GINACOYAWA ME MWAKA 2020: "Wuciti wucilok jo me rok ducu gudok jo ma luba, kun wubatijagi."—MAT. 28:19.
WER 79 Pwonygi Wek Gucung Matek
GIN MA WABINYAMO *
1-2. Gin ango ma lamalaika owaco ki mon ka ma kiyiko iye kom Yecu, dok tira ango ma Yecu kikome ominigi?
I ODIKO me Nican 16, mwaka 33 K.M., mon mogo ma gimaro Jehovah gucito ka neno lyel ka ma onongo kiyiko iye kom Rwot Yecu Kricito nino aryo angec. I kare ma guo ka ma kiyiko iye kom Yecu, ki miti me wiro kome ki moo ma ngwece kur, gubedo ki ur ni kom Yecu pe! Lamalaika owaco ki mon magi ni Yecu ocer woko, dok omedde ni: "En dong okwongo nyimwu me cito i Galilaya; wun wubinene ki kunnu."—Mat. 28:1-7; Luka 23:56; 24:10.
2 I kare ma mon magi gua woko ki ka ma kiyiko iye kom Yecu, Yecu kikome orwatte kwedgi ci ominigi tira man ni: "Wuciti wutit bot utmegina ni myero gucit i Galilaya, ci gibinena ki kunnu." (Mat. 28:10) Yecu onongo tye ki lok mo ma pire tek adada me atita bot lulub kore, pien cokke man obedo gin ma en okwongo timone i nge cerre!
YECU OMIYO CIK MAN BOT ANGAGI?
3-4. Pingo watwero waco ni tic ma kimiyo i Matayo 28:19, 20 pe kimiyo bot lukwena keken? (Nen cal ma i pok ngeye.)
3 Kwan Matayo 28:16-20. I cokke ma Yecu oyubo-ni, en otito ki lulub kore tic ma pire tek ma gibicobone i cencwari me acel—meno aye tic acel ma watye ka cobone i kare-ni. Yecu owaco ni: "Pi meno dong wuciti wucilok jo me rok ducu gudok jo ma luba, . . . wupwonygi me gwoko gin ducu ma dong atyeko cikowu kwede."
4 Yecu mito ni lulub kore ducu gutit kwena. En pe omiyo cik man bot lukwenane 11 ma lugen keken. Wangeyo man nining? Tam kong, tika lukwenane 11 keken aye onongo gitye i kare ma kimiyo cik man me loko dano ki i wi got meno i Galilaya? Wi opo ni lamalaika onongo owaco bot mon ca ni: 'Wun wubinene ki kunnu [i Galilaya].' Dong nen calo mon ma lugen-ni bene gubedo tye i cokke meno. Ento pe meno keken. Lakwena Paulo otito ni Yecu "onen bot utmego makato miya abic lawangacel." (1 Kor. 15:6) Omege 500 magi onongo gitye kwene?
5. Gin ango ma wapwonyo ki i 1 Jo Korint 15:6?
5 Watye ki tyen lok ma atir me tamo ni i 1 Jo Korint 15:6 Paulo onongo tye ka lok i kom cokke ma kitito pire i Matayo cura 28. Tyen lok ango? Me acel, pol pa lupwonnye pa Yecu onongo gia ki i Galilaya. Pi meno, onongo yot me gure ki dano mapol i wi got me Galilaya loyo gure i gang pa dano mo i Jerucalem. Me aryone, i nge cerre Yecu onongo dong orwatte woko ki lukwenane i gang mo i Jerucalem. Ka onongo Yecu mito miyo tic man me tito kwena ki loko dano bot lukwenane keken, onongo kono otimo meno ki i Jerucalem me ka penyogi ki mon mukene me rwatte kwede i Galilaya.—Luka 24:33, 36.
6. I yo ma nining ma Matayo 28:20 onyuto kwede ni cik man me loko dano-ni kwakowa i kare-ni, dok kitye ka lubo cik man nining?
6 Nen kong dok tyen lok me adek ma pire tek. Cik pa Yecu me tito kwena pe kwako lutit kwena ma gukwo i cencwari me acel keken. Wangeyo man nining? Yecu ogiko lokke bot lulub kore kit man ni: 'Nen, atye kwedwu kare ducu, nio i agikki piny.' (Mat. 28:20) Kit ma Yecu otito kwede, tic me tito kwena i kare-ni tye magwar. Tam kong iye! Cokcok dano ma romo 300,000 ginongo batija mwaka ki mwaka macalo Lucaden pa Jehovah dok gidoko lulub kor Kricito!
7. Gin ango ma wabinyamo, dok pingo?
7 Jo mapol ma gikwano Baibul gidongo i yo me cwiny dok ginongo batija. Ento, jo mogo ma gikwano Baibul kwedwa gilworo doko lulub kor Kricito. Gimaro kwangi ento pe gitye ka kwanyo yo ma terogi i nongo batija. Ka itye ka kwano Baibul ki ngat mo, wangeyo ni imito konyo latin kwanni me keto gin ma en pwonyo i tic ki me doko lalub kor Kricito. Pwony man binyamo kit ma watwero gudo kwede cwiny latin kwanwa ki kit ma watwero konye me dongo i yo me cwiny. Pingo mitte ni wanyam lok man? Pien i nge kare mo twero mitte ni wamok tamwa ka omyero wamedde ki kwan ki latin kwan meno nyo pe.
TUTE ME KONYO LATIN KWANNI ME MARO JEHOVAH
8. Pingo i kare mukene tek adada me konyo lutino kwanwa me maro Jehovah?
8 Jehovah mito ni dano guti pire pien gimare. Pi meno, yubwa tye me konyo lutino kwanwa me niang ni Jehovah paro pigi ki acel acel dok marogi matek. Wamito ni wakonygi me neno Jehovah calo 'won jo ma wongi pe, dok lagwok mon to.' (Jab. 68:5) Ka lutino kwanni giwoto ki neno mar pa Lubanga pigi, ci man bigudo cwinygi dok margi pire bene bidongo. Lutino kwan mukene ginongo ni tek me neno Jehovah calo wego ma lamar pien gudongo ma wegigi bene pe onyutigi mar. (2 Tem. 3:1, 3) Ka itye ka kwan ki dano ma kit man, ci wek en onge kit pa Jehovah ma pire tek. Kony lutino kwanni me niang ni Lubangawa ma lamar-ri mito ni gunong kwo ma pe tum, dok en tye atera me konyogi. Gin ango mukene ma watwero timo?
9-10. Bukke mene ma omyero wati kwedgi ka watye ka kwan ki lutino kwanwa, dok pingo omyero wati ki bukke magi?
9 Ti ki buk me "Baibul Twero Pwonyowa Gin Ango?" ki "Kit me Bedo i Mar pa Lubanga." Bukke magi kiyubogi me konyowa wek pwonywa ogud cwiny lutino kwanwa. Me labolle, dul me 1 i buk me Baibul Pwonyowa gamo lapeny magi: Lubanga tika paro piwa, ce nyo cwinye col?, Lubanga winyo nining ka dano deno can?, ki In mono itwero bedo larem Jehovah? Ento buk me Bed i Mar pa Lubanga kono? Buk meno bikonyo latin kwan me niang kit ma keto i tic cik ma igi lac me Baibul biloko kwede kwone dok binyikke cok ki Jehovah. Kadi bed ni dong ityeko kwano bukke magi ki jo mukene, omyero pud iyubbe maber pi kwan ki latin kwan acel acel, kun itamo i kom jami ma mitte pi latin kwan meno.
10 Ento go kong ni latin kwanni tye ki miti i kom pwony mo ma kinyamo i buk ma pe tye i kin Jami Ticwa ma Pigi Tego me Pwony. Iromo cuko cwinye me kwano buk meno pire kene wek wumedde ki kwanwu i buk me Baibul Pwonyowa nyo Bed i Mar pa Lubanga.
11. Awene ma omyero wacak lega ka watye ka kwan ki lutino kwanwa me Baibul, dok watwero konyo latin kwan me niang ni man pire tek nining?
11 Cak kwanwu ki lega. Pol kare ber me cako kwanwa ki dolo tere ki lega cutcut i nge cako kwan ki ngat moni, gwok nyo i nge cabit acel nyo aryo ma wucako kwan. Omyero wakony latin kwan me niang ni watwero niang Lok pa Lubanga ki kony pa cwiny maleng keken. Lutit kwena mukene gitiyo ki Yakobo 1:5 me tito pingo omyero waleg i acakki me kwano Baibul ki dano: "Ka ce tye ngat mo i kinwu ma ryekone nok, myero en oleg Lubanga." Ci latit kwena penyo latin kwan ni, "Watwero penyo pi ryeko pa Lubanga nining?" Latin kwan romo gamone ni myero ileg bot Lubanga.
12. Itwero tic ki Jabuli 139:2-4 nining me konyo latin kwanni wek olok agonya bot Jehovah?
12 Pwony latin kwanni kit me lega. Tite ni Jehovah mito winyo legane ma a ki i cwinye. Tite bene ni i legawa piwa kenwa, watwero yabo cwinywa bot Jehovah kun watite jami ma pe watwero tito bot jo mukene. Man tye ada pien Jehovah ngeyo tam ma i cwinywa. (Kwan Jabuli 139:2-4.) Waromo bene cuko cwiny latin kwanwa me penyo kony ki bot Lubanga wek ejuk tam ki tim maraco. Me labolle, go kong ni latin kwan ma dong okwano Baibul pi kare mo maro kwer mo ma kubbe ki dini goba. En ngeyo ni kwer man pe tye atir, ento en maro jami mogo ma kitimo i kare me kwer man. Cuk cwinye me tito bot Jehovah kit ma en winyo kwede kikome ki me lego Jehovah wek okonye me maro jami ma Lubanga maro keken.—Jab. 97:10.
13. (a) Pingo pire tek me lwongo lutino kwanwa me cako bino i cokke cutcut? (b) Watwero weko latin kwanwa bedo agonya i Ot me Ker nining?
13 Lwong latin kwanni me cako bino i cokke cutcut. Jami ma latin kwanni winyo dok neno i cokke twero gudo cwinye dok konye me dongo i yo me cwiny. Nyut vidio ma wiye tye ni Ngo ma Timme i Ot me Ker?, dok ilwonge me cito kwedi i cokke. Dyere me konye ki gin wot ka twere. Ber adada me wot ki lutit kwena mapatpat ka itye ka cito ka kwan ki latin kwanni. Ka itimo kit meno, latin kwanni bingeyo jo mukene me kacokke, dok man bikonye me bedo agonya ka obino i cokke.
KONY LATIN KWANNI ME DONGO I YO ME CWINY
14. I yo ma nining ma watwero tugo kwede cwiny latin kwanwa me dongo i yo me cwiny?
14 Yubwa tye me konyo lutino kwanwa me Baibul me dongo i yo me cwiny. (Ep. 4:13) Ka ngat mo oye kwano Baibul kwedwa, twero bedo ni en mito ngeyo kit ma Baibul bikonyo kwede kwone. Ento ka marre pi Jehovah woto ki dongo, ci en romo cako tamo kit ma etwero konyo kwede jo mukene, kadi wa jo me kacokke. (Mat. 22:37-39) I kare mupore, pe ilwor tite ni watye ki mot me miyo kony pi cwako ticwa me Ker-ri.
15. Watwero konyo latin kwan me Baibul me timo gin ma atir nining ka okemme ki peko?
15 Pwony latin kwanni gin ma en myero otim ka okemme ki peko. Go kong ni, latin kwanni ma dong odoko latit kwena ma peya onongo batija, otitti ni ngat mo me kacokke ocwero cwinye. Me ka cwako en nyo ngat ma ocwero cwinye, pingo pe ikonye me ngeyo gin ma Ginacoya waco madok i lok meno? En twero timo kica ki omego meno dok jalo gin mutimme. Nyo ka en pe twero timo man, ci en twero lok ki ngat meno ki mwolo dok ki mar ki miti me 'nongo omine.' (Por Matayo 18:15.) Kony latin kwanni me yubo gin ma en biwaco bot ngat meno. Nyute kit me tic ki JW Library® app, ki Buk ma Konyo Lucaden pa Jehovah me Kwedo Lok, kacel ki jw.org® me kwedo yo mapatpat ma etwero cobo kwede peko meno. Ka en opwonyo kit me cobo kukukuku ki jo mukene ma peya en onongo batija, ci man bikonye me bedo ki wat maber ki jo me kacokke i nge batija.
16. Adwogi maber ango ma bino ka ilwongo lutit kwena mukene me bedo tye kwedi ka ikwano ki latin kwanni?
16 Lwong jo mukene me kacokke me bedo i kwanwu, kadi laneno me adwol bene ka en olimo kacokkewu. Pingo? Medo i kom tyen lok ma kitito con, lutit kwena mukene gitwero konyo latin kwanni i yo ma in pe itwero. Me labolle, go kong ni latin kwanni otemme me juko mato taa tyen mapol ento oloye woko. Lwong Lacaden mo ma ojuko mato taa, gwok nyo i nge yelle tyen mapol, wek en ocit kwedi i kwan man. Lacaden lawoti-ni twero miyo tam ma tiyo maber ma latin kwanni mito kikome. Ka itye ki lworo me kwan ki latin kwanni i nyim omego mo ma tye ki ngec madwong, ci wek omego-ni aye okwan ki latin kwanni i nino meno. Ka ilwongo jo mukene me cito kwedi, latin kwanni binongo adwogi maber ki i ngecgi. Wi myero opo ni, mitiwa tye me konyo latin kwanwa me dongo i yo me cwiny.
TIKA MYERO AJUK KWAN KWEDE WOKO?
17-18. Gin ango ma omyero itam iye ka itye ka moko ka omyero ijuk kwan ki latin kwan mo?
17 Ka latin kwanni pe tye ka dongo, i kare mo bimitte ni ipenye keken ni, 'Tika omyero ajuk kwan kwede woko?' Ma peya imoko tam meno, omyero kong itam i kom kerone me niang. Jo mukene gitero kare malac me dongo i yo me cwiny loyo luwotgi. Pennye kekeni ni: 'Tika latin kwanna-ni tye ka dongo ma lubbe ki kerone?' 'Tika en tye ka "gwoko" nyo keto i tic, jami ma opwonyo?' (Mat. 28:20) Latin kwan twero dongo motmot ento omyero alokaloka onen i kwone.
18 Ento ngo ma omyero watim ka ngat ma wakwano kwede pi kare mo pe nyuto ni kwan man pire tek bote? Tam kong ni: Latin kwanni otyeko kwano buk me Baibul Pwonyowa, gwok bene wucako kwano wa Bed i Mar pa Lubanga, ento peya oo i cokke mo keken—kadi wa Nipo! Dok kare ki kare ngolo kwanne woko pi tyen lok ma konye pe. Ka tye kit meno, ci bedo ber ka iloko ki latin kwanni atyer ka maleng. *
19. Ngo ma itwero wacone bot latin kwan me Baibul ma pe tero kwanne calo gin ma pire tek, dok ngo ma myero kong itam iye?
19 Itwero cako lok ki penye ni, 'Ngo ma in itamo ni tye ariya madit loyo boti ma gengi doko Lacaden pa Jehovah?' Latin kwanni twero gamo ni, 'Amaro kwano Baibul, ento pe abidoko Lacaden pa Jehovah matwal!' Ka en tye ki cwiny meno kun dong okwano pi kare mo, ci dok pud kony pa kwan kwede tye? Ki tungcel, latin kwanni romo titi pi tyen mukwongo gin ma tye ka genge ki dongo i yo me cwiny. Me labolle, en romo bedo ki lworo ni pe etwero tito kwena i ot ki ot. Dong ka iniang kit ma en winyo kwede, ci itwero bedo ki kero me konye.
20. I yo ma nining ma Tic pa Lukwena 13:48 konyowa me moko ka myero wamedde ki kwano Baibul ki ngat moni nyo pe?
20 Tye me cwercwiny ni, lutino kwan mukene gitye calo Luicrael me kare pa Ejekiel. Jehovah oloko kit man i komgi bot Ejekiel: "Dong in inen botgi calo dano mo ma wero wer me mar ma nongo winyo dwane mit, kun bene goyo agoya ki nanga. Giwinyo lok ducu ma iwaco-gu, ento pe gilubo mo kadi ki acel." (Ejek. 33:32) Watwero nongo ni tek me waco ki latin kwan ni wabijuko kwan kwede woko. Ento, 'kare dong odic woko.' (1 Kor. 7:29) Me ka balo cawa me kwano Baibul ki latin kwan ma pe tye ka dongo, bedo ber me nongo ngat mukene ma nyuto ni ebedo dano ma 'myero me nongo kwo ma pe tum.'—Kwan Tic pa Lukwena 13:48.
21. Ginacoyawa me mwaka 2020 waco ningo, dok pingo man rwatte?
21 Ginacoyawa me mwaka 2020 bikonyowa me keto cwinywa i kom dongo dirowa me loko dano wek gudok lulub kor Kricito. Tye ki lok mogo ma Yecu oloko i kare ma gitye i cokke ma pire tek ma obedo i wi got mo me Galilaya: "Wuciti wucilok jo me rok ducu gudok jo ma luba, kun wubatijagi."—Mat. 28:19.
WER 70 Wuyeny Jo ma Myero
^ para. 5 Ginacoyawa me mwaka 2020 cuko cwinywa me 'loko dano.' Lutic pa Jehovah ducu omyero gulub cik meno. Watwero tugo cwiny lutino kwanwa me Baibul wek gudok lupwonnye pa Kricito nining? Pwony man binyutiwa kit ma watwero konyo kwede lutino kwanwa me Baibul me maro Jehovah. Wabineno bene gin ma twero konyowa me moko ka omyero wamedde ki kwano Baibul ki latin kwan mo nyo pe.
^ para. 18 Nen vidio ma wiye tye ni Juk Kwano Baibul ki Lutino Kwan ma Pe Gitye ka Dongo i JW Library®. Nyo me kwanyone ki i JW Library cit i OUR MEETING AND MINISTRY > IMPROVING OUR SKILLS.


1, 2. (a) Alokaloka ango ma Yucepu ki jo me ode onongo gukemme kwede? (b) Kwena marac ango ma Yucepu onongo myero otit bot dakone?
YUCEPU otingo yec mukene oketo i nge kana. Go calle ma tye ka ngiyo piny ma pud ocido woko i Beterekem kun dongo but kana motmot. Tamme onongo tye anyim i twon wot mabor me cito i Ejipt! I rok mapat, leb mapat, cik me tekwaro mapat
2 Pe obedo yot me tuco kwena marac man bot dakone me amara Maliam, ento Yucepu ocamo co ci otite. En otite lok i kom kwena ma malaika okelle ki bot Lubanga i lek ni: Kabaka, Kerode onongo mito neko latingi matidi-ni! Gin gutugo wot cutcut. (Kwan Matayo 2:13, 14.) Maliam obedo ki twon par madit. Anga ma twero bedo ki tam me neko latinne ma balle mo pe dok pe twero wano ngat mo-ni? Maliam ki Yucepu onongo pe gitwero niang. Ento gugeno Jehovah, pi meno guyubbe me wot.
3. Tit kit ma Yucepu ki jo me ode gua kwede ki i Beterekem. (Nen bene cal.)
3 Jo me Beterekem gunino bokbok kun pe gungeyo lok ma tye ka bino, ento Yucepu, Maliam, ki Yecu gulwi gucito woko ma piny col. Gucako wot kun gikemo tung piny, ma te polo dong ocako ware tung kunyango, Yucepu myero obed ni obedo ka penyo wiye i kom gin ma tye anyim. I yo ango ma lapa bao mamwa obitwero kemme ki twon min lweny i kom Catan nyo Kerode? Tika ebitwero pito jo me ode? Tika en bidiyo cwinye i tiyo tic matek ma Lubanga Jehovah oketo i wiye me gwoko ki dong pito latin ma kite dok pat-ti? Yucepu onongo okemme ki jami matego mada. Ka watye ka neno kit ma en ocobo kwede tic ma tye i wiye, wabineno bene kit ma wego i kare-ni kacel ki wan ducu omyero walub lanen me niye pa Yucepu.
Yucepu Ogwoko Jo me Ode
4, 5. (a) Kwo pa Yucepu olokke matwal nining? (b) Lamaliaka ocuko cwiny Yucepu me tiyo tic ma kiketo i wiye nining?
4 I dwe mogo manok angec ki i bomagi me Najaret, Yucepu onongo ni kwone olokke woko matwal i nge tongo keny i kom nya pa Eli. Yucepu onongo ngeyo Maliam macalo latin dako ma maro Jehovah kacel ki cikke. Ento en dok oniang ni Maliam ogamo ic! Pi meno, en omoko tamme me keto kenygi laling ling pi gwoko nying Maliam. * Ento, lamalaika oloko kwede i lek, kun tito ni Maliam ogamo ic ki teko pa cwiny maleng pa Jehovah. Lamalaika-ni omedo ni awobi ma en obinywalo-ni "bilaro dano ki i balgi." En ojingo cwiny Yucepu ni: "Pe ilwor kwanyo Maliam me bedo dakoni."
5 Yucepu, ma obedo dano ma kite atir dok lawiny-nyi, otimo gin ma kiwacce. En otingo twon tic mapek i wi gwoke: tic me pito ki gwoko awobi ma pe obedo mere ento ma pire tek mada bot Lubanga. I ngeye, ma lubbe ki cik pa luloc, Yucepu kacel ki dakone ma oyac gucito i Beterekem pi cone. Kunu aye ka ma kinywalo iye latin-ni.
6-8. (a) Gin ango ma otimme ma oloko kwo pa Yucepu ki jo me ode dok omedo? (b) Ngo ma nyuto ni nen calo Catan aye ocwalo "lakalatwe" ca? (Nen bene lok ma tye i tere piny.)
6 Yucepu pe odwoko jo me ode cen i Najaret. Ma ka meno, gin gugony i Beterekem, mairo ma pe bor ki Jerucalem. Gin onongo lucan, ento Yucepu otimo jami ducu ma en twero me gwoko Maliam ki Yecu wek pe guden can. I nge kare manok, gin gunongo ot mo matidi me bedo. Ci, i kare ma Yecu dong onongo pe obedo latin lakere
7 Co mogo dok gutuc, luryeko ma gua Tung Wokceng, nen calo wa i bor piny i Babilon. Gin gulubo lakalatwe mo paka wa i gang pa Yucepu ki Maliam kun gitye ka yenyo latin ma omyero obed kabaka pa Lujudaya. Co magi gubedo jo ma wor mada.
8 Kono onongo gingeyo onyo pe, luryeko magi guketo kwo pa latin Yecu ka mading adada. "Lakalatwe" ma gin gulubo-ni kong oterogi wiati i Jerucalem, pe i Beterekem. * Ki kunu, gin gutito bot Kabaka Kerode ma kite rac-ci ni gitye ka yenyo latin mo ma myero obed kabaka pa Lujudaya. Lokgi-ni otugi miyo nyeko omako laco me to.
9-11. (a) I yo ango ma Jehovah, ma tekone kato pa Kerode nyo Catan onongo tye i lok man? (b) Cafari me cito i Ejipt obedo pat ki kit ma kitito kwede i lok me ododo pa jo macon nining?
9 Ki yomcwiny madit, Jehovah, ma tekone kato teko pa Catan nyo pa Kerode onongo bene tye i lok-ki. I yo ango? Tye ni, i kare ma luryeko-ni guo i gang pa Yecugi ci guneno en kacel ki mine, gukelo mic, ento pe gupenyo gin mo pire. Omyero obed ni obedo me ur tutwal bot Yucepu ki Maliam me nongo ni gitye ki "jabu ki odok luban ki murra" atura
10 Manok keken i nge a pa luryeko-ni, Yucepu onongo lok ki bot malaika pa Jehovah ma ocikke ni: "A malo, kwany latin ki minne, ring ilar kwedgi Ejipt, ci wubed kunnu nio wang ma awaco lok botwu, pien Kerode dong cok yenyo latin man wek enek woko." (Mat. 2:13) Dong, kit ma waneno kwede i acakki me dul-li, Yucepu oa oyotoyot. En oketo kwo pa latinne anyim makato gin mo keken ci otero jo ode i Ejipt. Kit ma luryeko ca gukelo mot me jami ma welgi lamal-li, Yucepu onongo dong tye ki jami ma twero konyo jo me ode i kare me cafarigi.
11 Lok me ododo pa jo macon lacen guloko lok me wot pa joni i Ejipt woko, ma giwaco ni latin Yecu otiyo ki tango oweko wotgi odoko cok, oweko luyak pe owanogi, ki ni oweko kadi wa yat otit okulle wa piny ma mine opwono mere mot. * Ento i lok ada, cafari ca obedo bor dok guol kun bene pe gingeyo gin ma tye anyim.
Yucepu ojalo bedo ki kuc pi tyen lok me gwoko jo me ode
12. Lunywal ma gitye ka pito lutinogi i lobo marac-ci gitwero pwonyo gin ango ki bot Yucepu?
12 Lunywal giromo pwonyo jami mapol ki bot Yucepu. En ojalo ticce kacel ki kwo mayot pi gwoko jo me ode ki i gin marac. Nen ka maleng ni, en oneno jo me ode calo mot ma oa ki bot Jehovah. Lunywal i kare-ni gipito lutinogi i lobo marac, ma opong ki jami maraco ma balo nyo keto kwo pa jo matino ka mading. Ber mada ka mege ki wege gitiyo kacel kit ma Yucepu otimo, kun gitiyo matek me gwoko lutinogi ki i jami ma kit meno!
Yucepu Opito Jo me Ode
13, 14. Pingo Yucepu ki Maliam gudok cen i Najaret pi pito lutinogi?
13 Nen calo jo me ot-ti pe guri i Ejipt, pien lamalaika onguko niango Yucepu ni Kerode oto woko. Yucepu odwoko jo me ode cen tugi. Lok macon pa lanebi onongo owaco ni Jehovah bilwongo wode "nia ki i Ejipt." (Mat. 2:15) Yucepu okonyo me cobo lok pa lanebi meno, ento en onongo obitero jo me ode kwene?
14 Yucepu ogwokke. En obedo ryek me lworo Arkelao, ngat ma oleyo loc pa Kerode, ma bene onongo rac dok laneko. Cwiny maleng otelo Yucepu me tero jo me ode tung kumalo i boma me Najaret i Galilaya, ka mabor ki Jerucalem ma yub maraco tye iye. Kunu aye ka ma en ki Maliam gupito iye lutinogi.
15, 16. Tic pa Yucepu twero bedo ni okwako gin ango, dok jami tic ango ma en oromo bedo ni otiyo kwedgi?
15 Gin gukwo kwo me rwom ma piny
16 Yucepu otiyo ki jami tic mapat pat, mukene gwok olakogi ki bot wonne. Twero bedo ni otiyo ki mucumeno, latong/lee, nyondo, odok, lapim, cumar, ki jami mukene mapol kadi bed welgi tek.
17, 18. (a) Ngo ma Yecu opwonyo ki bot wonne ma opite? (b) Pingo onongo mitte ni Yucepu myero oti matek i ticce me payo bao?
17 Go kong cal pa Yecu ka tye ka neno wonne ma tye ka tic. Yecu oketo wange i kom tic mo keken ma Yucepu timo, myero obed ni omaro kero ma wonne tiyo kwede ki kore ma ongwel, diro me tic ki cinge, ki diro me tic ma nen i wange. Gwok Yucepu ocako nyuto ki wode kit me timo jami mogo mayot calo cwero bao wek obed pwot. Myero obed ni opwonyo Yecu ki apokapoka ma tye i kin bao ma en tiyo kwede
18 Yecu onongo ngeyo ni en cing matek ma tongo yat, ywayo, ka payo ci kubo kingi-ni aye cing acel ma otinge dok oyenge wek eling, kacel ki lutinogi mukene-ni ducu dok opitogi ducu kacel ki mingi. Ada, Yucepu ki Maliam onongo gitye ki lutino ma romo abicel ma gitye ka dongo, medo i kom Yecu. (Mat. 13:55, 56) Onongo mitte ni Yucepu oti matek me pito gin ducu.
Yucepu oniang ni konyo jo me ode me dongo watgi ki Lubanga aye obedo gin ma pire tek loyo
19. Yucepu okonyo jo me ode me bedo ki wat macok ki Lubanga nining?
19 Ento Yucepu onongo ngeyo ni gwoko jo me ode me bedo ki wat macok ki Lubanga aye pire tek loyo. Pi meno, en okwanyo kare me pwonyo lutinone ki lok i kom Lubanga Jehovah ki cikke. En ki Maliam kare ki kare gubedo ka tero lutinogi i kacokke pa Lujudaya, ka ma kikwano iye Cik ki dwan malongo ka kitito tyene. Gwok Yecu onongo tye ki lapeny madwong i ngeye, ma Yucepu otemme matek me gamogi. Yucepu bene otero jo me ode i kwer ma timme i Jerucalem. Pi terogi i kwer me Kato, twero bedo ni Yucepu otero cabit aryo i yo me woto wot me mairo 75, ka dok dwogo cen paco.
20. Luwi odi ma gubedo Lukricitayo giromo lubo lanen ma Yucepu oweko nining?
20 Luwi odi ma gubedo Lukricitayo i kare-ni gilubo yo acel-lu. Gin gijalle pi lutinogi, kun giketo pwonyo lutinogi ki lok ada me bedo gin ma pire tek loyo nongo jami me kom. Giyelle ki tekogi ducu me bedo ki woro macalo jo me ot i paco ki dok cwalo lutinogi i cokke kacel ki gure madito. Calo Yucepu, gin gingeyo ni pe tye gin mo maber ma gitwero timone bot lutinogi ma loyo pwonyogi ki lok i kom Jehovah.
"Wabedo ka Yenyi kun Wakumo"
21. Ngo ma onongo timme bot jo me ot pa Yucepu i kare me Kato, dok i nge nino adi ma Yucepu ki Maliam guniang ni Yecu pe?
21 I kare ma Yecu tye ki mwaka 12, Yucepu otero jo me ode i Jerucalem kit ma jwi. Onongo obedo nino me Kato, kare me yomcwiny, dong jo me odi mapol onongo giwoto kacel me cito kunu. Ka dong gicok o ma gineno cere/tur me Jerucalem, jo mapol onongo giwero wer me jabuli me ito malo. (Jab. 120-134) Boma madit man nen calo nongo opong ki dano alip miya mapol ata. I ngeye, jo me odi magi gicako wot me dok cen gang. Nen calo pi jami mapol me atima, Yucepu ki Maliam gutamo ni Yecu bene tye ka wot ki jo mukene-ni, gwok ki wadigi mukene. Nio ma dong guwoto pi nino acel ma Jerucalem odong angec mabor, ka guniang ni Yecu kara pe!
22, 23. Ngo ma Yucepu ki Maliam gutimo i kare ma latingi orweny, dok Maliam owaco lok ango i kare ma gunonge?
22 Ki poto cwiny, gin gudok cen ki korgi i Jerucalem. Kong igo kit ma dano onongo dong nok kwede i boma-ni i kare ma gitye ka yenyo latingi. Kono en tye kwene? I nino me adek me yenye, Yucepu mono pe ocako tamo ni tic ma Jehovah omiye me gwoko latin-ni dong oloye woko? Motmot, gucito i ot pa Lubanga. Guyenye kunu nio ka gudonyo ka mo ci gunongo jo ma gukwano matek, ma gingeyo Cik maber gitye gugure kunu dok Yecu onongo tye obedo i kingi! Go kong kit ma cwiny Yucepu ki Maliam okwe kwede!
23 Yecu onongo tye ka winyo lok pa jo mukwano-ni kun penyogi ki lapeny. Co magi gubedo ki ur i kom niango ma latin-ni tye kwede kacel ki lapennye. Lokke ocungo wi Maliam ki Yucepu woko. I lok ma kicoyo i Baibul, Yucepu oling mot. Ento lok pa Maliam miyo waniang kit ma onongo giwinyo kwede: "Latinna, pingo itimowa kit man? Nen woru ki an wabedo ka yenyi kun wakumo."
24. Baibul nyuto kit ma bedo lanyodo pe yot kwede nining?
24 Dong Lok pa Lubanga tiyo ki lok manok man me niangowa ni bedo lanywal pe obedo gin mayot. Twero keto dano i lyeto kadi bed latinne pe ki roc! Bedo lanyodo i kare man ma lobo tye marac-ci twero kelo 'kumo,' ento wege ki mege giromo bedo ki kwe cwiny me ngeyo ni Baibul loko i kom peko ma girwatte kwede.
25, 26. Yecu ogamo lok pa lunyodone nining, dok Yucepu kono owinyo nining pi lok pa wode?
25 Yecu onongo odong cen i kabedo acel keken ma weko en winyo ni etye cok loyo ki Wonne me polo, Jehovah, kun pwonyo lok ma en twero pwonyone i kome. En ogamo lok pa lunyodone i yo macek ni: "Iyenya wunu pingo? Mom ingeyo wunu ni an myero abed i ot a Pappa?"
26 Yucepu myero obed ni otamo i kom lok meno tyen mapol. Gwok obedo ki awaka i kom lok meno. En onongo otiyo matek me pwonyo wode-ni me maro Lubanga Jehovah. I kare meno ma en pud awobi, Yecu ongeyo kit ma wego ma lamar bedo kwede, pi wat macok ma gin gubedo kwede ki Yucepu.
27. Macalo wego, mot ango ma itye kwede, dok pingo omyero wi opo i kom lanen pa Yucepu?
27 Ka in macalo wego inyuto bot lutinoni mar dok igwokogi, ci itwero konyogi me neno Jehovah calo Wongi me polo dok miyo gin giniang ni en maro dok gwokogi. I yo acel-lu, ka ngat ma inyomo tye ki lutino ma pe meri, po i kom lanen pa Yucepu ci igwok latin acel acel maber calo ngat ma pire tek. Kony lutino meno me nyiko cok ki Wongi me polo, Jehovah.
Yucepu Odiyo Cwinye dok Obedo Lagen
28, 29. (a) Ngo ma lok ma kicoyo i Luka 2:51, 52 onyuto i kom Yucepu? (b) Yucepu okonyo wode me dongo kun medde i ryeko nining?
28 Baibul loko lok manok keken i kom kwo pa Yucepu, ento pire tek me nenone. Wakwano ni Yecu 'obedo kun winyo' lunywalle. Wakwano bene ni "Yecu odongo kun medde i ryeko, dok kun medde ki nongo pwoc ki bot Lubanga ki bot dano bene." (Kwan Luka 2:51, 52.) Lok magi nyuto ngo i kom Yucepu? Nyuto jami mapol. Wapwonyo ni Yucepu omedde ki telo wi jo me ode, pien wode ma pe ki roc obedo ki woro i kome kun bedo i te locce.
29 Wapwonyo bene ni Yecu odongo kun medde ki ryeko. Ngene kene ni Yucepu okonyo Yecu me dongo i yo ma kit man. I kare maca, onongo tye carolok mo ma Lujudaya giworo. Carolok meno pud tye wa i kare-ni dok kitwero kwanone. Carolok-ke waco ni co me rwom ma malo aye twero doko ryek, ento lutic calo lupaa bao, lupur, lutet tet, "pe gitwero poko kin gin matir ki ma pe atir; dok pe gitwero bedo ka ma kiloko iye carolok." Ento lacen, Yecu onyuto goro pa carolok meno. Macalo awobi, en owinyo tyen mapol ka wonne ma obedo lapac mamwa, opwonye lok i kom "gin matir ki ma pe atir" i wang Jehovah! Labongo akalakala mo, otimme tyen mapol.
30. Yucepu onyuto lanen maber ango bot luwi odi i kare-ni?
30 Watwero neno tic pa Yucepu i dongo pa Yecu. Yecu odongo odoko laco matek ma kome yot, pien kigwoke maber macalo awobi. Medo i kom meno, Yucepu opwonyo wode ki diro me tic cinge. Onongo pe kingeyo Yecu calo wod pa lapa bao keken ento calo "lapac" bene. (Mar. 6:3) Dong pwony pa Yucepu-ni otiyo maber. Luwi odi omyero gubed ki ryeko me lubo lanen pa Yucepu, kun gipwonyo lutinogi me ngeyo kit me timo tic mogo ma miyo gitwero gwokke kengi.
31. (a) Lok ma kicoyo nyuto ngo i kom kare ma Yucepu oto kwede? (Ti ki bok bene.) (b) Lanen ango ma Yucepu oweko botwa me aluba?
31 Ka wao i lok ma kicoyo i Baibul ka ma kibatija iye Yecu ma mwakane romo 30, wanongo ni pe dong kiloko i kom Yucepu matwal. Lok ma tye nyuto ni Maliam onongo dong odoko dako-to i kare ma Yecu ocako kwede ticce me pwony. (Nen bok ma wiye tye ni "Yucepu Oto Awene?") Ento, tic pa Yucepu odong ma nen ka maleng
^ para. 4 I kare ca, tongo keny onongo kitero cokcok ma rom aroma ki nyom.
^ para. 8 "Lakalatwe" man pe obedo lakalatwe man ata ma jwi nen i dyewor; nyo ni Lubanga aye ma ocwalo. Ngene kene ni, Catan otiyo ki lakalatwe me timo tango man pi cobo yubbe macol me neko Yecu.


WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Juni 2019
Magajin man tye ki pwony me anyama i Agucito 5–Sektemba 1, 2019
Catan tye ladiro adada ka odok i bwolo dano. En tute nining me gudo cwinywa wek wawek Jehovah woko?
Kwo ma wakato ki iye, tekwarowa, kacel ki rwom me kwanwa gudo kit ma watamo kwede. Watwero turo tam mogo ma omoko calo "cel gogo" i wiwa nining?
Par ma rii pi kare malac twero kelo awano i komwa nyo i cwinywa. Watwero nongo pwony mapol adada ka wakwano kit ma Jehovah okonyo kwede luticce i kare mukato angec me lweny ki par.
Lot, Yubu, ki Naomi gugwoko gennegi dok gutiyo pi Jehovah kadi bed ni gukanyo pekki i kwogi. Gin ango ma wapwonyo ki i lanengi?
Lutic pa Lubanga mapol dong gupoto i owic me neno cal macilo. Watwero gwokke ki i tim man macilo-ni nining?
I mwaka 1970, jo ma gigolo piny gunongo buk adola mo ma owang i kabedo ma kilwongo ni Ein Gedi, i lobo Icrael. Pi diro tet manyen me menyo jami (3-D scanning technique), "kiyaro" buk adola man. Menyo ma kimenyo-ni onyuto gin ango?


TIKA wi po pingo lamalaika pa Lubanga acel odoko Catan Larac-ci?— Mitine marac ni myero kiwore aye oweko en ojemo i kom Lubanga. Lumalaika mukene mono bene gulubo kor Catan?— Gulubo. Baibul lwongogi ni 'lumalaika pa Catan,' nyo jogi.
Lumalaika nyo jogi maraco magi mono giye ni Lubanga tye?— Baibul wacci, 'Jogi giye ni Lubanga tye.' (Yakobo 2:19) Ento i kare-ni gilwor. Lworo man tye pien gingeyo ni Lubanga bipwodogi pi jami maraco ma gutimo. Ngo marac ma gin gutimo?—
Baibul wacci lumalaika magi guweko pacogi maber i polo ci gubino i lobo kany ka kwo calo dano. Gutimo man pien ni onongo gimito donyo i tim me buto ki mon mabeco me lobo man. (Acakki 6:1, 2; Juda 6) Tika ingeyo ngo ma tim me buto obedo?—
Tim buto obedo ribbe macok i kin laco ki dako i yo ma dok pat. Ka ingeye latin romo dongo i i minne. Ento rac pi lumalaika me donyo i tim buto. Lubanga mito ni co ki mon ma gunyomme keken aye gudony i tim buto. I yo ma kit meno, ka gunywalo latin, laco gin ki dakone giromo gwokone.
I kare ma lumalaika gulokke gudoko dano ci gubuto ki mon i lobo kany, lutinogi gudongo gudoko jo Nepil. Jo-nu onongo giger dok giwano dano. Pi meno, Lubanga okelo pi aluka me tyeko jo Nepil woko kacel ki jo ducu maraco. Ento en owacci Nua oyub yeya me laro jo manok ma gitimo jami mabeco-ni. Lapwony Madit owacci pire tek ni wiwa myero opo i kom gin mutimme i kare me Pii Aluka meno.
Ingeyo ngo mutimme i kom lumalaika magi i kare ma Pii Aluka obino?— Gugiko tic ki kom pa dano adana-ni, ci gudok cen i polo. Ento onongo dong pe giromo medde kibedo lumalaika pa Lubanga, pi meno gudoko lumalaika pa Catan, nyo jogi. Ngo mutimme i kom lutinogi ma gubedo jo Nepil-li?— Gin guto i Pii Aluka. Kadi wa jo mukene ma pe guwinyo Lubanga bene guto.
Cakke wa i kare me Pii Aluka-ni, Lubanga pe dong oye ki jogi magi me lokke me doko calo dano. Kadi bed pe wanenogi, ento jogi magi pud gitute me bwolowa wek watim jami mogo maraco. Gitye ka kelo ayelayela mapol makato kare mukato angec-ca woko. Man tye kumeno pien gibologi woko ki i polo piny i lobo.
Larac-ci kacel ki jogine mono giromo bwolowa bene?— Giromo bwolowa ka pe wagwokke. Ento omyero pe wabed ki lworo. Lapwony Madit-ti owacci: 'Larac-ci pe tye ki twer i koma.' Ka wabedo cok ki Lubanga, ci en bigwokowa ki bot Larac-ci kacel ki jogine.
Pire tek ni omyero wange jami maraco ma jogi gibitemme me bwolowa wek watim. Tam kong lok man. Jami maraco ango ma jogi gutimo i kare ma gubino i lobo-ni?— Ma peya Pii Aluka obino, gin gubuto ki mon, gin ma lumalaika onongo myero pe gutim. I kare-ni, cwiny jogi bedo yom ka dano pe gilubu cik pa Lubanga i kom tim buto. Wek kong apenyi, Angagi keken mono ma myero gudony i tim buto?— Igamo kakare, jo munyomme keken.
I kare-ni, awobe ki anyira matino gidonyo i tim buto, man rac tutwal pigi. Baibul nyutu ni Lubanga aye ocweyo kom me co ki me mon. Jehovah ocweyo dul kom magi pi tyen lok ma dok pat ma jo munyomme keken aye myero guti kwede. Yomo cwiny jogi ka dano gitimo jami ma Jehovah ogengo. Me laporre, yomo cwiny jogi ka awobi gin ki anyaka mo gituko ki komgi me co nyo me mon. Wan pe wamito yomo cwiny jogi, pe tye kumeno?—
Tye gin mukene bene ma jogi gimaro ento Jehovah dagi. Tika ingeyo gin meno?— Tim bwami. (Jabuli 11:5) Tim bwami aye ka dano gibedo ger dok giwano jo mukene. Wi myero opo ni jo Nepil ma gubedo lutino pa jogi-ni gutimo tim bwami.
Jogi bene gimaro kelo lworo i cwiny dano. I kine mogo giporo bedo calo jo muto. Giromo bene poro dwan jo ma dong guto woko. I yo ma kit man, jogi gibwolo dano mapol wek guye ni jo ma dong guto pud gikwo dok gitwero lok ki jo ma kwo. Ada, jogi gimiyo dano mapol giye ni tipo pa jo muto tye.
Pi meno, myero wabed ma wangwa twolo wek Catan ki jogine pe gubwolwa. Baibul cikowa ni: 'Catan temme me nen calo lamalaika ma kite ber, kadi wa luticce bene.' (2 Jo Korint 11:14, 15) Ki lok ada, jogi kitgi raco. Kong wanenu kit ma giromo temme kwede me weko wabedo calo gin.
Kakwene ma dano gipwonyo iye jami mapol ma dok i kom tim gero, tim me buto ma pe opore, lok i kom cwec me cwiny ki dong tipo pa jo muto?— Mono pe gipwonyo ka gineno filim ki yub me telebijon, cito i ot nyutu vidio nyo ki bot lurem maraco i cukul? Timo jami magi mono nyikowa cok bot Lubanga kece bot Larac-ci ki jogine? Itamo ningo?—
Itamo ni nga ma mito ni wawiny dok wanen jami maraco?— Catan ki jogine. Itamo ni an ki in myero watim gin ango?— Mitte ni myero wakwan, wawiny, dok wanen jami ma keliwa adwogi maber dok ma bikonyowa me tic pi Jehovah. Tika iromo tamo jami mogo mabeco ma watwero timogi?—
Ka watimo jami mabeco, pe tye tyen lok mo ma miyo walworo jogi. Yecu tek loyogi, dok jogi gilwore. I nino mo acel, jogi gukok bot Yecu ni: "Dong ibino ka tyekowa bo?" (Marako 1:24) Cwinywa mono pe bibedo yom ka kare bio pi Yecu me tyeko Catan ki jogine?— Ento i kare-ni, watwero bedo ki gen ni Yecu bigwokowa ki i kom jogi ka wabedo cok ki en kacel ki Wonne me polo.


"Wubed jo ma miyo pwoc kare ducu."—KOL. 3:15.
WER 46 Wapwoyi Jehovah
GIN MA WABINYAMO *
1. Lacamaria ma Yecu ocango-ni onyuto pwoc nining?
CO APAR-NI onongo kwogi tye ka matek adada. Onongo gitye ki two dobo dok gen mo pe pigi. Ento i nino mo acel, guneno Lapwony Madit, Yecu tye ka kato ki ka mabor. Gin onongo guwinyo ni Yecu ocango kwai two mapol mapatpat, dok onongo gipe ki akalakala mo ni en twero cangogi bene. Pi meno, gubedo ka dange ni: "Yecu, Ladit, timwa kica!" Ci Yecu ocango co apar-ni woko ducu. Ngene kene ni gin ducu cwinygi obedo yom pi kica ma Yecu onyuto botgi. Ngat acel i kingi, pe obedo ki yomcwiny keken—ento onyuto pwocce bene * bot Yecu. Lacamaria meno ma kicango-ni omiyo deyo bot Lubanga "ki dwan malongo."—Luka 17:12-19.
2-3. (a) Pingo i kine mukene pe wamiyo pwoc? (b) Ngo ma wabinyamo i pwony man?
2 Calo Lacamaria-ni, wan bene wamito nyuto pwoc bot jo ma lukica. Ento i kine mukene, wiwa wil woko me nyuto pwoc i lokwa ki ticwa.
3 I pwony man, wabineno pingo pire tek me nyuto pwoc i gin ma watimo ki ma wawaco. Wabinyamo labol mogo me Baibul pa jo ma gunyuto pwoc ki ma pe gunyuto pwoc. I ngeye, wabinyamo yo mogo ma watwero nyuto kwede ki pwoc.
PINGO OMYERO WANYUT PWOC?
4-5. Pingo pire tek me nyuto pwoc?
4 Jehovah owekiwa lanen maber i nyuto pwoc. Yo acel ma en timo kwede meno aye ki miyo mot bot jo ma yomo cwinye. (2 Cam. 22:21; Jab. 13:6; Mat. 10:40, 41) Dok Ginacoya cuko cwinywa ni omyero 'walub kit pa Lubanga, pien wan litinone ma en maro.' (Ep. 5:1) Tyen lok ma pire tek ma weko wanyuto pwoc aye pien wamito lubo lanen pa Jehovah.
5 Nen dok tyen lok mukene ma weko wamiyo pwoc bot jo mukene. Pwoc obedo calo cam mamit—cwinywa bedo yom me nywako cam ma kit meno ki jo mukene. Ka wangeyo ni jo mukene gitye ki pwoc i komwa, ci cwinywa bedo yom. Dok ka wanyuto pwoc bot jo mukene, ci cwinygi bene bedo yom. Ngat ma wamine pwoc-ci nongo ngeyo ni tutene me konyowa nyo me miniwa gin mo obedo me kony botwa adada. Macalo adwogine, wat i kinwa ki ngat meno jing doko matek.
6. Pwoc ma wamiyo kitwero porone ki lagit cing ma kiyubo ki jabu nining?
6 Pwoc ma wanyuto pire tek adada. Baibul waco ni: "Lok ma giloko kakare obedo calo jabu ma gimwono i kom ryal." (Car. 25:11) Go kong kit ma lagit cing ma kiyubo ki jabu kacel ki ryal bedo mwonya kwede! Dok tam kit ma welle bedo tek kwede! Ibiwinyone nining ka ngat mo omini lagit meno calo mic? Ki lok ada, pwoc ma imiyo bene pire romo bedo tek kit meno. Lagit ma kiyubo ki jabu rii pi kare malac adada. I yo acel-li, wi ngat moni twero po i kom pwoc ma imiye pi kare me kwone ducu.
GUNYUTO PWOC
7. Ma lubbe ki Jabuli 27:4, Daudi onyuto pwocce nining, dok luco jabuli mukene-ni bene gunyuto pwoc nining?
7 Pol pa lutic pa Lubanga ma i kare macon gunyuto pwoc. Ngat acel i kingi obedo Daudi. (Kwan Jabuli 27:4.) En onongo tye ki pwoc pi woro me ada, dok man onen ka maleng i ticce. En omiyo lonyo madwong adada pi gero ot pa Lubanga. Likwayi pa Acap gunyuto pwoc ki coyo jabuli, nyo wer me pak. I wer mo acel, gin gumiyo pwoc bot Lubanga dok gunyuto margi pi "tic me aura" pa Jehovah. (Jab. 75:1) Nen ka maleng ni, Daudi ki likwayi pa Acap onongo gimito nyuto bot Jehovah pwoc ma gitye kwede pi mot ducu ma gunongo ki bote. Tika iromo tam i kom yo mogo ma itwero lubu lanen pa luco jabuli magi?
8-9. Lakwena Paulo onyuto pwoc pi omege ki lumege nining, dok man okelo adwogi ango?
8 Lakwena Paulo onongo tye ki pwoc pi omege ki lumege dok onyuto meno i kit ma en oloko kwede i komgi. Kare ducu, en onongo pwoyo Lubanga pigi i legane. En bene onyuto pwocce pigi i waraga ma ocoyo botgi. I tyeng 15 mukwongo i buk pa Jo Roma cura 16, Paulo oloko i kom Lukricitayo 27, kun lwongogi ki nyinggi. Paulo onongo pud wiye po kit ma Pricika gin ki Akwila "gudyero kwogi pi laro" kwone, ki kit ma Foibe "okonyo jo mapol," kadi wa en bene. En opwoyo omege ki lumege me amara magi ma onongo gin lutic matek-ki.—Rom. 16:1-15.
9 Lakwena Paulo onongo ngeyo ni omege ki lumege gitye ki roc, ento i agikki me waragane bot Luroma, en oketo cwinye i kom kit mabeco ma gitye kwede. Tam kong cuko cwiny ma omege ki lumege magi gunongo i kare ma gitye ka winyo ka gikwano pwoc pa lakwena Paulo bot jo me kacokke! Macalo adwogine, wat i kingi ki Paulo ojing matek. In tika kare ki kare inyuto pwoc pi jami mabeco ma jo me kacokkewu giwaco nyo gitimo?
10. Ngo ma wapwonyo ki i kit ma Yecu omiyo kwede pwoc bot lulub kore?
10 I kwena ma Yecu ocwalo lok bot jo me kacokke mogo ma i Asia Minor, en omiyo pwoc bot lulub kore pi ticgi. Me labolle, en ocako lokke bot jo me kacokke ma i Tuatira ni: "Angeyo ticci ducu, mar ma itye kwede, niyeni ki ticci me konyo dano, ki kit ma idiyo kwede cwinyi. Angeyo ni ticci ma kombeddi itye ka tiyone kato me kare mukwongo." (Yabo 2:19) Yecu pe oloko i kom ticgi matek keken, ento opwoyogi bene pi kitgi mabeco ma onongo tye ka tugo cwinygi me timo jami mabeco. Kadi bed ni onongo mitte ni Yecu omi tira bot jo mogo ma i Tuatira, en pud ocako lokke dok ogiko ki pwoc. (Yabo 2:25-28) Tam kong i kom twero ma Yecu tye kwede macalo lawi kacokke ducu. Pe mitte ni en opwowa pi jami ma watimo pire. Kadi bed kumeno, en pud miniwa pwoc. Man tye lanen maber adada pi luelda!
PE GUNYUTO PWOC
11. Kit ma kitito kwede i Jo Ibru 12:16, cwiny ango ma Ecau onongo tye kwede pi jami me cwiny?
11 Ki cwercwiny, jo mogo ma kicoyo lok komgi i Baibul gubedo jo ma pe miyo pwoc. Me labolle, kadi bed ni lunyodo pa Ecau onongo gimaro dok giworo Jehovah, Ecau onongo pe ki pwoc pi jami me cwiny. (Kwan Jo Ibru 12:16.) Cwiny meno ocako nen nining? Ecau orune ka cato twerone me bedo latin kayo bot ominne matidi, Yakobo, pi atabo acel keken me dek ngor. (Acak. 25:30-34) Lacen, Ecau okoko ange pi tam ma en omoko. Ento en pe onyuto pwoc pi gin ma onongo tye kwede, pi meno, en pe obedo ki tyen lok mo keken me kok i kom ngat mo i kare ma okeng mot me bedo latin kayo.
12-13. Luicrael gunyuto nining ni pe gitye ki pwoc, dok adwogine obedo ningo?
12 Luicrael onongo gitye ki tyen lok mapol me nyuto pwoc. Kigonyogi ki i opii i nge pwod apar mapatpat ma Jehovah okelo i kom jo Ejipt. Dok Lubanga olarogi ki neko lumony me Ejipt ducu i Nam Makwar. Cwiny Luicrael obedo yom adada ma oweko guwero wer me loyo lweny kun gipako Jehovah. Ento tika gumedde ki nyuto pwoc?
13 I kare ma Luicrael gukemme ki ariya manyen, wigi owil woko i kom jami maber ducu ma Jehovah otimo pigi. Gin gunyuto ni gipe ki pwoc. (Jab. 106:7) I yo ma nining? "Lwak jo Icrael ducu gungur i kom Moses ki Aron i tim,"—ento ki lok ada, onongo gitye ka nguru i kom Jehovah. (Nia 16:2, 8) Ocwero cwiny Jehovah adada pien jone onongo gipe ki cwiny me pwoc. Lacen, en otito ni yalwak meno ducu gibito i dye tim mapat ki Yocwa gin ki Kaleb. (Wel 14:22-24; 26:65) Kong dong wanenu kit ma watwero gwokke kwede ki lubu lanen maraco magi kun walubo lanen mabeco.
CAK NYUTO PWOC
14-15. (a) Jo munyomme gitwero nyuto pwoc i kingi nining? (b) Lunyodo gitwero pwonyo lutinogi nining me nyuto pwoc?
14 I paco. Jo ma i paco ducu ginongo adwogi maber ka ginyuto pwoc i kingi. Ka jo munyomme ginyuto pwoc i kingi, ci wat i kingi bene doko cok. Doko yot bene me timo kica i kingi ka ngat acel obalo. Laco ma pwoyo dakone pe neno nyo winyo gin maber ma dakone waco nyo timo keken ento bene "pake matek." (Car. 31:10, 28) Ki dako maryek bene weko cware ngeyo gin ma etye ki pwoc iye.
15 Lunyodo, wutwero pwonyo lutinowu nining wek gubed jo ma nyuto pwoc? Wi myero opo ni lutinoni gibilubo gin ma iwaco ki ma itimo. Pi meno, nyut lanen maber kun ipwoyo lutinoni ka gutimo gin mo maber. Medo i kom meno, pwony lutinoni me pwoyo ngat mo ma otimigi gin mo. Kony lutinoni wek guniang ni pwoc myero oa ki i cwinygi dok lok ma giwaco me miyo pwoc konyo adada. Me labolle, lamego mo owaco ni: "I kare ma mamana tye ki mwaka 32, en odong kene ki lutino adek. Dong ma an bene ao mwaka 32, abedo ka tamo kit ma kwo obedo tek kwede bote i kare meno. Pi meno, awacce pwoc ma atye kwede pi cwiny me jalle ma en onyuto me gwoko an ki omegina. Cokcok-ki, en owacca ni pwoc ma amiye-ni pud pire tek bote wa tin, dok ni etamo iye kare ducu ci miyo cwinye bedo yom."
16. Mi labol ma nyuto kit ma miyo pwoc twero cuko cwiny jo mukene.
16 I kacokke. Ka wanyuto pwoc bot omege ki lumegiwa, ci wacuko cwinygi adada. Me labolle, two mo matek ogoyo Jorge, laelda ma tye ki mwaka 28. Onongo pe twero cito i cokke pi dwe acel. Dok kadi wa ma ocako cito i cokke, onongo pud pe twero miyo pwony. Jorge owaco ni: "Onongo awinyo calo konya pe pien ni pe atwero timo tic me kacokke. Ento i nge cokke mo acel, omego mo owacca ni: 'Amito pwoyi pi lanen maber ma inyuto pi jo me ganga. Pe ingeyo kit ma wamaro kwede pwony ma onongo imiyo i mwaki mogo mukato angec. Pwonyi okonyowa me dongo i yo me cwiny.' Man ogudo cwinya adada, ma okelo wa pig wanga. Lok ma en owacca-ni aye gin ma onongo amito winyone kikome."
17. Kit ma kitito kwede i Jo Kolocai 3:15, watwero nyuto pwocwa bot Jehovah pi yot cinge nining?
17 Bot Lubangawa ma cinge yot. Jehovah ominiwa cam me cwiny madwong adada. Me labolle, wanongo tira ma konyo ki i cokkewa, magajin, ki dong ki i kabedowa me Intanet. Tika dong i nino mo iwinyo pwony, ikwano bukkewa, nyo ineno purogramwa ma katti dwe ki dwe i Broadcast ci iwacci, 'Man aye gin ma onongo amito kikome'? Watwero nyuto pwocwa bot Jehovah nining? (Kwan Jo Kolocai 3:15.) Yo acel aye me pwoye i legawa kare ducu pi mic mabeco magi.—Yak. 1:17.
18. I yo mene ma watwero nyuto pwocwa pi Otwa me Ker?
18 Watwero bene nyuto pwocwa bot Jehovah ka wagwoko ot me worowa bedo maleng. Wanywako i gwoko lengo me Ot me Kerwa, dok jo ma gitiyo i kom lakub dwan, gin me wer ki vidio omyero gugwoki wek pe oballe. Ka wagwoko Otwa me Ker maber, ci rii pi kare malac dok roco ka muballe nongo pe tek tutwal. Man weko pe wabalo cente ma dok kitwero tic kwede me yubo nyo roco Ot me Ker mukene i but lobo mapatpat.
19. Ngo ma ipwonyo ki i gin mutimme i kom laneno mo acel gin ki dakone?
19 Bot jo ma gitiyo matek piwa. Ka wamiyo pwoc, lokwa twero loko kit ma ngat moni winyo kwede i kom ariya ma nongo en tye ka kato ki iye. Nen kong gin mutimme i kom laneno me adwol mo gin ki dakone. I nge tito kwena pi cawa malac ka ma piny omake iye pee, gudwogo ka ma gitye ka buto iye ma guol adada. Piny onongo ngic adada muweko dakone obuto ki jaket mapek i kome. I odiko, en owaco ki cware ni pe dong etwero medde ki tic me limo adwol. Ento i nge cawa manok i odiko meno, gunongo waraga ma oa ki i jang gang kal. Waraga meno onongo kicoyo bot laminwa-ni. I waraga meno, kipwoye adada pi ticce me pwony ki pi diyo cwinye. Dok kiwacce ni giniang kit ma tek kwede me wot i kabedo mapatpat cabit ki cabit. Cware owaco ni: "Waraga meno ogudo cwinye adada ma oweko pe dong onwoyo wacone ni myero wawek tic me limo adwol woko. Ki lok ada, en aye dok ocuko cwinya tyen mapol me medde ka atamo me juko tic meno woko." Luot meno gumedde ki tic me limo adwol pi mwaki makato 40 kulu.
20. Gin ango ma myero watute me timone nino ducu, dok pingo?
20 Nino ki nino, myero watute me nyuto pwoc i lokwa ki ticwa. Lok nyo tic ma a ki i cwinywa twero bedo gin ma ngat moni mito kikome me medde ki kwo i lobo man ma dano pe ginyuto pwoc-ci. Dok ka wanyuto pwoc ci wadongo wat macok ma bedo matwal i kinwa. Ma dong pire tek loyo, nongo watye ka lubo lanen pa Jehovah, Wonwa ma cinge yot, dok lami pwoc.
WER 20 Imiyo Wodi me Amara
^ par. 5 Gin ango ma wapwonyo ki bot Jehovah, Yecu, ki dong ladobo ma Lacamaria-ni madok i kom miyo pwoc? I pwony man wabinyamo labol pa jo magi ki mukene mapol. Wabinyamo bene pingo pire tek me miyo pwoc, ki yo mogo ma waromo timone kwede.
^ par. 1 LOK MA KITITO TERE: Ka inyuto pwoc bot ngat mo nyo gin mo, nongo itye ki ngec ni ngat meno nyo gin meno pire tek boti. Nyig lok man nyuto kit ma wawinyo kwede ki i cwinywa.


TIKA ingeyo ngat mo ma kome lit?— I kare mukene komi bene bedo lit. Itwero nongo two abwuru, nyo iwinyo amwoda ic. Jo mukene komgi bedo lit adada. Pe gitwero aa me cung kengi labongo ngat mo ma konyogi. Man pol kare timme ka dano gutii adada.
Dano ducu komgi bedo lit i kare mogo. Tika ingeyo gin mumiyo dano komgi bedo lit, gitii, dok gito?— I nino mo acel kikelo bot Yecu laco mo ma pe twero wot, ci Yecu onyutu gin mumiyo dano gitwo dok gito. Wek kong atitti gin mutimme.
Yecu onongo tye kabedo i ot welo i taun mo macok ki Nam me Galilaya. Ci lwak dano mapol gubino ka neno en. Dong dano gubino mapol ma kabedo onongo peke pi jo mukene me donyo. Pe tye ngat mo ma onongo twero o cok ki doggola. Ento, dano pud gumedde ameda ki bino! Gurup pa jo mo gukelo laco ma tye langolo ma pe twero wot. Onongo mitte dano angwen me tingo en ki kabutone, nyo kitarane.
Tika ingeyo pingo onongo gimito kelo laco ma kome lit-ti bot Yecu?— Gin onongo gitye ki niye ni Yecu twero konyo en. Onongo gingeyo ni Yecu twero cango two meno. Tika ingeyo kit ma guweko langolo-ni oo kwede bot Yecu kadi bed dano onongo gupong i ot?—
Cal ma itye ka nenone kany-nyi nyutu kit ma gutimo kwede. Mukwongo kong gutingo laco-ni malo i wi ot. Wi ot meno onongo tye ma opette apeta. Gutuco wi ot meno malac. I ngeye guluto laco man ma kome lit-ti piny ki kabutone-ni i ot. Pud dong gubedo ki niye ya!
Dano ducu ma i ot gubedo ki ur matek i kare ma guneno gin ma tye ka timme. Langolo ma tye i wi kabutone-ni kicwalo obino piny i dyegi. Cwiny Yecu mono owang i kare ma oneno gin ma co-ni gutimo?— Pe wa acel! Cwinye obedo yom me neno ni gitye ki niye. En owaco bot laco ma tye langolo-ni ni: "Latinna, balli dong giweko woko."
Jo mukene gutamo ni pe tye kakare bot Yecu me waco kumeno. Gin onongo pe giye ni en twero timo kica pi bal. Pi meno, me nyutu ni en etwero kwanyo bal, Yecu owaco bot laco-ni ni: "An awacci ni, a malo, iting kabutoni, icit giri paco."
I kare ma Yecu owaco kumeno, laco-ni onongo dong ocang woko! En onongo dong pe tye langolo. En onongo dong romo aa malo kun woto pire kene. Dano ma guneno tango man gubedo ki ur tutwal. I kare me kwogi ducu onongo peya guneno gin me aura macalo meno! Gupako Lubanga ma omiyo botgi Lapwony Madit ma twero cango two pa dano.
Pwony ango ma wanongo ki i kom tango man?— Wapwonyo ni Yecu tye ki kero me timo kica pi bal ki me cango two. Wapwonyo bene gin mukene, gin mo ma pire tek adada. Wapwonyo ni kom dano doko lit pi bal.
Kit ma wan ducu kine mukene komwa bedo lit-ti, man mono nyuto ni wan ducu lubalo?— Tye kumeno, Baibul waco ni wan ducu kinywalowa ki bal. Tika ingeyo tyen lok man ni kinywalowa ki bal-li?— Tyen lokke ni kinywalowa ki roc. I kare mukene watimo jami maraco kadi bed ni pe wamito timogi. Tika ingeyo kit ma wan ducu wanongo kwede bal?—
Kinywalowa ki bal pien ni laco mukwongo, Adam, okwero winyo dog Lubanga. En otimo bal i kare ma oturo cik pa Lubanga. Wan ducu walako bal ki bot Adam. Mono ingeyo kit ma wanongo kwede bal ki bote? Wek kong atem titone boti i yo ma iromo niang iye.
Gwok nyo dong ineno ngat mo ka tye ka yubo mugati i gin lated mugati. Ngo ma timme i kom mugati ka gin lated mugati meno bute onot? Tika ingeyo?— Ka ma onot-ti obinen i kom mugati ducu ma kiyubogi ki i iye, pe kumeno?—
Adam obedo calo gin lated mugati meno dok wan wabedo calo mugati. En onongo roc i kare ma oturo cik pa Lubanga. Meno onongo obedo calo en onongo alama mo marac onyo bute onot woko. Pi meno i kare ma en onywalo lutino, lutinone dong gubedo nining?— Lutinone ducu gunongo alama acel me roc-ci.
Pol lutino pe kinywalogi ki roc madit ma itwero nenone. Tyengi ki cinggi aryo ducu nongo tye. Ento roc ma gitye kwede nongo rac matek ma weko two bwoyogi dok motmot gito woko.
Ngene kene ni jo mukene two makogi teretere loyo luwotgi. Pingo timme kumeno? Man mono nyuto ni gin dok kinywalogi ki bal madit makato?— Pe kumeno, dano ducu kinywalogi ki bal marom aroma. Wan ducu kinywalowa ki roc. Motmot dano ducu cako nongo two mogo. Kadi wa dano ma gitemme me lubu cik ducu pa Lubanga dok pe gitiyo gin mo marac tutwal pud komgi twero doko lit.
Ento pingo jo mukene komgi bedo lit teretere loyo luwotgi?— Tyen lokke pol. Twero bedo ni pe gitye ki gin acama muromo. Nyo mogo nongo pe gicamo cam ma mitte pi yotkomgi. Twero bedo ni gicamo kodi cam mogo ma ka kicamo mapol kelo two. Mukene bene nongo gicito kabuto i cwiny dyewor ma weko nino pe romogi. Nyo bene mogo nongo pe girukke ki bongo lageng koyo ka gikato woko ma piny ngic. Jo mukene komgi goro tutwal ma pe twero lweny ki two kadi bed ni gitemme me gwokke maber.
Tika kare mo bibino ma pe wabitwo? Tika wabibedo agonya ki i kom bal?— Ngo ma Yecu otimo bot laco ma langolo ca?— Yecu otimo kica pi balle ci ocango twone. I kit yo acel-lu, Yecu onyutu gin ma en bitimone pi jo ma temme ki tekogi ducu me timo gin matir.
Ka wanyutu ni pe wamito timo bal dok ni wadag jami maraco ci Yecu bicangowa. I kare ma anyim, en bikwanyo roc ma watye kwede i kare-ni. En bitimo man macalo Kabaka me Ker pa Lubanga. Pe kibikwanyo bal ki i komwa lawang acel. Kwanyone bitero kare. Ka balwa kikwanyo ci komwa pe dong bibedo lit matwal. Wan ducu wabibedo ki yotkom. Man pud dong bibedo twon mot madit adada!


Kwo mono dong ducu kite ene?
Kwo mono dong kite ene? Mukwongo, omyero kong wapenye ni, Kwo mono ocakke nining? I nge ngiyo matut kit ma adam wiwa ki komwa kicweyo kwede i yo me aura, man omiyo dano mapol giye labongo akalakala ni tye Ngat mo ma ocweyowa. (Kwan Jabuli 139:14.) Ka tye kumeno, ci nongo tye tyen lok mumiyo en ocweyowa! Pwonyo tyen lok meno yubo kwowa bedo maber.
Pingo mono kicweyo dano?
Yub pa Lubanga pe ocobbe oyotoyot pien dano gukwero locce. Ento Lubanga pe okwerowa, dok bene pe oloko yubbe pi dano kacel ki lobo. Baibul wacciwa ni Lubanga tye ka tic matek me laro jo ma lugen ki dok ni meno yubbe pi lobo wang ma ocobbe! Pi meno, Lubanga mito ni inong mit pa kwo ma lubbe ki kit ma onongo emito kwede! (Kwan Jabuli 37:29.) Pwony kit ma iromo nongo kwede adwogi maber ki i yub pa Lubanga kit ma tye kwede i Baibul.


GIN MUMIYO PIRE TEK: Dano myero gupwony cik pa Jehovah dok gulubi wek guwore i yo ma atir. (Ic 2:3, 4) Buk me 'Mar pa Lubanga' obedo buk me aryo ma wakwano ki dano, dok konyo lutino kwan me Baibul me niang kit ma cik ma igi lac me Baibul gudo kwede kwowa me nino ducu. (Ibru 5:14) Omyero wapwonygi i yo ma gudo cwinygi wek gubed ki miti me loko kwogi.
KIT ME TIMONE:
Yubbe maber, kun itamo i kom gin ma bikonyo latin kwanni me dongo i yo me cwiny. Yub lapeny mogo ma bikonyi me golo tamme i kom lok ma wutye ka nyamone.
—Car 20:5; be-E 259
Ti ki bok mapat pat ma tye i buk man me konyo latin kwanni me neno adwogi maber ma bino pi lubo cik ma igi lac me Baibul
Kony latin kwanni me tam i kom lok ma en myero omoki ma lubbe ki kit ma cwinye ngole kwede, ento pe imok tam pire.
—Gal 6:5


"Pi meno wuki [piny], pien pe wungeyo nino kadi wa cawa."
1, 2. (a) Gin ango ma Yecu owaco ma lubbe ki kare me agikki? (b) Lapeny mene ma wabinyamo i pwony man?
TEM kong goyo i wi cal Yecu ma obedo i Wi Got Jeituni, got ma onongo nen ki i ot pa Lubanga ka itye i Jerucalem. En onongo tye kacel ki lukwenane angwen, Petero, Anderiya, Yakobo ki dong Jon. Gin guketo cwinygi adada ka winyo lok pa Yecu i kare ma en tye ka tito botgi gin mo ma bikelo yomcwiny i anyim. En otito botgi jami mapol ma lubbe ki kare me agikki me lobo pa Catan-ni kacel ki kare ma en biloc kwede i Ker pa Lubanga. En otittigi ni i kare meno, "lagwok ot ma lagen dok maryek" bicung pire i lobo kany kun miyo bot luticce cam me cwiny i kare ma gimito kikome.
2 I nge tyeko waco lok meno, Yecu obolo carolok i kom anyira apar. (Kwan Matayo 25:1-13.) I pwony man, wabinyamo lapeny magi: (1) Lok ango ma pire tek ma tye i carolok man? (2) Jo ma kiwirogi ma gin lugen gutiyo ki tira ma i carolok man nining, ki dok okelo adwogi maber ango? (3) Wan ki acel acel waromo nongo adwogi maber ki i carolok pa Yecu-ni nining?
LOK ANGO MA PIRE TEK MA TYE I CAROLOK MAN?
3. I kare mukato angec, bukkewa otito carolok madok i kom anyira apar-ri nining, dok adwogine obedo ningo?
3 Kit ma waneno kwede i pwony mukato-ni, lagwok ot ma lagen i kareni pe loko tutwal i kom kit ma lok moni me Baibul ocobbe kwede ento tutwalle i kom pwony ma wanongo ki iye. I kare mukato angec, bukkewa i kine mukene obedo ka tito ni jami mapat pat ma Yecu oloko i komgi i carolokke madok i kom anyira apar-ri gicung pi gin mo, jami magi kwako tara, moo, cupa medo ki dong mukene. Tika tye lok ada ni keto tamwa i jami matinotino ogengowa keto cwinywa i kom lok ma pigi teko ma gitye i carolok man? Lagam pi lapeny man pire tek adada dok gudo wan ducu.
4. I carolok ma Yecu obolo-ni, wan watwero ngeyo (a) lanyom nining? (b) anyira nining?
4 Kong wanenu lok ma pire tek ma Yecu owaco i carolok man. Mukwongo, tam i kom jo ma kiloko i komgi i carolok madok i kom anyira apar-ri. Anga ma obedo lanyom i carolok-ki? Ki lok ada, Yecu onongo tye ka lok i kome kekene. I nino mukene bene, Yecu owacci ebedo lanyom! (Luka 5:34, 35) Ento, anyira apar-ri kono? I carolok-ki, Yecu owacci tic ma anyira apar-ri gitye kwede aye me kuro lanyom ka bino kun nongo giweko taragi lyel. Nen kong gin mukene ma Yecu owaco bot lulub kore ma kiwirogi ma gitye "romi manok[-ni]." En owaco ni: "Wubed ma wutweyo pyerwu, kun tarawu lyel; wubed macalo jo ma kuro laditgi ka bidwogo nia ki i karama me nyom." (Luka 12:32, 35, 36) Medo i kom meno, lakwena Paulo gin ki lakwena Jon gucoyo ni jo ma kiwirogi ma gilubo kor Kricito gitye macalo nyako ger. (2 Kor. 11:2; Yabo 21:2) Ada, carolok ma Yecu obolo i Matayo 25:1-13 omiyo macalo tira ki dok cik bot lulub kore ma kiwirogi.
5. Yecu owaco ni carolokke-ni bicobbe awene?
5 Awene ma tira ma Yecu omiyo-ni bicobbe iye? Gin ma Yecu owaco i agikki me carolokke-ni miniwa lagamme, en owaco ni: 'lanyom obino.' (Mat. 25:10) Kit ma wanyamo kwede i Wi Lubele me Julai 1, 2013, lok ma Yecu owaco i Matayo cura 24 ki 25 loko tyen aboro kulu i kom 'binone.' Ka mo keken ma Yecu oloko pi binone, en onongo tye ka lok i kom twon can madit atika-ni, kare ma ebibino iye ka ngolo kop kacel ki jwero lobo man marac-ci. Pi meno, carolok man bicobbe i kare me agikki ento bio i agikkine i kare me twon can madit atika-ni.
6. Lok ango ma pire tek ma tye i carolok man?
6 Lok ango ma pire tek ma tye i carolok man? Nen kong lok ma Yecu owaco ma peya obolo carolok man. Yecu onongo pud oa ka lok i kom "lagwok ot ma lagen dok maryek." Lagwok ot meno obedo gurup matidi pa jo ma kiwirogi ma onongo gibitelo lulub kor Kricito i kare me agikki-ni. Yecu ociko co magi ni omyero gubed jo ma lugen. I ngeye, en bene otiyo ki carolok man me ciko lulub kore ducu ma kiwirogi ma gikwo i kare me agikki me bedo ma 'gikiyo piny' wek pe gukeng motgi me kwo i polo. (Mat. 25:13) Kong dong wanyamu carolok man kun waneno kit ma jo ma kiwirogi guketo kwede tirane i tic.
JO MA KIWIROGI GUTIYO KI TIRA MA I CAROLOK MAN NINING?
7, 8. (a) Jami aryo mene ma oweko anyira maryek-ki gubedo atera? (b) Jo ma kiwirogi gunyuto nining ni gitye ma giyubbe?
7 Carolok pa Yecu-ni nyuto ni anyira maryek-ki onongo gitye atera dok gubedo ka kuro lanyom ka iporo ki anyira ma lumingngi. Pingo? Gin gutimo meno pi jami aryo: gin onongo guyubbe dok wanggi obedo twolo. Anyira ma kiwacigi ni gubed ma wanggi twolo i dyerwor kun gikuro lanyom-mi, onongo myero guwek taragi obed ka lyel dok gukur piny pi cawa malac nio ka lanyom obino. Ento, ka iporo ki anyira ma lumingngi, anyira abic onongo guyubbe maber adada pien gin gubino ki moo mukene i cupagi medo i kom ma onongo tye i taragi. Tika jo ma kiwirogi bene gubedo ma guyubbe?
8 Gin gubedo ma guyubbe! I kare man me agikki-ni, Lukricitayo ma kiwirogi gitimo ticgi calo anyira maryek-ki pien guyubbe me tiyo ticgi ki gen nio wa i agikki. Gin gingeyo ni wek gibed lugen i ticgi pi Jehovah, omyero gijal jami mapol me kom ma tye i lobo pa Catan-ni. Gimine me tic pi Jehovah keken ki cwinygi ducu labongo tamone ni nino mo gibigikone woko, ento gitiyo pire pi mar ki gengi i kome kacel ki Wode. Gin gigwoko gennegi kun gikwero cwiny me lobo man marac-ci, ma opong ki miti me jami me kom, tim tarwang, ki dong cwiny me woro me jami. Pi meno, gin gitye atera dok bene gimedde ameda ki ryeny kadi bed ni nen calo Lanyom tye ka galle.
9. (a) Lok me poyo wic ango ma Yecu omiyo ma lubbe ki nino? (b) I yo ma nining ma Lukricitayo ma kiwirogi gujolo kwede woo ma winye ni: "Nen, lanyom dong bino!"? (Nen lok ma tye i tere piny.)
9 Anyira maryek-ki bene gubedo atera pi bino pa lanyom pien gin gubedo ma wanggi twolo. Tika twere pi Lakricitayo acel acel ma kiwiro me nino woko i kare ma nongo en tye ka kuro lanyom? Meno twere. Nge ni Yecu owaco ni anyira apar-ri "ducu nino omako wanggi, ci gunino woko" pien nen calo lanyom ogalle. Yecu onongo ngeyo ni kadi bed ni ngat moni tye atera dok tye ki miti, en pud romo doko goro pi roc ma watye kwede. Jo ma kiwirogi ma gin lugen gulubo tira man dok gutiyo matek adada me bedo ma wanggi twolo. I carolok ma Yecu obolo-ni, anyira-ni ducu gua cut i kare ma woo owinye i cwiny dyewor ni: "Nen, lanyom dong bino!" Ento anyira maryek keken aye gukanyo nio wa i agikki. (Mat. 25:5, 6; 26:41) Ento jo ma kiwirogi ma gin lugen i kareni kono? I kare man me agikki-ni, gin gujolo woo ma winye ni: "Nen, lanyom dong bino!" Gin bene gudiyo cwinygi kun gibedo atera me kuro bino pa Lanyom. * Ento, agikki me carolok man loko tutwalle i kom kare mo i anyim.
MOT PI ANYIRA MARYEK KI PWOD PI ANYIRA MA LUMINGNGI
10. Lapeny mene ma myero wapenye kwede ma lubbe ki gwenyo lok ma obedo i kin anyira maryek-ki ki anyira ma lumingngi?
10 I agikki me carolok ma Yecu obolo-ni, anyira ma lumingngi gupenyo anyira maryek-ki ni guminigi moo wek giket i taragi. Ento anyira maryek-ki gukwero konyogi. (Kwan Matayo 25:8, 9.) Gwenyo lok meno kelo lapeny man: "Awene ma Lukricitayo ma lugen gukwero konyo ngat mo ma openyo pi kony?" Wi myero opo i kom kare ma carolok meno bicobbe iye. Wiwa myero pe owil ni alokaloka manyen ma kitimo i niangowa tye ni Yecu ma en aye Lanyom-mi bibino ka ngolo kop tung i agikki me twon can madit atika-ni. Tika but carolok man loko i kom gin ma bitimme ma nongo kare meno me twon can madit atika-ni peya ogik? Nen calo tye kumeno, pien i kare meno jo ma kiwirogi nongo dong kityeko keto lanyut me agikki i tur nyimgi.
11. (a) Ngo ma bitimme ma nongo twon can madit atika-ni peya ocakke? (b) Gin ango ma anyira maryek-ki onongo gitye ka wacone i kare ma guwacci anyira ma lumingngi gucit bot jo ma gicato moo?
11 Pi meno, ma peya twon can madit atika-ni ocakke, jo ducu ma kiwirogi ma pud gitye i lobo kany nongo dong kiketo lanyut me agikki i tur nyimgi. (Yabo 7:1-4) Nicakke i kare meno, ngene kene ni wang ma gucito i polo. Ento tam kong i kom mwaki ma nongo twon can madit atika-ni peya ocakke. Ngo ma bitimme i kom jo ma kiwirogi ma pe gubedo ma wanggi twolo nyo pe gugwoko gennegi? Gin gibikeng motgi me cito i polo. Ngene kene ni pe kibiketo lanyut me agikki i tur nyimgi ma nongo twon can madit atika-ni peya ocakke. I kare meno, Lukricitayo mukene ma gin lugen kibiwirogi ki cwiny maleng. Ka twon can madit atika-ni ocakke, jo meno ma gin lumingngi gibibedo ki ur me neno kit ma kijwero kwede Babilon Madit. Meno aye kare ma gin gibiniang ni kara onongo pe gitye atera me jolo Lanyom ka obino. I kare meno ma cawa nongo dong pe-ni, ngo ma bitimme ka ce gupenyo pi kony? Carolok ma Yecu obolo-ni miniwa lagamme. Anyira maryek-ki gukwero miyo moogi bot anyira ma lumingngi ento guwaco ni gin myero gucit bot jo ma cato moo. Ento wi myero opo ni man otimme "i cwiny dyewor." Tika onongo gubinongo jo ma gicato moo i cawa meno? Pe. Cawa onongo dong okato woko.
12. (a) I kare me twon can madit atika-ni, ngo ma bitimme i kom ngat mo keken ma kiwiro ento pe ogwoko gennene ma nongo peya kiketo lanyut me agikki? (b) Gin ango ma bitimme i kom jo ma gubedo calo anyira ma lumingngi?
12 Ki bene, i kare me twon can madit atika-ni, jo ma kiwirogi pe gibikonyo luwotgi ma pe gugwoko gennegi. Kony mo bibedo peke matwal. Kare nongo dong pe. Gin ango ma bitimme i komgi? Yecu otito gin ma bitimme i kare ma anyira ma lumingngi gucito ka wilo moo: "Lanyom obino; jo ma nene gitye ma guyubbe gudonyo kacel kwede i ot i karama me nyom, ci giloro doggola woko." Ka inen Kricito obino i deyone tung i agikki me twon can madit atika-ni, en bicoko kacel jo ma lugen ma kiwirogi i polo. (Mat. 24:31; 25:10; Jon 14:1-3; 1 Tec. 4:17) Kibiloro doggola woko bot jo ma pe gin lugen calo anyira ma lumingngi. Gin gibikok kun gibako doggi ni: "Ladit, ladit, yab doggola botwa do!" Ento, lagam ma kibiminigi romo aroma ki lagam ma kimiyo bot jo ma gubedo dyegi i cawa meno me ngolo kop: "Ada awaco botwu ni, an gira pe angeyowu."
13. (a) Pingo pe myero wabed ki tam ni jo mapol ma kiwirogi ma gilubo kor Kricito pe gibigwoko gennegi? (b) Pingo lok me cik ma Yecu omiyo-ni nyuto gen ma en tye kwede? (Nen cal ma tye i pot karatac 13.)
13 Gin ango ma waromo mokone ma lubbe ki gin ma dong wanyamo-ni? Yecu mono onongo tye ka wacci jo mapol ma kiwirogi pe gibigwoko gennegi ma weko mitte ni myero kile kakagi? Pe. Wi myero opo ni en onongo pud oa ka ciko "lagwok ot ma lagen dok maryek" ni pe myero kite odok rac. Man pe te lokke ni en onongo mito ni gin ma kit meno otimme. I yo acel-lu, carolok man onongo tye ki cik magwar adada. Kit macalo anyira abic onongo gitye luming ki anyira abic onongo giryek-ki, man te lokke ni ngat acel acel ma kiwiro romo yero me bedo ma oyubbe nyo ma wange twolo, nyo laming ki dok pe lagen. Man aye bene gin ma lakwena Paulo ocoyo me ciko Lukricitayo luwote ma kiwirogi. (Kwan Jo Ibru 6:4-9; por ki Nwoyo Cik 30:19.) Nge ni lok ma Paulo ocoyo-ni gwar adada, ento en bene onyuto gen ni 'jami mabeco' tye anyim pi omegine ki lumegine ma gin Lukricitayo. I yo ma kit meno, lok me cik ma Yecu omiyo i carolokke-ni nyuto ni en bene tye ki gen acel-li i kom jo ma kiwirogi. Kricito ngeyoni ngat acel acel ma kiwiro romo gwoko gennene dok nongo mot mamwonya adada!
"ROMI MUKENE" PA KRICITO GINONGO ADWOGI MABER NINING?
14. Pingo "romi mukene" bene giromo nongo adwogi maber ki i carolok pa anyira apar-ri?
14 Tika omyero watam ni "romi mukene" pa Kricito pe gibinongo mot mo keken pien carolok ma Yecu obolo madok i kom anyira apar-ri tye tutwalle pi lulub kore ma kiwirogi? (Jon 10:16) Pe wacel! Wi myero opo ni lok ma pire tek ma tye i carolok man yot adada: "Wuki [piny]" Tika man kwako jo ma kiwirogi keken? Yecu con owacci: 'Lok ma awaco botwu-ni, awaco bot dano ducu ni, Wuki piny.' (Mar. 13:37) Yecu mito ni lulub kore ducu myero guyub cwinygi me tic ki gen dok bene gin weng gubed ma wanggi twolo. Pi meno, Lukricitayo ducu myero gulub lanen maber pa jo ma kiwirogi pien gin giketo ticwa me pwony-nyi bedo mukwongo i kwogi. Wan ducu ki acel acel bene wiwa myero opo ni anyira ma lumingngi gupenyo anyira maryek-ki ni gupokigi moo mogo. Penygi-ni poyo wiwa ni wan ducu myero wabed lugen bot Lubanga, wabed ma wayubbe, ki dok ma wangwa twolo ento pe ngat mukene aye myero otim jami magi piwa. Wan ducu wabicung i nyim Langolkop matir ma Jehovah aye ocimo. Omyero wabed atera. Dok en dong cok dwogo adada!
Kit ma anyira ma lumingngi gupenyo kwede pi moo-ni, man nyuto ni pe tye ngat mo ma romo bedo lagen nyo ma wange twolo piwa
15. Pingo nyom pa Kricito kacel ki nyako gerre tye me yomcwiny bot Lukricitayo ducu me ada?
15 Lukricitayo ducu gibinongo adwogi maber ki i carolok ma Yecu obolo madok i kom nyom. Ki lok ada, anga i kinwa ma cwinye pe yom pi nyom meno ma bitimme i anyim-mi? I nge lweny me Armagedon, jo ma kiwirogi nongo dong gitye i polo ka ma gin gibidoko nyako ger pa Kricito. (Yabo 19:7-9) Dano ducu ma gitye i lobo gibinongo adwogi maber ki i nyom man ma bitimme i polo-ni pien bikelo loc ma pud ber loyo pi jo ducu. Kadi bed ni genwa tye me kwo i polo nyo i lobo, wamoku tamwa me pwonyo jami ma pigi tego ki i carolok man ma kibolo i kom anyira apar-ri. Wan ducu myero wacung wunu ma pe watagge kun wabedo ma nongo wayubbe ki dok ma wangwa twolo wek wanong mit pa kwo mamwonya ma Jehovah oyubo piwa i kare me anyim.
^ para. 9 I carolok ma Yecu obolo-ni, kare kong okato i nge winyo woo ma wacci, "Nen, lanyom dong bino!" (tyeng 6) ki dong bino pa lanyom (tyeng 10). I kare me agikki-ni, jo ma kiwirogi guniang lanyut ma moko ka maleng ni Yecu dong tye ka loc. Gin gingeyo ni en 'obino'


GIN ME ATIMA: Peny lapeny ki diro me tugo miti pa dano, me kelo wigi i niang, ki me nyuto gin ma pire tek.
KIT ME TIMONE:
Tug miti pa dano. Peny lapeny ma bimiyo ngat moni tamo matut dok bedo ki miti me ngeyo lagamme.
Kel wi dano i niang. Kony dano me lubo lokki kun itiyo ki lapeny mapat pat wek ikel wigi i niang.
Nwo lok ma pigi tego. Peny lapeny mo mamit me cako lok ma pire tek. Ti ki lapeny me poyo wic i nge nyamo lok ma pire tek nyo ka itye ka dolo te lokki.


'Lutino aye ginaleya ma oa ki bot Jehovah.'—JAB. 127:3.
WER 134 Lutino Gubedo Mic pa Lubanga
GIN MA WABINYAMO *
1. Tic ango ma Jehovah omiyo ki lunyodo?
JEHOVAH ocweyo laco ki dako mukwongo ki miti me nywalo lutino. Baibul waco atir ni: 'Lutino aye ginaleya ma oa ki bot Jehovah.' (Jab. 127:3) Man tyen lokke ngo? Go kong ka laremi mo macok omini centene mo madit ni igwokke. Ibiwinyo nining? Iromo winyo ni en onyuto gen madit adada i komi. Ento bene itwero bedo ki par i kom kit ma ibigwoko kwede ki cente meno. Jehovah, Laremwa macok loyo, omiyo tic ki lunyodo me gwoko gin mo ma pire tek loyo cente. En ominigi tic me gwoko lutinogi maber wek gubed ma cwinygi yom.
2. Lapeny mene ma wabinyamogi i pwony man?
2 Anga ma omyero omok ka jo munyomme myero gunywal lutino ki dok awene ma omyero gunywal kwede? Dok gin ango ma lunyodo gitwero timone me konyo lutinogi me bedo ki yomcwiny i kwogi? Nen kong cik ma igi lac mogo ma nonge i Lok pa Lubanga ma twero konyo luot ma Lukricitayo me moko tam me ryeko.
WOR TAM MA LACO GIN KI DAKONE GUMOKO
3. (a) Anga ma omyero omok ka jo munyomme myero gunywal lutino nyo pe? (b) Lok ada mene me Baibul ma omyero lurem ki jo me paco pa jo munyomme wigi opo iye?
3 I tekwaro mogo, dano tamo ni jo ma gunyomme nyen omyero gucak nywalo lutino cutcut. Gitwero nongo dic ki bot lupacogi nyo jo mukene me lubo tekwaro meno. Jethro, omego mo ma i Acia, owaco ni, "I kacokke, jo ma gitye ki lutino gidiyo jo munyomme ma gipe ki lutino me cako nywal." Jeffrey, omego mukene ma i Acia, otito ni, "Jo mukene gitito ki luot ma gipe ki lutino ni pe gibibedo ki ngat ma myero ogwokgi ka ceng mo gutii." Kadi bed kit meno, luot acel acel omyero gumok pigi kengi ka gimito nywalo lutino nyo pe. Meno tam ma myero gin aye gumoki pien tic meno bibedo i wigi. (Gal. 6:5) Ngene kene ni, lurem ki lupaco pa jo munyomme nyen-ni gimito ni gubed ma cwinygi yom. Ento jo ducu myero wigi opo ni moko tam man ka omyero ginywal lutino nyo pe obedo tic pa luot-ti.—1 Tem. 5:13.
4-5. Jami aryo mene ma mitte ni laco ki dako omyero gulok iye, dok kare mene maber me nyamo lok meno? Tit kong.
4 Luot ma gumoko tamgi me nywalo lutino omyero gunyam lapeny aryo ma pigi tek: Mukwongo, gimito cako nywalo lutino awene? Me aryo, gimito ni ginywal lutino adi? Awene ma opore pi laco ki dako me nyamo lapeny magi? Dok pingo lapeny aryo magi pigi tek adada?
5 Pol kare, ma peya gunyomme, laco ki dako omyero gunyam lok i kom nywalo lutino. Pingo meno kare maber? Pien pire tek adada ni tamgi orwatte i kom lok man. Medo i kom meno, mitte ni guniang ka gitye atera me gwoko lutino. Luot mogo gumoko tamgi me kuro pi mwaka acel nyo aryo i nge nyomgi ma nongo peya gunywal pien ka gudoko lunyodo, pol pa cawagi ki kerogi bicito i gwoko lutino. Tamgi nongo tye ni, ka gukuro pi kare mo, man weko kong gibedo ki kare me jolo alokaloka ma nyom kelo kun gidongo wat macok i kingi.—Ep. 5:33.
6. Tam ango ma luot mukene gumoko ma lubbe ki kwo matek ma watye ka kato ki iye i kare-ni?
6 Lukricitayo mukene guyero me lubo lanen pa awobe adek pa Nua ki mongi. Luot adek-ki pe gunywalo lutino cutcut i nge nyomgi. (Acak. 6:18; 9:18, 19; 10:1; 2 Pet. 2:5) Yecu oporo karewa-ni ki "kare pa Nua," dok pe tye akalakala mo keken ni watye ka kwo i kare ma 'piny tye marac.' (Mat. 24:37; 2 Tem. 3:1) Pi tyen lok meno, jo munyomme mogo gumoko tamgi pe me nywalo lutino i kare-ni wek gimi cawa malac i tic pa Lukricitayo.
7 Ka gitye ka moko ka gimito nywalo lutino ki bene wel lutino adi ma gimito, luot ma giryek kong gibedo piny "ka kwano wel lim ma mitte." (Kwan Luka 14:28, 29.) Luot ma dong gupito lutino gingeyo ni gwoko lutino pe mito cente keken, ento bene mito cawa ki kero. Pi meno, pire tek pi jo munyomme me nyamo lapeny calo: 'Tika wan ducu wabibedo ki dog tic wek wanong cente ma mitte me gwoko jo me otwa? Tika tamwa rwatte i kom gin ma waneno ni pire tek pi jo me otwa? Ka bimitte ni wan aryo-ni ducu wabed ki dog tic, ci anga ma bigwoko lutinowa? Anga ma bidoro tam ki tic pa lutinowa?' Luot ma gikwanyo kare me nyamo lapeny magi ma wigi opye mot nongo gitye ka lubo lok ma tye i Carolok 21:5.—Kwan.
8. Ariya ango ma jo munyomme ma gitye Lukricitayo myero gunge ni gibibedo kwede, dok ngo ma laco ma lamar bitimone?
8 Mitte dok opore ni lanyodo acel acel omyero omi kare dok oti matek me gwoko latin. Dong ka jo munyomme gunywalo lutino mapol ma kingi cok cok, gitwero nongo ni tek adada me keto cwinygi i kom latin acel acel. Lunyodo mogo ma gubedo ki lutino mapol gutito ni i kine mukene onongo giwinyo ni jamine obwoyogi woko. Min lutino twero nongo ni eol matek kare ducu. Man twero weko en pe nongo cawa me kwan pire kene, lega, ki nywako i tic me pwony kare ki kare. Ariya mukene twero bedo me keto cwinye i cokke wek enong adwogi maber ki i cokke pa Lukricitayo. Ngene kene ni laco ma lamar bitimo jami ducu ma en twero me tyelo kor dakone, ka lutinogi mito kony i cawa me cokke nyo bene ki gang. Me labolle en twero konyo dakone ki tic ma gang. En bitic matek me neno ni gibedo ki Woro pi Jo me Ot kare ki kare. Dok wego ma Lakricitayo bicito ki jo me otte i tic me pwony kare ki kare.
KIT ME PWONYO LUTINO ME MARO JEHOVAH
9-10. Gin ango ma omyero lunyodo gutim me konyo lutinogi?
9 Jami ango ma lunyodo gitwero timo me konyo lutinogi wek gumar Jehovah? Gitwero gwoko lutinogi nining ki i kit maraco me lobo man? Nen kong jami mogo ma lunyodo gitwero timo.
10 Leg pi kony pa Jehovah. Nen kong labol pa Manoa ki dakone, ma lacen gudoko lunyodo pa Samson. I kare ma Manoa oniang ni dakone binywalo latin awobi, en olego Jehovah ni ominigi tira i kom kit me gwoko latin man.
11. Lunyodo gitwero lubo lanen pa Manoa nining kit ma kitito kwede i Lungolkop 13:8?
11 Nihad gin ki dakone Alma, ma gia ki i lobo Bosnia and Herzegovina, gunongo pwony ki i labol pa Manoa. Gin gutito ni: "Calo Manoa, wabako dogwa bot Jehovah wek opwonywa me bedo lunyodo maber. Dok Jehovah ogamo legawa i yo mapatpat—kun wok ki i Ginacoya, bukkewa, cokke, ki gure madito."—Kwan Lungolkop 13:8.
12. Lanen ango ma Yucepu ki Maliam guweko pi lutinogi?
12 Pwonygi ki lanenni. Gin ma iloko pire tek; ento, gin ma itimo aye bigudo latinni makato. Watwero bedo ki gen ni Yucepu ki Maliam guweko lanen maber adada pi lutinogi, kadi wa Yecu. Yucepu otiyo matek me gwoko jo me ode. Medo i kom meno, Yucepu ocuko cwiny jo me ode me dongo mar pi jami me cwiny. (Nwo. 4:9, 10) Kadi bed onongo pe mitte i te Cik ni Yucepu oter jo me ode ducu ka en cito i Jerucalem "mwaka ki mwaka" me kwero kwer me Kato, ento en otimo. (Luka 2:41, 42) Twero bedo ni wege mukene gutamo ni tero jo me odigi ducu i wot man tek adada, dok mito cente ki cawa madwong. Ento labongo akalakala mo, Yucepu onongo maro jami me cwiny dok opwonyo lutinone me timo kit meno. Maliam bene onongo ngeyo Ginacoya maber. I lokke ki ticce, en opwonyo lutinone me maro Lok pa Lubanga.
13. I yo ma nining ma luot mo gulubo kwede lanen pa Yucepu ki Maliam?
13 Nihad gin ki dakone Alma, ma kiloko i komgi con-ni onongo gimito lubo lanen pa Yucepu ki Maliam. Meno okonyogi nining me pwonyo awobigi me maro Jehovah ki tic pire? Guwaco ni, "I kit ma wakwo kwede, watemme me nyuto ki wodwa kit ma pire tek kwede me kwo ma lubbe ki cik ma igi lac pa Jehovah." Nihad omedde ni, "Bed kodi dano ma imito ni latinni obedi."
14. Pingo lunyodo omyero gunge lurem lutinogi?
14 Kony lutinoni me yero lurem mabeco. Wego ki mego omyero gin ducu gunge anga ma obedo larem lutinogi ki gin ango ma gitye ka timone. Meno kwako ngeyo anga ma lutinogi kubbe kwede i Intanet kacel ki i cim cinggi. Lurem magi gitwero gudo tam pa latin ki jami ma en timo.—1 Kor. 15:33.
15. Gin ango ma lunyodo gitwero pwonyo ki i lanen pa Jessie?
15 Gin ango ma myero lunyodo gutim ka pe gingeyo tic ki kompiuta, tabulet, nyo cim cing? Jessie, wego mo ma bedo i lobo Philippines owaco ni: "Onongo watye ki ngec manok adada i kom kit me tic ki tet me kare-ni. Ento man pe ogengowa pwonyo lutinowa i kom owic ma tye i tic ki tet me kare-ni." Jessie pe ogengo lutinone ki tic ki jami magi pien ni en pe ngeyo tic kwedgi. En otito ni: "Abedo ka cuko cwiny lutinona me tic ki jami magi me pwonyo leb manyen, me yubbe pi cokke, ki dong kwano Baibul pigi kengi nino ducu." Ka itye lanyodo, tika dong ikwano dok inywako ki lutinoni tam ma kimiyo i kom cwalo mecej i cim, nyo nywako cal i Intanet ma tye nonge i bute me "Teenagers" i jw.org®? Tika dong inyamo kwedgi vidio me Anga ma Doro Lawote—In Kece Tet ma Itiyo Kwede? ki Ti ki Kabedo me Nywako Lok i Intanet i Yo Maber? * Jami magi pigi tek ka itye ka pwonyo lutinoni kit me tic ki tet i yo maber.—Car. 13:20.
16. Gin ango ma lunyodo mapol gutimo, dok adwogine obedo nining?
16 Lunyodo mapol gitute me keto yub pi litinogi me ribbe ki jo ma gitye lanen maber i tic pi Lubanga. Me labolle, N'Déni ki dakone Bomine, ma gibedo i lobo Côte d'Ivoire, onongo pol kare gilwongo laneno me adwol me bedo i pacogi. N'Déni otito ni: "Man okelo adwogi maber i kom wodwa. En ocako tic macalo painia dok i kare-ni tiyo macalo lakony kor laneno me adwol." Tika iromo yubo namo ma kit man pi lutinoni?
17-18. Lunyodo omyero gucak pwonyo lutinogi awene?
17 Cak pwonyo lutinoni ma pud gitino. Ka lunyodo gucako pwonyo lutino ma nongo pud gitino, adwogine bibedo maber. (Car. 22:6) Tam kong i kom Temceo, ma lacen otiyo ki lakwena Paulo macalo laneno ma woto awota. Yuneki, min Temceo, ki daane Loi, gupwonye 'cakke i tinone.'—2 Tem. 1:5; 3:15.
18 Luot mukene ma i lobo Côte d'Ivoire, ma nyinggi Jean-Claude ki Peace, gupwonyo lutinogi abicel ducu me maro Jehovah ki tic pire. Gin ango ma okonyogi me cobo ticgi maber? Gulubo lanen pa Yuneki ki Loi. Guwaco ni, "Wacako nyebo Lok pa Lubanga i cwiny lutinowa cakke ma pud gitye lukere."—Nwo. 6:6, 7.
19. Tyen lokke ngo me nyebo Lok pa Lubanga i cwiny lutino?
19 Tyen lokke ngo me "nyebo" Lok pa Jehovah i cwiny lutinoni? "Nyebo" tyen lokke ni "pwonyo ki poyo wic kare ki kare kun ibedo ka nwoyone." Me timone, lunyodo omyero gubed ki lutinogi kare ducu. Kare mukene cwiny lunyodo tur pien myero gubed ka nwoyo lok acel-li kare ki kare. Kadi bed kit meno, lunyodo omyero gunen man calo yo me konyo lutinogi me niang Lok pa Lubanga ki lubone.
20. Tit kong kit ma kitwero tic kwede ki tam ma tye i Jabuli 127:4 me pwonyo lutino.
20 Nge lutinoni maber. Jabuli 127 oporo lutino ki atero. (Kwan Jabuli 127:4.) Kit macalo kitwero yubo atero kun kitiyo ki jami mapatpat dok i caji mapatpat, latin acel acel pat ki lawote. Pi meno, lunyodo omyero gumok kit me pwonyo latin acel acel. Luot mo ma gibedo i lobo Icrael i kare-ni ma gupwonyo lutinogi aryo me tic pi Jehovah, gutito gin ma okonyogi ni, "Wabedo ka kwano Baibul ki latin acel acel patpat." Ngene kene ni, lupaco acel acel gibimoko ka kwan i yo meno mitte nyo twerre.
JEHOVAH BIKONYI
21. Kony ango ma Jehovah miyo ki lunyodo?
21 Lunyodo i kare mukene giwinyo ni tek adada me pwonyo lutinogi, ento lutino gubedo mot mua ki bot Jehovah. En tye atera me miyo kony bot lunyodo ducu. En winyo lega pa lunyodo. En gamo lega magi kun tiyo ki Baibul, bukkewa, kacel ki lanen ki tam pa lunyodo muteggi i kacokke.
22. Jami mabeco ango ma lunyodo gitwero miyo ki lutinogi?
22 Jo mogo giwaco ni tero mwaki 20 me pito lutino, ento lok ada tye ni lunyodo pe gigiko bedo lunyodo. I kin jami mabeco loyo ma lunyodo gitwero miyo ki lutinogi tye iye mar, cawagi, ki pwonnye ma jenge i kom Baibul. Latin acel acel bidok i pwonnye meno i yo mapatpat. Kadi bed kit meno, polgi ma gudongo i cing lunyodo ma gimaro Jehovah giwinyo calo laminwa Joanna Mae ma bedo i lobo Acia: "Ka aneno pwonnye ma anongo ki bot lunywalla, cwinya yom ni lunywalla gumiya tira dok gupwonya me maro Jehovah. Gin pe gumina kwo keken ento kwo ma tye ki tyen lok." (Car. 23:24, 25) Omege ki lumegiwa milion mapol bene giwinyo kit meno.
WER 59 Pak Jah Kweda
^ para. 5 Tika omyero jo munyome gunywal lutino? Ka gibinywalo lutino, ci omyero gunywal adi? Dok gitwero pwonyo lutinogi me maro ki tic pi Jehovah nining? Pwony man binyamo yo me pwonyo lutino i kare-ni dok binyuto bene cik mogo ma igi lac me Baibul ma twero konyowa gamo lapeny magi.
^ para. 15 Nen bene pwony ma wiye tye ni "Gwokke ki Owic ma Tye i Kabedo me Nywako Lok i Intanet" i Yub me Cokke me Kwowa ki Ticwa me Juni 2018.


JO MOGO GIWACCI PE KONYOWA. Daktar mo acel owacci tic ki Baibul i kare-ni bedo calo tic ki buk me cayan ma kicoyo i mwaka 1920 ki wiye me pwonyo litino kwan i kare-ni. Jo ma pe giye i kom Baibul gitwero penyi ka iye tic ki buk ma nyuto kit me tic ki kompiuta macon me tic kwede i kom kompiuta manyen. Jo mukene gineno Baibul calo obedo buk ma otii ma dong pe twero konyogi.
Pingo ngat moni twero tic ki buk macon-ni i kare man me tet manyen-ni? Tye kabedo mapol me intanet ma gicwalo woko tam ki pwony manyen kare ki kare. Telebijon mapol ginyuto jami me pwony ma a ki bot jo maryek, jo ma miyo tam i kom kwo ki dok gilwongo luco buke mapol. Lucat buke gicato buke mapol ma miyo tam ki dano, man oweko gitye ka tiyo cente bilion dolla mapol adada.
Ki lwak lok angeya manyen ma kati kare ki kare i kare-ni, tika pud dok mitte ni wakwan Baibul—buk ma kicoyo mwaki 2,000 angec? Tika nongo pe tye lok ada ka jo ma pe giye i kom Baibul giwacci tic ki Baibul tye calo tic ki buk me cayan nyo buk ma nyuto kit me tic ki kompiuta ma karene dong okato woko? Ki lok ada, tam ma kit meno pe tye atir. Tet ki ngec me cayan lokke kare ki kare, ento tika jami ma mitte me kwo pa dano lokke? Dano gimito ngeyo pingo gitye kwo, gimito nongo yomcwiny, bedo labongo lworo, ki dong bedo ki wat maber ki jo me otgi kacel ki luremgi.
Kadi bed ni Baibul otii, pud miyo tam ki pwony i kom jami magi ki mapol. Baibul bene nyuto ni Lacwecwa kikome aye ma oweko kicoyo lok ma iye. Nyuto ni watwero nongo tira ma gudo yo me kwowa ducu ki dok konyowa me lweny ki peko mapatpat i kwowa. (2 Temceo 3:16, 17) Dok bene nyuto ni twero miniwa tam i kare ma mitte kikome—tamme pe lokke! Baibul bene wacci: "Lok pa Lubanga obedo gin makwo."—Jo Ibru 4:12.
Lok magi ma Baibul waco-ni tika tye ada? Tika karene dong okato woko kece pud tam ma iye tiyo dok konyowa i kare-ni—ma oweko tye buk makwo? Man obedo Wi Lubele mukwongo i kin mukene ma kitgi dok pat ma kiyubo me konyi nongo lagam i kom lapeny magi.


"Kit gin mo ducu maber, ki mot ducu mabeco twatwal ma gimiyowa, a ki malo, a ki bot Lubanga Won bino piny, ma en aye won gin ducu ma ryeny i polo." (Yakobo 1:17) Wang ginacoya man loko i kom kit ma Lubanga Jehovah, Wonwa me polo cinge yot kwede. Ento, ki i kin mic ducu ma Lubanga omiyo bot dano, tye mic acel ma pire tek loyo ducu. Man obedo ngo? Lok pa Yecu ma ngene tutwal ma kicoyo i Jon 3:16 wacciwa ni: "Pien Lubanga con omaro lobo kumeno, omiyo iye Wode acel keken, wek dano ducu ma ye en owek to, ento obed ki kwo ma pe tum."
Mic me kwo pa Wod pa Lubanga acel keken—ma obibedo mic madit loyo ma ngat mo twero nongone, pien oweko kibigonyowa ki ibedo opii me bal, tiyo, ki to. (Jabuli 51:5; Jon 8:34) Kadi dong watemme nining, pe tye gin mo ma watwero timone piwa kenwa ma twero gonyowa ki i bedo opii man. Ento, pi mar madit ma Lubanga tye kwede piwa, en ominiwa gin ma onongo mitte me gonyowa. Lubanga Jehovah omiyo kwo pa Wode acel keken, Yecu Kricito, macalo ginkok dok man oyabo yo bot jo ducu ma luwiny me nongo kwo ma pe tum. Ento ginkok mono obedo ngo? Pingo onongo mitte? Dok watwero nongo adwogi maber ki iye nining?
Ginkok obedo cul ma kiculo pi gin mo murweny, nyo wek kigony ngat mo nyo gin mo ma kimako. Baibul tito ni onongo kicweyo lunyodowa mukwongo, Adam ki Kawa labongo roc mo, dok onongo gitye ki gen me kwo ki yomcwiny pi naka i lobo paradic kacel ki likwayogi ma gibinywalogi. (Acakki 1:26-28) Ki cwercwiny, gurwenyo jami magi ducu pien guyero pe me winyo Lubanga—pi meno, gudoko lubalo. Adwogine obedo nining? Baibul gamo ni: "Bal yam obino i lobo kun wok ki i dano acel, ka dong to obino pi bal, kit meno bene to onya oromo kin dano ducu, pien dano ducu gubalo." (Jo Roma 5:12) Ma ka miyo kwo ma pe ki roc bot likwayone, Adam ominigi bal ki mucarane, to.
Pi ginkok, wel ma kiculo myero obed rom ki wel gin murweny. I kare ma Adam okwero lubo cik pa Lubanga akaka, en otimo bal dok man orwenyo kwo ma pe ki roc—kwo pa Adam. Ma lubbe ki lok ma kicoyo i Baibul, man oweko likwayi pa Adam gudoko opii me bal ki to. Pi meno, ngat mukene ma pe ki roc ojalo kwone—kwo pa Yecu—macalo gityer me gonyowa ki i opii. (Jo Roma 5:19; Jo Epeco 1:7) Watye ki gen me nongo kwo ma Adam gin ki Kawa gurwenyo-ni—kwo ma pe tum i lobo paradic, pien ki mar madit Lubanga oculo ginkok piwa.—Niyabo 21:3-5.
Ma lubbe ki adwogi mabeco ma bino pi ginkok, pe tye akalakala mo ni mic me ginkok ma Lubanga omiyo, ma weko twere botwa me nongo kwo ma pe tum aye obedo mic madit loyo ducu. Wek wabed ki pwoc pi 'mot man maber tutwal-li,' kong dong wanenu i yo matut kit ma mic man rwatte kwede ki jami ma wanenogi i pwony mukato-ni.
Cobo mitiwa. Wan dano watye ki miti matek me bedo kwo labongo to. (Latitlok 3:11) Kadi bed ni pe watwero cobo mitiwa meno kekenwa, ginkok weko meno twere botwa. Baibul waco ni: "Pien mucara me bal en to, ento mot ma Lubanga miyowa nono, en aye kwo ma pe tum i Yecu Kricito Rwotwa."—Jo Roma 6:23.
Cobo pekowa. Dano onongo pe gitwero culo pi ginkok. Baibul waco ni: "Pe tye dano mo ma twero kokke kekene, nyo ma twero miyo wel mo bot Lubanga pi wilo kwone. Pien gin kok me kwo pa dano welle dit mada, dok pe twero romo." (Jabuli 49:7, 8) Pi meno, onongo wamito kony pa Lubanga adada wek kigonywa ki i opii me bal ki to. Ento 'pi kicane pi kit ma Yecu okokowa kwede,' Lubanga ominiwa gin ma onongo wamito-ni kikome.—Jo Roma 3:23, 24.
I kare ma mitte kikome. Baibul wacciwa ni: "Kricito yam oto piwa i kare ma pud wan lubalo." (Jo Roma 5:8) Pien kiminiwa "i kare ma pud wan lubalo," ginkok weko wabedo ki gen pi mar matut ma Lubanga tye kwede piwa kadi bed ni watye ki roc. Weko wabedo ki gen pi anyim, kadi bed mitte ni walweny ki adwogi maraco ma bal okelo.
Nyuto cwiny mupore labongo geno gin mo. Baibul nyutiwa tyen lok muweko Lubanga odyeriwa kwo pa Wode macalo ginkok: "Gin ma yam onyuto marre botwa en ene, Lubanga ocwalo Wode acel keken i lobo wek omi wabed kwo pire. Man en aye mar, pe ni wan wamaro Lubanga, ento en aye omarowa."—1 Jon 4:9, 10.
Itwero nyutone nining ni itye ki pwoc pi mic man madit loyo ducu? Wi opo ni lok pa Yecu ma tye i Jon 3:16 nyuto ni jo ma "ye en" keken aye gibinongo larre. Ma lubbe ki kit ma kicoyo kwede i Baibul, niye "aye ma moko gin ma dano geno." (Jo Ibru 11:1) Wek wabed ki gen meno, mitte ni wabed ki ngec matir. Pi tyen lok meno, wacuko cwinyi me kwanyo kare me pwonyo lok mapol i kom Lubanga Jehovah, Lami 'mot man maber-ri,' kacel ki gin ma myero itim wek inong kwo ma pe tum ma ginkok pa Yecu weko twere boti.
Itwero pwonyo jami magi ducu ka ikwano ngec madok i kom Ginacoya ki i kabedowa me intanet me www.jw.org/ach. Lucaden pa Jehovah gibibedo ki yomcwiny me konyi. Watye ki gen ni ka itye ka pwonyo ki dok nongo adwogi mabeco ma bino pi mic man madit loyo ducu-ni, ci bicuko cwinyi me wacone ni: "Apwoyo Lubanga pi Yecu Kricito Rwotwa!"—Jo Roma 7:25.


PWONY MA YECU OPWONYO IKOM LATIN MA ORWENY: Luka 15:1-24
NGEC MA ORUMO LOK MAN: Lok ododo ma Yecu otito ni gilwongo ni Carolok. Jami aleya onongo pe gimiyo ka pudWego tye ma kwo. Ot i kare pa Yecugini onongo pe cungu kene iwi got, Ci ento ka nget yo mading. Ka ma dano twero neno wi Otka maleng.(20). Kit ma nin kong waco ni Co pe giringo matwal ki i but lobo menu.
1.Lotino co matino cwinygi twero bedo yom ka lunyodogidiyogi kun pe gimiyo botgi loc ken?
Pi gin ango ma omiyo wod pa laco man ma tidine-ni pe tye ki yom cwiny kadi obed ni gin gitye ki paco maber ki wongi bene ber-ni?
Ka obed ni in ibedi ika pa Wego, ngo ma onongo itwero gamone ma lube ki peny ma Wodi olego (12a)?
2. Pi gin ango ma omiyo wego okano lewic ki kalo-akalane. Akadi obed ni en onongo ngeyo gin ma bitime i anyim ikare ma en oweko wodeni ociti-ni (12b)?
I Carolok man wego tyen lokkeni Lubanga: Wod ki kany tyen lokke nyuto-ni ngat mo keken ma oweko Lubanga woko, ma onongo en dong tye ki niye ikom Lubanga, onyo gwok-ca en bene olimo nywale me ariyo (Baticimo) Pi gin ango ma omiyo Lubanga pe gengo latinne ma tye ka wot atata ki bote?
3. Pi gin ango ma omiyo lotino mapol ikare mewa matin bene gi-moko i kit kwo pa latin awobi ma orweny me cito i lobo ma woko pigikengi, labongo kit tic moma gitiyo dokbene nongo cente pe ijaba mamegi?
Latin awobi ma-tidi-ni otiyo ki lim pa Wonne nining: Nen ceng 13, ki 30?
Pi gin ango ma omiyo Latin awobi man pe onongo kit lureme me ada ngat mo ma onongo twero cungu ikome ikare ma lime dong otum woko ki boteni?
4. Opego obedo lee ma kome ki keni ki bot jo lujudaya. Ngo ma Latin awobi-ni obedo ka tamone ikare ma en dong tye ka yenyo tic i kabedo ma gipito iye opego (14-15)?
Pi gin ango ma omiyo pe giye bot Latin awobi man me camo cam pa opego wek en oyeng kwede (16)?
5. Ngo ma oweko latin awobi man oniang pire kene' ma ka cito me denne ikare ma piny dong oloyo wange woko ni (17)?
I ceng 18-19 in inongokit tuco lok ma latin awobi ni obedo ka yubone ki icwinye, me cito ka wacone bot Wonne. Kit bal ango ma en otimo bot Wonne?
Kit bal ango ma latin awobi ni otimo i kom polo(18)?
Kit bal ango ma in ibalo kono (a).i kom Polo. (b)- I kom Lunyodo ni.( Itwero gamo peny man ki i cwinyi).
6. Pi gin ango ma omiyo latin awobi nipe otamo me penyo Wonne ni odwoke cen me bedo wode(19)?
Kit dano ango ma kare ducu gitamo ni pe gipore ni wek gilwongi-ni lotino pa Lubanga(19)?
7. Ngo ma Wego otamo ikare ma en oneno wode ka ngak iyo ma donyo me bino i ganggi ma kun tyene ducu tye nono(20)?
Ngo ma omiyo Wegooniang ikom wode ma kun onongo en pud tye wa ka mabor(20)? (Nen ngec ma orumo lok man)
Ngo ma in itamo ni Wego obedo ka timone pi kare me mwaka meno ma okato ducu ma onongo Wode tye wa ka ma borni(20)?
8. Pi gin ango ma omiyo latin awobini pe owaco gin ducu ma onongo en oyubbe me wacone bot Wonne ni(18b-19 ki 21)?
Kit lok ango ma kwo pa Wego onyuto bot Wode(22-23)?
Awene ma dong Wego otimo kica ikom Wode? Nyut wang ceng meno.
Awene ma dong wod ocako ye ikom mar ki timo kica pa Wonne? Nyut wang ceng meno?
Tyen lok ango ma Wego tye ka nyutone ki i ceng 24?
9. Mar pa Lubanga opokke nining ki i kom mar pa dano?
Ngo ma Caralok man pwonyo i kit me dwogo cen bot Lubanga?
10. PENY ME LOK ME KWENA MABER: "Wodani onongo oto, ci ento dong odoko kwo," Yecu bene oweko ot pa Wonne, ento obino oto, pe me jemmo ikom miti pa Wonne, ento me cobbone aye. Ka en odok paco dogola me polo onongo ogoyo wange, omiyo en okok ni:"Lubangana Lubangana pingo iweka kuman?" Pi gin ango ma omiyo latin awobi ma i caralok man gijole kit ma onongo Yecu aye omyero onongo gijole kwede ni? Kidok pi gin ango ma omiyo Yecu aye dok gikwerre kit ma onongo omyero gikwer ki latin awobi man-ni?
(Bot ngat mo keken omyero ogam peny man). Ngo ma inongo piretek boti ma i pwony ki i wang dul pi wang cawa man?
***


NGEC MA ORUMO LOK MAN: Ma lubbe ki cik pa Moses Dako ka neno kwer/ nyo dwe nongo tye kome ki keni, i kit me dini. Pe giye ni ngat mo ogud kome nyo kit gin mo keken ma en ogudo kome ki cinge. Cik bene pe ye bote ni omyero en odony i ot ka ma giworo iye Lubanga. (Lulevi 5).(LOK ANGEYA: ka ineno ni kit two macalo man pe gitwero nywakone ma lubbe ki cik me tekwarowu ci omyero ibwot wang dul man ci i cit anyim i wang dul mukene.)
1.Dako ni onongo dong mwakane romo pyeradeknyo pyerangwen,Ci twoni omake ma onongo en pud tye matidi. Ngo ma adwoki me two man okello bote lubbe ki kit me kwo me bedo kacel ki lwak (25)? (Ngo ma adwogi me two man okello bote ka obed onongo dong ginyome/ nyo pud pe ginyome?
Ngo ma adwoki me Mede meoyo pa remoni twero kelone ikome?
Ngo ma kit two macalo man kello i kitma en neno kwedekome pirekeken?
2. Ngo ma in itamo ni dakoni obedo ka tamone i kom Lubanga i kare ma two man dong omake ma pud mwakane tidi ni?
Kit yo ma nining ma omiyo winyene ikin en kiLubanga gwokca olokke kwede ikare ma dong two ori ikome pi mwaka mapol?
3. I ceng 26 waco ni dakoni ikare mukato angec onongo tye ki lwak limme mapol. Tam kong pi kit yo ma patpat ma en obedo kwede ka onongo ki centene, dok onongo kit yo ango ma en oyubo ni ebi tiyo kwede ki limme.?
4. Wan waniyang ni daktare ma gitiyo pi lok kom konyo Mon onongo pud pe gitye ki ngec maber tutwal. Pi gin ango ma omiyo pire obedo tek bote me moko tamme neno ni ebedo ma kome yot ci omiyo en olanyolimme bot Ludaktare mapol ma en bene ngeyo ni gipe ki ngec maber me tic ikom mon (26)?
In itamo nining kit ma dakoni obedo ka par kwede i lokkom ludaktare mapol ki lucang dano ma patpat ma lubbe ki kit kwo ma onongo en dong tye iyeni?
Apokapoka ngo ma tye i kin Yecu ki Lucang dano mukeneni (26-28)?
5. Dakoni obedo ki gen ma nining i kom Yecu i kare ma dong en oneno lwak lewic mapol ki bot lucang dano mukene-ni, ni kaen egudo dog bongo pa Yecu ci ebi cang maber (27-28)?
In ada in itye ki gen macalo dako man-ni Yecu twero cobo peko marac ma itye kwede ducu? Pi gin ango nyo pe pi gin angone?
6. Pi gin ango ma omiyo dakoni pe openyo kony ki bot Yecu kit macalo jo mukene gipenyeni (28-29)?
Pi gin ango ma omiyo dakoni oyero me gudo dog bongo pa Yecu ma calo yo maber me cange?
7. Yecu kono ongeyo nining ni ngat mo acel ogudo bongone (30-32)?
Pi gin ango ma omiyo Yecu pe oweko dakoni ocit paco labongo loko lok mo bote (30-32)?
8. In itamoni dakoni otamo nining ikare ma owinyo Yecu penyo peny i ceng (30)?
Kit gin ango ma dako ni oneno ki i wang Yecu ikare ma olokke ka neno wang Yecu atir ni (32)?
9. Dakoni onongo pe oyubbe me loko lok mo kekenbot Yecu kadi ki acel: In itamo ni gin ango ma en obedo ka waco-ne (33)?
In ada iwaco bot Yecu, lok mapol me ada ma a ki i kwoni?
10. Ceng 34 gitwero gonyo tyen lokke i yo ariyo" Niye ni ocangi" nyo "Ni niye ni otyeko laro in" pi gin ango ma omiyo Yecu mito ni ewac lok man bot dakoni?
Pi gin ango ma omiyo Yecu olwongo dakoni, ni nyara akadi onongo obedni mwaka ma megi rom aroma (34)? PENY ME LOK ME KWENA MABER: Yecu bene kome odoko ki keni i karema gipwode kun remone mol ki i kome ikare ma gigure i kom yatariya. Ngat mo keken ma ogudo kome bene odoko ma kome ki keni. Man aye wel ma Yecu oculo me Laro dakoni ki laro in bene.
***


Nicakke i dwe me abongwen, kit me cako lok manyen ma wiye tye ni "Pwony Lok Ada" bikatti i Yub me Cokke me Kwowa ki Ticwa. Mitiwa tye me nywako lok ada me Baibul ki dano, kun watiyo ki lapeny ki ginacoya.
Ka waneno ni dano moni tye ki miti, ci watwero dongo mitine pi lim mukene ki miyo bote ginakwana mo nyo watwero nyuto vidio me jw.org. Omyero wayelle me dok cen i nge nino manok mo keken me medde ki nyamo lokwa. Kit me cako lok manyen-ni kacel ki pwony pa lutino kwan i bute me Tute Matek i Tic me Pwony bijenge i kom "wot wiye wiye" ma tye i agikki me dul acel acel, i buk me Baibul Twero Pwonyowa Gin Ango? Ki i buk man, watwero nongo lapeny ki ginacoya mukene ma waromo tic kwede ka wadok cen ka lim nyo watye ka kwan ki latin kwan kun watiyo ki Baibul keken.
Tye yo acel keken ma tero dano i kwo. (Mat 7:13, 14) Kit ma waloko ki dano ma gia ki i dini ki kabedo mapatpat, omyero walok i kom pwony me Baibul ma gudo cwinygi. (1Tem 2:4) Ka wadongo ngecwa i kom pwony mapatpat me Baibul ki dirowa me "tero lok me ada i yo [ma] atir," ci yomcwinywa bimedde, dok wabinongo adwogi maber ki i pwonyo lok me ada bot jo mukene.


Anyim mamwonya adada tye ka kuro jo ma gigwoko gennegi bot Jehovah. Ka watito pi genwa bot jo mukene kun waloko ki mit kom kacel ki yomcwiny, ci gen meno bene moko matek i cwinywa. Lakwena Paulo ocuko cwiny Lukricitayo luwote me goyo i wigi kare me agikki me Mwaka Alip Acel me Loc pa Kricito ma Jehovah bicoko "jami ducu i te locce."
Mot mene ma itye ka kurone ki miti madwong, dok pingo?
Ngo ma miyo imoko ni cikke pa Lubanga bicobbe?


GIN ME ATIMA: Kony dano me niang gin ma iwaco.
KIT ME TIMONE:
Kwan pwony-nyi kore ki kore. Yelle me niang gin ma ibiloko iye-ni maber wek itit i yo mayot kun itiyo ki lok ma megi.
Lok macek wek dano guniang gin ma itye ka wacone. Lok macek me tito gin ma pire tek ma imito ni dano guniang.
Tit te lok mogo ma niang iye tek. Pe iti ki lok ma dano pe giniang. Ka mitte ni ilok i kom gin mo ma dano pe niang iye, ngat mo ma pe ngene tutwal ma kicoyo lok kome i Baibul, nyo tekwaro mogo me kare macon, ci nen ni itito tere maber.


KET kong ni ngat mo omini mic mo mamwonya atika. Ibiwinyo nining pi mic meno?— Ibiwaco mere keken-ni apwoyo ci wi wil woko i kom ngat meno ma omini mic-ci? Nyo wi po i kome ki dong ngo ma en otimo piri?—
Lubanga Jehovah ominiwa mic mo mamwonya atika. En ocwalo Wode i lobo wek oto piwa. Ingeyo pingo onongo mitte ni Yecu oto piwa?— Man aye gin ma pire tek adada ma myero waniang.
Kit ma wapwonyo kwede i Dul me 23, Adam obalo i kare ma en oturo cik maleng pa Lubanga. Dok wan walako bal ki bot Adam, ma en aye won dano weng. Pi meno, itamo ningo ma dong wan wamito?— Wan onongo wamito wonwa mukene, ma okwo i lobo kany labongo roc mo. Itamo ni anga ma twero bedo wonwa ma kit meno?— Yecu twero.
Jehovah ocwalo Yecu i lobo kany wek en obed macalo wonwa me leyo ka Adam. Baibul wacci: "'Dano mukwongo, Adam, odoko gin makwo.' Ento Adam me agikkine odoko cwiny ma miyo kwo." Adam mukwongo-ni obedo nga?— Obedo en ma Lubanga ocweyo ki apwa me ngom. Adam me aryo-ni kono?— Obedo Yecu. Baibul nyutu man kun wacci: 'Dano mukwongo [Adam] yam gitiyo ki apwa me lobo, ento dano me aryone [Yecu] oa ki i polo.'
Kit macalo Lubanga onako kwo pa Yecu ki i polo ci oketo i i dako ma nyinge Maliam, Yecu pe olako bal mo keken ki bot Adam. Meno aye gin mumiyo Yecu tye dano ma pe ki roc. (Luka 1:30-35) Meno aye bene gin mumiyo lamalaika mo owaco bot lukwat i kare ma kinywalo Yecu ni: "Tin ginywalo piwu Lalar." (Luka 2:11) Ento me bedo Lalarwa, ngo ma onongo mitte ni Yecu myero kong otim macalo latin matidi?— Onongo mitte ni en kong odong odok dano madit calo Adam. Ka i ngeye Yecu dong romo doko 'Adam me aryo.'
Yecu ma en aye Lalarwa-ni bene bidoko 'Wonwa ma bedo nakanaka.' Kilwongo en kumeno i Baibul. (Icaya 9:6, 7) Ada, Yecu ma pe ki roc-ci romo doko wonwa ma leyo ka Adam ma odoko dano ma tye ki roc i kare ma obalo. I yo ma kit meno, miyo waromo yero 'Adam me aryo' macalo wonwa. Ki lok ada, Yecu kikome obedo Wod pa Lubanga Jehovah.
Ka wapwonyo lok kom Yecu, ci waromo ye en macalo Lalarwa. Wi tika po i kom ngo ma myero kilarwa ki i iye?— Ki i kom bal ki to ma walako ki bot Adam. Kwo labongo roc ma Yecu otyero, nyo omiyo piwa macalo dano ma dit-ti kilwongo ni ginkok. Jehovah omiyo ginkok wek kitim kica pi balwa.
Ada pe wamito ni wiwa owil i kom gin ma Lubanga ki Wode gutimo piwa, pe kumeno?— Yecu onyutu bot lulub kore yo madok pat ma romo konyowa wek wiwa opo i kom gin ma en etimo. Kong walok iye.
Go kong ni itye i Jerucalem i kicika ot ma tye malo. Man obedo i dyewor. Yecu kacel ki lukwenane gubedo gulworo meja. I wi meja onongo tye ringo romo ma kibulo abula, mugati, ki vino. Gin onongo gitye ka camo cam madok pat ki ma jwi-ni. Ingeyo pingo?—
Cam man onongo tye me poyo wigi i kom gin ma Jehovah otimo mwaki miya ki miya mukato angec i kare ma jone Luicrael onongo gitye i opii i lobo Ejipt. I kare meno Jehovah owaco ki jone ni: 'Wunek romo pi ot acel acel, dok wuket remone i kom okar doggolawu.' Ka dok owaco ni: 'Wudony i odiwu ka wucam romo man.'
Luicrael gutimo kit meno kikome. I dyewor acel-li, lamalaika pa Lubanga okato ki i lobo Ejipt. I pol pa odi, lamalaika oneko lutino kayo ducu. Ento ka lamalaika oneno remo romo i kom okar doggola, en kato ot meno akata. I odi magi, latin mo keken pe oto. Lworo omako Parao kabaka me Ejipt matek adada pi gin ma lamalaika pa Jehovah otimo. Pi meno Parao owaco bot jo Icrael ni: 'Wutye agonya me a. Wua woko ki i Ejipt!' Lacen, guketo jamigi i nge kinaga ki kanagi ci gua woko.
Jehovah onongo pe mito ni wi jone owil i kom kit ma emiyo gubedo angonya kwede. Pi meno en owacci: 'Omyero wucam kicel i mwaka acel kodi cam ma wucamo i dyewor tin-ni.' Gulwongo cam man madok pat-ti ni cam me Kato. Ingeyo pingo?— Pien i dyewor meno lamalaika pa Lubanga 'okato' odi ma kiketo remo i kom okar doggolagi.
Yecu ki lukwenane gubedo ka tam i kom lok man i kare ma gitye ka camo cam me Kato. I ngeye, Yecu otimo gin mo ma pire tek adada. Ento ma peya otimo, en kong oryemo lakwena Juda Iskariot ma pe obedo lagen-ni woko. Lacen Yecu okwanyo mugati acel mudonge, olego i kome, obaro iye, ci omiyo bot lupwonnyene. Ci owacci: "Wugam, wucam." Ka dok owaco botgi ni: 'Mugati man cung pi koma ma abimiyone piwu ka ato.'
I ngeye Yecu okwanyo kikopo me vino. I nge lega mukene me pwoc, en ominigi ci owacci: "Wun ducu wumat man." Ka dok owaco botgi ni: 'Vino man cung pi remona. Cokcok-ki abionyo remona wek kiwek balwu. Wubed ka timo man me po pira.'
Tika iniang ni Yecu owaco bot lupwonnyene ni myero gubed ka timo man me po pire?— Pe dong gibicamo cam me Kato-ni. Ma ka meno, gin gibicamo cam man madok pat-ti kicel i mwaka acel me po i kom Yecu ki dong tone. Cam man kilwongo ni Cam me Otyeno pa Rwot. I kare-ni walwongo ni Nipo. Pingo?— Pien man poyo wiwa i kom gin ma Yecu ki Wonne, Lubanga Jehovah gutimo piwa.
Mugati-ni myero omi watam pi kom Yecu. En onongo tye atera me miyo kome meno wek wanong kwo ma pe tum. Vino-ni kono?— Meno myero opo wiwa i kom kit ma remo pa Yecu pire tek kwede. Pire tek kato wa remo latin romo ma kineko i nino me Kato ki i Ejipt-pi. In ingeyo pingo?— Baibul wacci remo pa Yecu romo miyo kiweko balwa. Ka kikwanyo balwa woko ducu, pe dong wabitwo, wabitii, nyo to. Omyero watam i kom gin meno ka watye i kwer me Nipo.
Dano ducu mono omyero gucam mugati dok gumat vino i kwer me Nipo?— Yecu owaco bot jo ma gicamo dok gimato ni: 'Wubinywako i kerra dok wubibedo i wi kom ker i polo kacel kweda.' (Luka 22:19, 20, 30) Man te lokke ni gibicito i polo me bedo luker kacel ki Yecu. Pi meno, jo ma gitye ki gen me loc kacel ki Yecu i polo keken aye myero gucam mugati dok gumat vino man.
Ento kadi wa jo ma pe gicamo mugati nyo gimato vino man bene myero gubed tye i kwer me Nipo. Ingeyo pingo?— Pien Yecu omiyo kwone pigi bene. Ka wabedo tye i kwer me Nipo, wanyutu nongo ni wiwa pe owil. Nongo wiwa po i kom mic mamwonya atika pa Lubanga-ni.