalo wacamo kwon,
imiyowa pig waŋ poŋ kikopo madit niwamati.
6Imiyo jo ma bedo i ŋetwa doŋ gicayowa marac;
ki lukworwa bene ginyerowa anyera i kingi kengi.
7Dwokwa cen boti, ai Lubaŋa;
nenwa ki wan me kica ci wabilarre!
8In aye ma yam ikelo tyen olok ki i Ejipt;
ka iryemo lurok woko ki, i lobogi ci ipito iye olokki.
9Ipurokakare woko maber,
ci oroyo Lwite odonyo matut i ŋom,
omiyo odoŋo oumo lobo woko ducu.
10Tipone oumo godi woko ducu,
oumo bene wa yadi cedar madito ki jaŋe-gu.
11Jaŋe ojany oo wa i nam,
ki pote ma pud lot alota oo wa i kulu Euprate.
12Piŋo imuko cel marumo-gu woko, iweko jo
ducu ma kato ki kenyo gupwono nyige?
13Opego ma gibedo i buŋa ginyono woko piny,
ki lee tim ducu gicamo.
14Lokke idwog botwa, ai Lubaŋa me mony!
Nen piny ki i polo ci inenwa; bed ki tam i kom olok man,
15bin ilar tyen olok man ma in aye ipiro-ni.
16Gutyeko waŋone woko ki, mac,
dok bene gutoŋo gureto woko piny;
nengi ki kiniga ityekgi woko!
17Ket ciŋi i kom dano ma tye i ŋeti tuŋ lacuc,
en dano ma imiyo odoŋo odoko matek-ki!
18Pe doki wabilokke-wabwoto in;
gwokwa wabed kwo, ci wabipako nyiŋi.
19Dwokwa cen boti, ai Rwot Lubaŋa memony,
nenwa ki waŋ me kica ci wabilarre!


WI LUBELE Julai 2015 | Kit me Lweny ki Par
Dano milion mapol gikemme ki peko ma poto atura ki pekki mukene, ento jo mogo i kingi par pe bwoyogi ka iporo ki jo mukene. Man twere nining?
COVER SUBJECT
Kwed ma kitimo nyuto ni meno bedo ki par kadi matidi mo twero weko wato con adada. Itwero lweny ki par nining?
COVER SUBJECT
Laco mo omiyo jami ma mitte pi luote kadi bed wel jami omedde ki cente bilion acel.
COVER SUBJECT
Lok i kom ket keny pa dako mo pien gen obedo pe, ket keny, ki dong kwo ginyuto gin ma niye obedo.
COVER SUBJECT
In iromo tute ki lweny, tim gero, wolo piny, alokaloka me ngico nyo lyeto, ki dong nining?
Kidi rego onongo kitiyo kwede nining i kare macon? Lok man ni "tye i kor[-ri]" te lokke ngo?
Tika paradic me cwiny ki yub me woro me ada girom? "Paradic" mene ma Paulo oneno i "polo me adekke"?
Kwena ango ma kibititone bot dano ka twon can madit atika-ni ocakke? Gin ango ma bitimme i kom jo ma kiwirogi i kare meno?
Lukricitayo gitwero pwonye nining me bedo lugen bot Jehovah kacel ki Kerre?
Wan watwero nyuto woro pi kabedo me woro Jehovah nining? Kinongo lim me gedo ki roco Ot me Ker nining?
Tika kare bibino ma tim maraco dong bibedo pe?


Lega pi kwac pa Lamyero-kiwor Ambrosoli
Lega pi kwac pa Lamyero-kiwor Ambrosoli
Ai Wegu ma iryebbe ki mar i kom danoni ma cwinygi ki tipugi kiret, dok bene inyutu bercwinyi i tic pa Jo ma gidyeere me kwanyo can pa lowotgi woko,
Wapwoyi pi pito lwongoni icwiny Daktar Yosefu Ambrosoli ikare ma pwud en awobi.
Kit ma en oniang woko cut ni lonyo me wiloboni tye i mer ki Kristo dok oweko omiyo ticce macalo daktar calo mic pi omegine ki lomegine ma can onurugi,
Wakwayi, ki kony me legane, iminiwa gum ma walego ni…( wac Lega/kwac Meri)
Wek Maria ma cwinye ber mukato onongiwa gum ki bot Wode wek kit Daktar Ambrosoli ni oryeny i Eklesya. Amen.
Leg woro obed ikun Win ki ikum Wod ki ikum Tipu Maleng tyen 3
Imprimatur granted by Bishop Alessandro Magliolini, Bishop of Como


Icaya 38
Two pa kabaka Kejekia ki cagge
(2 Luker 20.1-11; 2 Tek 32.24-26)
1I kare meno two omako Kejekia ma onoŋo cok to woko. Lanebi Icaya wod pa Amoj ocito bote owacce ni, "Rwot owaco ku man ni, 'Yub odi obed maber pien ibito woko, twoni pe bicaŋ.' " 2Kejekia oloko waŋe i kom kicika ot olego Rwot, 3kun wacci, "Tim ber, ai Rwot, koŋ ipo, inen kit kwo ma abedo kwede i nyimi, kun abedo ŋat ma geni, alubi ki cwinya ducu, kun abedo ka tiyo gin ma nen maber i waŋi." Ci Kejekia ocako koko matek twatwal kun cwinye cwer. 4Cutcut lok pa Rwot dok obino bot Icaya kun wacce ni, 5"Cit iciwac bot Kejekia ni, Rwot Lubaŋa pa kwarowu Daudi owaco kuman ni, 'Atyeko winyo legani, dok bene aneno pig waŋi; nen, abimiyo dok pud ibedo i lobo pi mwaka apar wiye abic. 6Abilari kacel ki gaŋ man ki i cin kabaka me Aciria, dok bene abigwoko gaŋ man.'
7"Man larien ma binyuto ni Rwot bitiyo gin ma otyeko ciko pire: 8En bicoro tipo cen dok cen tyen apar i kom gin me poro cen pa Akaj." Tipo cen bene odok cen tyen apar kulu ma onoŋo okato i kom gi-porone.
9I Kare ma doŋ Kejekia ocaŋ ki i twone, ocako coyo wer man me pako Lubaŋa:
10Yam onoŋo atamo ni abito ma noŋo pud atektek,
atamo ni onoŋo doŋ icwala woko i lobo pa jo muto,
ka cito ka bedo kunnu doŋ matwal, kun pe aneno ŋeya.
11Onoŋo yam atamo ni pe doŋ abineno Rwot,
i lobo pa jo makwo;
pe dok abineno dano mo,
ki i kinjo ducu ma gibedo i wi lobo.
12Doŋ onoŋo giputo kwona woko, gitero ka mabor,
calo kema pa lakwat ma giputo woko,
adolo kwona woko calo lacwe-boŋo ma odolo,
ma oŋolo woko ki i kom yat lacwe-boŋo.
Rwot, onoŋo doŋ imiyo kwena-ni ogik woko,
cakke odiko o kwede wa i dyewor.
13Akok dyewor benebene pi kony kun atye ki arem madit twatwal;
en turo cogona woko ducu calo labwor.
Rwot, onoŋo doŋ imiyo kwena-ni ogik woko,
cakke odiko o kwede wa i dyewor.
14Dwana onoŋo doŋ winnye calo lakalagwec ma kok, nyo owalu,
onoŋo doŋ akok calo akuri.
Waŋa onoŋo doŋ ojony woko ki ne no malo,
giuna doŋ marac; ai Rwot, lara do!
15An kone dok atwero loko gin aŋo?
Pien oloko kweda, dok en kikome aye ma omiyo man otimme,
i dyewor pe anino wacel,
pi cwercwiny ma onoŋo atye kwede.
16Ai Rwot; dano bedo kwo pi gin magi,
an gira kwona ocuŋ i komi keken;
caŋa woko wek abed kwo.
17Nen cwercwiny madit ma onoŋo
atye kwede, miya iye kuc;
in aye ilaro kwona ki i dog bur me to,
pien ibolo balla woko ducu yo tuŋ i ŋeyi.
18Pien pe tye ŋat mo i lobo pa jo muto,
ma twero paki kun pwoyi bene; jo ma donyo piny i lyel
pe dok gitye ki gen i kom adani.
19Dano makwo aye twero pwoyi,
kit macalo an tin apwoyi kwede-ni; won litino tito ki litinone,
kit ma in igenne kwede.
20Rwot doŋ cok lara,
wabigoyo naŋa ki opuk-gu ci wapaki kwede,
wabiwero wer me paki i odi ka ma giwori iye,
pi kare me kwowa ducu.
21Icaya onoŋo owaco bot kabaka ni gilun nyig oduro ci gimwon i waŋ odekene, wek burre ocaŋ woko. 22Kabaka Kejekia onoŋo openyo ni, "Kit lanen aŋo ma nyuto ni abicito i ot pa Rwot?"


WI LUBELE Mai 2015 | Tika Agikki Piny Dong Cok?
Gin ango ma bino i wi ka iwinyo ki waco ni, "Agikki piny dong cok"? Tika gin ma ibedo ka goyone i wi weki ki lapeny mapol?
COVER SUBJECT
Tika onongo ingeyo ni gin ma Baibul waco i kom "agikki piny" obedo kwena maber?
COVER SUBJECT
Nen kong jami angwen ma gitye but lanyut me kare me agikki ma kicoyogi i Baibul ma gimiyo lagam pi lapeny man.
COVER SUBJECT
Ento nining? Ki gwoko jami mapol nyo yubbe con pi nino meno?
Catan tye ki kit adek ma oweko en lamone ma dong kite rac loyo.
Itwero bwot ki i owic pa Catan ma i kine tye iye cwiny me awaka, maro jami me kom ki dong tim me tarwang nining?
Co kacel ki mon ma lugen ma gukwo con guweko lanen maber me bedo ka tamo kit ma cikke pa Lubanga bicobbe kwede.
Tika ada watwero ngeyo jami ducu ma dano gikato iye kadi bed ni nongo pe otimme i komwa?
Anga ma obedo Gog ki Magog ma kitito pire i buk pa Ejekiel-li?
Tika jami ma kigologi ki piny cwako rekod me Baibul? Labwor gurweny ki Palestina?
Pingo Nino me Ngolokop birii pi mwaka 1000?


WI LUBELE
Marci 2015 | Yecu Larowa
—Ki i Kom Gin Ango?
Tika en larowa ki cing Larac-ci, ki i kemo pa Lubanga, nyo ki i kom gin mukene?
COVER SUBJECT
Tika Lubanga ma lamar romo keto miti me kwo pi naka i cwinywa kun nongo pe romo cobone?
COVER SUBJECT
Pwony abicel ma pigi tego i Baibul gitito kit ma to pa laco acel romo miyo dano mapol ginongo kwo.
COVER SUBJECT
I 2015, kwero Nipo me to pa Yecu bibedo i Ceng Abic, April 3, i nge poto pa ceng
Pingo i mwaki mogo mukato cokcok-ki bukkewa pol kare tito jami mogo mutimme ma kicoyogi i Baibul i yo ma niang iye yot?
Kwan alokaloka manyen ma kitimo i niangowa ma lubbe ki carolok ma Yecu obolo i kom anyira apar, ma niang iye yot dok pire tek adada-ni.
Jo ma gumoko tamgi me lubo tira pa Lubanga giyomo cwinye dok ginongo mot mapol i yo me cwiny.
Pwony man okonyowa me bedo ki niango manyen i kom carolok ma Yecu obolo i kom cilingngi.
Jo ma Kricito ngolo kop i wigi ni gubedo romi-ni gikonyo omegine nining?
I kwer me po pi to pa Yecu, angagi ma myero gucam mugati ki dok gumat kongo vino?


WI LUBELE Juni 2015 | Tika Ngec me Cayan Oleyo ka Baibul?
Tika lokgi rom nyo patpat?
COVER SUBJECT
"Pyem me cayan ma weko dano gitamo ni Lubanga pe-ni" obedo gin ango?
COVER SUBJECT
Lok ada madok i cayan oweko Carl Sagan ocoyo ni: "ka ngat ma tye ki ngec okatti ki lokke moni pe te lokke ni tye kakare."
Tango ma Yecu otimogi-ni pe okonyo jo ma gukwo i lobo Icrael i kare ca keken ento bene nyuto gin ma en bitimone piwa i anyim cokcok-ki.
Tango ma Yecu otimogi-ni nyuto kit ma en owinyo kwede ki i cwiny nining?
Baibul nyutiwa jami 3 ma gitwero konyowa me lweny ki miti maraco.
Pingo Yecu ocako legane ki nyig lok ni "Wonwa" ma ka "Wora"?
Ka watye ka lego Lubanga ni ominiwa camwa me tin, ci nongo pe watye ka lega pi ginacama keken.


WI LUBELE Oktoba 2015 | Lega Tika Konywa?
Laco mo acel owaco ni lega tye calo iwacci "itye ka lok ki rec ma kipito gang." Tika meno lok ada?
COVER SUBJECT
Itwero bedo ki ur i kom jami ma dano gilego pigi.
COVER SUBJECT
Wek kigam legawa, tye jami aryo ma pigi tego ma mitte.
COVER SUBJECT
Miniwa adwogi maber ma pe waromo nongone i yo mukene mapat.
COVER SUBJECT
Adwogi maber ango ma ibinongo ka ilego nino ducu?
ANCIENT WISDOM FOR MODERN LIVING
Wek watim kica, tika mitte ni omyero waca bal meno nyo adwogi marac ma okelo i komwa?
LIFE STORY
Sarah Maiga ogiko dongo ki mwaka abongwen ento pe i yo me cwiny.
I Baibul, ka kiloko i kom "cing" Jehovah nongo te lokke ngo?
Tika waromo dongo niye i piwa kenwa?
Mwaki 60 angec, Watchtower owaco gin mo ma ocobbe i yo me aura.
Tika iromo medde ki dongo i yo me cwiny ka kigengi ni pe ibed ki Baibul?
Anga ma twero jwayo can?


"Wubed ki yomcwiny pi man, kadi bed . . . cwinywu twero cwer pi kare manoknok mo pi kit ma gitye ka omo ki cwinywu i yo mapatpat."
Kadi bed wutemme ki tekwu ducu me bedo ki yomcwiny i otwu, ariya twero ngolle ma balo yomcwiny meno woko. (Latitlok 9:
1JENGE I KOM JEHOVAH
GIN MA BAIBUL WACO: "Wuket parwu ducu i kome, pien en tamo piwu." (1 Petero 5:7) Wi myero opo ni pe omyero wakok i kom Lubanga pi pekkiwa. (Yakobo 1:
Ibinongo kwe cwiny bene ka ikwano Baibulli nino ducu. Macalo adwogine,wubiniang kit ma Jehovah "kweyo cwinywa i can ducu ma walimo." (2 Jo Korint 1:
GIN MA ITWERO TIMONE:
Leg bot Jehovah wek omini cwiny ma opye mot ki tam matir
Niang yo ducu ma tye dok iyer mupore piwu
2 GWOK KOMI DOK IGWOK JO ME ODI BENE
GIN MA BAIBUL WACO: "Tam pa ngat ma tye ki niang matut tye me yenyo ngec, jo maryek bene gimito giwiny lok ma medo ngecgi." (Carolok 18:15) Nong ngec ducu ma mitte. Peny ngat acel acel me oti wek iniang gin ma gimito. Lok kwedgi. Winy lokgi.
Ka ngat ma imaro oto kono? Pe ilwor nyuto kit ma iwinyo kwede. Wi opo ni kadi Yecu "okok ki pig wange." (Jon 11:35; Latitlok 3:4) Nongo yweyo ki nino muromo obedo gin ma pire tek mada piri. (Latitlok 4:6) Meno weko lweny ki peko magwar doko yot.
GIN MA ITWERO TIMONE:
Ma peya peko opoto, wek odok kitwu me lok i kinwu macalo jo me ot. Dong ka peko opoto, gibibedo agonya me lok kwedi
Lok bot jo mukene ma guwok ki i peko meno
3 NONG KONY MA MITTE
GIN MA BAIBUL WACO: "Larem me ada bedo ki mar kare ducu, dok bene bedo macalo omeru i kare me can." (Carolok 17:17, NW) Luremi gimito konyi, ento oromo bedo ni pe gingeyo gin ma myero gutim. Lworo pe omaki me tito botgi gin ma imito. (Carolok 12:25) Yeny bene kony i yo me cwiny ki bot jo ma gitye ki ngec muromo me Baibul. Tira ma gimiyo ma a ki i Baibul bibedo me kony boti.
Wubinongo kony ma mitte ka kare ducu wubedo kacel ki jo ma geno Lubanga kacel ki cikkene. Wubinongo bene kwe cwiny ka wukonyo jo mukene ma gimito cuko cwiny. Wunywak gen ma wutye kwede i kom Jehovah ki cikkene kwedgi. Medde wunu ki konyo jo ma tye ki miti dok pe wukanne woko ki bot jo ma gimarowu dok giparo piwu.
GIN MA ITWERO TIMONE:
Lok bot laremi mo macok wek okonyi
Tit gin ma imito kore ki kore


WI LUBELE Januari 2015 | Gamente ma Camucana Pe Iye
Dano mapol i twok lobo lung gitamo ni dul mapat pat ma kubbe ki gamente gitye i kin lucamucana ma dong giraco loyo. Tika twere me bedo ki gamente ma camucana pe iye?
COVER SUBJECT
Peko man twero bedo rac loyo kit ma itamo kwede.
COVER SUBJECT
Tye jami abicel ma moko ni camucana bibedo pe matwal i Ker-ri.
Bedo ki pwoc konyi nining me lweny ki atematema?
Itwero ngeyone nining ka ce Lubanga omini gen me kwo i polo nyo lobo?
Ti ki jami abic ma romo weko nyom cung matek dok rii pi naka.
Ngo ma itwero timone me gwokke ki i abor kacel ki adwogi maraco ma wanongo?
Mar ma kiloko iye i Wer pa Solomon-ni tye ki pwony ma pigi tego pi jo ma gimito nyomme ki dong ma gunyomme.
Lubanga tika ocweyo dano, kece gua ki i kom lee?


Ker pa Lubanga obedo gin ango?
JO MOGO GITAMO NI nyuto loc pa Lubanga i cwiny ngat moni; jo mukene gitamo ni obedo tute pa dano me kelo kuc i wi lobo ducu ki note dano ducu. In itamo ningo?
GIN MA BAIBUL WACO
"Lubanga me polo biketo ker mukene ma ri nakanaka ma pe gitwero balone. . . . Ker meno manyen-ni bituro ker magi ducu ngido woko matitino." (Daniel 2:44) Gamente pa Lubanga obedo loc me ada.
NGO MUKENE MA WAPWONYO KI I BAIBUL
Ker pa Lubanga bibino awene?
ITWERO WACONE NINGO?
Pe tye ngat mo ma ngeyo
Cokcok-ki
Pe bibino
GIN MA BAIBUL WACO
"Lok man me kwena maber me ker pa Lubanga gibitito i wi lobo ducu, me bedo caden bot rok ducu; ka dong lacen agikki piny bibino." (Matayo 24:14) Ka dong kitito kwena maber i wi lobo lung, ci Ker pa Lubanga dong bikelo agikki me loc pa larac-ci.
NGO MUKENE MA WAPWONYO KI I BAIBUL


WI LUBELE Decemba 2015 | In Iromo Niang Baibul
Tika dong ipenye kekeni ni, 'Pingo mono niang Baibul tek?'
COVER SUBJECT
Dano mapol gitye ki woro madit i kom buk man maleng-ngi labongo ngeyo adwogi maber ma twero keligi.
COVER SUBJECT
Jami angwen ma gimoko ni meno Baibul kicoyo ni myero dano ducu guniang.
COVER SUBJECT
Ka kicoyo Baibul i yo ma niange, pingo dong imito ni meno kikonyi me niang iye?
Kit ma Lubanga otiyo ki leb mapat pat-ti man miniwa pwony mo ma pire tek adada
Cik adek ma pigi tego otiro Komitti me New World Bible Translation.
Lanen pa Yecu twero konyi nining me ngeyo kare ma rwatte, gin me aloka, ki kit me lok?
Omyero wanen two nining, dok ngo ma myero watim ka komwa lit?
Tika lugoba gudwoyo wi ki i lok me wibye, dini, nyo cato biacara?
Tika Watwero Ngeyo Lok Ada Madok i Kom Lubanga?Pingo Lubanga jolo jo ma gimaro lok me ada?


WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Mai 2016 | Ka Ngat ma Imaro Oto
Magajin man tye ki pwony me anyama pi Juni 27 me o i Julia 31, 2016.
COVER SUBJECT
Ngat mo twero ciro cwercwiny nining? Ki dok gen mo tika tye pi jowa me amara ma guto?
COVER SUBJECT
Ka jo mukene gitamo ni yo ma idok kwede i to pa ngat ma imaro-ni okato kare woko kono?
COVER SUBJECT
Baibul miyo tam mogo ma dong kinongo ni tiyo maber.
COVER SUBJECT
Niang gin ma pire tek bot jo ma kumo twero ngayo wa luremgi macok bene.
COVER SUBJECT
Gen me Baibul-li tika bicobbe ada?
Ngo ma omyero obed mitini? Tika obedo me loyo laro lok nyo me diyo ngat ma ocwero cwinyi-ni me ye balle, kece gin mukene?
Lagam pi lapeny ma bikonyowa me ngeyo angagi ma gitye ka timo tic ma Yecu ociko con ni myero gitim.
Gin ango ma myero itim ka cik me Baibul pe loko i kom gin moni atir atir?
Lacaden pa Jehovah Acel oweko tuko me goyo cente, mato taa, mat wa i labyel kweri, ki mato jayi wek enong batija, ento onongo tye alokaloka mukene ma dok tek loyo.
Tam ango ma twero gengowa me nongo adwogi maber ma a ki i cam mogo me cwiny?