2 Camuel 24
Daudi okwano wel jo Icrael ki Juda
(1 Tek 21.1-27)
1Kiniga dok omako Rwot i kom jo Icrael, ci opiyo Daudi i komgi kun owaco ni; "Cit ikwan wei jo Icrael ki Juda." 2Kit meno kabaka owaco bot Joab ki ludito wi mony ducu ma gitye bo te ni, "Wucit ka kwano dano i kin kaka ducu ma i Icrael, cakke i Dan nio kwede wa i Beer-ceba, kun wukwano dano ducu." 3Ento Joab ojuko kaba ka kun owacce ni, "Myero Rwot Lubaŋani aye omed wel lwak tyen miya kulu, kun in kabaka ineno ki waŋi, ento piŋo cwinyi mito kwano dano kit man, laditta kaba ka?" 4Ento lok pa kabaka obedo tek makato pa Joab ki pa ludito wi mony ducu, omiyo Joab ki ludito wi mony gukato woko ki i nyim kabaka, gucito ka kwano wel jo Icrael. 5Guŋolo loka kulu Jordan, ci gucako kwano dano cakke ki i Aroer ki i gaŋ ma tye i dye nota, ci gukemo Gad, guo kwede wa i Jajer. 6Ka gumedde wa i Gilead ki i Kadec ma i lobo pa jo Kit; ka guo kwede i Dan, gulokke gudok yo tuŋ Cidon, 7ka, gumedde kwede wa i gaŋ gogo me Turo ki i gaŋi ducu pa jo Kiv ki jo Kanaan; ka dok gucito kwede i Negeb me Juda kun giwok ki i Beer-ceba. 8Ka gurumo ki lobo ducu, ci guo kwede i Jerucalem ma onoŋo otero dwe aboŋwen ki nino pyeraryo. 9Ka Joab omiyo wel dano ma okwano-ni bot kabaka, i Icrael onoŋo tye iye oteka lweny ma wegi pala lucwan alip miya aboro, ki i Juda alip miya abic.
10Ka Daudi okwano wel dano otum, ci cwinye ocako poto. Obako doge bot Rwot kun wacci, "Abalo twon bal mo madit pi gin ma doŋ atimo. Ento, ai Rwot, kombeddi doŋ alegi ni ikwany roc man woko ki i koma, pien atimo lok me miŋo twatwal." 11Ka doŋ Daudi oa malo odiko con, ci lok pa Rwot obino bot lanebi Gad, ma lanenpiny ma konyo Daudi. Rwot owacci, 12"Cit iciwac bot Daudi ni, 'Rwot owaco kuman ni, Amiyi lok adek; in ikwany acel i kingi wek ami opot i korrii.' " 13Kit meno Gad obino bot Daudi, otitte lok meno kun wacce ni, "Imito kec aye opot i lobowu otyek mwaka adek? Nyo imito lumerok guryemwu wek wuriŋ i nyimgi pi dwe adek kulu? Nyo two gemo aye opot i lobowu otyek nino adek? In koŋ itam wek inoŋ kit ma abidok iye bot Rwot ma ocwala boti-ni, ka wek adwokke lok." 14Daudi owaco bot Gad ni, "An doŋ adonyo i twon can madit ma pe wacce. Wek wapot i ciŋ Rwot, pien kicane dwoŋ; ento pe apot i cin dano."
15Rwot ocwalo two gemo opoto i kom jo Icrael cakke odiko nio kwede i nino ma ociko-ni. Dano guto cakke ki i Dan o kwede wa i Beer-ceba ma romo alip pyerabiro kulu. 16I kare ma lamalaika pa Rwot ma tye ka neko dano oryeyo ciŋe okemo Jerucalem wek etyek woko, ci Rwot oŋut i kom gin man marac, Ojuko lamalaika kun waco ni, "Man doŋ oromo; doŋ ikul ciŋi piny." Onoŋo lamalaika pa Rwot tye i ŋet laro moyo pa Arauna ma jo Jebuc. 17Ka Daudi oneno kom lamalaika ma tye ka neko lwak ki, ci owaco bot Rwot ni, "Nen, atyeko tiyo bal, atimo roc madit; ento lwak romi man gutimo kit roc aŋo? Alegi ni, wek ciŋi opot i koma ki i kom jo me ot pa wora keken."
18Gad dok obino bot Daudi i nino meno, owacce ni, "Doŋ icit ka ca no keno tyer pi Rwot i laro moyo pa Arauna ma jo Jebuc." 19Daudi ocito kunnu kit ma Rwot ocike kwede pi lok pa Gad. 20Arauna obolo wane piny ci oneno kabaka ki luticce ka gibino gikemo en atir, ci ocito omiyo woro bot kabaka kun oryebbe piny i nyime.
21Arauna openyo ni, "Piŋo ibino bota tin, laditta kabaka?" Daudi ogamo ni, "Abino ka wilo laro moyoni wek acan iye keno tyer pi Rwot wek two gemo oke woko ki i kom lwak." 22Arauna owaco bot Daudi ni, "Laditta kabaka in iter larona, ityer iye gin ma ineno ni ber. Twon me gitum awaŋa bene ene, ki opam me dino bel ki rii ŋut twoni gubed me yen. 23Magi ducu an Arauna amiyo boti, kabaka." Arauna dok owaco bot kabaka ni, "Rwot Lubaŋani aye ogam motti." 24Ento kabaka ogamo dog Arauna ni, "Pe kumeno, Abiwilogi ki boti awila, aculo ki lim; pien pe atwero tyero gitum awaŋa mo bot Rwot Lubaŋana ma, pe awilo ki, limma." Kit meno Daudi owilo laro moyo ki twoni bene, oculo cekel me ryal pyerabic. 25Daudi ocano iye keno tyer pi Rwot, ka otyero gitum awaŋa, ki gityer lakwecwiny, Pienno Rwot owinyo bako-dog pa lwak pi lobogi, ci two gemo oke woko ki i lobo Icrael.


2 Camuel 6
Daudi ocito ka omo canduk pa Rwot
(1 Tek 13.5-14)
1Daudi dok ocoko lulweny mabeco ma giyerogi ki i kin jo Icrael ma giromo alip pyeraŋwen. 2-Ci Daudi ocako a ki jone ducu ma gitye kwede, gucito i Baale-juda ka omo canduk pa Lubaŋa, ma gilwoŋo ki nyiŋ Rwot me mony ma bedo wi komkerre malo ka wi lukerubi. 3-Gutiŋo canduk i wi gadigadi manyen, ci gukelo woko ki i ot pa Abinadab, ma gaŋŋe onoŋo tye i wi got-ti, Uja ki Akio, ma gin awobe pa Abinadab, aye gubedo ka leko twoni ma ywayo gadigadi manyen-ni 4ma gitiŋo ki canduk pa Lubaŋa, kun Akio aye telo nyime. 5Daudi ki jo me ot pa Icrael ducu gubedo ka yarre ki myel ki yomcwiny i nyim Lubaŋa ki kero komgi ducu, ki wero wer, ki go yo opuk ki naŋa ki ajaa ki bul ki atego agoya-gu.
6Ka guo i laro moyo pa Nakon, ci Uja ocwalo ciŋe, ogudo kom canduk pa Lubaŋa, omako kome, pien onoŋo twoni gucato, 7ci kiniga omako Lubaŋa i kom Uja, oneke woko ki kunnu, pien onoŋo oketo ciŋe i kom canduk; ci oto woko ki kunnu i ŋet canduk pa Lubaŋa. 8Kiniga omako Daudi pien Rwot otugge i kom Uja; mumi yo kabedo-nu gilwoŋo ni Perej-uja nio wa onyoo. 9Daudi obedo ki lworo i kom Rwot i nino meno; owacci, "Canduk pa Rwot doŋ gibitero bota niŋniŋ?" 10Kit meno omiyo Daudi okwero tero canduk pa Rwot i gaŋ kalle; ento oŋak kwede woko, otero i ot pa Obededom ma jo Gat. 11-Canduk pa Rwot obedo i ot pa Obed-edom pi dwe adek; ci Rwot omiyo gum bot Obed-edom ki jo ma i ode ducu.
Gikelo canduk pa Lubaŋa i Jerucalem
(1 Tek 15.1–16.6)
12Ka gitito bot Daudi ni, "Rwot omiyo gum i kom jo ma i ot pa Obededom ki gin ducu ma tye bote, pi canduk pa Lubaŋa," omiyo Daudi ocito ka omo canduk ki i ot pa Obed-edom ci okelo i gaŋ kalle ma cwinye yom matek. 13Ka jo ma gutiŋo canduk pa Rwot gudako tyengi ki wot tyen abicel, ci Daud i otumo twon ki romo mucwe bot Rwot: 14Lacen ocako myel i nyim Rwot ki tipo kome ducu, kun noŋo otweyo pyere ki epod me boŋo camanini. 15Kit meno Daudi ki jo me ot pa Icrael ducu gukelo canduk pa Rwot i Jerucalem ki waya ki kuto bila.
16Ka canduk pa Rwot obino i gaŋ kal pa Daudi, ci Mikal ma nya pa Caulo obolo wane ki i waŋ dirica, ci oneno ka Daudi pye kirre ki myel i nyim Rwot; ci obedo ka caye ki i cwinye. 17Gukelo canduk pa Rwot wa paco, ci gucibo i kabedone, ma en kema ma Daudi onoŋo oguro pire. Daudi ocako tyero gitum awaŋa mapol ki gityer lakwecwiny i nyim Rwot. 18Ka Daudi otyeko tyero gitum awaŋa-gu ki gityer lakwecwiny, ci olamo gum i kom lwak i nyim Rwot me mony. 19-Lacen opoko cam bot lwak ducu, bot jo Icrael ma gucokke ducu, co wa ki mon. Dano acel acel gimiye mugati acel, riŋo mucekke, ki poki olok mutwo. Ka lwak gucako ket, kun ŋat acel acel dok i gaŋŋe.
20Ka Daudi odok cen ka lamo gum i kom jo ma i ode, Mikal nya pa Caulo okato woko ka jole, ci owaco bote ni, "Kabaka me Icrael tin oketo deyo i kome kene ba! Pe tin obumo kome i waŋ aŋeca magi ducu! Kabaka obedo macalo ŋatti mo ma lamalgaŋ ata ma lewic pe mako, ma pe obumo wa kome bene." 21Daudi ogamo dog Mikal ni, "An abedo ka myel i nyim Rwot, ma oketo an abedo kabaka ma ka woru, kun aloyo ode ducu. En oketa abedo laker ma loyo jo Icrael, ma lwak pa Rwot. Abimyelo myel ki yomcwiny i nyim Rwot. 22An amito abed yot makato man, wek abed ginanyerani; ento aŋeca ma iloko i komgi-ni aye dok gibiketo deyo i koma makato."
23Mikal nya pa Caulo pe onywalo latin mo, nio ka oto.


Ejira 9:7
7Cakke i kare pa kwarowa nio wa kombeddi wan ki lwakki wabedo ka timo lwak bal mapol, Doŋ pi balwa, omiyo wan ki lukerwa, ki ajwagiwa yam gimiyowa i Ciŋ luker ma i lobo pa lurok, ginekowa ki pala lucwan, ki i rok kunnu giyakowa, dok gitimowa ki tim me lewic, macalo watye i kare man.


Yocwa 3
Jo Icrael gukato loka Jordan
1Yocwa oa malo odiko con ci otiŋo wot kun a ki i Citim, kacel ki jo Icrael ducu, guo kwede wa i dog kulu Jordan, gubuto kenyo ma peya gukato loka tuŋ ca. 2Ka gutyeko kunnu nino adek, ci ludito guwoto i dye gaŋ 3kun giciko lwak ni, "Ka doŋ wuneno ajwagi ma Lulevi doŋ gutiŋo canduk me gicikke pa Rwot Lubaŋawu, ci wun bene doŋ wubicako wot, wua ki i kabedowu wulubo kore, 4wek wuŋe yo ma wubilubo-ni, pien yam peya wulubo yo meno. Ento kinwu ki canduk pa Rwot aye obed ma oŋadde; ber kinwu opokke ma romo yadi alip acel kulu, pe wunyik cok bote." 5Ci Yocwa ociko lwak ni, "Wulonnye kekenwu wek wubed maleŋ, pien diki Rwot bitiyo jami taŋo i kinwu." 6Yocwa owaco bot ajwagi ni, "Doŋ wutiŋ canduk me gicikke, wukat kwede i nyim lwak." Gutiŋo canduk me gicikke, gucito kwede wa i nyim lwak.
7Rwot owaco bot Yocwa ni, "Tin doŋ acako miyo ibedo dano madit ki i nyim jo Icrael ducu, wek guŋe ni, kit ma yam abedo ki Moses, abibedo kwedi bene kit meno. 8Ibiciko ajwagi ma gitiŋo canduk me gicikke ni, 'Ka doŋ wuo i dog pii me Jordan, ci wubicuŋ mot i kulu Jordan.'" 9Ci Yocwa owaco bot lwak ni, "Wubin kany ka winyo lok pa Rwot Lubaŋawu." 10Ka dok owaco ni, "Kombeddi doŋ wubiŋeyo ni Lubaŋa makwo tye i kinwu, dok ni en biryemo jo magi woko ki i nyimwu ada, jo Kanaan, jo Kit, jo Kiv, jo Periji, jo Girgac, jo Amor ki jo Jebuc. 11Canduk me gicikke pa Rwot me lobo ducu doŋ biŋolo kulu Jordan ki i nyimwu. 12Koni doŋ wukwany dano apar wiye aryo ki i kin kaka pa jo Icrael, dano acel pi kaka acel acel. 13I kare ma tyen ajwagi ma gutiŋo canduk me gicikke pa Rwot, ma Rwot me lobo ducu-ni, bicuŋ i pii me Jordan, ci pii me Jordan biŋol woko ma pe doŋ mol; pii ma mol a ki malo yo tuŋ cel-li bigut gurre kacel."
14Kit meno lwak gua ki i kemagi gucako wot pi ŋolo loka Jordan kacel ki ajwagi ma gutiŋo canduk me gicikke ma gutelo kwede nyim lwak. 15Noŋo pii me kulu Jordan poŋ woko libyeny o wa i wi tura mwaka ki mwaka pi kare malac i kare me kac. Ka doŋ ajwagi ma gutiŋo canduk me gicikke-ni guo i Jordan, guluto tyengi i pii ma i doge-ni, 16ci pii ma mol piny ma a ki tuŋ malo-ni ogut ocuŋ woko ma opoŋ otiŋŋe malo likuŋ ma ojer wa i Adam, en gaŋ ma cok ki Jaretan. Pii mogo ma mol kemo nam me Araba, ma Nam me Kado-ni, kingi ducu oŋol woko, ci lwak gukato loka tuŋcel, mukemo Jeriko. 17I kare ma jo Icrael ducu gimol gikato ki i lobo mutwo-ni, onoŋo ajwagi ma gutiŋo canduk me gicikke pa Rwot-ti gucuŋ i dye Jordan, nio ka rok ducu otyeko kato loka Jordan.


1 Camuel 1
Nywalo Camuel
1Yam tye dano mo i Ramataimjopim ma i lobo godi me Epraim nyiŋe Elkana wod pa Jerokam, ma wod pa Eliu wod pa Toku, ma en aye wod pa Jupi ma jo Epraim. 2Onoŋo tye ki mon aryo; nyiŋ ŋat acel Anna, ki nyiŋ dako mukene Penina. Penina onoŋo tye ki litino, ento Anna onoŋo litinone peke.
3Dano man yam a ki i gaŋŋe mwaka ki mwaka ci cito ka woro Rwot me mony ki ka tyero gitum i Cilo, ka ma onoŋo tye iye awobe pa Eli aryo, Kopuni ki Finekaci, ma gin ajwagi pa Rwot. 4I nino ma Elkana tyero iye gitumme-ni, en miyo dul riŋo bot dakone Penina ki bot awo bene ki anyirane ducu. 5Ento kadi bed en maro Anna mada en bedo ka miyo bote dul acel keken, pien Rwot onoŋo otweyo iye woko, pe nywal. 6Nyeke bedo ka ŋeto iye marac ki cwero cwinye, pien Rwot otweyo iye woko, pe nywal. 7Kit tim meno obedo ka timme mwaka ki mwaka; i kare ducu ma Anna cito kunnu i ot pa Rwot, nyeke bedo ka ŋeto iye. Yam miyo Anna bedo ka koko, ci pe camo. 8I nino mo acel cware Elkana openye ni, "Anna, ikok piŋo? Piŋo pe icamo? Cwinyi cwer piŋo? An pe ayomo cwinyi makato awobe apar?"
9Ka doŋ gutyeko camo cam ki mat i Cilo, ci Anna oa malo. I kare-nu onoŋo ajwaka Eli obedo i wi komme i ŋel okar doggola me ot pa Rwot. 10Anna onoŋo cwinye cwer matek, ci ocako lego Rwot kun kok matek twatwal. 11-Okwoŋo kwoŋ kun waco ni, "Ai Rwot me mony, ka ce ibineno aroma ma aŋecani tye kwede, kun ipo pira, ma wii pe wil i koma, ce imiya latin laco ci abitiŋo am iyo bot Rwot pi kare me kwone ducu, dok lyedi mo bene pe bigudo wiye."
12Ka en pud omedde ki lega i nyim Rwot, Eli obedo ka neno doge. 13Anna obedo ka lega ki i cwinye, kun del doge aye yeŋŋe, ento dwane pe winnye; mumiyo Eli otamo ni en dako ma lamero. 14Ci Eli owaco bote ni, "Ibimer pi kare ma rom mene? Juk mero ki koŋo yinoni-ni woko." 15Ento Anna odok iye ni, "Pe kumeno, rwoda, An a dako ma cwercwiny aye oneka woko, Pe amato koŋo yino nyo gin ma mero dano, ento abedo ka yako lok ma iiya woko i nyim Rwot. 16Pe iloka abed dako ma kile rac, pien gin ma abedo ka loko-ni ducu dwoŋŋe parra ki cwercwinya." 17Ci Eli odok iye ni, "Wot ki kuc. Lubaŋa pa Icrael myero oye legani ma ikelo bote-ni." 18Anna ogamo ni, "Wek gum okaya i nyimi, ladit," Ka okato ocito woko, ocako cam, ci waŋe odoko leŋ.
19Gupuk woko odiko con, gucito ka woro Rwot; ka lacen gudok paco tugi i Rama. Elkana obedo ki dakone Anna, ci Rwot ogamo lega pa Anna. 20Anna ogamo iye, Ka kare oromo, onywalo latin laco, ci ocako nyiŋe Camuel, pien Dwacci, "Alego alega ki bot Rwot."
21Elkana ki jo ma i ode ducu dok gucito ka tyero gitum me mwaka bot Rwot, ki pi cobo kwoŋŋe. 22Ento Anna pe ocito, Owaco bot cware ni, "Ka latin doŋ obwoto deto cak, abitere, wek ocinen i nyim Rwot, obed kunnu doŋ matwal." 23Cware Elkana ogamo ni, "Tim gin ma ineno ni ber; koŋ doŋ ikur waŋ ma obwoto dot. Ento Rwot aye ocob lokke kakare." Ci Anna odoŋ ka doto latinne, nio ka oweko doto cak. 24Ka doŋ wode obwoto dot ci otere, kacel ki twon ma ditte romo mwaka adek, ki moko kwon ma romo debe aryo, ki opiro koŋo vino, ci okele i ot oa Rwot ma i Cilo, kun onoŋo latin pud tidi. 25Guneko twon, ka gutero latin bot Eli. 26Ci Anna owaco bote ni, "A rwoda, tika ipo i koma? An aye a dako ma yam ocuŋ i nyimi kany kun alego Rwot-ti. 27Yam alego pi latin man, ci Rwot oye legana ma akok kwede bote. 28Mumiyo an adyero en woko i ciŋ Rwot pi kare me kwone ducu; doŋ adyere woko i cin Rwot en." Ci guworo Rwot kunnu.


"Bal yam obino i lobo kun wok "ki i dano acel [Adam], ka dong to obino pi bal, kit meno bene to onya oromo kin dano ducu, pien dano ducu gubalo."
Gin ango ma onongo ibiwacone ka kipenyi ni, "Tika imito kwo pi naka?" Dano mapol gibiye ni gimito ento bene giromo tamo ni pe twere. Dano giwaco ni, to obedo gin ma timme i kwo, dok obedo gin ma dano ducu bikato ki iye.
Ket kong ni dok kiloko lapeny meno, ci kipenyi ni, "Itye atera me to?" Pol pa dano ma wigi tiyo gibigamo ni pe. Man nyuto gin ango? Kadi bed ni wakato ki i atematema kacel ki peko mapol, wan ducu watye ki miti me kwo pi naka. Baibul nyuto ni Lubanga ocweyo dano ki miti me kwo pi naka. Ki lok ada, Baibul waco ni 'En oketo kare ma pe gik i cwinygi.'
Kadi bed kumeno, lok ada tye ni, dano pe gikwo pi naka. Ci dong, gin ango marac ma otimme? Lubanga tika dong otimo gin mo me kelo alokaloka i kom peko man? Baibul miniwa lagam ma yomo cwinywa adada, dok bene lagamme weko wangeyo tyen lok mumiyo Yecu odeno can dok oto.
GIN MARAC MUTIMME
Cura adek mukwongo i buk me Acakki wacciwa ni Lubanga oketo yub pi Adam ki Kawa me kwo pi naka, dok bene otittigi gin ma omyero gutim wek gubed kwo pi naka. Lokke bene medde ki tito botwa kit ma gukwero bedo luwiny bot Lubanga ci gurwenyo gengi pi kwo ma pe tum. Lok man kitito macek dok i yo ma niang iye yot ma omiyo jo mogo giwaco ni obedo ododo mo ata. Ento buk me Acakki bene nyuto atir ni lok ma tye iye gitye ada calo Jiri angwen-ni. *
Adwogi ango ma obino pien Adam pe obedo lawiny? Baibul miniwa lagamme ni: "Kit macalo bal yam obino i lobo kun wok ki i dano acel, ka dong to obino pi bal, kit meno bene to onya oromo kin dano ducu, pien dano ducu gubalo." (Jo Roma 5:12) Adam odoko labalo pien okwero winyo lok pa Lubanga. Pi meno, en orwenyo gen me kwo pi naka ka lacen oto woko. Macalo likwayone wan bene walako bal acel-li. Macalo adwogine watwo, watii ki bene wato. Kit ma kitito kwede-ni, rwatte ki kit ma lucayan bene giwaco kwede ni latin lako jami mogo ki i kom lunyodone. Ento tika Lubanga otimo gin mo me kelo alokaloka i kom peko man?
GIN MA LUBANGA OTIMO
Ada, Lubanga oketo yub me koko nyo wilo jami ma Adam orwenyo pi likwayone
Baibul waco i Jo Roma 6:23 ni meno "mucara me bal en to." Man nyuto ni to obino macalo adwogi me bal. Adam oto pi bal ma en otimo. I yo acel-li, wan bene watimo bal, dok wato macalo adwogi me bal. Kadi bed ni pe obedo pi balwa, ento wan ducu pud kinywalowa ki bal. Pi mar ma Lubanga tye kwede piwa, en ocwalo Wode Yecu wek ocul "mucara me bal" piwa. Man onongo twere nining?
Kit macalo dano acel ma onongo pe ki roc-ci, Adam okelo bal kacel ki to bot dano ducu pi kwero bedo lawiny, ngat ma pe ki roc ma lawiny nio wa i to onongo mitte me gonyowa ki i yec meno. Baibul waco ni: "Macalo pi dano acel ma pe obedo ki winy omiyo dano mapol ata gudoko lubalo, kit meno bene pi winy pa dano acel jo mapol ata gibikwanogi ni kitgi atir." (Jo Roma 5:19) "Dano acel" meno obedo Yecu. En oweko polo ci obino i lobo macalo dano ma pe ki roc *, ka oto pi balwa. Macalo adwogine, man oweko onongo dong twere botwa me bedo ki wat maber ki Lubanga ki bene gen me kwo pi naka.
GIN MUMIYO YECU ODENO CAN CI OTO
Pingo kono onongo mitte ni Yecu oto me cobo lok meno? Macalo Won Twer Ducu, Lubanga mono onongo pe romo waco mere ni likwayi pa Adam gukwo pi naka? En onongo tye kitwero me timo meno. Ento meno onongo pe birwatte ki cikke ma kicoyo ni mucara me bal aye to. Meno pe obedo cik mo ata, ma kitwero lokone cawa mo keken. Man obedo cik ma pire tek pi ngolo kop atir.
Ka Lubanga onongo pe ongol kop atir i lok meno, dano onongo giromo bedo ka tamo ka ce en dok bitimone i jami mukene. Me labolle, tika en onongo bitic ki yo matir me yero anga i kin likwayi pa Adam ma opore me nongo kwo ma pe tum? Tika dano gibigeno ka ce en bigwoko cikkene? Kit ma Lubanga ngolo kop atir i kom larrewa, miniwa gen ni en bitimo gin matir.
Pi ginkok pa Yecu, Lubanga oyabo yo botwa wek wabed ki gen me kwo pi naka i paradic i lobo kany. Nen kong lok pa Yecu ma kicoyo i Jon 3:16 ni: "Lubanga con omaro lobo kumeno, omiyo iye Wode acel keken, wek dano ducu ma ye en owek to, ento obed ki kwo ma pe tum." To pa Yecu pe nyuto kit ma Lubanga ngolo kop atir keken, ento tutwalle mar madit ma Lubanga tye kwede pi dano.
Ento, pingo Yecu odeno can dok oto i yo malit kit ma kicoyo i Jiri-ni? Kit ma Yecu ociro dok okanyo arem tutwal-li kun gwoko gennene, onyuto ka maleng goba pa Larac-ci ni; pe tye ngat mo ma twero bedo lagen bot Lubanga ka kiketo arem malit i kome. (Yubu 2:4, 5) Lok goba meno onongo twero nen calo lok ada i kare ma Catan obwolo Adam ma onongo pe ki roc me timo bal. Ento Yecu
KIT MA ITWERO NONGO KWEDE ADWOGI MABER
Yecu oto ada. Yo me nongo kwo ma pe tum dong tye twolo. Tika imito kwo pi naka? Yecu otito gin ma omyero watim i kare ma owaco ni: "Man en kwo ma pe tum, ni ginge in Lubanga acel me ada, ki Yecu Kricito ma yam ioro."
Jo ma gucoyo magajin man gimito ni ipwony jami mapol i kom Jehovah, Lubanga me ada ki Wode, Yecu Kricto. Lucaden pa Jehovah ma gitye i kabedowu gibibedo ki yomcwiny me konyi. Itwero bene nongo ngec mukene ma romo konyi ka icito i kabedowa me intanet me www.jw.org/ach.
^ para. 8 Nen "The Historical Character of Genesis," ma tye i buk me Insight on the Scriptures," pot karatac 922, ma Lucaden pa Jehovah aye gucoyo.


Kit macalo twon can madit atika dong tye macok-ki, ticwa me tito kwena mitte pi oyot. (Car 24:11, 12, 20) Me konyo dano, myero wati ki kad magi me tiro tamgi i kom Lok pa Lubanga ki kabedowa me Intanet. Kad man tye ki bok ma kimenyo ci yabo vidio me Pingo Omyero Ikwan Baibul? kacel ki lwongo me penyo pi kwano Baibul nyo nongo ngec mukene. Jo mukene pe gimito gamo bukkewa ento giye limo kabedowa me intanet. Pe ilwor miyo kad man botgi. Ento, pe iwek kad me jw.org bot jo ma pe gitye ki miti.
Ka itye ka tiyo ticci me nino ducu, iromo tugo miti pa ngat mo ki wacone ni: "Amito mini gin mo. Kad man teri i kabedo me intanet ma tye ki ngec kacel ki vidio ma loko i kom jami mapatpat. Jami ma iye tye me nono." (Jon 4:7) Kit macalo kad man tidi-ni, itwero gwoko mogo manok ma itwero tic kwede ka kare mo ononge.


Twero Ducu Kigwoko (Copyright)
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Inc. All rights reserved.
Kabedo me intanet man Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. ("Watchtower") aye giyubo dok gicoyo. Ka pe kinyuto ni jo ma patte, ci nongo lok ki ngec ducu ma tye i kabedo me intanet man obedo jami pa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
Lanyut (Trademarks)
Adobe, Adobe logo, Acrobat, ki Acrobat logo gubedo lanyut pa Adobe Systems Incorporated. iTunes ki iPod gubedo lanyut pa Apple Inc. Lanyut mukene ducu ki lanyut ma gucone i te cik nongo gubedo jami pa wegine gigi.
Cik me Tic Kwede ki dok Lancic me tic ki Kabedo me Intanet
Cik me Tic ki kabedo me intanet man aye loyo kit ma myero iti kwede. Ka itiyo ki kabedo me intanet man, nongo nyuto ni iye Cik me Tic Kwede ducu. Ka pe in iye Cik me Tic Kwede nyo but Cik me Tic Kwede mogo, ci pe omyero iti ki kabedo me intanet man.
Ngo ma tic kwede maber kwako? Iromo neno, kwanyo, cwalo i printa, cal, bukke me intanet, wer, cal, coc, vidio ("jami ma i iye") ma nongo twerogi kigwoko ma gitye i kabedo me intanet man piri ma pe me acata. Omyero orwatte ki kigeng ma kiketo piny-nyi ki mukene ma kiketo i Cik me Tic Kwede. Pi meno, pe iromo:
Keto jami ma tye i kabedo me intanet man i intanet (kabedo me intanet mukene, kabedo mukene ma dano mapol nywako iye lok, nyo ka ma lwak kubbe iye);
Coyo jami ma iye kun irubo nyo iketo i kom coc me kabedo mukene;
Yubo odoco, nyayo, kobo, nyo tic ki jami ma tye i kabedo me intanet man pi biacara nyo pi cente (kadi bed magoba pe iye), medo ki poko lok kom kompiuta kun kikubo ki kabedo me intanet mukene i yo mo keken;
Ti ki kabedo man pi tyen lok me yubo ki poko code, tools, nyo diro me coko data (ma tye iye limitation scraping, data mining, data extraction ki data harvesting) ma lubbe ki kabedo me intanet man;
Tic i yo marac ki kabedo me intanet nyo jami mukene, calo nyweno nyo donyo i kabedo me intanet kun kitiyo ki yo mapat ki ma kimiyo;
Tic ki kabedo me intanet man i yo ma kelo, nyo romo kelo bal i kabedo me intanet nyo miyo donyo iye doko tek; nyo i yo mo ma pe lubbe ki cik, nyo ma kelo bal;
Tic ki kabedo me intanet man pi lok ma kubbe ki yenyo cuk.
Turo Cik me Tic Kwede
Labongo bedo ki koko i kom twero mukene ma Watchtower tye kwede ma lubbe ki jami ma mitte me tic kwede, ka ituro cik me tic kwede i yo mo, Watchtower romo kwanyo yo mo ma Watchtower neno ni ber me tero turo cik meno, ma tye iye juko ticci ki kabedo me intanet man, gengo kompiuta ma tiyo ki adrec me IP meri ki i donyo i kabedo me intanet man, kubbe ki jo me intanet ma in itiyo kwede pi kwayogi me gengo in me donyo i kabedo me intanet ki/nyo teri ma lubbe ki cik.
Papatte
Watchtower romo loko Cik me Tic Kwede, kare ki kare. Cik me Tic Kwede ma kiloko cako tic, i tic ki kabedo me intanet cakke i nino dwe me kiloko kwede i kabedo me intanet man. Tim ber ibed ka neno pej man kare ki kare wek ibed ki ngec i kom jami ma mitte pi kare moni-ni.
Cik ki Twero pa kot
Cik me Tic Kwede man tye ma Cik me State of New York, U.S.A. aye ma doro dok loyo, labongo yoko wic ki gin ma cik mito. Yo mo ma kikwanyo ma lubbe ki turo cik ma kubbe ki Cik me Tic Kwede kibikelone i nyim kot me state nyo federal court ma tye ki twero i State of New York, U.S.A.
Pol
Ka Cik me Tic Kwede mo acel kot onongo ni pe tiyo, rac, pe romo aketa i tic, nyo pe rwatte ki cik, ci mukene-ni medde ki tic. Ka Watchtower pe odiyo ni kilub Cik me Tic Kwede mo acel ci nongo pe nyuto ni jami moni-ni dong pe pire tek me aluba nyo pe dong giromo tero ngat moni ma lubbe ki cik.
Jami ma Kimoko Ducu
Cik me Tic Kwede man tye macalo gin ducu ma wumoko i kin in ki Watchtower ma lubbe ki tic ki kabedo me intanet man, dok man leyo ka gin ducu ma yam kimoko con ma lubbe ki tic ki kabedo me intanet man.


WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Juni 2017
Magajin man tye ki pwony me anyama i Julai 31 me o i Agucito 27, 2017.
Peko ango ma Lukricitayo ma gunyomme gitwero kemme kwede i kare-ni? Itwero nongo kwe cwiny nining ki bot Lubanga ka itye ka kato ki i pekki magi?
Lonyo mene ma myero water calo gin ma pire tek, dok watwero timone nining?
Lok ango ma pire tek loyo ma gudo dano ducu? Pingo lok man pire tek botwa?
Adwogi ango ma inongo ka iye Jehovah macalo laloc me lobo-ni ducu?
Pingo Yecu olwongo lucat wil ma onongo gicato lee i ot pa Lubanga ma i Jerucalem ni "luyak"?
Dano gimito kuc adada. Kadi bed kumeno, jo mapol gicako nyuto kit ma balo kuc ka gineno calo ngat mo tye ka pyem kwedgi nyo tye ki cwiny me awaka. Itwero gwoke ki cwiny man nining?


Nekemia 4:2
2Ki kinigane-ni en ocako nywarowa ki i nyim luwote ki i nyim mony me Camaria kun waco ni, "Man Lujudaya ma gigoro-ni gitye ka tiyo aŋo kaa? Gitamo ni gitwero gero gaŋ man odoco? Gibityero gitum mo? Gitwero tyeko tic man i nino acel keken? Gitwero payo godi me gedo ducu ki i kom godi ma gudurre i wi odur yugi ma giwaŋo-ni?"


Ki akaunt me Firefox, itwero nongo alamabukke ni weng, mung me donyo, dirica matino matye ayaba ki mapol — ka weng ma itiyo ki Firefox.
- Cone pi akaunt me Firefox
- Dony iyie ka weng ma itiyo ki Firefox
- Rib gin ma imito
Dong idonyo iyie ki itye atera me cako Ribo.
Gam Firefox wek i cak tic ki Ribo.
Nong Firefox manyen loyo wek i cak tic ki Ribo.


Niyabo 11:19
19Ka doŋ giyabo ot pa Lubaŋa ma tye i polo, ci canduk me gicikke onen woko i ot pa Lubaŋa. Kot ocako cwer kun mor, mwoc amwoca ma lutkot wil awila, ki dwan owinnye maloŋo me mor pa piny, oyeŋyeŋ ocako yeŋo piny, ki pee bene ocorre madwoŋ twatwal.


Jeremia 33:26
26Doŋ kit macalo ada atyeko timo man, kit meno bene abigwoko gicikkena ki likwayo pa Yakobo ka dok ki laticca Daudi. Kare ki kare abiyero dano ki i kom likwayo pa Daudi me loyo likwayo pa Abraim, Icaka ki Yakobo. Abidwoko gumgi kakare botgi, dok kica bibedo ka maka i komgi."


Daniel 9:27
27Ci en dano-nu bimoko gicikke ki jo mapol pi mwaka abiro; ki pi mwaka adek ki nucu, en bijuko tyero gitum ki gityer woko. Dano ma bikelo to-piny-nyi bibino kun noŋo obone woko i tim me kwer ma dano gitye ka timone, nio waŋ ma agikkine ma yam giciko-ni doŋ gionyo woko i kome."


Lok i kom Buk me Carolok Lok i kom Buk me Carolok Pwony lok i kom buk me Carolok, ma nyuto kit me geno ryeko pa Lubanga ma ka jenge i ryekowa. Tim kica, media player okwero timone. kwany Video Man WIATI MA LUBO CWAL I PRINTA Nywakki Nywakki VIDIO MA LOKO I KOM BUKKE ME BAIBUL Lok i kom Buk me Carolok Acholi Lok i kom Buk me Carolok https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001071940/univ/art/1001071940_univ_sqr_xl.jpg


Nwoyo Cik 4:32
32"Koŋ wupeny nino ma yam con ca, ma yam okwoŋo nyimwu cakke i kom nino ma yam Lubaŋa oketo iye dano i wi lobo-ni, ci wupeny kite nia i agikki polo tuŋ cel o kwede i agikkine tuŋ cel, ka yam nyo gin madit macalo man koŋ otine, nyo yam koŋ giwinyo pire ka mo.


Ejekiel 39:11
Giyiko Gog woko
11Rwot Lubaŋa owacci, "I nino meno abimiyo kabedo me yik bot Gog i lobo Icrael, i Nota pa Luwot, ma tye yo tuŋ wokceŋ me nam me Kado. Gog ki jo me dul monnye ducu gibiyikogi kunnu, ci notane doŋ gibilwoŋo ni Nota me Mony pa Gog.


Alex ojwat i kare ma en tye ka tingo bok mukene me ketone i lori pa kampuni ma en tiyo pire. En openye kekene ni, 'Pingo pud atye ka tiyo tic man ma pe obitera ka mo-ni?' 'Awene ma rwoma obimedde? Kwona onongo bibedo maber adada ka pe atiyo!'
Calo Alex, dano mapol pe gimaro tic matek. Makanika mo ma nyinge Aaron owaco ni, "Dano mapol gitamo ni tiyo tic ma 'rwomme lapiny' pe opore pigi. Gin gitamo ni: 'Atye ka tiyo tic man pien pud peya anongo tic maber.'"
Pingo jo mapol gitamo ni omyero pe giti matek? Twero bedo ni odi poko lok angeya aye miyo gitamo ni wek ngat moni obed ki kwo "maber," ci nongo en myero obed ki jami me kom ma rwomme lamal dok pe myero oti matek. Matthew, ma tiyo tic me roco ki wero odi owaco ni, "Dano gitamo ni ka itiyo matek tutwal me yenyo kwo, ma nyutti in lapeko." Shane, ma gwoko lengo me ot bene ye lok meno. En owaco ni: "Dano pe dong gimito tic ma lubbe ki wel cente ma kiculogi kwede pi nino moni."
Ki tungcel, jo mapol ma kwogi tye maber ginongo yomcwiny i tic matek. Lagedo mo ma nyinge Daniel ma tye ki mwaka 25 owaco ni: "Atamo ni tic matek kelo yomcwiny madit atika, tutwalle ka kitimo me cobo yub maber." Andre, ma tye ki mwaka 23, bene ye lok meno. En owaco ni, "Atamo ni yomcwiny kubbe ki tic. Tiyo tic manok pe kelo yomcwiny marii ento kelo wackom."
Jo mogo calo Daniel ki Andre gucako bedo ki neno mupore i kom tic matek nining? Me ketone i yo macek, gin gilubo cik ma igi lac me Baibul i kwogi. Baibul cuko cwinywa ni myero wati matek kun pe wailo cingwa. Ento Baibul pe wacciwa ni myero wati matek keken ento bene nyutiwa kit me nongo yomcwiny i ticwa.
Cik mene ma igi lac me Baibul ma gitwero konyi me nongo yomcwiny i ticci? Wakwayi me neno mogo ma kinyamogi i pwony ma lubo man.


I KARE ma atye ki mwaka 12, aniang ni atye ki mot mo me wel ma atwero miyone bot jo mukene. I kare me gure mo acel, omego mo openya ka ce amito tito kwena. Agamo ni, "Amito," kadi bed ni ma naka yam onongo pud peya atito kwena i kwona. Wacito i wang tic, ci en omiya bukke matinotino mogo ma loko i kom Ker pa Lubanga. En owacca ni, "In icit bot jo ma i gudo tung ka ca, an abicako ki kany." Ki myelkom, acako cito i ot ki ot, dok abedo ki ur ni apoko bukke ducu i nge cawa manok. Ki lok ada, dano mapol onongo gimito bukke ma abedo ka pokone.
Kinywala i 1923 i taun me Chatham, Kent, England, dok adongo i kabedo ma opong ki dano ma cwinygi otur. Lweny Madit-ti pe oweko lobo odoko kabedo maber kit ma onongo kiciko-ni. Lunyodona bene cwinygi otur pien lutela dini onongo nen calo tamgi tye mere i kom dongo rwomgi me kwo. I kare ma atye ki mwaka abongwen, mamana ocako cito i ot lega pa International Bible Students Association, ka ma jo ma dong gilwongogi ni Lucaden pa Jehovah onongo gibedo ki "kilac," nyo cokkegi. Lamego mo acel onongo pwonyowa lok me Baibul kun tiyo ki buk me The Harp of God. Onongo amaro gin ma atye ka pwonyone adada.
ANONGO PWONY KI BOT OMEGE MUTEGGI
I kare ma atye ki mwaka apar ki wiye, onongo amaro nyuto bot dano gen ma tye i Lok pa Lubanga. Kadi bed ni pol kare onongo atiyo i ot ki ot kena, anongo bene pwony ki i tito kwena kacel ki jo mukene. Me labolle, i nino mo onongo watye ka ngwec ki lela wan ki omego mo muteggi me cito ka tito kwena i wang ticwa, ci wakato laco mo ma latela dini ci awacci, "Nen kong dyel ca." Omego-ni ojuko ngwece, ci owacci kong wabed piny i wi dul mo. En owacci: "Anga ma omiyi twero me ngolo kop i wi ngati mo ni en dyel? Cwinywa myero obed yom me tito kwena maber-ri bot dano kun waweko tic me ngolo kop bot Jehovah." Apwonyo jami mapol ki i kom yomcwiny ma bino pi miyo mic i kare meno.—Mat. 25:31-33; Tic 20:35.
Omego mo mukene muteggi opwonya ni ka wamito nongo yomcwiny ki i miyo mic, omyero wabed jo ma diyo cwinygi. Dako pa omego-ni onongo pe maro Lucaden pa Jehovah. I kare mo omego-ni olwonga gange ka camo gin mo manok. Dakone okeco adada pien ni cware onongo oa ka tito kwena ci ocako bayo paket me majan i wangwa. Ma ka daa i wiye, omego-ni odwoko majan meno cen ka ma onongo gigwoko iye. I nge mwaki mogo, diyo cwinye-ni onyako nyige i kare ma dakone onongo batija macalo Lacaden pa Jehovah.
Mitina me tito bot jo mukene pi jami ma bitimme i anyim omedde ki dongo, dok an ki mamana wanongo batija i Dover i Marci 1940. Lobo Britain otugo lweny i kom Germany i Sektemba 1939 ma onongo atye ki mwaka 16. I Juni 1940, abedo ka neno ki i nyim otwa lumony alip ki alip ka kato ki lori mapol. Gin aye jo ma gubwot ki i Lweny me Dunkirk. Wanggi onongo pe nyuto gen mo keken, dok onongo amito tittigi lok i kom Ker pa Lubanga adada. Lacen i mwaka meno, Britain ocako bolo bom kare ki kare. I dyewor ducu onongo aneno mony me German ma gilwenyo ki dege ka tuk i ka wiwa. Bom magi onongo giwinye ma longo adada, dok itwero winyogi ka gipoto, ma man medo lworo ameda. Ka wacito ka pwony odiko, waneno odi mapol ma nongo kibalogi woko. Dok man oweko aniang labongo akalakala ni Ker-ri keken aye bikelo kwo maber i anyim.
ACAKO KONYO JO MUKENE
I mwaka 1941, acako kwo i yo ma pud dong okela yom cwiny madit loyo. Onongo abedo ka tic ka ma kiyubo ki dok kigwoko iye meli ma kilwongo ni Royal Dockyard i Chatham, wek apwony diro me yubo yeya, dok jo mapol onongo gimito kodi tic meno adada pien culle onongo ber. Lutic pa Jehovah onongo dong guniang wacon ni Lukricitayo omyero pe gudony i lweny ki lobo mo keken. Cakke i 1941 onongo dong waniang ni pe myero wati ka ma kiyubo iye jami lweny. (Jon 18:36) Kit macalo onongo bene kiyubo meli me lweny kany, man oweko amoko tamma me a woko ki i tic meno ci adonyo i tic macalo painia. Ka ma kikwongo cwala iye obedo Cirencester, taun mo mamwonya adada i Cotswolds.
I kare ma atye ki mwaka 18, kitweya i mabuc pi dwe abongwen pien akwero donyo i mony. Awinyo malit adada i cawa ma kiloro doggola buca dok adong kena. Ento cokcok i nge meno, lugwok mabuc ki lumabuc mogo gucako penya ngo mumiyo kitweya i buc, dok atittigi lok madok i kom niyena.
I nge katti ki i mabuc, kiwacca ni atit kwena kacel ki omego Leonard Smith * i kabedo mapatpat i gangwa, Kent. Cakke i 1944, cokcok dege alip acel kulu ma opongo ki bom gupye i Kent. Onongo watye i yo ka ma dege tuk iye ma tye i kin jo me Ulaya ma kicwako Hitler ki ma gibedo i London. Bom magi onongo kilwongogi ni doodlebugs. Lweny meno onongo onyo koyo i kom dano adada, pien ka iwinyo mor pa dege, kit ma onongo wawinyo jwi-ni, ci ibingeyo ni i nge cekon manok keken dege meno bipoto piny ci mwoc woko. Onongo wakwano Baibul ki luot mo ma gitye ki lutino adek. I kine mukene onongo wabedo i te meja ma kiyubo ki nyonyo me konyowa ka ot omuk. Jo me ot meno ducu gunongo batija.
TITO KWENA MABER I LOBO MUKENE
I nge lweny meno, atiyo calo painia pi mwaka aryo i kumalo me Ireland. Onongo pe wangeyo apokapoka ma tye i kin Ireland ki England. Wacito i ot ki ot ka penyo pi kabuto, kun wawaco bot dano meno ni watye lumiconari, dok wapoko bukkewa bot dano. Pud dong wabedo ka tic labongo diro ya i lobo ma Katoli opong iye! I kare ma laco mo owacci ebiketo awano i komwa, adoto ki abili mo, ci en owacci, "Eh, wun onongo wutamo ningo?" Onongo pe wangeyo kit ma ludito kanica gitye ki twero madit kwede. Onongo giweko kiryemo ngat moni ki i dog ticce ka ogamo bukkewa, dok bene guweko kiryemowa woko ki ka ma wabuto iye.
Waniang lacen ni ka icito ka tito kwena i kabedo manyen, omyero kong mukwongo icit wa ka mabor ki ka ma ibuto iye, kun icito bot jo ma tye ki ladit kanica mapat. Me agikkine, dong wacito bot jo ma gibedo cok. I Kilkenny, onongo wakwano Baibul ki laco mo tyen adek i cabit acel kadi bed lwak mager gibwurowa. Anongo yomcwiny madit adada i pwonyo lok ada me Baibul dok man oweko amoko tamma me pongo fom pi cito i cukul me Watchtower Bible School of Gilead.
I nge pwony man me dwe abic ma bedo i New York, kicwalo wan angwen i cula Nam me Caribbean. I Novemba 1948, waweko Boma me New York kun watiyo ki yeya ma tye futi 59 ma nyinge Sibia. Onongo pud peya atiyo ki yeya i kwona, mumiyo cwinya onongo yom adada. Ngat acel i kinwa, Gust Maki, onongo ngeyo kwango yeya. En opwonyowa ki kit me kwango yeya, calo kit me ilo ki dwoko cen piny bongo me yeya, kit me gwoko compass ki bene kit me lweny ki yamo mager. Gust okwango yeyawa ki diro pi nino 30 kadi bed ni onongo yamo magwar tye ka kodo, nio ka wao gire i Bahamas.
"WUTIT LOKKA . . . I LOBO MA TYE I DOG NAM-GU"
I nge tito kwena pi dwe manok i cula nam mogo matinotino i Bahamas, wacako kwang me cito i Cula Nam me Leeward ki Windward, ma tye mairo 500 cakke ki i cula nam me Virgin Islands ma tye cok ki Puerto Rico dok gurye cokcok wa i Trinidad. Pi mwaka abic, wabedo ka tito kwena ka ma Lucaden pe iye. I kine mukene onongo wacito ka tito kwena pi cabit mogo labongo cwalo nyo nongo waraga mo. Ento cwinywa onongo yom adada pi tito lok pa Jehovah i cula nam magi!—Jer. 31:10.
I kare ma wao, cwiny jo me caro meno obedo yom adada me nenowa dok dano onongo gigure girumo yeya ka nenowa. Jo mukene onongo peya guneno yeya nyo munu i kwogi. Dano me cula nam meno onongo gitye ludini ma lurem dok onongo gingeyo lok ma i Baibul maber. Pol kare onongo giminiwa rec, ovakado, ki pul. Yeyawa onongo tye ki kabedo matidi me buto, tedo, nyo lwoko bongo, ento onongo watiyo kwede kumeno.
Onongo wacito i dog nam ka limo dano pi dyeceng olu. Onongo wawaccigi ni wabibedo ki pwony me Baibul. Ci otyeno, wagoyo olang me yeya. Bedo me yomcwiny adada me neno dano ka bino. Mac me laputgi onongo meny calo lakalatwe ma tye ka lor piny ki i wi cere. I kine mukene dano miya acel kulu onongo gibino, ci gibedo naka wa otyeno kun nongo gipenyo lapeny mapatpat. Onongo gimaro wero wer, pi meno, onongo wagoyo ci wapoko botgi kopi me wer me Ker-ri. Ka wan angwen-ni watute ki kerowa ducu me wero wer maber, lwak onongo giribbe kwedwa ki dwan ma mamwonya adada i wero wer. Meno pud dong onongo kare me yomcwiny ya!
I nge kwano Baibul, lutino kwan mogo onongo gilwokowa nio wa i gang mukene ma wacito ka kwan ki ngat mukene wek guribbe kwedwa i kwan meno bene. Kadi bed ni onongo mitte ni wa a woko ki i kabedo moni i nge cabit mogo, pol kare onongo wapenyo jo ma gitye ki miti matek loyo me medde ki kwan ki jo mukene nio ka wadwogo. Onongo tye me yomcwiny adada me neno kit ma jo mogo giketo cwinygi i tic man.
I kare-ni, pol pa cula nam magi opong ki otel pa jo ma limo piny, ento i kare meno onongo tye kabedo mukane ma tye ki pii ma kalane alum-alum ma ogure i kin got, kweyo, ki yadi otit. Onongo pol kare wakwang ki yeya i dyerwor me cito i cula nam mukene. Dolphin onongo gikwang ka nget yeyawa kun giwoto ki tuko, dok gin ma onongo winye keken aye dwan yeya ma ywane mot ki i pii. Dwe onongo ryeny menyo pii dok caro piny maleng.
I nge ri mwaka abic ka tito kwena i cula nam magi, wakwang ki yeya naka wa Puerto Rico wek walok yeya meno ki yeya ma tiyo ki injin. I kare ma wao, arwatte ki anyaka mo mamwonya ma lamiconari ma nyinge Maxine Boyd, ci okayo wanga adada. En onongo dong obedo latit kwena mucwiny cakke wa i tinone. Lacen, en otiyo macalo lamiconari i Dominican Republic nio ka gamente pa Katoli oryeme woko i 1950. Macalo latic me yeya, onongo atye ki twero me bedo i Puerto Rico pi dwe acel keken. Cokcok i nge meno onongo abikwang acito i cula nam mukene pi mwaki mogo manok. Pi meno aloko kekena ni, 'Ronald, ka imito anyaka-ni, ci omyero iwacce tammi cut.' I nge cabit adek, apenye ka en ye me bedo dakona, ci i nge cabit abicel wanyomme woko. Giweko wadong i Puerto Rico macalo lumiconari, pi meno pe dong akwang ki yeya manyen-ni.
I 1956, wacako tic me limo kacokke i adwolwa. Omege mapol onongo gitye lucan, ento wamaro limogi adada. Me labolle, i caro me Potala Pastillo, onongo tye luot aryo mo ma gin Lucaden pa Jehovah dok gitye ki lutino mapol, dok onongo amaro kutu bila pigi. Apenyo latin anyaka acel ma nyinge Hilda ka mito bino ka tito kwena kwedwa. En owaccci: "Amito gire, ento pe atwero pien apeke ki war." Wawile war, ci obino kwedwa ka tito kwena. I nge mwaki mogo, i 1972, i kare ma wan ki Maxine onongo watye ka limo Betel me Brooklyn, anyaka mo ma onongo pud otyeko kwane me Cukul me Gilead obino botwa. En onongo cok cito woko i wang ticce manyen i Ecuador, dok owacciwa ni: "Tika wiwu po i koma? An aye anyaka matidi ma i Pastillo ma onongo peke ki war-ri." Onongo Hilda! Cwinywa onongo yom adada mumiyo wacako koko!
I 1960 kipenyowa me tic i jang gang kal me Puerto Rico, ma onongo tye i ot gurofa matidi i Santurce, San Juan. Mukwongo, an kacel ki Lennart Johnson aye onongo watimo pol pa tic ma tye. En ki dakone onongo gitye Lucaden pa Jehovah mukwongo i Dominican Republic, dok onongo guo i Puerto Rico i 1957. Lacen, Maxine obedo ka konyo dano ma gimito wilo magajin—jo makato alip acel kulu i cabit acel. En onongo maro timo tic man pien onongo tamo pi dano magi ducu ma gimito nongo cam me cwiny.
Amaro tic i Betel, pien nongo ajalo kwona me tic pi jo mukene. Ento olo to wang ma ariya obedo tye. Me labolle, i kare me gure mukwongo ma kwako lobe mapol i Puerto Rico i 1967, awinyo calo ticca dwong mukato kare woko. Nathan Knorr, ma onongo tye latel wi Lucaden pa Jehovah, obino i Puerto Rico. Labongo niang kace tamme-ni tye kakare, en omoko ni pe aketo yub pi gin wot pa lumiconari ma onongo gubino ka lim, kadi bed onongo atimo gire. Lacen, en omiya tira magwar i kom yubbe maber dok owacca ni cwinye pe yom i koma. Pe apyem kwede, ento cwinya ocwe pi kare mo pien ni en ongolo kop labongo niang. Kadi bed kumeno, i kare ma an ki Maxine waneno Omego Knorr doki, en olwongowa i ot burone ci otedo cam piwa.
Ki i Puerto Rico, onongo walimo jo me pacowa i England tyen mapol. Babana pe ojolo ada i kare ma an ki Mamana wajolo. Ento i kare ma lulok ma gia ki Betel gulimowa, mamana onongo jologi me bedo i gangwa. Babana oneno kit ma luneno me Betel gimwol kwede ka kiporo ki lupwonye dini ma onongo gucwero cwinye mwaki mogo mukato angec. I agikkine, i 1962 en onongo batija macalo Lacaden pa Jehovah.
Dakona me amara, Maxine, oto i 2011. Atye ki miti matek me nene doki i kare me nicer. Meno pud dong tam me yomcwiny ya! Pi mwaki 58 ma wabedo kacel, an ki Maxine waneno ka wel Lucaden pa Jehovah ma i Puerto Rico dongo cakke ki i 650 me o i 26,000 kulu! Lacen, i 2013 kiribo jang gang kal me Puerto Rico ki me United States, dok kilwonga ka tic i Wallkill, New York. I nge mwaka 60 i cula nam man, awinyo calo dong adoko dano me Puerto Rica kikome. Ento onongo dong kare me medde anyim ki tica.
"LUBANGA MARO NGAT MA MIYO JAMINE KI YOMCWINY"
Pud amaro tic pi Lubanga i Betel. Dong atye ki mwaka makato 90, dok obedo tica me cukocwiny Lubetel macalo lakwatgi i yo me cwiny. Kiwacci dong alimo dano makato 600 cakke i kare ma abino Wallkill. Jo mogo ma gibino ka nena nongo gimito lok i kom jami ma gudo kwogi, nyo peko ma i otgi. Mukene gipenyo pi tira i kit me cobo ticgi i Betel. Mukene ma pud gunyomme nyen gimito tam i kom nyom. Jo mogo kicwalogi woko ka tito kwena. Awinyo lok pa dano ducu ma giloko kweda, ci ka oporre, pol kare awaco botgi ni: "'Lubanga maro ngat ma miyo jamine ki yomcwiny.' Pi meno nong yomcwiny i ticci. Tic man obedo pa Jehovah."—2 Kor. 9:7.
Ariya ma wanongo i Betel rom aroma ki ariya ma wanongo ki ka mukene: Omyero iket tammi i kom ngo mumiyo gin ma itye ka timone pire tek. Jami ducu ma watimo i Betel obedo tic pa Jehovah. Ticce konyo "lagwok ot ma lagen dok maryek" me poko cam me cwiny pi utmege ma i twok lobo ducu. (Mat. 24:45) Ka mo keken ma watiyo pi Jehovah, miniwa kare me pake. Dong omyero wanong yomcwiny i timo gin ma en mito pien "Lubanga maro ngat ma miyo jamine ki yomcwiny."
^ para. 13 Lok i kom kwo pa Leonard Smith okatti i Watchtower me April 15, 2012.


1 Tekwaro 4
Likwayo pa Juda
1Litino awobe pa Juda aye Perej, Kejeron, Karmi, Kur ki Cobal. 2Reaya ma wod pa Cobal onywalo Jakat, Jakat onywalo Akumai ki Lakad. Meno aye doggola pa jo Jora. 3Magi aye litino awobe pa Etam: Jejreel, Icima ki Idibac; nyiŋ lamingi obedo Kajelelponi. 4Penuel ocako gaŋ Gedor, ki Ejer ocako gaŋ Kuca. Magi aye litino awobe pa Kur ma obedo latin kayo pa minne Eprata; en aye ocako Beterekem. 5Acikur ma ocako gaŋ Tekoa, yam tye ki mon aryo, Kela ki Naara. 6Naara onywalo Akujam, Keper, Temeni ki Akactari. Meno aye litino awobe pa Naara. 7Litino awobe pa Kela gin aye Jeret, Ijar ki Etanan. 8Koj onywalo Anub ki Jobeba; jo me doggola pa Akarkel ma wod pa Karum ducu gubedo likwaye.
9Jabej onoŋo giworo maka to omegine ducu. Minne ocako nyiŋe Jabej kun wacci, "Pien anywale ki arem madwoŋ." 10Jabej okok bot Lubaŋa me Icrael kun wacci, "Tim ber, imiya gum ci imi wan lobona obed malac. Bed kweda, igwoka i kom gin marac ducu wek pe otima malit." Ci Lubaŋa oye gin ma en olego.
11Kelub ma omin Cuka onywalo Mekir, Mekir onywalo Eciton. 12Eciton onywalo Bet-rapa, Pacea ki Tekina ma ocako gaŋ ma gilwoŋo Ir-Nakac, Magi aye jo Reka.
13Litino awobe pa Kenaj gin aye Otiniel gin ki Ceraya. Litino awobe pa Otiniel aye Katat ki Meonatai. 14Meonatai onywalo Opra, ki Ceraya onywalo Joab ma ocako nota pa lutic diro. Gin mumiyo gilwoŋo kit meno, pien gin ducu lutic diro.
15Litino awobe pa Kaleb ma wod pa Jepune gin aye Iru, Ela ki Naam. Latin awobi pa Ela aye Kenaj.
16Litino awobe pa Jekalelel gin aye Jip, Jipa, Tiria ki Acarel. 17Litino awobe pa Ejra gin aye Jeter, Mered, Eper ki Jalon. Mered onyomo Bitia ma nya pa Parao; en ogamo ci onywalo nyare Miriam ki litino awobe aryo, Camai ki Iciba ma ocako gaŋ Ectemoa. 18Ki dakone ma Lajuda Mered dok onywalo Jered ma ocako gaŋ Gedor, Keber ma ocako gaŋ Coko, ki Jekutiel ma ocako gaŋ Janoa. 19Litino awobe pa dako pa Kodia ma lamiŋ Nakam gunywalo jo magi, Keila ma obedo kwaro pa jo Garmi, ki Ectemoa ma obedo kwaro pa jo Maaka.
20Litino awobe pa Cimon gin aye Amnon, Rina, Ben-kanan ki Tilon. Litino awobe pa Ici gin aye Joket ki Ben-joket.
Likwayo pa Cela
21Likwayo pa Cela ma wod pa Juda aye Er ma ocako gaŋ Leka, Laada ma ocako gaŋ Mareca, ki doggola pa lucwe boŋo camanini ducu ma gibedo i Bet-acibea; 22ki Jokim, ki jo Koceba, ki Yoaci, ki Carap ma yam obedo laloc i Moab ka dok odwogo obedo i Beterekem. (Meno lok macon twatwal.) 23Jo-nu aye lucwe agulu, ki jo ma gubedo i Netaim ki i Gedera. Onoŋo gibedo kunnu kacel ki kabaka pi tiyo ticce.
Likwayo pa Cimeon
24Litino awobe pa Cimeon gin aye Nemuel, Jamin, Jarib, Jera ki Caul. 25Caul onywalo wode Calum, ma wode Mibcam, ma wode Micima. 26Litino awobe pa Micima gin aye wode Kamuel, ma wode Jakur, ma wode Cimei. 27Cimei onoŋo tye ki awobene apar wiye abicel ki anyirane abicel; ento omegine pe gubedo ki litino mapol, kadi wa ludoggolagi ducu pe gunya mapol ma rom ki jo Juda. 28-Gin yam gibedo i Beer-ceba, Molada, Kajar-cual, 29Bila, Ejem, Tolad, 30Becweri, Korma, Jiklag, 31Bet-markabot, Kajar-cucim, Bet-biri ki Caaraim. Magi aye obedo gaŋigi nio wa i kare me loc pa Daudi. 32Kabedo mukene ma gin gubedo iye gin aye Etam, Ain, Rimmon, Token ki Acan, gagi ducu abic, 33kacel ki gagi matino ma orumo gagi man ducu nio kwede wa i Baalat, Magi aye kabedogi, dok gin aye gubedo ki buk me tekwarogi.
34Mecobab, Jamlek, Joca ma wod pa Amajia, 35Joel, Yeko ma wod pa Jocibia, wod pa Ceraya, ma wod pa Aciel, 36Elionia, Jaakona, Jecokaya, Acaya, Adiel, Jecimiel, Benaya, 37Jija wod pa Cipi ma wod pa Alon, wod pa Jedaya, wod pa Cimri, ma wod pa Cemaya, 38jo magi ducu ma gicoyo nyiŋgi malo-ni gin aye lutel me doggolagi. Dog odi pa kwarogi onya madwoŋ, 39ci gucako wot nio wa i yo ma donyo i Gerar, kun girabo dog nota yo tuŋ wokceŋ pi yenyo ka kwayo romigi ki dyegigi. 40Gunoŋo kakwat maber kunnu ma lum olot iye madwoŋ, lobone bene lac ma obedo mot ki kuc. Jo ma gukwoŋo bedo kunnu aye jo Kam. 41Jo meno ma gicoyo nyiŋgi-ni guo kunnu i kare pa Kejekia kabaka me Juda, ci guneko jo Kam woko, kacel ki jo Meuni ma gunoŋo kunnu, gutyekogi woko liweŋ nio wa i kare-ni, Kit meno guleyo kabedogi woko, pien onoŋo ka kwayo romigi ki dyegigi tye kunnu maber. 42Jo mogo ma i kingi, jo Cimeon ma giromo miya abic, gucito wa i got Ceir kun gitye ki jo magi ma lutel wigi: Pelatia, Nearia, Repaya ki Ujiel ma gin litino awobe pa Ici. 43Guneko jo Amalek ma yam guriŋo ci gubwot ma gudoŋ kunnu, ci gucako bedo kunnu nio wa onyoo.


Yona 4
Kiniga pa Yona ki kica pa Lubaŋa
1Ento man owaŋo i Yona matek, omiyo kiniga omake. 2-Ci Yona olego Rwot, kun owacci, "Akwayi, in Rwot, man pe en aye gin ma nene awaco i kare ma onoŋo pud atye i lobona? Meno en aye gin mumiyo alwi woko oyotoyot me cito Tarcic; pien aŋeyo ni in Lubaŋa ma latim kica, ma timo kica bot dano, kiniga pe maki oyot, mar meri dwoŋ ma pe lokke, dok ijuko cwinyi i tim marac. 3-Koni doŋ in Rwot, kwany kwona woko ki i koma, akwayi, pien bedo ber ka ata kato ma abedo kwo." 4Ci Rwot ogamo ni, "itamo ni ber me bedo ki kiniga?" 5Lacen Yona oa woko ki i Nineve, ci ocito obedo koŋ wokceŋ me gaŋ; kunnu otiyo iye bolo pire kene. En obedo piny i tipo i te bolone, wek koŋ enen gin ma bitimme i kom gaŋ.
6Ka dok Lubaŋa omiyo keno otwi odoŋo olak ka wi Yona, wek tipone ogeŋ ka wiye, pi kweyo cwinye i canne. Kumeno Yona cwinye obedo yom twatwal pi keno-nu. 7Ento ka piny oru nino mukene, Lubaŋa omiyo kwidi ocobo keno-nu, ci oner woko. 8I kare ma cen doŋ otuc, Lubaŋa omiyo yamo malyet okodo twatwal ki koŋ wokceŋ, ci ceŋ owaŋo wi Yona nio ka kome oloc woko; omiyo Yona okwayo ni twora eto, kun wacci, "Bedo ber ka ata kato ma abedo kwo." 9Ento Lubaŋa odok iye ki Yona ni, "Hamo ni ber me bedo ki kiniga pi keno-nu?" Yona ogamo ni, "Atamo ni ber me bedo ki kiniga, kiniga ma romma to." 10Rwot dok owaco ni, "Kica omaki i kom keno ma in pe itiyo tic mo pire-ni, in ma pe imiyo odoŋo, ma otwi i dyewor acel ka dok oto woko i dyewor acel. 11An pe myero kica omaka pi Nineve ma en gaŋ madit, ma tye iye jo makato alip miya acel ki pyeraryo ma pe giŋeyo poko kin ciŋgi ma lacuc ki ma lacam, ki dok bene dyaŋi mapolgu?"


Wel 20
Pii mua i pata got
(Nia 17.1-7)
1Jo Icrael ki lwakgi ducu guo i tim Jin i dwe mukwoŋo, ci gutiro i Kadec, gubedo iye. Miriam oto kenyo, giyike bene kenyo.
2Pii onoŋo pe tye me amata pa lwak, ci gucokke kacel i kom Moses ki Aron. 3Gukeco i kom Moses kun giwacci, "Kono yam wato woko i kare ma utmegiwa guto i nyim Rwot-ti, kono ber. 4Piŋo nene ikelo lwak pa Rwot i tim ata kany, wek wato woko, wan kacel ki limwa? 5Piŋo nene imiyo waa woko ki i Ejipt, ikelowa i kabedo man marac-ci? Pe kabedo ma ceko bel, kadi wa oduro nyo olok nyo okwer pomegranat; pii mo bene pe me amata." 6Moses ki Aron gua woko ki i nyim lwak, gucito doggola kema me rwatte, gupoto piny iryeba cwiny. Ci deyo pa Rwot onen botgi. 7Rwot owaco ki Moses ni, 8"Kwany odoo ki i nyim canduk lok le caden, ci igur lwak kacel, wun ki meru Aron, ci iwac ki pata got ki i nyim lwak ni owek piine okatti woko. Kit meno ibikelo pii pigi nia ki i pata got wek lwak gumati, ki limgi bene." 9Moses okwanyo odoo woko ki i nyim Rwot kit macalo ocike kwede.
10Moses ki Aron gucoko lwak kacel i nyim pata got, ci Moses owaco botgi ni, "Doŋ wuwiny ba, wun lujemo-ni. Wumito ni wan wakel pii nia ki i pata got man piwu?" 11Ci Moses otiŋo ciŋe malo, ogoyo pata got ki odoone tyen aryo kulu; ci pii ocorre limayi, lwak gumato, ki limgi makwo bene.
12Ento Rwot owaco bot Moses ki Aron ni, "Pien wun pe wuye an, kun pe wunyuto ki i nyim jo Icrael ni an aleŋ, pi meno wun pe doŋ wubitero lwak man i lobo ma abimiyogi-ni." 13Man en aye pii me Meriba*, ka ma jo Icrael gukeco iye i kom Rwot ci en onyutte kene ni eleŋ i kingi-ni.
Jo Edom gukwero ni jo Icrael pe guwok ki i lobogi
14Moses ocwalo lukwena ma gicito bot kabaka me Edom nia ki i Kadec ci guwacci, "Omeru Icrael owaco kuman ni, In iŋeyo can madito ducu ma opoto i komwa: 15kit ma yam kwarowa guwoto kwede i Ejipt, ma wabedo i Ejipt pi kare malac, ci jo Ejipt gutimowa magwa, wan ki kwarowa ducu. 16Ka yam wakok bot Rwot, en owinyo dwanwa, ocwalo lamalaika, okwanyowa woko ki i Ejipt. Ci kombeddi watye doŋ i Kadec, i gaŋ ma doŋ cok ki waŋ lobowu. 17Ber wuwek wawok ki i lobowu. Pe wabiŋak wawok ki i poto mo, nyo i poto olok, pe wabimato pii ma i waŋ it, Wabimol ma walubo gudo madit-ti pa Kabaka, pe wabiŋak wadok yo tun acuc nyo tuŋ acam, nio ka wawok wakato waŋ lobowu."
18Ento jo Edom guwaco ni, "Pe wubiwok ki i lobowa, mi yo wan aye wabino i komwu ki pala lucwan."
19Jo Icrael gugamo ni, "Wabiwok i gudo madit keken. Ka wamato piiwu mo, wan nyo limwa makwo, wabiculo wane. Wek wawok wakat ki tyenwa keken, lok mo mukene pe."
20Jo Edom dok guwacci, "Pe wubiwok ki i lobowa." Ci jo Edom gubino ka lweny i komgi ki lwak co mapol ki mony matek. 21Kit meno jo Edom gukwero miyo jo Icrael kato kun giwok ki i lobogi; omiyo jo Icrael gua gulokke, guceyo yo mukene.
Aron oto i wi got Kor
22Lwak jo Icrael ducu gua ki i Kadec, gubino i te got Kor. 23Rwot owaco bot Moses-ki Aron i te got Kor, i waŋ lobo Edom, ni, 24"Aron aye doŋ bito, bidok bot lutugi; en pe bidonyo i lobo ma amiyo bot jo Icrael, pien yam wujemo i kom cikka i dog pii me Meriba. 25Ter Aron ki wode Eleajar, icit kwedgi malo i wi got Kor, 26iluny boŋo tic pa Aron ducu ki i kome, ci iruk ki wode Eleajar, pien Aron doŋ bidok bot lutugi, en bito ki kunnu." 27Moses otiyo kit ma Rwot ocike kwede. Guito malo i wi got Kor kun lwak ducu gineno. 28-Moses olunyo bone tic pa Aron woko ducu, ci oruko kwede wode Eleajar, Aron oto woko ki kunnu i wi got. Lacen Moses ki Eleajar gulor woko piny ki i wi got. 29Ka lwak jo Icrael ducu guneno ni Aron doŋ oto, ci gukoke nino pyeradek.


Lulevi 22
Gityer bedo maleŋ
1Rwot dok owaco bot Moses ni, 2"Tit ki Aron ki awobene ni gugwokke i kom gin maleŋ pa jo Icrael ma gudyero bota, wek pe gupyed nyina maleŋ-ŋi; an a Rwot. 3Wac botgi ni, 'I kare pa likwayowu ducu, ka ŋatti mo ma i kin likwayowu onyiko cok ki gin maleŋ ma jo Icrael gudyero bot Rwot-ti ma kun kome ki keni, dano meno waŋe birwenyo woko ki i nyima; an a Rwot. 4Dano mo i kin likwayo pa Aron ma ladobo, nyo ma kome cwer tut, pe ocam gin maleŋ nio ka ko me olony. Ŋatti mo ma ogudo kom gin ma odoko keni pi gudo kom dano muto, nyo dano ma kodi me co mere omol i kome, 5nyo dano ma ogudo gin ma lak alaka ma twero miyo en doko keni, nyo ma ogudo dano ma kenine twero kobo i kome, nyo kwa gin mo ma twero miyo en doko keni; 6dano ma ogudo gin macalo meno bibedo keni nio wa otyeno, dok pe bicamo gin maleŋ ka peya olwoko kome ki pii. 7Ka ceŋ doŋ opoto, ci bibedo ma olony, lacen en twero camo gin maleŋ, pien en aye camme. 8En pe ocam geŋ lee ma oto kene, nyo lee ma ŋuu omwodo, wek pe oballe kwede odok keni; an a Rwot.' 9Gumak gin ma aciko, wek bal pe odok i wigi, ma miyo gibito ka gipyedde i kom gin ma aciko; an a Rwot ma alonyogi gubed maleŋ.
10"Dano ata pe ocam gin maleŋ. Dano ma labedo bot ajwaka, nyo lapakaca, pe ocam gin mo maleŋ. 11Ento ka ajwaka owilo opii ki lim, ma odoko calo gipinnye, en twero camo, ki opii ma ginywalogi i ode bene gitwero camo camme. 12Ka dano mo mukene onyomo nya pa ajwaka, nyare-nu aye pe doŋ bicamo gin maleŋ ma gityero. 13Ento ka nya pa ajwaka odoko daa-to, nyo cware oryemo, kun pe tye ki latin mo, ci odwogo i ot pa wonne macalo yam obedo iye ma pud tidi, twero camo cam pa wonne; ento dano ata pe ocam. 14Ka dano mo ocamo gin mo maleŋ ma pe ocamo akaka, en bimedo acel me abic i kom welle, ci culo waŋ gin meno maleŋ bot ajwaka. 15Ajwagi pe gupyed jami maleŋ pa jo Icrael ma gityero bot Rwot, 16wek bal ki alii pe odok i wigi pi camo jamigi maleŋ; pien an a Rwot ma alonyogi gubed maleŋ."
17Rwot owaco bot Moses ni 18"Wac bot Aron ki awo bene ki bot jo Icrael ducu ni, Ka ŋat mo ma i ot pa Icrael, nyo labedo mo ma i Icrael, miyo gityer mere, kadi obed me cobo kwoŋ, nyo gityer ma iye opwoyo ma otyero bot Rwot me gitum awaŋa, 19ka wubikelo wod twon, nyo nyok romo, nyo nyok dyel ma kome pe ki mwonyo, Lubaŋa biye gamone. 20-Ento pe wutyer gin mo ma kome ki mwonyo, pien pe gibiye gamone piwu. 21Ka dano mo okelo gityer lakwecwiny bot Rwot, pi cobo kwoŋ nyo pi gityer ma iye opwoyo, ma okwanyo ki i kin dyaŋi nyo i kin romi nyo dyegi, gibigamo ma komgi becone; komgi pe obed ki mwonyo mo. 22Lee ma wane oto, nyo ma tyene otur, nyo ma oŋol, nyo ma kome cwer tut, nyo ma aŋoli omako, nyo kit two macalo meno, pe wutyer bot Rwot, pe wumigi me bedo gityer ma giwaŋo ki mac bot Rwot i wi keno tyer. 23Wutwero kelo twon nyo nyok romo ma kome obedo alwaya nyo ma aduno obed gityer ma iwu opwoyo, ento pe gibigamone pi cobo kwoŋ. 24Pe wutyer bot Rwot lee mo ma gidino mane, nyo ginyoto woko, nyo gikayo, nyo gikwanyo woko, pe wutum lee ma kit meno i lobowu. 25Dok pe wutyer lee mo macalo meno ma wuwilo ki bot larok obed cam pa Lubaŋawu, Pe gibigamogi piwu, pien komgi ki mwonyo pi bal ma tye i komgi-ni."
26Rwot owaco bot Moses ni, 27"Ka ginywalo wod twon nyo romo nyo dyel, koŋ obed bot minne pi nino abiro; nia i nino me aborone gibiye gamone me bedo gityer ma giwaŋo ki mac bot Rwot. 28Kadi bed minne min dyaŋ nyo min romo, pe gibir omo neko minne ki latinne i nino acel. 29Ka ce wutumo gityer me pwoc bot Rwot wutum i kit ma miyo giye gamowu. 30Gicam i nino meno kikome; pe wuwek mo odoŋ nio wa odiko; an a Rwot.
31"Kit meno wugwok cikka ducu, wucobgi; an a Rwot. 32Pe wupyed nyiŋa maleŋ, ento jo Icrael myero guŋe ni an aleŋ; an a Rwot ma alonyowu wubed maleŋ, 33ma ceŋ akwanyowu woko ki i lobo Ejipt wek abed Lubaŋawu; an a Rwot."


Latitlok 4
1Dok aneno kit macalo jo mukene tye ka uno ki luwotgi i lobo man. Nen, jo ma giunogi gikok akoka ki pig waŋgi, pien pe gitye ki ŋat mo ma myero okwe cwinygi! Pe gitye ki ŋat mo ma konyogi, pien jo ma unogi onoŋo gitye ki twero. 2Omiyo atamo ni jo ma doŋ guto woko komgi gum kato jo makwo ma pud gudoŋ gibedo i lobo-ni. 3Ento ŋat ma kato gin-nu ducu en aye dano ma pud peya ginywalo, ma peya oneno tim maraco ma gitye ka timone i lobo-ni.
4Atyeko neno bene ni tic ducu ma dano tiyo ki dirone ducu, tiyo pi nyeko ma en tye kwede i kom lawote, ni myero en aye ebed ki jami makato lawote. Man bene gin ma konnye pe, dok rom ki ryemo kor yamo ma kodo.
5Dano ma lamiŋ bedo abeda ma odolo ciŋe, pi meno kec bineko nio wan ma oto.
6Ka it ye ki jami manok ma romo poŋciŋ keken, kun itiyo kwede inoŋo ni it ye ki kuc i cwinyi, ber kato jami ma tye poŋciŋ aryo ma kuc pe iye mupoŋ ki tic matek, dok ma rom ki ryemo kor yamo ma kodo.
7Dok aniaŋ bene ni tye gin mo mukene ma konnye pe i lobo-ni: 8tye dano ma bedo kene ma pe tye ki lareme mo, latinne mo bene pe, kadi ominne mo-gu bene pe, ento pud inoŋo ni tye ka tiyo tic matek ma pe ywe, ento ki tuŋ bote nen ni lonyo ma etye kwede-ni pud pe romme, En bene pe twero pennye kekene ni, "Tic matek ma atye ka tiyone-ni mono atiyo pi aŋa, ma geŋa woko ki noŋo yomcwiny-nyi?" Man bene gin ma konnye pe, dok gin ma pe miyo yomcwiny bot dano.
9Bedo jo aryo ber kato ma dano acel obedo kene, pien gin jo aryo-nu gitwero noŋo bakacic maber ma a i kom tic ma gitiyo. 10I kin jo aryo-ni ka ŋat acel opoto piny, ci lawote ilo woko malo; ento ŋat ma bedo kene tye ki can, pien ka opoto piny pe tye ŋat mo mukene ma twero ile woko malo. 11Dok ka jo aryo gubuto i kabuto acel kacel, gin ducu komgi bedo lyet, ento ka dano acel obuto i kabuto kene, ci kome twero bedo Lyet niŋniŋ? 12Kadi bed dano mo twero bwoyo ŋat ma tye kene-ni, ento jo aryo kulu bwoyo en woko marac twatwal. Pe tye ŋat mo ma twero codo tol adek ma giwiyogi kacel oyotoyot.
13Awobi ma lacan dok maryek ber kato kabaka muti ma lamiŋ, ma pe doŋ winyo tam ducu ma gimiye, 14kadi bed giketo en me bedo kabaka kun oa ki i mabuc nyo kadi bed ginywalo en dano ma lacan i lobo ma lacen en oloyo. 15Abedo ka tamo bene pi jo ducu ma gibedo kwo i lobo man, kadi wa awobi meno matidi-ni bene, ma oleyo kakare. 16Aneno ni lwak jo ducu pe kwanne; awobi matidi ca obedo ka loyogi ducu. Ento io ma gibinywalogi lacen pe gibibedo ki yomcwiny mo i kome. Adada man bene gin ma konnye pe, dok rom ki ryemo kor yamo ma kodo.


2 Tekwaro 10
Jemo pa jo Icrael i kom Rekoboam
(1 Luker 12.1-24)
1Rekoboam ocito i Cekem, pien onoŋo jo Icrael gumol gucito i Cekem ka keto en me bedo kabaka. 2Ka Jeroboam wod pa Nebat owinyo pire, ci oa ki i Ejipt odok cen; pien onoŋo Jeroboam yam pud tye i Ejipt ka ma yam oriŋo iye kabaka Solomon. 3Gicwalo lukwena ka lwoŋe, ci Jeroboam ki lwak jo Icrael ma gucokke ducu guwaco bot Rekoboam ni, 4"Woru oketo yec mapek i komwa. In doŋ ilok tic matego ma woru omiyowa, ki yec mapek ma en oketo i komwa-ni, obed mayot, ci wan wabibedo luticci." 5En ogamo ni, "Wudwog bota kany i ŋe nino adek." Ci lwak gudok cen.
6Kabaka Rekoboam ocako yubo lok ki ludoŋo muteggi, ma yam gicuŋ i nyim wonne Solomon i kare ma en pud kwo, ci openyogi ni, "Wun wumiya kit tam aŋo wek adok iye ki lwak man?" 7Gin guwacce ni, "Ka ce kica bimaki i kom lwak man, ma ikweyo cwinygi, kun iloko botgi lok ducu mabeco, ci gin bene gibibedo Luticci matwal." 8Ento en obwoto tam pa ludoŋo muteggi woko, ocako dok yubo lok ki awobe ma yalwakke, ma gicuŋ i nyime. 9Openyogi ni, "Wun wumiya kit tam aŋo wek adok iye ki lwak man ma gupenya ni, 'Wek yec ma woru oketo i komwa mapek-ki obed yot'?" 10Ci awobe ma yalwakke guwacce ni, "Ibidok iye ki lwak ma gupenyi kit man ni, 'Woru yam omiyo yecwa odoko pek, ento in imi obed yot botwa'; in ibidok iye ki gin kit man ni, 'Nyig ciŋa kinoŋ makato pyer wora. 11Doŋ abitiyo kit man: wora yam oketo yec mapek i komwu, an dok abimedone bedo mapek. Wora yam opwodowu ki del anino, an abipwodowu ki yib oton.' "
12Jeroboam ki lwak ducu gubino bot Rekoboam i kom nino me adekke, kit ma yam kabaka ociko ni, "Wudwog cen bota i nino me adekke." 13Kabaka ocako dok i peny pa lwak ki gero, pien oweko tam ma ludoŋo muteggi gumiye. 14Kabaka Rekoboam oloko ki lwak kit ma awobe guyubo kun wacci, "Wora yam omiyo yecwu odoko pek, ento an abimedone bedo mapek; wora yam pwodowu ki del anino, an abipwodowu ki yib oton." 15Kabaka pe owinyo lok pa lwak; pien Rwot aye omiyo okwero, wek lokke ocobbe kakare ma, yam en oloko bot Jeroboam wod pa Nebat kun ocwalo Akija ma jo Cilo ocito otitte-ni.
16-Ka jo Icrael ducu guneno ni kabaka pe owinyogi, ci lwak gudok iye ki kaba ka ni,
"Wan watye ki waŋ pokwa aŋo i kom Daudi?
Pe watye ki dul mo i kom latin pa Yece.
Wun jo Icrael wudok i kemawu!
In Daudi, doŋ inen odi keni."
Ci jo Icrael gucako pokke woko, gudok i pacogi. 17Ento Rekoboam pud loyo jo Icrael ma gibedo i gaŋi ma i Juda. 18Kabaka Rekoboam ocwalo Adoram, ladit ma loyo tic muroni, ci jo Icrael ducu gucako cele ki got, guneke woko, Kabaka Rekoboam orune oito i wi gadigadi lwennye, ci oriŋo kwede woko wa i Jerucalem. 19Kit meno jo Icrael gucako jemo woko i kom ot pa Daudi nio kwede wa onyoo.


2 Luker 11:19
19Ci otero ludito ma lulo buca mony pa jo miya, ki jo Kari, ki lukur-piny ki lwak ma i lobo ducu, gucako kelo kabaka woko nia ki i ot pa Rwot kun gidorre giwok ki i doggola pa lukurpiny nio kwede wa i ot pa kabaka. Kabaka ocako bedo piny i wi komker pa luker.


Yubu 34
Eliu owaco ni gin ducu ma Lubaŋa timo tye atir
1Eliu dok oloko ni meno,
2"Wuwiny lokka, wun luryeko,
wucik itwu ka aloko, wun jo ma wuŋeyo lok;
3-pien dano temo lok ki ite macalo en bilo cam ki doge.
4Wek wayer gin ma tye atir,
waniaŋ waŋ kwedwu lok mene ma tye kakare.
5Pien Yubu owaco ni iye leŋ,
dok ni Lubaŋa okwero ŋolo koppe atir.
6Owacci, 'Kadi bed lokka tye atir, pud giwaco ni an lagoba;
ret ma giketo i koma pe twero caŋ, kadi bed pe abalo bal mo.'
7Dano mukene twero nen ma cal ki laco man Yubu?
En ŋalo Lubaŋa macalo emato pii-gu.
8Omako lurem ki lutim aranyi, dok woto kacel ki jo maraco.
9Pien en owacci, 'Kony mo pe bot dano
me tiyo gin ma yomo cwiny Lubaŋa.'
10"Pi meno wuwiny lokka, wun jo ma tye ki niaŋ matut,
Lubaŋa pe twero timo gin marac kadi ki acel.
Won Twer Ducu pe timo gin mo ma pe tye atir.
11-En culo ki dano ma rom ki kit gin ma en otimo,
en timo dano acel acel muporo kit kwone.
12Ada, Lubaŋa pe timo gin mo marac,
Won Twer Ducu pe ŋolo kop ma pe atir.
13Aŋa ma yam oketo lobo i te locce?
Aŋa ma ceŋ oketo lobo ducu i ciŋe?
14Kono ceŋ mo en dwoko cwinye cen,
kun guro yweyone ducu bote kene,
15ci miyo gin makwo ducu to woko lawaŋacel,
ci dano dok gire i apwa.
16"Ka it ye ki niaŋ matut, ci winy lok-ki mono,
cik iti i lok ma awaco-ni,
17Ŋat ma dag ŋolo kop atir dok bedo laloc ce?
Ŋat ma kite atir, ma won twero bene, dok iwaco ni kite rac?
18En mere waco bot kabaka kulu ni, 'In konnyi pe,'
dok waco bot ladit ni, 'In i dano marac.'
19En pe dworo kor luker,
pe paro pi lulonyo maka to pi lucan,
pien gin ducu en mucweyogi ki ciŋe.
20I dakika acel keken gin gito woko cwiny dyewor,
en goyo rok mo-ni ci rwenyo woko,
dok kobo wa dano matek twatwal woko i kabedone
kun ciŋ dano mo pe ogudo.
21"En ciko waŋe pi neno gin ma dano tiyo,
ci neno ka ma en cito iye ducu.
22Pe tye mutu mo nyo piny ma ocido Licuc
ka ma Lutim maraco gitwero kanne iye.
23Lubaŋa pe ociko kare ki dano mo me cito i nyime wek enol kop i kome.
24En turo dit pa wegi twer laboŋo ŋiyo lokgi,
ci keto jo mukene i wi komgi.
25Kit meno, macalo en ŋeyo ticgi con,
en retogi piny dyewor ci twerogi kec woko.
26En pwodogi i nyim lwak pi timgi maraco,
27pien onoŋo gubarre woko ki ka lubo kore,
pe doŋ guketo cwinygi ka timo kit ma en mito.
28Kit meno gumiyo koko pa lucan oo wa bot Lubaŋa,
en owinyo koko pa jo ma giunogi.
29"Ka Lubaŋa obedo mot, aŋa ma waco ni en otimo bal?
Ka okano waŋe woko, aŋa ma twero nene,
kadi rok mo kadi dano mo?
30Pe gitwero geŋo dano ma pe lworo Lubaŋa ki i loc,
nyo me bedo macalo owic ki bot lwak.
31"Tye dano mo ma owaco bot Lubaŋa ni,
'Apoto i bal, ento pe dok abitimo gin marac.
32Gin ma pe aneno, in giri ipwonya;
ka yam abalo, pe dok abitimo aye'?
33Ki tuŋ boti myero Lubaŋa ocul
lakit dano-nu pi balle,
in ma idag gin ma Lubaŋa otimo?
In myero iyer, ma pe an.
Pi meno tit gin ma iŋeyo.
34Jo maryek ma giniaŋ lok
ka guwinyo lokka gibiwaco bota ni,
35'Yubu tye ka lok laboŋo ŋec mo,
lokke pe oa ki i ryeko ma odonyo matut.'
36Kono gibedo ka temo Yubu nakanaka, kono ber,
pien en gamo lok macalo jo maraco.
37En lacerre, pud medde ameda i bal,
doŋo ciŋe i kinwu pi nywaro Lubaŋa,
dok nyayo lokke me yete."


Wel 33
Kit ma jo Icrael gukobo ki wotgi nia i Ejipt o kwede i Moab
1Jo Icrael yam guwoto kun gikobo ki wotgi kit man, i kare ma gua woko ki i lobo Ejipt ki bucagi kun Moses ki Aron gitelo wigi. 2Yam Moses obedo ka coyo nyiŋ kabedo acel acel i kare ma gua ki iye, macalo Rwot ociko, Nyiŋ kabedo ki kit ma gukobo ki wotgi en ene:
3Jo Icrael gua woko ki i Ramcec i nino dwe apar wiye abic me dwe mukwoŋo, i nino ma lubo nino madit me Kato (Paska), Gua gucito woko ki wayu kun jo Ejipt ducu gineno. 4Noŋo jo Ejipt gitye ka yiko litino kayogi ma onoŋo Rwot ogoyo oneko woko, ocobo kwede kop ma oŋolo i kom lubaŋa ducu pa jo Ejipt.
5Kit meno jo Icrael gua ki i Ramcec, gugony i Cukot. 6Gua ki i Cukot, gugony i Etam ma tye i dog tim. 7Gua ki i Etam, ci gulokke gudok cen i Piakirot ma yo tuŋ wokceŋ me Baal-jepon; ci gugony i nyim Migdol. 8Gua ki i Pi-akirot guwok gukato i dye nam, guo i tim. Guwoto wot me nino adek i dye tim me Etam, ci gugony i Mara. 9Gua ki i Mara, gubino i Elim. I Elim yam tye iye waŋ it apar wiye aryo, ki otit pyerabiro; ci gugony kunnu.
10Gua ki i Elim, gugony i ŋet Nam Makwar. 11Gua ki i ŋet Nam Makwar, gugony i tim Cin. 12Gua ki i tim Cin, gugony i Dopka. 13Gua ki i Dopka, gugony i Aluc. 14Gua ki i Aluc, gugony i Repidim ka ma pii amata pa dano obedo pe.
15Gua ki i Repidim gucito wa i te got Kor. Ka pud gitye i yo me cito kunnu gugony i kabedo magi: tim Cinai, 16Kibrot-atava, 17Kajerot, 18Ritma, 19Rimmon-perej, 20Libna, 21Rica, 22Keelata, 23got Ceper, 24Karada, 25Makelot 26Takat 27Tera 28Mitka 29Kacimona, 30Mocerot, 31Bene-jaa-kan, 32Kor-agidgad. 33Jotibata, 34Abrona, 35Ejion-geber, 36tim me Jin, en aye Kadec 37lacen gugony i te got Kor, i dog waŋ lobo me Edom.
38-Ajwaka Aron oito malo i wi got Kor kit ma Rwot ociko, ci oto woko kunnu, i mwaka me pyeraŋwenne nia ma jo Icrael gua ki i lobo Ejipt, i nino mukwoŋo me dwe me abic, 39onoŋo Aron doŋ tye ki mwaka me ditte miya acel ki pyeraryo wiye adek i kare ma en oto ki i wi got.
40-Ci kabaka me Arad, ma en Lakanaan ma bedo i Negeb i lobo owinyo pi bino pa jo Icrael.
41Ka gua ki i te got Kor gugony i kabedo magi: Jalmona, 42Punon, 43Obot, 44Iye-abarim ma i lobo Moab, 45Dibon-gad, 46Almon-Diblataim. 47Gua ki i Almon-diblataim gugony i dye godi Abarim, i nyim got Nebo. 48Gua ki kunnu, gugony i lobo aroo me Moab i ŋet Jordan ma cok ki Jeriko. 49Guguro kemagi i ŋet Jordan cakke i Bet-jecimot o kwede wa Abelcitim i bar aroo me Moab.
Lubaŋa ociko jo Icrael ma peya guŋolo Jordan
50I lobo aroo me Moab i ŋet Jordan ma cok ki Jeriko Rwot owaco bot Moses ni, 51"Cik jo Icrael ni, Ka wuŋolo kulu Jordan wukato i lobo Kanaan, 52ci wubiryemo jo ma gibedo i lobo meno woko ducu ki i nyimwu; wubibalo got megi ducu ma gigoro cal i komgi, ki cal jogigi me nyonyo ma giliyo aliya, dok wubimuko waŋ jogigi ma i wi godi. 53Wubicamo lobo-nu, wubibedo iye, pien atyeko miyo botwu ni obed mewu. 54-Wubilimo lobo me aleyawu kun gipoko ki bolo kwir ma lubo kit ma doggolawu tye kwede, Wubimiyo dul lobo malac bot kaka maditone ki dul lobo manok bot kaka matino. Ka ma kwir opoto iye i kom dano mo, en aye bedo mere; wubilimo lobo me aleyawu kun lubo kaka pa kwarowu. 55Ento ka pe wuryemo jo ma gibedo i lobo-nu woko ki i nyimwu, ci gin jo meno ma wuwekogi gudoŋŋi gibibedo macalo atero mabit me cobo waŋwu ki okuto me cobo lakŋetwu, ci gibiyelowu i lobo ka ma wubibedo iye-ni. 56Ci abitimo i komwu kit ma onoŋo atamo ni abitimo i komgi."


Ejekiel 25
Lok i kom: jo Ammon
1-Rwot oloko kweda. 2Owacci, "Wod pa dano, nen piny yo tuŋ bot jo Ammon, ci it it lok i komgi. 3Wac bot jo Ammon ni. Wuwiny lok pa Rwot Lubaŋa: Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, Pien wun doŋ wuwacci, 'Iyoya!' i kom kabedona maleŋ i kare ma doŋ gipyedo woko, ki i kom lobo Icrael i kare ma doŋ gijwero woko odon obur, ki i kom jo Juda i kare ma giterogi woko i opii, 4pi meno an doŋ abemiyowu woko bot jo ma gitye yo tuŋ wokceŋ me bedo ginaleyagi. Gibigero gonygi i kinwu, dok gibiyubo kabedogi i dyewu. Gibicamo camwu ci gibimato cakwu bene. 5Abimiyo Raba bedo ka cam pa kinaga, ki gaŋi pa jo Ammon abiloko doko dwol ka ma romi ki dyegi gibibedo iye, Man bimiyo wuŋeyo ni an aye a Rwot. 6Rwot Lubaŋa doŋ owaco kuman ni, Pien doŋ wudoŋo ciŋwu dok wubedo ka nyono tyenwu matek i ŋom kun cwinywu obedo yom ki tim maraco ducu ma tye i iwu i kom lobo Icrael, 7pi meno, nen, abiryeyo ciŋa woko i komwu, ci abimiyowu woko bot lurok me bedo ginayaka botgi. Abityekowu woko liweŋ ki i kin jo ducu ma bedo i wi lobo, abimiyo wuto woko ki i wi lobo ducu; abinekowu woko. Man bimiyo wuŋeyo ni an aye a Rwot."
Lok i kom jo Moab
8-Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, "Jo Moab onoŋo yam guwacci, Nen, jo Juda doŋ gicalo jo me rok mukene-gu ducu. 9Pi meno abimiyo lweny poto i gaŋi murumo Moab ma gikuro waŋ lobo pa jo Moab-ni, kadi wa ki deyo me lobo Moab ma en aye Bet-jecimot, Baal-meon, ki Kiriataim. 10Abimiyo lobogi woko, kacel ki jo Ammon, bot jo ma tye wokceŋ me bedo megi, wek pe doŋ gipo i kome matwal i kin lurok. 11Dok bene abiŋolo kop i kom jo Moab. Man bimiyo giŋeyo ni an aye a Rwot."
Lok i kom jo Edom
12-Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, "Kit macalo jo Edom gutimo tim me culo kwor i kom jo Juda mumiyo gutiŋo bal alii madit twatwal me culo kwor i komgi, 13pi meno omiyo Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, Abiryeyo ciŋa alwenyo i kom jo Edom, abineko dano ducu kacel ki lee ma gibedo i lobo Edom. Abimiyo lobogi doŋ doko obur; nia i Teman nio kwede wa i Dedan jone ducu gibinekogi ki pala lucwan. 14Abimiyo jona jo Icrael culo kwor i kom jo Edom ma kakara, ci gibitiyo i Edom kit meno kun jo Edom giwinyo arem me kinigana ki akemona mager-ri. Ci jo Edom doŋ biŋeyo kwor ma aculo i komgi," man Rwot Lubaŋa ma owaco.
Lok i kom jo Piliciti
15-Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, "Kit macalo jo Piliciti gutimo tim me culo kwor dok bene guculo kwor ki raccwiny me neko nek ma kelo mone ma pe gik; 16pi meno Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, Nen, abiryeyo ciŋa alwenyo i kom jo Piliciti, abijwero jo Ceret ki lobo mukene ma tye i dog nam-gu woko. 17Abiculo kwor madit i komgi kun apwodogi ki akemo madwoŋ twatwal Man bimiyo giŋeyo ni an aye a Rwot, ka doŋ aculo kworra i komgi."


Jabuli 140
Lega pi gwoko dano ki i kom jo ma lulweny
1Ai Rwot; lara ki bot jo maraco,
gwoka bene ki i kom jo ma gin lutim bwami,
2ma giyubo lok maraco ki i cwinygi,
ci gitugo lweny teretere-ni.
3-Doggi bit calo lak twol-madoŋo,
lok ma giloko obedo calo kwir pa twolororo.
4Ai Rwot, gwoka ki i ciŋ jo maraco;
gwoka ki i kom jo ma gin lutim bwami,
ma doŋ gupiro lok me dwalo tyena wek apoti.
5Jo ma nyatte guciko owicgi gukano woko pira,
guciko obwo ki tol kun gimito maka kwede;
i ŋet yo ducu noŋo guciko obwo tye ka kura akura.
6Awaco bot Rwot ni, "In Lubaŋana."
Winy legana me bako dog, ai Rwot!
7Ai Rwot Lubaŋana, lalarra matek,
igwoka maber i kare me lweny.
8Ai Rwot, pe myero imi bot jo maraco gin ma gimito;
pe iwek tim maraco ma gupiro-ni ocobbe.
9Pe iwek lukworra guloya woko,
wek tim aranyi ma gimito timone odok i komgi.
10Wek lodi mac ocorre i komgi owaŋgi woko;
wek gi bolgi i bur matut, pe dok gunoŋ yo me katti woko!
11Wek jo ma giloko lok gobagoba me balo nyiŋ luwotgi pe gubed i lobo;
wek gin marac omak gin lutim bwami ci ityekgi woko.
12Aŋeyo ni Rwot pido pilucan,
dok ŋolo kop kakare pi jo ma piny obwoyogi.
13Adada jo ma kitgi atir bimiyo pwoc boti;
ki jo ma cwinygi atir gibibedo i nyimi.


Jeremia 49:1
Kop ma Rwot oŋolo i kom jo Ammon
1Man aye lok ma Rwot owaco ma okemo jo Ammon ni, "Jo Icrael gitye kwene? Pe gitye ki laleyo mo ma, myero ocun i kom lobogi? Piŋo guweko jo ma giworo Milkom gukwanyo dul ma i kaka pa Gad dok gubedo iye kunnu?


Nia 22
Cik mapatpat ma mako culo waŋ jami
1"Ka ŋatti mo akwalo twon mo nyo romo mo, ce oneko woko nyo ocato woko, ci biculo twoni abic pi twon acel, ki romi aŋwen pi romo acel, En biculo waŋe; ka gire mo pe, ci gibicate woko, wek gicul kwede lim ma ekwalo. 2-4Ka lim makwo ma gikwalo ginoŋo bot lakwalone makwo, kadi bed twon nyo kana nyo romo, ci biculo ma dodo kiryo.
"Ka lakwo ginoŋo ka turo ot, ce gigoyo gineko woko, ci pe gibiculo remo pa lato; ento ka ce ginoŋe iye ma ceŋ doŋ otuc, ci gibiculo kwor pi remone.
5"Ka ŋatti mo omiyo limme makwo gucamo poto cam nyo poto olok, nyo owekogi ocodo tol, ci gucamo poto pa dano mo, ci en biculone ki mere mabecone ma i potone ki i poto olokke.
6"Ka mac ocako waŋ ce ogamo okuto, ci owaŋo kal ma giduro nyo kal ma peya gikayo, nyo owaao poto ducu otyeko woko, ci lacwiny mac biculone ducu.
7"Ka ŋatti mo omiyo lim me akana bot lawote, nyo jami me agwoka, ka gikwalo woko ki i ot pa dano meno, ka dok lakwo meno ginoŋo, ci biculo ma dodo kiryo. 8Ka pe ginoŋo lakwo, ci won ot bicito cok bot Lubaŋa, pi nyuto ka en kikome aye oketo ciŋe i kom jami pa lawote, nyo pe.
9"Ka bal mo opoto, kadi bed pi twon, pi romo, pi boŋo, nyo pi kit gin mo murwenyo ka ŋat acel mo otuco ni, 'Man aye en,' ci kop ma i kin jo meno gibiketo i nyim Lubaŋa; ŋat ma Lubaŋa oŋolo kop oloye biculo lawote lim ma dodo kiryo.
10"Ka ŋatti mo omiyo kana nyo twon nyo romo nyo lee mo me akana bot lawote, ce oto woko nyo gigoyo nyo giryemo orwenyo woko, ma ŋatti mo pe oneno, 11ci en bikwoŋ ki nyiŋ Rwot, wek ginen ka pe en kikome aye oketo ciŋe i kom jami pa lawote; rwode myero oye kwon meno, en pe biculone. 12Ento ka gikwalo ki bote, ci en biculo rwode. 13Ka ŋuu aye om wodo, ci en okel gin me moko lokke; ci en pe biculo gin ma ŋuu aye omwodo.
14"Ka ŋatti mo oomo lim makwo bot lawote, ce gigoyo nyo oto woko, ma rwode pe tye, ci myero ocul waŋe atir. 15Ka onoŋo rwode bene tye, ci pe biculo waŋe: ka yam obino pi awak, ci cul me awak biromo.
Cik mapapat ma mako kit ki dini
16-"Ka ŋatti mo obito nyako mo ma peya oŋeyo co, ma pe gitoŋo keny i kome, ce obedo kwede, ci myero okol lim me keny me nyome, ci oter obed dakone. 17Ka wonne okwero woko matek pi nyare, ci en biculo wei lim ma romo nyomo nyako ma peya oŋeyo co.
18-"Pe iwek dako ma latal obed makwo.
19-"Ŋat ma obuto ki lee ce ginek woko.
20-"Ŋat ma otumo gitum bot lubaŋa mo, ma pe bot Rwot, gibidyere woko me aneka.
21-"Pe itim labedo ma bedo i kinwu marac, nyo pe iune bene, pien yam wun bene wubedo lubedo i lobo Ejipt. 22Pe wuket giŋi kom daa-to mo nyo latin kic mo. 23Ka iketo giŋi komgi, ce gukok bota, ci abiwinyo kokogi ada. 24Akemo bimaka matek, ci abinekowu ki pala lucwan, ci monwu bene gibidoko mon-to ki litinowu bene gibidoko litino kic.
25-"Ka imiyo danona mo ma bedo i kinwu omako limmi ma en lacan, pe ibed kwede macalo labanyani, dok pe ipeny magoba mo ki bote. 26-Ka lawoti ojeŋo boŋone boti, ci ber idwokke ma ceŋ peya opoto; 27pien giumme eno keken, boŋo ma umo kome; en dok bibuto ki gin aŋo? Ka en okok bota, ci abiwinyo, pien an lakica.
28-"Pe iyet Lubaŋa, nyo pe icen ladit ma loyo wun lwak.
29"Pe igalle ki tyero jami ma ikayo opoŋo deroni kacel ki yino ki mooni bene.
"Ibityero litino awobe kayo, imiyogi bota. 30Ibikelo twoni meri ki nyogi romi bene kit meno, Gubed ki megigi nino abiro, ka ibimiyogi bota i kom nino me aborone.
31-"Wubibedo jo maleŋ ma gikwerogi pira: pienno pe wucam riŋo ma ŋuu omwodo i t im; wubol woko ki gwogi.


2 Tekwaro 14
Loc pa Aca
(1 Luker 15.9-12)
1Abija oywe kacel ki kwarine, ci giyike i gaŋ kal pa Daudi; wode Aca aye oleyo ka tyene. I karene lobo oywe mot ki kuc pi mwaka apar. 2Aca yam obedo ka tiyo gin maber dok ma nen atir i wan Rwot Lubaŋane. 3En okwanyo keno tyer ki waŋ jogi ma i wi godi pa lurok woko, omuko wir jogigi bene, ka dok otoŋo yadi ma gicomo pi woro lok ma dako ma gilwoŋo Acera ducu oreto woko piny, 4ka dok ociko jo Juda ni gubin bot Rwot, ma Lubaŋa pa kwarigi, dok gugwok cikke ki gin ma en ociko. 5En bene yam omuko waŋ jogi ma i gaŋi ducu ma i Juda, okwanyo keno tyer me waŋo odok eceta ducu, Ker okwe mot i karene. 6Ogero gaŋi ma girumo ki cel gogo i Juda, pien lobo onoŋo okwe mot. Pe obedo ki lweny i lwak mwaka-nu ducu, pien Rwot omiyo kuc. 7En owaco bot jo Juda ni, "Wageru gaŋi magi, warumogi woko ki cel ma wagero i kome odi matego ma ocudo malo, waket bene doggola iye ma gicego ki rii; lobo doŋ pud mewa, pien wabedo ka bino bot Rwot Lubaŋawa, wabedo ka bino bote ci en omiyowa kuc i kabedo ducu." Gugedo dok gubedo ki lonyo madwoŋ. 8Aca obedo ki lumony ma gua ki i Juda ma giromo alip miya adek, ma gitye ki kwodi ki toŋi, ki lumony ma gua ki i Benjamin ma giromo alip miya aryo ki pyeraboro ma gutiŋo kwodi, ma gin bene lucel atum; gin ducu twoni oteka lweny ma gitego.
9Jera ma Laetiopia obino ka lweny i komgi ki mony ma romo jo milion acel ki gadigadi miya adek; gubino guo cok ki Mareca. 10Ci Aca ocito ka rwatte kwede, kun monygi oryeyo i nota Jepata i Mareca. 11Aca okok bot Rwot Lubaŋane ni, "Ai Rwot, pe tye lakony mo macalo in, ma koriyo jo magoro ka lweny i kom jo matego, Konywa, ai Rwot Lubaŋawa, pien wageno in, wabino ka lweny i kom lwak man madwoŋ-ŋi pi nyiŋi. Ai Rwot, in aye Lubaŋawa; pe iye dano mo oloyi." 12Kit meno omiyo Rwot oryemo jo Etiopia woko ki i nyim Aca ki i nyim jo Juda, omiyo jo Etiopia guriŋo woko. 13Aca ki monnye guryemo korgi nio wa i Gerar, ci guneko jo Etiopia matek ma dano mo acel pe obwot makwo; pien guket woko ata ki i nyim Rwot ki monnye. Jo Juda gutiŋo lwak jami madwoŋ ma guyako gucito kwede. 14Guturo gaŋi ducu ma gurumo Gerar, pien Rwot omiyo lworo opoto i komgi. Guyako gaŋi ducu, pien onoŋo jami me ayaka dwoŋ i igi twatwal. 15Guputo kema pa jo ma yam wegi dyaŋi, guyako romi madwoŋ twatwal ki kinaga-gu, Gudok kwede cen i Jerucalem.


Nwoyo Cik 13
1"Ka ce lanebi mo onen i kinwu, nyo lalek lek mo, miyo wu lanyut nyo taŋo mo, 2ka ce lanyut nyo taŋo ma otitti pire-ni otimme kakare, ce en owacci, 'Wek doŋ walub kor lubaŋa mukene,' ma yam pe iŋeyo, 'wacak worogi,' 3pe iwiny dog lanebi meno, lalek meno; pien noŋo Rwot Lubaŋawu tye ka temo cwinywu wek eŋe ka wumaro Rwot Lubaŋawu ki cwinywu ducu ki tipowu ducu. 4Wulub kor Rwot Lubaŋawu kun wulworo en dok wugwoko cikke ducu; wuwor doge, wuti bote kun wucuŋ i kome matek. 5Ento nyo lalek meno wubineko woko, pien opwonyo dano ki jemo i kom Rwot Lubaŋawu, ma yam okwanyowu woko ki i lobo Ejipt, okokowu ki i ot me opii, ci en bimiyo wuweko yo ma yam Rwot Lubaŋawu ociko ni wulubi. Kit meno miyo wubijwero gin marac woko ki i kinwu.
6"Ka ce omeru mo ma wod pa meni, nyo wodi, nyo nyari, nyo damaroni kikome, nyo laremi ma imaro ki kwoni ducu, obiti i muŋ kun wacci, 'Wek wacit ka woro lubaŋa mogo mukene,' ma noŋo in kikomi nyo kwarowu yam pe guŋeyo, 7lubaŋa pa rok ma gurumowu dyere-ni, kadi ma gitye ka ma cok kwedwu nyo gitye ka mabor, nia i agikki lobo tuŋ cel cito kwede i agikkine tuŋ cel, 8pe iye doge, pe iwiny lokke, pe kica omaki i kome, pe imuŋ lokke; 9ento ibineke woko. Ciŋi aye bikwoŋo poto i kome me neke, lacen ciŋ lwak ducu bipoto i kome. 10Ibicele ki got ineko woko, pien obedo ka yenyo yo me kwanyi woko ki bot Rwot Lubaŋawu ma yam okwanyowu woko ki i lobo Ejipt, ki i ot me opii. 11Ci jo Icrael ducu gibiwinyo pire, ci gibilworo, miyo pe gibinwoyo timo bal marac macalo meno i kinwu.
12"Gwok nyo i gaŋ mo ma Rwot Lubaŋawu bimiyowu me bedo iye wubiwinyo ni 13jo mogo ma kitgi raco, ma gin jowu kikome, guywayo tam pa jo ma bedo i gaŋ meno kun giwacci, 'Wubin wacitu ka woro lubaŋa mukene,' ma yam pe wuŋeyo. 14Myero wupeny lokke kun wuyenyo tere motmot; ka ce onen ni lokke otimme ada, ma gimoko ni lok me kwer macalo meno otimme i kinwu, 15ci wubineko jo ma gibedo i gaŋ meno woko ki pala lucwan, wujwerogi woko ducu liweŋ, Jo ducu ma tye iye, ki lim makwo bene ma tye iye, myero gutum woko ki pala lucwan. 16Wubicoko jami ma wuyako-ni ducu, wugurogi i dyekal ka maleŋ, ci wubiwaŋo gaŋ meno ki jami ducu ma tye iye woko ki mac, obed gitum ma giwaŋo ducu ki berre bot Rwot Lubaŋawu. Bibedo wi odur matwal; pe dok gibigero iye gaŋ mo. 17Gin mo ma gidyero bot Rwot pe wubiweko doŋ i ciŋwu, wek Rwot okwany kinigane mager twatwal-li woko. Bitimowu kica kun nyuto cwiny me kica i komwu, ci miyo wunya mapol kit ma yam okwoŋo kwede bot kwarowu-ni, 18ka ce wuworo dog Rwot Lubaŋawu, wumako cikke ducu ma acikowu kwede tin-ni dok wutiyo gin ma nen atir i waŋe.


Yocwa 11
Jo Icrael guloyo Jabin ki jo muribbe kwede
1Ka Jabin kabaka me Kajor owinyo pire, ci ocwalo kwena bot Jobab kabaka me Madon, ki bot kabaka me Cimron ki kabaka me Akicap, 2ki bot luker ma gitye yo tuŋ acam i lobo godi, ki i Araba i ŋet nam me Kinerot yo tun acuc, ki i lobo ma i pwor, ki i Napot-dor ma yo tun potoceŋ, 3bot jo Kanaan ma yo tun wokceŋ ki tun potoceŋ, ki bot jo Amor, jo Kit, jo Perej, jo Jebuc ma i lobo godi, ki jo Kiv ma i te got Kermon i lobo Mijpa. 4Luker meno ducu gubino ki buca monygi ducu, mony madwoŋ ma welgi rom ki kweyo me dog nam, ki lwak aguragura ki gadigadi lweny mapol. 5Gutoro monygi ducu kacel, ci gubino gugony kacel i ŋet pii me Merom pi lweny i kom jo Icrael.
6Rwot owaco bot Yocwa ni, "Pe lworo omaki i komgi, pien diki ca onyoo noŋo doŋ amiyogi i ciŋ-jo Icrael, noŋo doŋ gunekogi woko ducu. Wubitoŋo odoŋ aguraguragi ducu, wuwaŋo gadigadi lwenygi woko ki mac." 7Yocwa ocito opoto i komgi atura ki lwak monnye ducu ki i ŋet pii me Merom, olwenyo kwedgi. 8Ci Rwot omiyogi i ciŋjo Icrael, gulwenyo i komgi matek, guryemo korgi o kwede wa i Cidon Maditte ki i Micrepot-maim, yo tun potoceŋ ki wa i nota me Mijpe yo tuŋ wokceŋ kun ginekogi waŋ ma acel mo pe guweko obwot. 9Yocwa otimogi kit ma nene Rwot ocike kwede; otoŋo odoŋ aguraguragi ducu, owaŋo gadigadi lwenygi woko awaŋa.
10Ka man otum, Yocwa odok cen ka mako Kajor, oneko kabakane ki pala lucwan. I kare ca onoŋo Kajor aye gaŋ madit ma loyo lwak ker meno ducu. 11Jo Icrael guneko jo ma onoŋo gitye iye ducu ki pala lucwan, gujwerogi woko liweŋ, pe guweko gin mo makwo obwot; ci guwaŋo Kajor woko. 12Kit meno Yocwa omako luker meno ducu, ki gaŋigi, onekogi woko ki pala lucwan, omedo ki jwerogi woko liweŋ macalo gin ma gidyero bot Rwot, kit ma Moses latic pa Rwot onoŋo ocike kwede-ni. 13Ento jo Icrael pe guwaŋo gaŋi ma gigero i wi lobo ma gitoro malo macalo got-ti, kono Kajor keken aye Yocwa owaŋo woko. 14Jo Icrael guyako gaŋi meno ducu, gutero lim makwo ki jami ma guyako obedo megi; ento guneko dano woko ducu ki pala lucwan nio ka gutyekogi woko ducu, pe guweko gin mo makwo obwot. 15Kit macalo Rwot yam ociko ki laticce Moses, Moses bene ociko ki Yocwa kit meno, ci Yocwa oketo i tic; otiyo gin ducu ma yam Rwot ociko ki Moses, pe oweko cik mo odoŋ ma pe ocobo kakare.
16Yocwa omako lobo meno ducu kit meno, lobo godigodi, ki Negeb ducu, lobo Gocen, pwor got. Araba ki lobo godi me Icrael ki lobo pwor-gu ma i ŋete, 17cakke wa i kom got Kalak ka ma lobo otiŋŋe odok kwede tuŋ Ceir, o wa i Baal-gad ma i nota Lebanon ma i te got Kermon. Omako lukergi ducu, onekogi woko. 18Yocwa obedo ka lweny ki luker meno pi kare malac. 19Pe tye gaŋ mo ma oyubo lok me kuc ki jo Icrael, kono nyo jo Kiv ma gibedo i Gibeon keken; gaŋi ducu gumakogi ki lweny, 20-pien Rwot aye obedo ka miyo cwinygi obedo tek wek gubin ka lweny i kom jo Icrael ka wek gujwergi woko liweŋ ma pe kica mako dano mo i komgi, ento ginekgi woko, mo pe odoŋ, kit ma yam Rwot ociko ki Moses.
21I kare meno bene Yocwa ocito ka jwero jo Anak woko ki i lobo godi; ojwerogi ki i Kebron, Debir ki Anab, i lobo godi me Juda ki me Icrael; ojwerogi woko liweŋ kacel ki gaŋigi ducu. 22Pe guweko jo Anak mo obwot, ki i lobo pa jo Icrael; kono nyo i Gaja keken ki i Gat ki i Acidod, kunnu aye jo Anak mogo gudoŋ iye. 23Yocwa omako lobo ducu kit meno, kit macalo yam Rwot oloko bot Moses; lacen omiyo bot jo Icrael me bedo ginaleyagi i kakagi, ma lubo kit ma kwir omakogi kwede, ci lobo doŋ ocako ywe, lweny doŋ obedo pe.


Kwan lapeny ma kiketo namba i acakkine dok kicoyo ki coc ma kikwoto, wek ikony rwod ot me keto tamme i lok ma pire tek.
Kwan paragraf ma lubo.
Kwan ginacoya ma kicoyo ki coc ma obuto abuta, ci ipeny lapeny ki diro wek ikony rwod ot me niang kit ma Ginacoya magi gamo kwede lapeny ma kiketo namba i acakkine.
Ka paragraf mukene tye i te lapeny meno, nwo yo me 2 ki 3. Ka itye ki vidio me jw.org ma rwatte ki lapeny meno, iromo tuko vidio meno i cawa me nyamo lokwu.
I agikkine, peny rwod ot me gamo lapeny ma kicoyo ki coc ma kikwoto, wek inge ka en oniang maber.
Tika imito kwano lok man i leb %%?
Kit me Kwan ki Lutino Kwan Kun Watiyo ki Brocuwa me Kwena Maber


Luŋolkop 4
Debora ki Barak guloyo Cicera
1Jo Icrael dok gutimo gin ma nen marac i waŋ Rwot ma Ekud doŋ oto woko, 2ci Rwot omiyogi i ciŋ Jabin kabaka mo pa jo Kanaan ma yam obedo ka loc i Kajor. Lawimonnye nyiŋe Cicera, ma bedo i Karocet pa Lurok. 3Jo Icrael dok gukok bot Rwot ni okonygi, pien onoŋo Jabin tye ki gadigadi lweny me nyonyo miya aboŋwen, ci obedo ka uno jo Icrael matek pi mwaka pyeraryo.
4I kare meno Debora, lanebi ma dako ma cware Lapidot, aye obedo laŋolkop pa jo Icrael. 5En bedo i te otit pa Debora, ma tye i kin Rama ki Betel ma i lobo godi me Epraim, ci jo Icrael gibino bote wek en oŋol kopgi. 6Debora ocwalo kwena, olwoŋo Barak wod pa Abinoam ki i Kedec i lobo pa jo Naputali, owacce ni, "Rwot Lubaŋa pa Icrael ociko in ni, 'Cit icok joni i wi got Tabor kun ikwanyo jo alip apar ki i kaka pa Naputali ki kaka pa Jabulon. 7Abiywayo Cicera, lawimony pa Jabin, akelo ka romo kwedi i dog kulu Kicon kacel ki gadigadi lwennye ki buca monynye ducu, ci abimiye i ciŋi.' " 8Barak owaco bot Debora ni, "Ka in aye ibicito kweda, ci abicito; ento ka in pe ibicito kweda, an pe abicito." 9Debora ogamo ni, "An abicito kwedi ada; ento wot ma icito iye-ni deyone pe bibedo meri, pien Rwot bimiyo Cicera i cin dako." Ci Debora oa, owoto ki Barak wa i Kedec. 10Barak olwoŋo jo Jabulon ki jo Naputali ki i Kedec, ci jo alip apar gucito bote gulubo kore; ki Debora bene ocito kacel kwedgi.
11I kare meno onoŋo Keber ma jo Keni opokke woko ki bot jo Keni mukene-ni ma gin likwayo pa Kobab ma jo pa oc Moses, ci onoŋo oguro kemane ka mabor i ŋet yat kworo ma i Jaananim, ma cok ki Kedec.
12Ka gitito bot Cicera ni Barak wod pa Abinoam ocito i got Tabor, 13ci Cicera olwoŋo wegi gadigadi nyonyone ducu ma giromo miya aboŋwen, ki jo ducu ma gitye bote, ni gua ki i Karocet pa Lurok gubin i kulu Kicon. 14Debora owaco bot Barak ni, "A malo, pien tin aye nino ma Rwot omiyo iye Cicera i ciŋi. Rwot aye bitelo nyimi." Kit meno Barak ocako lor piny ki i wi got Tabor kacel ki dano alip apar ma gilubo kore. 15Ci Rwot obwaŋo kom Cicera ki wegi gadigadine ducu, kacel ki monnye ducu i nyim Barak, ci guto ki pala lucwan. Ento Cicera opye woko piny ki i gadigadine, oriŋo woko ki tyene. 16Barak olubo kor gadigadi ki monygi o wa i Karocet pa Lurok; mony pa Cicera ginekogi woko ducu ki pala lucwan, pe dano acel mo odoŋ.
17Cicera oriŋo ki tyene nio wa i kema pa Yayeri, dako pa Keber ma jo Keni; pien yam onoŋo kuc tye i kin Jabin kabaka me Kajor ki jo me ot pa Keber ma Lakeni. 18Yayeri okatti woko ka jolo wiye ci owaco bote ni, "Lokke idwog kany, laditta, pe ilwor." Kit meno omiyo Cicera odok bote wa i kemane, ci dako oume woko ki boŋo. 19Cicera owaco bote ni, "Koŋ imiya pii mo manok me amata, pien orwo pii tye ka neka." Dako oyabo dog opiru cak, omiyo en omato, ka dok oume woko. 20Ka Cicera dok owaco bote ni, "Cun i doggola kema. Ka ŋat mo obino ce openyi ni, 'Ŋatti mo tye kany?' wacci, 'Pe.' " 21Ento Yayeri dako pa Keber okwanyo loc lagur kema, ka dok omako nyol i ciŋe, ocito bote mot, oguro loc i tur nyime tuŋcel, nio ka otuc pil wa i nom, pien onoŋo onino matek pi olo. Kit meno omiyo oto. 22Ci nen, ka Barak obedo ka lubo kor Cicera. Yayeri ocito woko ka jolo wiye ci owacci, "Bin, wek anyutt i dano ma it ye ka yenyone-ni." Odonyo i kemane, ci onoŋo Cicera oto woko, obuto piny kenyo kun loc ocuŋ i tur nyime.
23Kit meno Lubaŋa otayo Jabin kabaka me Kanaan ki i nyim jo Icrael i nino meno, 24ci jo Icrael gumedde ki diyo Jabin kabaka me Kanaan matek nio ka gutyeke woko.


2 Tekwaro 30
Kwero nino madito me Kato (Paska)
1Kejekia ocwalo kwena bot jo Icrael ducu ki jo Juda, ka dok ocoyo waraga ocwalo bot jo Epraim ki Manace, ma tito botgi ni myero gubin i ot pa Rwot ma tye i Jerucalem, ka kwero nino madito me Kato (Paska) bot Lubaŋa pa Icrael. 2-Onoŋo kabaka ki rwodine kacel ki jo ducu ma obedo i cokke i Jerucalem gutyeko moko tam me kwero nino madito me Kato (Paska) i dwe me aryo; 3pien pe onoŋo gitwero kwero nino man i karene kikome pien ajwagi mapol onoŋo pud peya gulonnye kekengi, ki lwak bene pe gucokke i Jerucalem. 4Yub meno onen atir twatwal i waŋ kabaka kacel ki lwak ducu me gubedo i cokke. 5Ci giciko kwede pi yweko lok man wek orom i lobo Icrael ducu cakke ki i Beer-ceba nio kwede i Dan, kun gitito ni lwak myero gubin ka kwero nino madito me Kato (Paska) bot Rwot Lubaŋa pa Icrael, i Jerucalem; pien lwak mapol onoŋo pe gubedo ka kwero nino man kit macalo giciko kwede. 6Kit meno lukwena gutero waraga pa kabaka ki rwodine guwoto i lobo Icrael ki Juda ducu macalo kabaka ociko, kun giwaco ni, "Wun lwak me Icrael, wudwog cen bot Rwot, Lubaŋa pa Abraim, pa Icaka ki pa Icrael, wek en odwog bot jo mudoŋ i kinwu ma gubwot ki i cin luker me Aciria. 7Pe wubed macalo kwariwu ki utmegiwu, ma guŋayo waŋ Rwot Lubaŋa pa kwarigi-ni, pi meno Lubaŋa omiyo lobogi odoko obur kit macalo wutye ka nenone. 8Pe wubed ma ŋutwu nwaŋ kombeddi macalo yam kwariwu gubedo kwede, ento wun wumi kwowu bot Rwot, wubin i kabedo man maleŋ ma en otyeko lonyo matwal, kun wutiyo bot Rwot Lubaŋawu, wek kinigane mager-ri oa woko ki i komwu. 9Ka ce wulokke wudwogo cen bot Rwot, ci kica bimako jo ma guyako utmegiwu ki litinowu, ci gibiye gidwogo i lobo man. Myero wuŋe Rwot Lubaŋa en ber dok lakica, ma pe bi loko waŋe ki i komwu, ka wulokke wudwogo cen bote."
10Kit meno lukwena gucako wot i gaŋ ki gaŋ ma i lobo Epraim ki Manace, dok gumedde ki wotgi nio wa i lobo Jebulun, ento dano gibedo ka nyerogi kun gicayogi dok ginalogi. 11Jo manok keken ma i lobo pa Acer, pa Manace ki Jebulun aye gumwolle kengi gubino i Jerucalem. 12Lubaŋa oketo ciŋe i kom jo Juda omiyo gubedo ki cwiny acel kun gitiyo gin ma kabaka ki rwodine onoŋo guciko pire ma gulubo lok pa Rwot.
13Lwak jo mapol gucokke kacel gubino i Jerucalem i cokke madit twatwal ka kwero nino madito me Mugati ma Tobi Pe Iye i dwe me aryo. 14Ka gucako tic ci gumuko keno tyer ducu ma yam tye i Jerucalem, ka dok gumuko keno tyer ducu ka ma giwaŋo iye odok eceta gutero gubolo woko i laora kulu Kidron. 15Ci guneko latin romo me Kato (Paska) i nino dwe apar wiye aŋwen me dwe me aryo. Man omiyo lewic omako ajwagi ki Lulevi, oweko gucako lonnye kengi, ka doŋ gukelo gitum awaŋa i ot pa Rwot. 16Gucako mako dog ticgi kit me kare ducu kun gilubo cik pa Moses ma en dano pa Lubaŋa, Ajwagi ticgi obedo me coro remo ma gigamo ki i ciŋ Lulevi. 17Onoŋo tye jo mapol i cokke ma pe gulonnye kengi; pi meno omiyo Lulevi guneko latin romo me Kato (Paska) pi ŋat acel acel ma pe olonnye, wek obed leŋ pi Rwot. 18Jo mapol i kom lwak onoŋo gua ki i lobo Epraim, Manace, Icakar ki Jebulun, ma pud peya gulonnye kengi, ento gubedo ka camo karama me Kato (Paska) i yo mu kene mapat ki ma giciko con. Kadi bed kumeno, Kejekia olego pigi, kun wacci, "In Rwot maber tim kica ki dano acel acel 19ma oketo cwinye ka bino bot Lubaŋa, Rwot Lubaŋa pa kwarine, kadi bed pe ogwoko cik me kabedo maleŋ ma mako lok kom lonnye." 20Rwot owinyo dog Kejekia, ci ocaŋo lwak. 21Ci jo Icrael ducu ma onoŋo gitye i Jerucalem i kare meno gucako kwero nino madito me Mugati ma Tobi Pe Iye ki yomcwiny madwoŋ pi nino abiro; kun Lulevi ki ajwagi gubedo ka pako Rwot nino ki nino, ma giwero wer bot Rwot ki tekgi ducu. 22Kejekia oloko lok me cuko cwiny bot Lulevi ducu ma gunyuto diro maber i tic pa Rwot. Kit meno lwak gubedo ka cam me kwero nino madito pi nino abiro, kun gityero gityer lakwecwiny-gu, ma gimiyo pwoc bot Lubaŋa pa kwarigi.
23Lacen lwak ducu ma gucokke guye lawaŋacel me medde ki kwero nino madito pi nino abiro mukene; ci gumedde kwede kit meno ki yomcwiny madwoŋ pi nino abiro mukene. 24Onoŋo Kejekia kabaka me Juda omiyo twoni alip acel ki romi alip abiro bot lwak ma gucokke pi gityer. Ka dok rwodine bene gumiyo twoni alip acel ki romi alip apar bot lwak ma gucokke. Omiyo ajwagi mapol gulonnye kengi. 25Lwak jo Juda ducu ma i cokke, kacel ki ajwagi ki Lulevi, medo ki jo ma i cokke ma gua ki i lobo Icrael, kadi wa lubedo ma gua ki i lobo Icrael, kacel ki jo ma gin lubedo ma gibedo i Juda, ducu gubedo ki yomcwiny madit. 26Kit meno lwak gubedo ki yomcwiny madit i Jerucalem, pien nia wa i kare pa Solomon ma wod pa Daudi kabaka me Icrael onoŋo gin macalo man kulu pe onen i Jerucalem. 27Lacen ajwagi ki Lulevi gua malo gucuŋ ci gumiyo gum ki lwak, Lubaŋa owinyo dwangi, dok legagi bene oo bote i kabedone maleŋ ma i polo.


Carolok 2
1Latinna, ka ce iketo lokka i cwinyi,
ma igwoko bene cikka i tammi,
2kun itero iti ka winyo lok me ryeko,
iketo cwinyi bene me niaŋ,
3iyo, kok pi gin ma ineno ki i cwinyi,
dok ikok ki dwan maloŋo pi niaŋ.
4Ka ce iyenyo macalo iyenyo lim,
kun iyenyo bene macalo it ye ka yenyo lonyo ma gikano;
5ka itimo meno, ci ibiniaŋ i kit me lworo Rwot
dok ibibedo ki ŋec i kom Lubaŋa.
6Rwot aye ma miyo ryeko;
ŋec ki niaŋ bene gia hote.
7En kano ryeko maber twatwal pi jo ma cwinygi atir;
en kwot ma gwoko jo ma cwinygi leŋ,
8dok gwoko jo ma giŋolo kop atir,
gwoko bene jo ma gumiyo kwogi bote.
9Ibiniaŋ gin ma tye atir ki ŋolo kop ma atir,
ci ibilubo yo ma tye atir keken;
10pi meno cwinyi bipoŋ ki ryeko,
ki ŋec ma ibilimo bimiyo ibedo ki yomcwiny.
11Tut cwinyi bigwoki, niaŋ maberri bikuri;
12bilari ki i yo me gin marac,
dok bilari ki i ciŋ dano ma gikelo ayelayela, pi lok ma giwaco.
13Gin jo ma gibwoto bedo ki kwo ma tye atir,
ma gimito wot i piny macol,
14kun cwinygi yom i timo gin marac
dok ginoŋo yomcwinygi i gin marac ma kelo ayelayela:
15gin jo ma yogi ogom,
dok kitgi pe atir, gimaro timo gin maraco.
16Bimiyo iloyo tam pa dako ma lakwele,
ma noŋo biti ki lok mapwot me ywayo tammi.
17En dako ma bwoto cware ma onyome ka tinone,
kun pe gwoko gicikke ma Lubaŋane oketo;
18ma ka idonyo i ode ilwiny piny i to,
yo pa dako-nu teri mere i lobo pa jo muto;
19pe tye ŋat mo ma donyo bote ma twero noŋo yone me dwogo cen,
pe bene gitwero noŋo yo ma tero dano i kwo.
20Myero ilub yo pa jo ma kitgi beco,
kun ilubo yo pa jo ma kitgi atir.
21Jo ma cwinygi atir gibibedo i lobo
ki jo ma gin lugen ma pe gitye ki bal mo gibibedo iye matwal;
22ento jo maraco gibityekogi woko ki i lobo meno,
ki jo ma guŋayo waŋ Rwot pi bal me nek bene gibipujogi macalo giputo doo.


1 Camuel 31
To pa Caulo ki awobene
(1 Tek 10.1-12)
1I kare meno jo Piliciti gulwenyo i kom Icrael. Jo Icrael guriŋo woko ki i nyim jo Piliciti, ci ginekogi i wi got Gilboa. 2Jo Piliciti guriŋo gudiŋo kor Caulo ki awobene, ci guneko Yonacan, Abinadab ki Malkicua, gin ducu awobe pa Caulo. 3Lweny ogeto matek i kor Caulo, ci wegi atero gucele woko, guketo ret i kome marac mada. 4Caulo owaco bot latin jami lwennye ni, "Wot pala lucwanni woko, icoba kwede pil, wek jo ma pe giliro-ni, ma pe giŋeyo Lubaŋa, pe gubin i koma gucoba, mi yo giyarre i koma," Ento latin jami lwennye pe oye, pien lworo omake matek, omiyo Caulo okwanyo pala lucwanne kikome opoto ogurre kwede kekene. 5Ka latin jami lweny oneno ni Caulo doŋ oto, en bene opoto ogurre kene ki pala lucwanne, onywako to kwede kacel. 6Kit meno Caulo ki awobene adek-ki, ki latin jami lwennye, ki lwakke ducu guto woko lawaŋacel i nino acel. 7Ka jo Icrael ma onoŋo gitye loka nota tuŋcel, ki jo mukene ma onoŋo gitye loka Jordan, guneno ni mony pa jo Icrael guriŋo woko, dok ni Caulo ki awobene ginekogi woko, ci guriŋo guweko gaŋigi woko; ci jo Piliciti gubino gucako bedo i gaŋi-nu.
8Orwone jo Piliciti gupuk odiko ka lunyo boŋŋi ki i kom jo ma ginekogi, ci gunoŋo kom Caulo ki kom awobene adek-ki i kom got Gilboa. 9Guŋolo wi Caulo woko, ka gulunyo jami lwennye ki i kome, ci gucwalo kwena oromo i lobo pa jo Piliciti ducu, pi tero lok me yomcwiny bot jogigi ki bot lwakgi ducu. 10Guketo jami lweny pa Caulo i ot pa jokgi ma dako ma gilwoŋo ni Acitarot, ka dok guguro kome i kom cel murumo gaŋ me Bet-can. 11Ento ka jo ma gibedo i Jabec-gilead guwinyo gin ma jo Piliciti gutimo i kom Caulo, 12ci oteka lwenygi ducu gua, gucito guwoto dyewor benebene, gukwanyo kom Caulo ki kom awo bene woko, gugonyo woko ki i kom cel me Bet-can, guo kwedgi wa i Jabec, ci guwaŋo komgi woko kunnu. 13Lacen gukwanyo cogogi, guyiko i te yat anaŋa ma tye i Jabec, ci guri kec pi nino abiro.


Jeremia 35
Jeremia ki jo Rekab
1-I kare ma Yekoyakim wod pa Yocia onoŋo obedo kabaka me Juda, Rwot oloko ki Jeremia ni, 2"Cit i kaka pa jo Rekab ci ilok kwedgi, Ka doŋ ikelgi i kicika ma tye i ot pa Rwot ci imi botgi kono yino gumati." 3Ci Jeremia okwanyo Jajania wod pa Jeremia mukene, wod pa Kabajinia, ki omegine, ki awobene ducu, ki jo Rekab ducu, 4ci okelogi i ot pa Rwot. Oterogi i kicika pa awobe pa Kanan, wod pa Igdalia, ma en dano pa Lubaŋa, Kicika man onoŋo tye cok ki kicika pa rwodi, ina tye malo ka wi kicika pa Mecaya wod pa Calum, ma en dano ma lakur doggola me ot pa Rwot. 5Ci Jeremia oketo kikopo ki abino ma koŋo vino opoŋ iye i nyimgi, ka doŋ owaco botgi ni, "Wumat koŋo."
6Ento gin gudok iye ni, "Wan pe wamato koŋo vino pien Jonadab wod pa Rekab, ma en kwarowa, otito ni waŋ kacel ki likwayowa ducu pe wabimato koŋo vino matwal. 7En bene otito botwa ni pe myero wager odi, pe wapur poto, pe bene wapit olok kadi ki wilone ki lim bene pe wawil. Ocikowa me bedo i kema pi kare me kwowa ducu, wek wabed ka medde ki bedo i lobo ma waŋ wawelo iye-ni pi kare malac. 8Wan walubo pwony pa Jonadab wod pa Rekab, ma en obedo kwarowa. Wan kikomwa pe wamato koŋo, kadi monwa, awobewa ki anyirawa bene pe gimato. 9Pe wagero odi ma myero wabed iye, pe watye ki poto olok mo, kadi ki potti mukene, kodiwa bene pe; 10wan giwa wabedo i kema. Wan wabedo ka lubo kit cik ducu ma kwarowa Jonadab ocikowa kwede. 11Ento i kare ma Nebukadnejar kabaka me Babilon obino omonyo kwede lobo man, wamoko tamwa me bino i Jerucalem pi riŋo woko ki bot mony pa jo Kaldaya ki Ciria. Meno aye gin mumiyo kombeddi watye ka bedo i Jerucalem-mi."
12Rwot me mony, Lubaŋa pa Icrael dok owaco bot Jeremia me cito ka waco bot jo Juda ki Jerucalem, ni 13"An Rwot apenyowu ni piŋo wukwero gamo pwonnya ki winyo lokka? 14Likwayo pa Jonadab ducu gulubo dok gugwoko cik ma en ocikogi kwede, pe gumato koŋo vino, kadi wa onyoo pe tye ŋat mo i kingi ma mato koŋo, pien gilubo cik ma kwarogi ocikogi kwede. Abedo ka lok botwu teretere ento wun pe wuwinyo lokka. 15Abedo ka cwalo botwu luticca lunebi teretere, gin bene gubedo ka tito botwu ni wulokke wuwek kit yo mewu marac-ci dok wuti gin ma tye atir. Gin guciko bene matek ni pe myero wuwor lubaŋa mogo mukene dok pe wuti botgi, wek pud wumedde ki bedo i lobo ma yam amiyo botwu ki bot kwarowu. Ento wun pe wuciko itwu dok bene pe wuwinyo lokka. 16Likwayo pa Jonadab gire gulubo gin ma kwarogi ocikogi kwede, ento wun pe wulubo lokka wacel. 17Pi meno, an Rwot me mony, Lubaŋa pa Icrael, abekelo can ma yam acikke pire ni aketo i kom jo Juda ki Jerucalem-mi. Abitimo man pien wun pe wuwinyo lokka i kare ma aloko kwedwu, dok bene ka alwoŋowu wun pe wugamo doga."
18Ci Jeremia owaco ki jo me kaka pa Rekab ni Rwot me mony, Lubaŋa pa Icrael, owacci, "Wun doŋ wutyeko lubo cik ma kwarowu Jonadab yam ocikowu kwede; wulubo pwonnye woko ducu liweŋ, dok bene wutiyo gin ducu ma onoŋo en ocikowu ni wuti. 19Pi meno, omiyo an Rwot me mony, Lubaŋa pa Icrael, acikke ni Jonadab wod pa Rekab kare ducu bibedo ki lakware mo ma laco ma bitic bota."