Nakanen, Lungol Kop me Kot me Wilobo pi Bal Maraco ("ICC" onyo "Kot") ongolo kop ni, labongo akalakala, Dominic Ongwen obedo won bal i pol pa adot ma Lukel adot gukello ikom bal maraco ikare me mony ki bal maraco ikom dano ikare ma en onongo obedo ngat acel ikin lutella ma rwom gi lamal i dul pa adwii ma kilwongo ni Lord's Resistance Army ("LRA") i Uganda.
Dwan (MPEG-3) me kwanyo wek igwok
Pyem lok ikare me pido ni obedo kare me keto lok kamaleng wek kimok ngec ikom gin ma ada otime. Man pire tek me poo pi jo ma gurwenyo kwoo gi i tim aranyi ma gubedo iye ento bene pi jo ma gubwot too ki iye.
Tin, i ngolo kop man ma pire tek ni, kimoko lok ma obedo ada dok kiweko lok otum ma opore i ter cik. Malube ki tic pa Kot ma pire tek, tin, kicwalo lok ma pire tek i wilobo weng ni wegi tim aranyi omyero kitii ikom gin dok ni kibitiyo ikom gin.
Kit ma lok man dong oweko nen kamaleng, tic maraco me monyo reya, gero dano opii-opii, diyo dano me nyome, ki me yac tektek, nek, ngolo dano, lanyo dano, yak, mak ki tim aranyi mukene pa LRA ma ladit Ongwen obedo ngat acel ikin lutela mony gi ma rwom gi lamal, adwogi gi obedo maraco tutwal ikom reya me Uganda, ma ikine obedo mon ki litino.
Tin, tam na ma okwongo, obedo pi jo ma kitimo bal maggi maraco ma waneno i lok man ni ikom gin. Kit ma kingolo kop i lok man, olo dong omoko ada pa lok pa jo ma kitimo bal ikom gin ni jami maggi gubedo lik tutwal. Amito akwany kare man ma pire tek ni me nyuto ni acung karacel ki jo ma kitimo bal ikom gi, lwak ma bal ma Ongwen otimo olanyo gin i Uganda, ki acwal pwoc mapol bot dano ma kitimo bal ikom gin, ki lucaden 116 ma gutiyo karacel ki Opici na i lok man. Gupore tutwal me jolo bor ki neno ki bunyo yom cwiny ki botwa.
Ikin adot makato 60 ma tin kingolo kop ma moko won bal ne, obedo iye lok ma pir gi tego pien gukwako bal maraco me gero dano, ki bal ma kilanyo dano ma lube ka lacoo onyo dako, ki bal maraco ikom litino, ma ikine obedo, pi tyen ma okwongo, bal maraco me nyomo dano tektek, ki me weko guyac tektek. Man obedo lok acel mukene ma nyuto kamaleng cikke pa Opici na me tic ikom kit bal maggi maraco ma pe kiwinyo lok ikom gin tutwal.
Wek atit amed kany ni Dominic Ongwen bene, ikare ma okato, en obedo bene dano ma LRA otimo bal ikome, kimake ma en pwod latin ka kidiye me doko lamomy ma latin. Lacen, en odongo odoko ngat acel ikin lutella mony ma rwom gi lamal, ma ojalle i tic pi mitti pa LRA ma en tim gero ki aranyi ne oywek. Macalo dano ma otegi, en kikome otimo ki bene odiyo cwiny jo mukene me timo bal ikom litino mukene kit ma en bene yang kitimo ikome ma en pwod latin. Kit ma kinyuto ikare me pido, en kikome bene otimo bal ki gero ikom dano, ma ikine obedo litino anyira ma mogo kidiyo "gunyome" kwede. Wakello adot ikome pi bal maraco ma en otimo ma en dong otegi, ci tin kingollo kop ni en aye won bal maggi.
Pido ikome dong otum, ento tic i ter cik ikom lok ne pwod pe otum. Ogwen obimede anyim ki tic ki twero weng ma en tye kwede ite cik. Lukel adot ki Lupyem adot gin weng gitwero koko apil ka dong gungiyo matut kop ma kingolo. Kibigure kawinyo lok ikom ngo ma obitime macalo adwogi me ngolo kop ma otime ni, ma man bene kiromo koko apil iye. Lacen inge man, kibigure kawinyo lok ikom cul pi jo ma kitimo bal ikom gin.
Kadi ni ngo, pe kiket marac. Tin obedo nino ma wakato bor piny ma pire tek i yo me kello tic ma opore ite cik pi jo ma i kumalo me Uganda.
Macalo dul ma kello adot ikom jo ma gutimo bal maraco, watiyo matek ki kero wa weng ikare weng me lok man kit ma mitte i ter twero me ticwa, ci pi beco pa lanyut ma waguro ki diro matut, oweko olo okello adwogi ma opore, i ter cik, bot jo ma gubedo i alany malube ki bal pa Ongwen i Uganda. Tin obedo nino ma meggi.
Abedo ki pwoc bot dano weng ma gukonyo kello adwogi ma tin dok atye ki awaka madit pi kwayi tic ki jami mapatpat ma dul na ma i Opici gutimo.
Ageno ni pido man ki kop ma kingolo ikome bikonyo moko mitti pa wilobo ma gugure me giko tim aranyi maraco labongo adwogi pwod mo, bal maraco ma ikine obedo bal me gero ki bal ma kilanyo dano ma lube ka lacoo onyo dako, bal ikom litino ki ma lanyo litino dok bene tye oket kaweng i wilobo. Pwod adwogi pa bal maggi omyero obed tye ikom lutim bal maggi.
Opici pa Procekuta me ICC tiyo kene labongo jenge kamo onyo neno lok macwako lakucel keken i tic ne me ngiyo lok wiye wiye i acaki ne, kwedo ki kello adot ma dok ikom bal maraco me nek lumuku, bal maraco ikom dano, bal maraco ikare me mony ki bal me monyo lobo mukene. Nicake i mwaka 2003, Opici man dong obedo kakwedo ter bal mapatpat ma gitye i twero tic me ICC, maggi gin Uganda; Democratic Republic Congo; Darfur; Sudan; Central African Republic (lok aryo mapatpat); Kenya; Libya; Côte d'Ivoire; Mali; Georgia, Burundi, Bangladesh/Myanmar ki Afghanistan (jenge ikom adwogi kwac ni kigal tic i ter dul cik 18). Opici man bene tye kangiyo lok wiye wiye i acaki ne i lok ma dok ikom Bolivia; Colombia; Guinea; Philippines; ki Venezuela (I ki II) ki dong otyeko ngiyo lok wiye wiye adek i acaki ne me lok ma dok ikom Palestine (kuro twero ki bot lungol kop), Nigeria, ki Ukraine (kuro twero me mede anyim).
Lamii ngec man: Opici pa Procekuta


Baibul cakke ki lok i kom cwec, kun yabo wangwa me neno jami mamwonya ma Jehovah ocweyo i polo ki lobo. Ka in lanyodo, kony latinni me neno jami mapol mapatpat ma kicweyo. Tit kit ma Lubanga ocweyo kwede dano me bedo ki kwo ma rwomme lamal loyo pa lee, kun omiyowa kero me lok, me tam, me yubo jami, ki me wer ki lega. Dong pwocce i kom teko ki ryeko pa Jehovah, ento tutwalle i kom marre pi cwecce ducu—ma wan bene watye i kine.
I CEKCON MAN
Baibul waco ni Lubanga ocweyo polo ki lobo. Ento, pingo en ocweyo lamalaika acel ma peya ocweyo dano ki jami mukene-ni ducu?
Lubanga ocweyo laco ki dako mukwongo ci oketogi i poto me Eden. En onongo mito ni gunywal lutino dok gulok lobo ducu odok paradic.


Temceo onongo tye omego mo matidi i kacokke me Licitra. Wonne obedo Lagrik, ki minne obedo Lajudaya. Mamane, Yuneki, ki daane Loi gupwonyo Temceo lok i kom Jehovah cakke ma en onongo pud tidi.
I kare ma Paulo olimo Licitra i wotte me aryo me tito kwena, en oneno ni Temceo maro omege dok mito konyogi. Paulo olwongo Temceo me wot kacel kwede. Nicakke ma gucako wot kacel, Paulo okonye me doko lapwony mucwiny i tito lok me kwena maber-ri.
Cwiny maleng obedo ka telo Paulo ki Temceo ka weng ma gucito iye. I dyewor mo acel, Paulo oneno ginanyuta. Laco mo owaco bot Paulo ni obin i Makedonia okonygi. Pi meno Paulo, Temceo, Cira, ki Luka gucito kunnu ka tito kwena ci gucako kacokke mapol.
I boma mo me Makedonia ma kilwongo ni Tecalonika, co ki mon mapol gudoko Lukricitayo. Ento Lujudaya mukene nyeko omakogi i kom Paulo ki lureme. Gucoko lwak ci gutero omege magi i nyim luloc me boma, kun gidange ni: 'Co magi gubedo lumone pa gamente me Roma!' Kwo pa Paulo ki Temceo onongo tye ka mading, ci gulwi gucito wa i Berea i dyewor meno.
Jo me Berea onongo gitye ki miti madwong me winyo lok me kwena maber-ri, dok Lugrik ki Lujudaya mapol gudoko Lukricitayo. Ento i kare ma Lujudaya mogo ma gua ki i Tecalonika gubino gucako kelo woo, Paulo oa ocito i boma me Atene. Temceo ki Cira gudong i Berea ka jingo cwiny omege. Lacen, Paulo dok ocwalo Temceo me dok cen i Tecalonika ka konyo omege me cung matek i kom aunauna ma onongo gitye ka wok ki iye. I nge kare mo, Paulo ocwalo Temceo me limo kacokke mapol kun cuko cwiny omege ki lumege.
Paulo owaco bot Temceo ni: 'Jo ma mito woro Jehovah wang ma kiunogi.' Kiuno Temceo dok kibole i buc pi niyene. Cwinye obedo yom me bedo ki kare me nyuto gennene bot Jehovah.
Paulo owaco bot jo Pilipi ni: 'Abicwalo Temceo botwu. En bipwonyowu kit ma myero wuwot kwede i ada, ki kit me tiyo tic me pwony.' Paulo onongo ngeyo ni etwero keto genne i kom Temceo. Gutiyo kacel macalo lurem pi mwaki mapol.
"Pe atye ki ngat mo mukene doki ma tye ki kit cwiny ma en tye kwede, ma twero paro piwu adada macalo en. Jo mukene-gu ducu giparo pi gin ma konyogi keken, pe gitamo pi gin ma dok i kom Yecu Kricito."—Jo Pilipi 2:20, 21


Jehovah aye Kabaka ma loyo ducu. En onyuto twerone i kare mukato angec, dok pud bimedde ki nyuto twerone. Me labolle, en olaro Jeremia ki i bwur ma kibole iye ni wek oto woko. Olaro Cadrak, Mecak, ki Abednego ki i keno malyet ma tye ka lyel mac dok olaro Daniel ki i dog labwor. Jehovah ogwoko Esta wek olar kwo pa jo ducu me rok me Icrael. En pe biye ni tim maraco omedde pi naka. Lok pa lunebi i kom cal madit ki yat mabor mukato kare woko miyowa gen ni Ker pa Lubanga dong cokcok-ki bijwayo tim maraco woko ci biloyo lobo ducu.
I CEKCON MAN
Gin ma lanebi man ma pud tidi-ni owaco omiyo ludongo me Juda gukeco adada.
Jo Juda gumedde ki woro lubange me goba, pi meno Jehovah otenyogi woko.
Awobe mogo ma gia ki i Judaya onongo gumoko tamgi me bedo lugen bot Jehovah, kadi wa i gang kal me Babilon.
Daniel ogonyo te lek pa Nebukadnejar.
Cadrak, Mecak, ki Abednego gukwero woro cal me jabu ma kabaka me Babilon ocibo.
Lek pa Nebukadnejar otito lok i kom anyimme.
Coc man kicoyo awene, dok te lokke gonye ningo?
Leg bot Jehovah nino ducu kit ma Daniel otimo kwede-ni!
Kadi bed Esta onongo tye larok dok obedo latin kic, ento lacen odoko daker.
I kare ma jo Icrael guwinyo Ejira, gin gucikke bot Lubanga.
Nekemia oniang ni lumonene gimito lweny i kome. Pingo en pe obedo ki lworo?


Jehovah owaco bot Moses ni: 'Bin bota malo i wi got. Abicoyo cikka i kom kidi ma apada ci abimiyo boti.' Moses oito malo i wi got ci obedo kunnu pi nino 40 dyeceng ki dyewor. I kare ma en tye kunnu, Jehovah ocoyo Cik Apar i kom kidi ma apada ci omiyogi bot Moses.
Ma kare pud okato manok keken, jo Icrael gutamo ni Moses owekogi woko. Guwaco bot Aron ni: 'Wamito ngat mo ma twero telowa. Yub lubanga piwa!' Aron owacci: 'Wumiya jabu ma wutye kwede.' En oliyo jabu magi ci oyubo cal lubanga ma wod twon. Lwak guwaco ni: 'Wod twon man aye Lubangawa ma okelowa woko ki i lobo Ejipt!' Jo Icrael gucako woro cal wod twon me jabu-ni dok gucamo karama. Meno mono obedo gin marac? Ee, pien lwak man onongo gukwonge ni gibiworo Jehovah keken. Man dong gitye ka turo gicikegi.
Jehovah oneno gin ma onongo tye ka timme, ci owaco bot Moses ni: 'Lor piny bot lwak. Gin gukwero bedo luwiny dong gitye ka woro lubanga me goba.' Moses olor piny ki i wi got ki kidi apada aryo i cinge.
I kare ma Moses oo cok ki gony, en owinyo dano ka wero wer. Ci onenogi ka myel kun girumo piny giworo cal wod twon me jabu. Akemo omako Moses matek. En obolo kidi ma apada-ni piny ci gutyer guket woko. Cutcut en owango cal meno woko. Openyo Aron ni: 'Dano gubiti me timo gin marac kuman nining?' Aron ogamo ni: 'Pe iwek akemo omaki i koma. In ingeyo kit jo man. Onongo gimito lubanga, pi man abolo jabu i mac ci cal wod twon man oa ki iye!' Aron onongo myero pe otim gin man. Moses odok cen i wi got ka obako doge bot Jehovah wek otim kica i kom jone.
Jehovah oweko bal pa jo ma onongo gimito bedo luwiny bote. Tika dong ineno kit ma onongo pire tek kwede bot jo Icrael me lubo tela pa Moses?
'Ka ikwonge bot Lubanga pe igalle, dok myero igwok kwongi; pien Lubanga cwinye pe yom i kom luming. Myero icob gin ma in dong ikwongo.'—Latitlok 5:4


Bute man pwonyowa lok i kom lutino, lunebi, ki kabaka mogo ma gunyuto niye matek i kom Jehovah. I lobo Ciria, latin anyaka mo ma Laicrael onongo tye ki niye ni lanebi pa Jehovah twero cango Naaman. Lanebi Elia onongo tye ki gen matek ni Jehovah bigwoke ki i cing lumony ma gimito make. Lalamdog Madit ma nyinge Yekoyada oketo kwone ka mading pi gwoko Yoaci ma latin matidi ki bot daane ma kite rac, Atalia. Kabaka Kejekia obedo ki gen ni Jehovah bilaro Jerucalem, dok en pe omine i cing jo Aciria pi bwuragi. Kabaka Yocia ojwayo tim me woro cal apaya woko ki i lobo Icrael, dok odwoko dano cen i woro me ada.
I CEKCON MAN
Latin anyaka ma Laicrael owaco bot dako ma en tiyo pire lok i kom teko pa Jehovah—ci adwogine obedo maber mada.
Latic pa Elica oniang nining 'jo ma tye tung botwa dwong makato jo ma tye tung botgi.'
Lalamdog madit ocung matek me timo gin matir.
Twon rec mo madit ocako mwonyo lanebi pa Lubanga nining? En okatti woko nining? Pwony ango ma Jehovah omiye?
Lumerok pa Juda giwaco ni Jehovah pe bigwoko jone, ento meno lok goba!
Yocia odoko kabaka i kare ma tye ki mwaka aboro keken, dok en okonyo jone me woro Jehovah.


I kare mukene dano nyerowa nyo gikeco i komwa ka waloko kwedgi i kom Jehovah. Man romo miyo wajuko lok i kom Lubanga woko. In dong iwinyo kumeno?— Baibul tito botwa lok i kom awobi mo ma maro Jehovah mada ento i nino mo otamo ni myero pe dong elok i kom Jehovah. Nyinge onongo Jeremia. Kong wapwonyu lok i kome.
I kare ma Jeremia onongo pud awobi, Jehovah owacce ni myero ocik dano wek guwek timo jami maraco. Man obedo tic matek pi Jeremia, dok en onongo lwor. En owaco bot Jehovah ni: 'An pe angeyo gin ma myero awacci. An pud latin mamwa.' Ento Jehovah owacce ni: 'Pe ibed ki lworo. Abikonyi.'
Ci Jeremia ocako ciko dano ni Jehovah bipwodogi ka pe guloko kitgi. Itamo ni dano gulubo lok ma Jeremia owaco-ni?— Pe. Gucako nyero en dok gukeco i kome. Jo mukene onongo gimito neke woko! Itamo ni Jeremia owinyo nining?— Lworo omake ci owacci: 'Pe dong abiloko i kom Jehovah matwal.' Ento mono en ojuko lok?— Ku, en pe ojuko lok. Jeremia onongo maro Jehovah mada ma pe twero juko lok i kome. Kit macalo Jeremia pe ojuko lok, Jehovah olare.
Me labolle, i nino mo acel jo ma kitgi raco gubolo Jeremia i bwur matut ma opong ki coto. En obedo labongo cam nyo pii amata. Jo meno onongo gimito ni Jeremia oto i bwur kunu. Ento pi kony pa Jehovah, en obwot!
Ngo ma itwero pwonyone ki i lanen pa Jeremia?— Kadi bed kare mukene en obedo ki lworo, en pe ojuko lok i kom Jehovah. Ka iloko i kom Jehovah, kare mukene dano nyeri nyo gikeco i komi. Lewic nyo lworo twero maki. Ento pe ijuk lok i kom Jehovah. Jehovah bimedde ki konyi, kit macalo okonyo Jeremia.


Wuneo kwene, ma paco too malik atika ni, piny ma ruu ni, diki diki ni ayeli yee, ayeli yee''
GULU-UGANDA: Lutua, Lyec opoto I Lubata do, wun mono okwiya amana pa coo. Lyec dong mano Kiliya Aboga, in Rwot iwinyo!
Ari lutua, wan lucoc wa tye ka obo mac, ento lucwak mac peke do; pien wun lutua ma otye Ulaya pe ongeyo rungula pa coo, oweko amadang oleyo paco wa woko, oweko panykel, litino alima, odoko wegi paco.
Oywako ada litino wa ma tye Ulaya pe gin opor odenge, oywako pe opor pii ki moko, oywako pe odongo oduro. Diki diki ni ayeli yee diki diki ni ayeli yee'''
Kono yam Akera Anania, Odongkara Lakana, Julius Peter Abe the ma gin wokoto ni kala kala, ongo piny pe to ma lik atika, kono Lyec ma opoto iLubata nip e mano Kiliya Aboga.
Mwaka 1964 Akera ma onongo tye Secretary General pa Uganda People's Congress UPC, ka Okidi Yoromio ma ongo tye Won Kom me Acoli Lejico, joni gin otimo rungula me cwalo Oneny Tibero Atwoma me tyeko nywere nywere me ngom Acol pii, ma lango (Obote) obi mayo ngom.
Yaka man lutua ari oling woko, yaka man kor wu lamanya puk, kor latin Lyec. Ada oweko litino Ajula NRM me Acholi tuko odenge, wun odok kwene.
Okello Luwala kela jo ma ajut ma kwiya yamo, Opoko okwer ni iwok oyana, kela jo ma omang ma kwiya yamo. Opoko oloko lweny odoko tuko…..


Pingo, Lubanga, Pingo?
I tye ki Anyobanyoba? Tye gin mo ma tye ka time i kwo ni kombedi ma pe i tye ka niang? Twero bedo kwo ni me angec, ci pe i tye ka niang pingo kwo ni tye kit ma tye kwede ni. Pi man mogo nongo itye ka waconi, pingo time ki an, Lubanga pingo jami magi otimme kumeno? Pe atwero niang do! A cako niang ni dano mapol deno can madwong pi anyobanyoba. I kare ma okato angec an bene onongo abedo ki anyobanyoba madwong ci oweko angeyo kit ma lok man kelo can madit i kom dano, pi man acako lwodo ngo ma weko dano bedo ki anyobanyoba dok bene kit ma gitwero gwokke, wek pe gudony iye.


Rwot otyeko winyo ka abako doga; dok Rwot ogamo legana.—Jab. 6:9.
Tika laremi mo nyo ngat mo me gangwu oteri marac? Ka tye kit meno, ci itwero nongo adwogi maber ki i kwano gin mutimme i kwo pa Abcalom wod pa Kabaka Daudi. (2 Cam. 15:5-14, 31; 18:6-14) Tit ki Jehovah kit ma cwinyi tye ka cwer kwede pi kit ma kiteri kwede marac. (Jab. 6:6-8) I nge meno, go i wi kit ma nen calo Daudi owinyo kwede i kare ma jami magi ducu tye ka timme i kome. En onongo maro Abcalom matek dok onongo geno Akitopel. Kadi bed kit meno, jo aryo magi pud gutere marac. Gucwero cwinye adada dok gutute me neke woko. Daudi onongo twero rwenyo gen woko i kom lureme ducu kun tamo ni gin bene guribbe ki Abcalom i jemo. En onongo twero tamo me laro kwone kun ringo woko kene ki i Jerucalem. Nyo cwinye onongo twero tur adada ma weko en ilo cinge woko. Me ka meno, en olego Jehovah pi kony. En bene openyo kony ki bot lureme. Dok en oketo i tic oyotoyot tam ma en omoko-ni. En omedde ki geno Jehovah kacel ki lureme. w21.03 15 ¶7-8; 17 ¶10-11
Twero ducu ma i wi polo ki i lobo dong gityeko miyo woko bota.—Mat. 28:18.
Omyero wabed ki wat macok ki Yecu wek Lubanga ogam legawa. Man tyen lokke ni omyero watim gin mo makato mere waco ni "i nying Yecu" i nge legawa. Myero waniang yo ma Jehovah tiyo kwede ki Yecu me gamo legawa. Yecu owaco ki lupwonnyene ni: "Gin ducu ma wubilego i nyinga, abitiyone." (Jon 14:13) Kadi bed ni Jehovah aye winyo dok gamo legawa, en omiyo ki Yecu twero me cobo Tamme. Pi meno, ma peya Lubanga ogamo legawa, en kong neno ka ce walubo tira ma Yecu omiyo. Me labolle, Yecu owaco ni: "Ka wutimo kica bot dano pi balgi, ci Wonwu ma tye i polo bene bitimowu kica; ento ka pe wutimo kica bot dano pi balgi, ci Wonwu ma tye i polo bene pe bitimowu kica pi balwu." (Mat. 6:14, 15) Pud dong pire tek ya, ni water jo mukene kit ma Jehovah kacel ki Yecu giterowa kwede! w20.04 22 ¶6
Wakelo botwu lok me kwena maber, wek wun wua woko ki bot gin ma konnye pe, wulokke bot Lubanga makwo.—Tic 14:15.
Lakwena Paulo oniang miti pa jo ma gubedo ka winyo lokke, dok oloko pwonye wek obed ma rwatte ki mitigi. Me labolle, lwak ma en oloko botgi i Licitra onongo pe gitye ki ngec mo i kom Ginacoya. Pi meno, Paulo onyamo lok kwedgi kun tiyo ki jami ma gitwero niang iye maber. En oloko i kom cam mapatpat ma cek ka karegi oromo ki nongo mit pa kwo. En otiyo ki nyig lok kacel ki labol ma luwiny lokke gitwero niang iye oyotoyot. Ti ki diro me niang miti pa jo me wang ticwu dok ilok yo me pwonyi. Itwero ngeyo miti pa ngat moni nining ka irwatte kwede nyo itye ka donyo i gange? Bed ma wangi bit. Twero bedo ni en tye ka tic i poto, nyo kwano buk, yubo mutoka, nyo timo gin mo mukene. Ka opore, pingo pe iti ki gin ma en tye ka timo me cako lok kwede? (Jon 4:7) Kadi wa bongo ma ngat moni oruko twero titi lok i kome—twero nyuto lobo ma en oa ki iye, ticce, nyo latuk odilo ma en maro. w20.04 11 ¶11-12


BY ALEX BALUKU
KASESE: TUESDAY, JANUARY 04, 2022
David Thembo Kabau, ladit Wii cukul me margarita demonstration primary i Kasese municipality owaconi Gintyo korocoodii Kwan icukul ma megii.
"Watyekakuru lutino Kwan me dugukamedekiKwan,"enowaci.
Kabau Waco niluloc me cukul pe binyalupwonyekilutic me gang Kwan man pe me donyoicukul Labongo waraga me agwera me two corona.
Enoloko ma Tekikom two corona nitye ma oboloarenyimatekikom Kwan pa lutino ma tye I lobo ma nyutiagwerolupwonyepire Tekilokkompwonye me dwokokero Macon me pwonye.
Wickliffe Tumuhairwe ma lalubkorladit ma loyo Wii cukul me parental care ma tyei kasese municipality enowacini gin itekodwokolupwonye me ilorwomgimaloikit man me pwonye pien muke neonongo wigidong otangokoilok me pwonyepyen dong gin tyekayenyoyoo moo mukene me nogocente.
Tumuhairwe owacinipe me wekongutimokekenangec, cukul Miro pegioloki kit me culo Kwan.
Cok-coki, gangKal me pwonyekitukugukelo lol ma lube kigengowel cukul fee.
Philemon mbajuisebakakya, lalubkorladit ma loyo Wi cukul me kinyateke primary ikahokya sub county omiyongecnigin gigamocente 400,000 ki bot gamente ma Malo me konyogiyubbe me yabo gang Kwan.
En bene omedeki Lokni gin gimiyapwonye bot lupwonye meyubugi pi pwonye.


Lutino kwan mapol ma gubyelo kicar buk ingee gi, kun guruku gin laboo dog ki um i odiku me ceng baraja gu rup me ceto ka cako kwan i Kasimeri Primari manonge i Moroto Municpaliti.
I kine ka cawa abicel me dye ceng, gang kwan man onongo opong ki wit tic mapatpat mapol kare time malube ki yabo yub me pwonye kun lunyodo mapol atika kacel ki lutino gi onwongo gi tye ka yele me tyeko yub me coone me cako kwan.
Samuel Ewangu ma ladoo gang kwan man onyoo aedi otito ni lutino kwan makato 1,100 inino me acel gucoone kun en bweko ni mukene mapol gin obi coone me cako pwonye.
Ikom lutino kwan 1,118 ma gucoone inino me acel, lutino ma obedo mapol obedo 216 obedo i kilac 1, lutino 159 i kilac 6, lutino kwan 156 i kilac 2 kun lutino kwan obedo nok i kilac 7 ki lutino kwan 137 keken.
Gang kwan man kono pe ocoyo lutino kwan ma oyac onyoo ma gunywal ikare we coone man.
Ewangu otito ni wel lutino mapol ma ocoone i gang kwan man nyutu ni lutino kwan dong tye ka jolo yub me pwonye i Karamoja.
En kono onyutu lworo me nok pa kabedo ma pe obi romo wel lutino kwan ducu malube ki cik me bedo logi logi onyoo bedo maboo ikin dano macalo gin ma romo juku nya pa two corona.
Ma pud peya two corona opoto, gang kwan me Kasimeri onwongo tye ki wel lutino kwan makato 1,600 ma ocone.
Ewangu tito ni pi peko me nok pa kadebo ki ot kwan i gang kwan man, bi weko gin cako pango kema onyoo me kelo yub ma lutino mukene nongo pwonye i kudiku ki mukene i otyeno.
En ocike ni lupwonye dong tye atera me cako pwony malube ki limo pwonye ma gi miyo ki gin kit me cako yabo yub me pwonye ki kit me julu lutino angira ma onywal con.
Paul Oputa, ladit me loyo lok kom pwonye i districk me Moroto otito ni pol pa gangi pwonye dong tye atera me cako pwonye dak kilego gangi pwonye we yee jolo lutiino angira ma onywal con ki ma guyac ma lube ki rukca ma oaa ki gang kal ma loyo lok kom pwonye.


Gangi kwan mukene okwero woro rukca ma gankal me yot kom kacel ki gankal ma loyo lok kom pwonye omiyo kun gi juku tim me diyo lunyodo ni lutino kwan omwero gucul cul pi pim ikom two korona.
Minista maloyo gankal me pwonye Janet Museveni con onwongo ociko lunyodo me kwero lakit cul magi.
Inongo ni lunyodo mapol okati ki jemo i yamo me kubu ngec pa munu kun gi kwero lajwac kikit cul mogo ma gangi pwonye mukene tye ka penyo gin wek ki pim lutino gi ikom two korona.
Kitito bene ni gangi pwonye mukene tye ka penyo lunyodo me wilo yat me cango two korona ma omyero giket i odi yadi matye i gangi pwonye magi.
Minista ma piny ma loyo lok kom pwonye, Dr. Joyce Moriku Kaducu olego lakit gangi pwonye magi me woro rukca ma ki miyo kun ciko gin ni ka gukwero lubu cik man ci miri madit bi kati ki cik magwa ikom gin
"Gangi kwan ducu omyero oket jami aluba me juku nya pa two korona dak omwero gumed kero me lubu cik man. Kit gang kwan mo ma tye ka penyo lunyodo me culu cul pi pim ikom two korona omyero gu juk tim man cut, ka peke wa bi bino ikom wun", Minista Moriku otito i yamo me kubu ngec me Twitter.
Moriku otito ni lakit tim ni omyero kong gi pim lutino kwan ikom two korona ma pud peya lutino odonyo iot kwan, pe tye ikin jami atima ma gang kal ma loyo lok kom pwonye omiyo.
Ento kono ki tung cel, kiniang ni gangi pwonye mukene tye ka penyo lunyodo me pimo lutino gi ikom two korona dak gu bin ki lanyut manyutu ni lutino gi peke ke two korona.


Abstract:
Jami kom lee macalo lac ki cet lee Id twero yub U tiyo kede macalo
fertilizer.
Jami kom lee ma Id tiyo kedgi me yubo ngom obed maber gin aye, lac
cet lee macalo cet dyang, Ayom, dyel, opego, Romo, Apwoyo ki cet
gweno, U bene ki yubo cung onyo ngec jami ma odong ki ilak cuma
doko me yubo ngom.
Kace, imito til myero igur onyo ijog lac Id cet lec, myero igur lee kacel
pi kare malac. Man time maber ka iyubo kabedo macalo idwol onyo
kabedo ma gin twero gure iye.


Abstract:
Luo version
Pi mwaki mapol dong, wilobo tye katic ki diro me
sayan pi loko kit me pito jami acama wek kwo
pa dano oyube. Tute me dongo diro man oweko
aloka loka madit otime ma omedo rwom me kwo
pa dano matek. Me labole, yat me juru two sukari
(Insulin) yam con onongo ginongo ki ikom lee,
calo i keda pa dyang. Man obedo atwom totwal
pien omyero giyub yadi mapol dok bene okelo
too madwong pien jo mukene komgi okwero yat
ma aa ki ikom lee woko. Ento komkareni ludiro
gitiyo ki ryeko me yubu yadi mabeco mapol kun
gitiyo ki diro me nyayo jami apita pi yobu yadi
me cango two sukari. Diro ngec man dong konyo
matek tic me yube ki cobo miti pa lwak iyoo me
ber bedo, jami acama ki bene kit ma wamito
anyim mewa obed kwede.


Abstract:
Yoo ocel mukene maber me yubo ngom obed ki moce muromo aye me
tic ki fertilizer ma ki yubo ayuba. Fertilizer ma ki yubo ayuba ni medo
kit moc ngom acel anyo kite mapol kun lubo wit jarni ma ki yubo.
Fertilizer ma kit eno ilcare mulcene kiyubo U cuma, ento mogo U kwinyo
akwinya ki ingom.
Fertilizer mapol ma dano aye yubo pole nongo lye ma nyige-nyige
macalo DAP, onyo ma obedo buro macalo PREPAC" Pol kare fertilizer
magi nongo We ma buro, kadi kabed mogo nongo We ma pige ma ki
kiro akiza ikom gin apita


Abstract:
Jami ma ki weko top pi medo moc ngom aye obedo fertilizer ma lapur
yubo nia aa ki ikom jami apita ki mogo ki yubo ki ikom cet lee, lac ki
jami mogo ma dong poto n:Acalo tyen kodi, ma kwidi ma ng. m aye
tobogi. Poll kare jami meno ki guru ikabedo acel ma tidi wek kit me
top ne obed yot. Gin ma oweko ki yubo jami man aye me weko loko
ne obed yot me wire kedi ingom pi medo moc ngom (humus).


GULU. Lubara pa Acoli, Okot p'Bitek (lyeli) aye ocoyo nyig lokke wa ki dwan me wero ne wa i mwaka 1956, mwaka abicel ma lobo Uganda onongo bene pwod peya ocako loye pire kene.
Lubara pa Acoli tye ki nyig lok magi ma an anongo ki bot wora, Lapwony Luka Labeja (L.L. Labeja) ma mwaka me teggi mere dong i kare ni tye 94, kun ki nywale i mwaka 1928.
L.L. Labeja obedo i kin lukancila pa Acoli i Acoli Dictrik Kancil) ma okwongo i mwaka 1960.
Labeja bene obedo lawer ki lapwony wer ma woto i ngolo pyem me wer i rwom ducu me gangi kwan me lobo Uganda (National Music, Dance and Drama Adjudicator). Gin aye gubedo lutino ki ludite me Acoli ma gkwongo wero Lubara pa Acoli i dictrik me Acoli ma ongo gang kal mere tye Gulu.
Ci dong ka waneno mwaka me coyo wer man, nyuto ni pe tye ngat mo onyo latin mo ma twero waco ni en aye nyo gwok ecoyo wer Lubara pa Acoli i kine kare man, con nyo nyen nikato mwaka 1956 ma Okot p'Bitek ocoyo kwede wer man.
Dwan me wero Lubara man ma gitye ka keto ikare man i Radio ni pwod winye ni tye ongak woko kaka mogo manok ma mito ayuba labongo cwiny me lara mo. Cwiny mo ni gwok nyo an nyo wan aye wacoyo ki wa wero Lubara myero ka twere obed peke, pien man wer me pilo wii kaka kulo me Acoli, ci mito toro wic iye. Lupwonye wer tye mapol i lobo kany ma gukwano kit me wer. Pire tek ni nyig lok me wer (syllables) myero obed ma rom ki wel nukta me wer (musical notes, nyo notation).
Nyig lok me Lubara pa Acoli tye kit man:
(i) Lubanga gwok La-wi Rwodi, Kure kom tek mere,
Mi gum ki kuc i gang-kal-le, Ot ker me Acoli.
Wa pwoyi Rwot madit, Pi La-wi Rwodiwa,
Kure, tire, i tic mere pi Acoli.
(ii) Lubanga gwok Langol-kopwa, Kure kom tic mere,
Mi bote ryeko ki tek-cwiny, Ki ngolo kop atir;
Wapaki Rwot madit, Pi Langol kopwa man;
Kure, cikke, i tic mere pi Acoli.
(iii) Lubanga gwok Rwodi ducu, Kacel ki lutic duc,
Mi botgi mar ki ribbe me tiyo pi lwak.
Wa legi Rwot maber, Pi lutic mewa duc;
Gwokgi, ribgi, pi tic megi pi Uganda.


Dano duc ma en latin pa Lubanga ma ginywale tyen me aryo myero obed ki kwo ma opong ki kuc. Yecu owaco 1 Jon 14:27 "Awekki wu kuc, kuc mera amiyo botwu. Amiyo, pe macalo lobo miyo. Cwinywu owek ngabbe angaba, pe wulwor."
Man obedo gin acoya madit tutwal. Tim ber i kwan tyen mapol ci ikwany karre ma romo dakika abic me lwodo ne wek odony matut i cwinyi.
Me acel, myero waniang ni kuc ma Yecu miyo ni pat ki kwayi kuc mukene duc, pe obedo calo kuc me lobo man. Kit kuc ango kono ma lobo ni miyo? lobo miyo kuc ma rwatte ki kit gin ango ma tye ka timme. Ka kwo yot ma jami weng ber, lobo wacci man obedo kuc.Download


Guniang lok ma gikwano gitito botgi ci guniang maber.
Jo pa Lubanga gubedo ka tic ki kerogi me lok
Buriji bene ka pe gikuto i dwan me lwongo kikome, ci anga ma biyubbe pi cito i lweny?
Buriji ma kokone pe oniange maber twero kelo adwogi marac i kom dul mony ma otugo lweny i kom lumonene. I yo acel-lu bene, ka dano pe giniang lokwa, ci wigi romo nywene nyo gitimo gin mapat. (1 Kor. 14:9) Ki lok ada, ka watye ka tute me lok wek dano guniang, ci myero pe walok ata labongo tamone. Yecu onyuto lanen maber ma lubbe ki yero nyig lok matir. Nen kong pwonye mo macek dok mucwiny ma kicoyo i Matayo cura 5 me o i 7. Yecu pe otiyo ki lok ma niang iye tek; dok bene pe oloko ki gero nyo otiyo ki leb makec. Ma ka meno, en otiyo ki lok ma niang iye yot dok ogudo cwiny jo ma gubedo ka winyo lokke. Me labolle, me kweyo cwiny dano wek pe gubed ki par pi cam me nino ducu, en oloko i kom kit ma Jehovah pito kwede winyi me polo. I ngeye, i kare ma oporo jo ma winyo lokke ki winyi, en openyogi ni: "Wun pe piwu tek kato pigi woko?" (Mat. 6:26) Ki lok magi ma niang iye yot tutwal-li, Yecu okonyogi me niang pwony mo ma pire tek adada ki dok wek gunong kwe cwiny! wp15 12/1 3:13, 14
Wumedde ki mar i kinwu kekenwu macalo omego.
Te lokke ngo, ka kiwaco ni meno myero wanyut mar me omego? I leb Grik nyig lok me phi·la·del·phia ma Paulo otiyo kwede-ni te lokke ni "mar me omego." Mar me omego kwako wat macok dok ma moko matek ma bedo i kin jo me gang acel nyo i kin lurem macok adada. (Jon 11:36) Pe waporo apora me bedo omege nyo lumege ento i ada watye omege ki lumege. (Mat. 23:8) Miti ma watye kwede i kom ngat acel acel tye i lok man ma wacci: "Wumarre kekenwu ki cwinywu ducu macalo omego, kun dano acel acel miyo deyo bot lawote." (Rom. 12:10) Mar me omego kacel ki mar ma jenge i kom cik ma iye lac me Baibul konyo me dongo wat macok i kin jo pa Lubanga dok miyo ginote kacel. Lukricitayo ginyuto mar man bot luye ducu labongo paro pi rokgi. (Rom. 10:12) Macalo utmego, Jehovah opwonyowa me bedo ki mar me omego pi luwotwa.


Bedo ki jo maraco balo kit mabeco.
Me gwokke wek pe wabal kitwa mabeco, omyero pe wamar bedo cok tutwal ki jo ma gitimo jami maraco. Man kwako jo ma pe gubedo luye ma gitimo jami maraco kacel ki jo ma giwacci giworo Jehovah ento gituro cikke akaka. Ka jo magi ma giwacci gibedo Lukricitayo-ni gitimo bal madongo dok pe gingut, ci omyero pe wamedde ki bedo kacel kwedgi. (Rom. 16:17, 18) Ka wabedo kacel ki jo ma pe gilubo cik pa Lubanga, ci watwero cako bedo ki cwiny me timo jami maraco calo gin wek gujolwa i kingi. Me labolle, ka wabedo kacel ki jo ma maro tim tarwang, wan bene wabedo i atematema me donyo i tim tarwang. Meno aye gin mutimme i kom omege ki lumege mogo pien pe gungut. (1 Kor. 5:11-13) Ka pe gungut, kwogi bibedo marac adada kit ma Petero owaco kwede.
Wun lurema ka wutiyo gin ducu ma acikowu.
Yecu Kricito oyero jo ma myero gubedo lureme macok ki diro. Yecu oyero lureme magi ki i kin jo ma lugen ma gulubo kore dok gutiyo pi Lubanga Jehovah ki cwinygi ducu. Tika in bene iyero luremi macok ki i kin jo ma gitiyo pi Jehovah ki cwinygi ducu? Pingo man pire tek? Mar ma omege ki lumege gitye kwede pi Lukricitayo luwotgi twero konyowa me doko Lukricitayo muteggi. Oromo bedo ni itye dano ma pud tidi ma tye ka moko tamme i kom gin ma myero etim ki kwone. Pud dong bibedo me ryeko ya ka ibedo kacel ki luye luwoti ma gutiyo pi Jehovah pi kare malac dok gitute me dongo cwiny me note i kacokke! Pi mwaki mapol mukato angec, oromo bedo ni gukato ki i pekki mapol mapatpat i kwogi dok gukanyo ariya mapatpat i ticgi pi Lubanga Jehovah. Jo ma kit magi giromo konyi me yero yo me kwo ma pud dong ber loyo. Ka ibedo kwedgi, gin giromo konyi moko tam me ryeko ki dok me doko Lakricitayo muteggi i yo me cwiny.
Wucung matek i nyime [Catan] pi niye.
I lokke kacel ki ticce, Yecu Kricito odongo niye pa lupwonnyene i kare ma en tye i lobo kany. (Mar. 11:20-24) Omyero walub lanenne pien ka wakonyo jo mukene me dongo niyegi man bene jingo niyewa. (Car. 11:25) I ticci me tito kwena maber ki dok me pwonyo jo mukene, nyut ni Lubanga Jehovah tye ada, en paro piwa, ki dong ni Baibul obedo Lok pa Lubanga. Kony omege ki lumege me jingo niyegi. Ka ngat mo i kingi tye ki akalakala, ma gwok nyo ocako nguru i kom omege ma kicimogi me telo kacokke, pe ibed ka weyogi aweya. Ma ka meno, konygi ki diro dok wek gutim jami ma konyogi me dongo niyegi. (Juda 22, 23) Ka pud itye latin kwan dok kipwonyowu ni kwo ocakke pire kene, bed ki tekcwiny me tito pi niyeni i kom cwec


Myero guti tic mabeco, . . . wek gumak kwo ma en aye kwo kikome.
Wan watwero yubbe nining kombeddi me kwo i lobo manyen ma Lubanga bikelone-ni? Ket kong ni watye ka yubbe me dak i lobo mukene. Watwero yubbe pi kwo i lobo meno nining? Waromo cako pwonyo leb ma dano giloko i lobo meno. Pwonyo tekwaro pa jo ma gikwo kunnu twero konyowa. Watwero cako temo camo jami ma gicamo. Makato meno bene, waromo cako kwo calo dong watye i lobo meno. Meno aye kit ma wabikwo kwede ka ce wadak kunnu. I yo acel-li, watwero yubbe me kwo i lobo manyen kombeddi-ni ka nongo watute me kwo calo iwacci dong watye kunnu. Adwogi marac ango ma obino pien jo mogo gimito ni gilone kengi dok gitim jami ma igi mito? Kwero winyo tira ma Lubanga miyo okelo deno can kacel ki cwercwiny. (Jer. 10:23) Kwo pud dong bibedo yot ya i lobo manyen pien dano weng gibijolo loc pa Jehovah! wp15 8/1 3:4, 5
Pe wuribbe kun wubedo kacel ki jo ma pe guye Yecu.
Lukricitayo ma wigi nono ma gimito nyomme myero gugwokke adada ki kodi jo ma gibedo kwedgi. Baibul miyo tira bot lutic pa Lubanga ma gimito nyomme ni myero gunyomme "i kin jo pa Rwot [Jehovah] keken," meno te lokke ni omyero gunyom ngat ma dong odyere ki bene onongo batija dok kit me kwone rwatte ki pwony me Ginacoya. (1 Kor. 7:39) Ka Lukricitayo ginyomo luye luwotgi ma gudyere bot Jehovah, ci gibedo ki luot ma bikonyogi me gwoko gennegi bot Lubanga. Jehovah ngeyo gin maber pi luticce dok en obedo ka tittiwa tamme teretere madok i kom nyom. Me labolle, nen kong cik ma lubone yot ma en omiyo bot Jo Icrael ma lubbe ki nyomo jo ma pe giwore. En owaco bot Moses ni: "Pe wunyomme kwedgi. . . . Pien gibiloko cwiny awobewu woko, pe dok gibilubo kora, ento gibiworo lubanga mogo mukene."
Wupwo gin maber makato. Man bimiyo wubedo ma cwinywu leng labongo bal mo.
Watwero pwonyo cwiny ma ngoliwa kop-pi nining? Yo ma pigi tego aye ka wakwano Baibul kare ki kare, walwodo lok i kom gin ma wakwano, ki dong waketo i tic gin ma wapwonyo. Ngene kene ni man pe obedo mere nongo ngec ki pwonyo cik mogo ci otum. Ka wakwano Baibul, mitiwa myero obed me ngeyo Jehovah i yo maber adada. Man weko wangeyo Nga ma en obedo, gin ma en maro ki dong dagi. Ka wamedde ki kwano lok i kom Jehovah, ci motmot cwiny ma ngoliwa kop-pi bikonyowa me niang oyotoyot adada ka gin moni tye atir nyo rac. Man myero otug cwinywa wek wacak tam calo Jehovah. Ento, ka pe waniang maber ngo mumiyo ngati mo omoko tam moni i kom gin ma kwako kwone, pe omyero wangol kop i wiye nyo wadiye me loko tamme woko. Oromo bedo ni niyene pud "goro" dok mitte ni kong onong ngec muromo nyo ni cwinye pide tutwal ka odok i kom lok mogo.


Tika imito kwano lok man i leb %%?
Walwongi ki yomcwiny me bino i gure madit ma obibedo pi nino adek ma Lucaden pa Jehovah aye guyubo.
YUB MAN BIBEDO KI
Pwony ki Penyo Dano: Nen kit ma Lubanga konyo kwede dano ducu me 'ciro can', kadi wa i kareni.—Jo Roma 15:5.[3]
Jami Anena ki me Awinya: Wabiniang kit ma Baibul kacel ki ginacweya miyowa pwony i kom ciro can.[4]
Filim: I otyeno acel acel, wabilubo lok i kom jo me ot mo ma gupwonyo gin mumiyo Yecu owacci: 'Wupo i kom dako pa Lot.'—Luka 17:32.[5]
Pwony ma Kikwanyo ki i Baibul pi Lwak: I Ceng Cabit i odiko, wabinongo cuko cwiny ki i pwony ma wi lokke tye ni "Medde ki Bedo ki Gen!"[7]
ANGA MA TWERO BINO?
Dano ducu. Donyo tye me nono, dok pe tye kit ajog mo.
Nen yub me gure ki vidio madok i kom gurewa.


Ngo ma Timme ka Kitye ka Kwano Baibul? Ngo ma Timme ka Kitye ka Kwano Baibul? Nen kit ma yubwa me kwano Baibul me nono woto kwede. Tim kica, media player okwero timone. kwany Video Man MED NGECCI Peny wek kikwan Baibul Kwedi Nong pwony me Baibul i cawa ki kabedo ma rwatte kwedi me nono. CWAL I PRINTA Nywakki Nywakki Peny wek kikwan Baibul Kwedi me Nono Ngo ma Timme ka Kitye ka Kwano Baibul? Acholi Ngo ma Timme ka Kitye ka Kwano Baibul? https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/502014311/univ/art/502014311_univ_sqr_xl.jpg


YECU nen calo okeco ada kany, pe kumeno? In ingeyo pingo en okeco? Akemo omako en pien co magi ma gitye i ot pa Lubanga ma i Jerucalem gubedo luworo me jami adada. Gin gitye ka temo nongo cente mapol ki bot jo ma gubino kany ka woro Lubanga.
In itye ka neno wod twoni dyang mapol ki romi ki amam ca-ni ducu? Ada, jo magi gitye ka cato lee magi kany i ot pa Lubanga. In ingeyo pingo? Pien ni Luicrael gimito lee ki winyi me atyera macalo gitum bot Lubanga.
Cik pa Lubanga waco ni ka Laicrael mo otimo gin marac, en omyero omi tyer bot Lubanga. Dok kare mukene bene onongo tye, ma Luicrael omyero gumi iye tyer. Ento Laicrael onongo dong twero nongo winyi ki lee me atyera bot Lubanga ki kwene?
Luicrael mogo onongo gitye ki winyi ki lee. Pi meno gin gitwero tyero magi. Ento Luicrael mapol onongo pe gitye ki kit lee nyo winyi mo. Dok jo mukene gikwo ka mabor ki Jerucalem ma pe gitwero kelo kadi lee acel i ot pa Lubanga. Pi meno dano gibino kany ci giwilo lee nyo winyi ma gimito. Ento jo magi gingolo wel matek ma okato kare woko bot dano. Gin onongo gitye ka bumo dano. Me medo i kom meno, myero onongo pe gubed ka cat wa i ot pa Lubanga kany.
Man aye oweko akemo omako Yecu. Pi meno en oreto meja pa jo magi ma gitye ki cente-ni ci oketo nyig centegi atata. En bene oyubo anino ki tol ogwil ci oryemo kwede lee ducu ki i ot pa Lubanga. En ociko jo ma gitye ka cato amam-mi ni: 'Teru jami magi woko ki kany! Pe wulok ot pa Wora odok kabedo me nongo cente mabup.'
Lulub kor Yecu mogo gitye kacel kwede kany i ot pa Lubanga i Jerucalem. Gin guuro gin ma guneno Yecu tye ka timone. Ci wigi opo i kabedo ma i Baibul ma waco kom Wod pa Lubanga ni: 'Mar pi ot pa Lubanga biwango koma calo mac.'
Ka Yecu tye kany i Jerucalem ka kwero Kato, en otimo tango mapol. I ngeye, Yecu oweko lobo Judaya ci ocako wot me dok cen Galilaya. Ento i yone kunnu, en ongolo ki i distrik me Camaria. Kong wanenu gin ma otimme kunnu.
Jon 2:13-25; 4:3, 4.
Peny
- Pingo gitye ka cato lee i ot pa Lubanga?
- Ngo ma omiyo kiniga omako Yecu?
- Kit ma itye ka neno-ne i cal-li, gin ango ma Yecu otimo, dok rukca ango ma en omiyo bot jo ma gitye ka cato winyo ni?
- I kare ma lulub kor Yecu guneno gin ma en tye ka timo-ne, ngo ma wigi opo iye?
- Kabedo mene ma Yecu owoto ki iye i kare ma en tye ka dok cen i Galilaya?
Peny mukene
- Kwan Jon 2:13-25.
Ka kitamo pi kiniga ma omako Yecu i kom lulok cente ma onongo gitye i ot pa Lubanga, tama ango ma dok i kom tic me biacara i Ot me Ker ma pe opore? (Jon 2:15, 16; 1 Kor. 10:24, 31-33)


MAN buk me ododo me ada. Kikwanyogi ki i Baibul, buk muywek loyo i wi lobo. Ododo magi titti gin mutimme con i wi lobo cakke i kare ma Lubanga ocako cwec nio wa i karewa-ni. Gitito bene gin ma Lubanga ociko me timone i anyim.
Buk man miyo iniang wiye wiye ngo ma tye i Baibul. Tito lok i kom jo ma kiloko i komgi i Baibul kacel ki jami ma gutimo. Nyuto bene gen madit me kwo ma pe tum i paradic i lobo ma Lubanga omiyo bot dano.
Tye ododo 116 i buk man. Kiketogi i dul aboro. Pot karatac mukwongo me dul acel acel tito wiye wiye gin ma tye i dul meno. Ododo magi kiryeyogi kun lubo kit ma jami magi gutimme kwede kore ki kore i kare macon. Man konyi me ngeyo awene ma jami mogo otimme iye ka kiporo ki jami mukene ma bene gutimme.
Ododo magi kibokogi i leb ma yot. Pol wun lutino matino wubiromo kwanogi wun kikomwu. Wun lunyodo wubinongo ni lutinowu matino gibimaro tutwal ni kikwanigi ododo magi teretere. Ibinongo ni buk-ki tye ki jami ma jo matino wa ki jo madito ducu gimaro.
Kiketo ginacoya me Baibul piny i te ododo acel acel. Kicuko cwinyi me kwano but Baibul ka ma ododo magi oa iye.
Ginacoya ma i buk man kiketogi i yo mukene. Kiketogi i yo ma yot ma lutino matino gitwero niang iye. Ginacoya ma kiketo i te ododo acel acel nyuto ka ma kikwanyo lokke ki i Baibul.


In mono i mito ngeyo lok mapol me Baibul? Ka tye kumeno, ci ti ki yub ma tye wek kikwan Baibul kwedi me nono. Peny wek kikwan Baibul kwedi ki pongo fom ma tye piny-nyi.
Baibul tye ka miyo lagam me lapeny ma pigi tego ma mako kwo pi dano milion mapol i but lobo ducu. In bene imito bedo ngat acel i kingi?
I but lobo ducu, Lucaden pa Jehovah gingene pi yub me kwano Baibul ki dano me nono. Nen kit ma woto kwede.


Tika watwero bedo labongo akalakala mo ni jami ducu ma Lubanga ocikke pire bicobbe kakare? Yecu onongo pe ki akalakala mo, dok pwonye ojingo niye pa jo ma winye. Nen kong lapor ma en omiyo i Pwonye me wi Got-ti, kit ma kicoyo kwede i Matayo 5:18: "Ada awaco botwu ni, nio wang ma polo ki lobo bitum woko, latin ton mo acel, kadi ki nukuta mo acel me cik pe birwenyo, nio ka lok ducu ocobbe kakare."
Nukuta matidi loyo i leb Ibru aye י (yod), dok bene tye nukuta mukwongo ma kitiyo kwede me coyo nying Lubanga, Jehovah. * Medo i kom nyig lok ki nukuta mogo me Cik pa Lubanga, lupwony cik kacel ki Luparicayo onongo gineno "nukuta" ducu ki acel acel ni pire tek adada.
Yecu onongo tye ka wacci bibedo yot loyo pi polo ki lobo me tum woko ma ka gengo cobbe pa lok matidi loyo ma kiciko. Kadi bed kumeno Ginacoya nyuto ni pe kibibalo polo ki lobo matwal. (Jabuli 78:69) Pi meno lok ma Yecu owaco ni nyuto ni lok ducu ma kiciko pire wang ma gucobo kakare.
Lubanga tika keto cwinye i lok ducu kadi wa matidine? Ki lok ada, en keto cwinye. Tam kong i kom lok man: Kiwaco bot Luicrael ni pe gutur cogo pa lee ma gibicamo i kwer me Kato. (Nia 12:46) Man onongo cik ma nen calo lam adada. Tika guniang pingo onongo myero pe gitur cogo mo keken? Twero bedo ni pe. Lubanga Jehovah onongo ngeyo ni cik man nyuto gin ma obitimme anyim ni, pe kibituro cogo mo keken ki i kom Meciya i kare ma gibigure i kom yat.—Jabuli 34:20; Jon 19:31-33, 36.
Lok pa Yecu-ni pwonyowa gin ango? Wan bene watwero bedo labongo akalakala mo ni cikke ma Jehovah ocikke pire ducu wang ma ocobbe kakare, kadi wa tonne. Wanongo cuko cwiny madit adada ki i nukuta matidi loyo me leb Ibru.
^ para. 3 Nukuta matidi loyo i leb Grik aye iota dok bene rom ki me leb Ibru י (yod). Kit macalo kikwongo coyo Cik pa Moses i leb Ibru, nen calo Yecu onongo tye ka lok i kom nukuta me leb Ibru.


Paradic! Bukke mogo ma kigoyo cal kabedo mogo mamwonya adada kiketo iye kwena me cato wil me cito ka galowang i "paradic" ka mabor ka ma itwero yweyo iye wii dok wii wil woko i kom par ducu ma itye kwede. Ento kit ma wangeyo kwede, ka wadwogo gang, jami dwogo weng i wii kit ma onongo tye kwede.
Kadi bed kit meno, dano mapol gitye ki miti matek pi paradic. Man weko wabedo ki lapeny ni: 'Tika "paradic" pe obedo mere lek mo ata? Ka ada, ci pingo dano gibedo pi miti pire kit meno? Dok tika twero bedo lok ada?'
KIT MA LOK I KOM PARADIC OCAKKE KWEDE
Cencwari mapol mukato, dano mapol gubedo ki miti me ngeyo lok i kom paradic. Ki bot dano mapol, mitigi ocakke pi kit ma Baibul owaco kwede ni tye "poto ma tye i Eden, tung wokceng." Gin ango ma oweko poto man onongo mwonya adada? Baibul tito ni: Lubanga Jehovah "omiyo yadi gutwi i ngom, kwa yadi ducu mamwonya ma neno ber, ki mabeco me acama." Poto meno onongo yomo cwiny dok ber adada. Gin mukene ma oweko poto man onongo ber kit meno aye pien ni Lubanga bene "dok oketo yat me kwo i dye poto" meno.—Acakki 2:8, 9.
Medo i kom meno, buk me Acakki waco lok i kom kulu angwen ma gimol ki i poto meno. Kulu aryo i kingi pud wangeyo wa i kare-ni—kulu Taigric ki Euprate. (Acakki 2:10-14) Kulu aryo magi gimol wa i Persian Gulf ma i kare-ni kilwongo ni Iraq, ma onongo con obedo but Percia macon.
Ki lok ada, paradic ma onongo tye i lobo kany obedo tye i tekwaro pa jo me Percia. I ka gwoko jami me tekwaro pa jo Percia ma tye i Philadelphia Museum of Art i Pennsylvania, U.S.A., tye cal mo ma nyuto poto mo ma kigengo ki cel, ma kipito iye ature ki yadi. I leb pa jo Percia "poto ature ki yadi ma gigengo ki cel" gonye ni "paradic," dok cal ma kigoyo-ni rwatte ki kit ma Baibul tito kwede poto me Eden.
Ki lok ada, ododo madok i kom paradic kitito i leb mapol i but lobo lung. Ka dano gidak i kabedo mukene gicito ki lok magi i wigi, ento ka kare woto ki kato gicako medo kado i kom lok ada meno kun ginywene ki tekwaro kacel ki lok mogo ma dano giloko. Kadi wa i kare-ni, dano mapol giloko i kom kabedo mo keken mamwonya ni obedo paradic.
KIYENYO KA MA PARADIC OBEDO IYE
Lungi piny mogo guwaco ni dong ginongo ka ma paradic murweny-nyi tye iye. Me Labolle, i kare ma latela wi mony mo pa jo Britain ma nyinge Charles Gordon olimo Seychelles i 1881, en oneno kit ma Vallée de Mai mwonya kwede—i kare ni dong kilwongo ni World Heritage site, man oweko en olwongo kabedo meno ni poto me Eden. I cencwari me 15 dok langi piny mo ma a ki i lobo Italy ma nyinge Christopher Columbus, obedo ki tam ni ecok nongo poto me Eden i kare ma oo i cula nam me Hispaniola, ma i kare-ni dong obedo lobo me Dominican Republic ki lobo Haiti.
Buk mo ma tito lok me tekwaro i kare-ni, ma kilwongo ni Mapping Paradise tye ki cal makato 190 ma polle kigoyo cal Adam gin ki Kawa i poto me Eden. I kin cal magi tye iye cal mo ma kikwanyo ki i buk me Beatus of Liébana ma kicoyo i cencwari me 13. I cal man kiketo cal paradic i dyere. Dok kulu angwen magi, "Tigris," "Euphrates," "Indus," ki dong "Jordan," gimol i twokke angwen mapatpat ma nyuto kit ma Dini onya kwede i lobo. Kodi cal magi ginyuto ni kadi bed ni dano dong pe gingeyo ka ma Paradic obedo iye, ento gingeyo ni Paradic onongo mwonya adada.
John Milton, laco lwod mo me cencwari me 17, ngene pi lwod ma en ocoyo ma wiye tye ni Paradise Lost ma okwanyo lokke ki i buk me Acakki ma loko i kom bal pa Adam ki kit ma kiryemogi kwede ki i poto me Eden. Man dok onongo loko i kom kit ma dano gibibedo ki kwo ma pe tum i lobo, en owaco ni: "Lobo ducu bidoko paradic." Medo i kom meno Milton dok ocoyo lwod mukene ma wiye tye Paradise Regained.
TAM MAPAT
Ki lok ada, lok i kom kit ma paradic orweny kwede ki i lobo aye tam ma dano onongo gimaro lok iye loyo nicakke wa con. Ento pingo dong pe gimaro i kare-ni? Kit ma buk me Mapping Paradise onyuto kwede, tyen lokke tye ni pien "jo ma gikwano lok kom dini . . . pe gimito lok mo keken madok i kom kabedo ma gitamo ni paradic obedo iye."
Jo mapol ma gicito i lega kipwonyogi i kanica ni ganggi tye i polo, ento pe ni gibikwo i paradic i lobo kany. Ento Baibul waco i Jabuli 37:29 ni: "Jo ma kitgi atir gibicamo lobo, dok gibibedo iye matwal." Ci dong kit macalo lobo pe tye paradic i kare-ni, watwero bedo ki gen nining ni cikke pa Lubanga bicobbe kakare? *
LOK ADA I KOM PARADIC
Lubanga Jehovah, lacwe Paradic macon-ni, ocikke me dwoko Paradic murweny-nyi. En bitimo meno nining? Wi opo ni Yecu opwonyowa ni myero waleg ni: "Ker meri obin; giti gin ma imito i lobo kit ma gitiyo i polo." (Matayo 6:10) Ker meno obedo gamente ma biloyo lobo-ni i te loc pa Yecu Kricito dok locce bileyo ka wang loc pa dano ducu. (Daniel 2:44) I te Ker meno, miti pa Lubanga me loko lobo ducu me doko paradic bicobbe kakare.
Con kong lanebi Icaya otito kit ma kwo bibedo kwede i Paradic ma kiciko pire-ni, ka ma peko ma dano gitye ka kemme kwede i kare-ni ducu bibedo pekke. (Icaya 11:6-9; 35:5-7; 65:21-23) Wacuko cwinyi me kwanyo dakika manok wek ikwan ginacoya meno ki i Baibulli. Ka itimo meno, ci bijingo genni i kom jami mabeco ma Lubanga oyubo pi jo ma luwiny. Jo ducu gibinongo mit pa kwo i paradic i lobo kacel ki cwak pa Lubanga, jami ma Adam orwenyo-ni.—Niyabo 21:3.
Pingo watwero bedo ki gen ni paradic ma kiloko pire-ni pe obedo lek mamwa ento lok ada? Pien Baibul wacciwa ni: "Polo obedo jami pa Rwot [Jehovah] kene, ento omiyo lobo bot dano, ni gubed iye." Gen me kwo i Paradic i lobo kany obedo gin ma "Lubanga ma pe loko lok goba yam ociko pire i acakki piny." (Jabuli 115:16; Tito 1:2) Watye ki gen mamwonya adada ma kiciko pire i Baibul—Kwo i Paradic bibedo pi naka!
^ para. 15 Tye me ur ni kadi wa i Koran tyeng me 105 i sura 21, Al-Anbiya' [Lanebi], owaco ni: "Jo ma kitgi atir i kin Luticca gibileyo lobo."


Kwena Maber Mua ki Bot Lubanga!
Kwena maber ango mua ki bot Lubanga? Pingo waromo ye iye? Brocuwa man gamo lapeny ma kimaro penyone madok i kom Baibul.
Brocuwa man twero konyi me nongo yomcwiny i pwonyo Lok pa Lubanga, ma tye i Baibul. Nen kit ma itwero nongo ginacoya moni ki i Baibul-li.
Nge gin ma kwena mua ki bot Lubanga obedo, pingo mitte pi oyot, dok ngo ma myero itim.
Lubanga tika nyinge tye dok en mono paro piwa?
Wangeyo nining ni Baibul obedo buk ma tito lok ada?
Nge pingo Yecu oto, ngo ma ginkok obedo, ki ngo ma Yecu tye ka timone i kareni.
Baibul tito pingo Lubanga ocweyo lobo, awene ma pekki bigik iye, ki ngo ma bitimme i lobo i anyim, kacel ki jo ma bedo iye.
Ngo ma timme i komwa ka wato? Tika dok wabineno jo me amara ma dong guto woko?
Anga ma Kabaka me Ker pa Lubanga, dok ngo ma Ker-ri bicobone?
Tim maraco ocakke nining, dok pingo Lubanga oweko ni omedde? Deno can tika bigik?
Jehovah, lubanga ma layomcwiny mito ni jo me odi gubed ki yomcwiny. Nong tam me konyo pi co, mon, lunyodo, ki lutino.
Dini me ada mono tye acel keken? Tam i kom lanyut abic ma kiryeyogi piny kany.
Yecu otito gin mumiyo wamito tira ki cik aryo mene ma pigi tek loyo.
Nong ngec i kom ka ce Lubanga winyo lega ducu, kit ma omyero walegi, ki kit ma itwero nyikke kwede cok bot Lubanga.
Tika wabineno kare mo ma dano guribbe kacel i woro Lubanga acel me ada?
Baibul tito pingo ki i yo ango ma Lukricitayo me ada gitiyo macalo gurup.
Ngec ma itye kwede i kom Lubanga bimiyo ikonyo jo mukene nining? Wat maber ango ki Lubanga ma twero keli yomcwiny?


Baibul Mono Ada Pwonyo Gin Ango? Man Tika Obedo Yub pa Lubanga? Lok Ada i Kom Lubanga Tye Ningo? Baibul—Buk ma Oa Ki Bot Lubanga Lubanga Tye ki Yub Ango pi Lobo? Yecu Kricito En Aye Anga? Ginkok—Mic Madit Loyo Ducu pa Lubanga Jo ma Guto Mono Gitye Kwene? Gen ma Pe Tur pi Jo me Amarani ma Guto Ker pa Lubanga Obedo Gin Ango? Tika Ada Watye ka Kwo i "Kare me Agikki"? Cwec ma Gubedo Cwiny—Kit ma Gigudo Kwede Kwowa Pingo Lubanga Weko Dano Deno Can? Kwo i Yo ma Yomo Cwiny Lubanga Neno Kwo i Yo pa Lubanga Kit me Miyo Kwo me Oti Bedo me Yomcwiny Woro ma Lubanga Cwako Cung Matek pi Woro me Ada Nyiko Cok Bot Lubanga i Lega Batija ki Dok Wat i Kin In ki Lubanga Wubed i Mar pa Lubanga Nying Lubanga—Tyen Lokke ki Ticce Kit ma Lanebi Daniel Otito pi Bino pa Meciya Con Yecu Kricito—Meciya ma Kiciko Pire Lok Ada ma Tye i Kom Won, Wod, ki Cwiny Maleng Gin Mumiyo Lukricitayo me Ada Pe Gitiyo ki Yatariya i Worogi Cam pa Rwot me Otyeno—Kwer ma Miyo Deyo ki Lubanga Dano Mono Ada Gitye ki Gin Mo ma Pe To i Komgi? Sheol ki Hades Gubedo Gin Ango? Nino me Ngolo Kop Mono Obedo Nino Ango? Mwaka 1914—Obedo Mwaka ma Pire Tek i Lok pa Lunebi ma i Baibul Anga ma Obedo Mikael Lamalaika Madit? Kit me Ngeyo "Babilon Madit" Yecu Mono Kinywalo i Dwe me Apar Wiye Aryo? Omyero Mono Wakwer Nino Madongo?


Winy Lok pa Lubanga wek Ibed Kwo Nakanaka
Lacwec mito tirowa, gwokowa, ki goyo laa i komwa.
Pi mar ma Lubanga tye kwede pi dano, en pwonyowa yo maber loyo me kwo.
Omyero wange gin me atima ki ngat ma twero konyowa me timone.
Watwero pwonyo nyinge ki kite mogo.
Buk mukwongo me Baibul tito.
Jami maraco ocako timme.
Apokapoka ango ma onen ki i cwiny ma dano onyuto?
Man pe obedo lok me tekwaro ma otimme con mamwa.
Pingo pire tek me ngeyo en?
Bikelo mot mapol piwa.
Baibul tito jami mogo ma bitimme ka kare meno dong cok.
Jami ma pe imito ni ikeng.
Jami ango ma itwero lok kwede iye?
Lacwec ma ocako yub me ot aye miyo lagam maber loyo.
Tye jami mogo ma en dag, ki jami mukene ma en maro.
Mitini me bedo lagen bigudo tam ma imoko.


WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Agucito 2018
Magajin man tye ki pwony ma kibinyamo i Oktoba 1-28, 2018.
Cik ma igi lac mene ma bikonyowa me ngiyo lok kore ki kore?
Nen jami adek ma ka watiyo kwede me ngolo kop i kom jo mukene ci pe bedo me ryeko.
Yot cingwa kubbe ki yomcwinywa nining?
I yo abic mapatpat ango ma watwero bedo lutic kacel ki Jehovah?
Pwony gin ma diyo cwiny ma kitiyo kwede i Baibul kwako, kit me dongone, ki adwogi maber ma bino pi diyo cwinywa.
Pingo pe kiye ni ngat mo oket bukke ki jami mukene pa Lucaden pa Jehovah i kabedo me Intanet mukene?
Temceo nen calo onongo lwor dok pe genne kekene i kare ma pud ocako tic gin ki Paulo acaka. Gin ango ma luelda me kacokke kacel ki lukony kor tic gitwero pwonyone ki i lanen pa Temceo?


Ejira 6:14
14Ludoŋo pa Lujudaya gugedo gedo ma tic bene omedde owoto anyim maber, pi lok me cuko cwiny ma lanebi Aggai ki Jekaria wod pa Iddo gutito. Gutyeko tic me gedo kit macalo ceŋ Lubaŋa pa Icrael ocikogi kwede ki pi cik pa Ciro, Dario ki pa Aritakcec kabaka me Percia.


Jeremia 34:1
Lok pa Jeremia ma oloko bot Jedekia
1Rwot oloko ki Jeremia i kare ma Nebukadnejar kabaka me Babilon ki dul monnye, ki dul mony pa lurok ducu ki jo me rok ducu mapatpat ma gitye i te locce, onoŋo gitye ka lweny i kom Jerucalem ki i gaŋi ducu ma gurumo macokcok kwede.


Niyabo 2:2
2" 'Aŋeyo ticci ducu, kit ma icanne kwede ki kit ma idiyo kwede cwinyi. Aŋeyo bene kit macalo pe itwero ciro kwede tim pa jo maraco, ento itemo jo ma gilwoŋŋe kengi ni gin lukwena, kun gin gigi pe lukwena, mumiyo bene doŋ inoŋo ni gin lukwena ma lugoba.


2 Tekwaro 29:16
16Ajwagi gudonyo gucito wa i kicika ma i tyelo ma i ot pa Rwot ka lonyone, ci gukatti woko ki jami maraco me kwer ma gunoŋo i ot pa Rwot, gukelo guketo i dyekal ma i ot pa Rwot; ka doŋ Lulevi gutiŋo gutero guonyo woko wa i laora kulu Kidron.


Ejekiel 26:17
17Gibicako wer lyel i komi kun giwero ni,
'In doŋ irwenyo woko matwal ki i nam niŋniŋ!
In gaŋ ma yam iywek twatwal-li,
ma onoŋo itek twatwal i kom nam-mi,
in kacel ki jo ma gibedo i ii,
ma ikelo lworo madwoŋ
i kom jo ducu ma gibedo i dog nam!


Tyen lokke ngo me yenyo Jehovah?
Tyen lokke ni wamedde ki pwonyo lok i kom Jehovah kun wakwo i yo ma lubbe ki rwomme
Gin ango mutimme i kom jo Icrael i kare ma guweko yenyo Jehovah?
Gin guweko 'kwero gin marac ki maro gin maber'
Guketo tamgi i kom gin ma yomo cwinygi keken
Gucayo tira ma Jehovah omiyo
Jami ango ma Jehovah omiyo botwa me konyowa wek wamedde ki yenye?


Nia 36:8
Tiyo kema
(Nia 26.1-37)
8Jo ducu ma kwiri i tic ma yam gitye i kin lutic gutiyo kema ki boŋo cuka apar, ma gitiyogi ki boŋo camanini ma giwiyo maberre, ki uci ma bulu ki ma lamar lamar ki makwar, kun gicweyo iye cal lukerubi ma gitiyogi ki diro.


Jeremia 18:18
Gipiro lok i kom Jeremia
18Lacen lwak guwacci, "Wubin wapiru lok i kom Jeremia! Kare ducu wabibedo ki ajwagi ma giromo pwonyowa, ki luryeko bene ma gibibedo ka miyo botwa tam, dok wabibedo ki lunebi ma gimedde anyim ki tito lok pa Lubaŋa, Wubin, wek wakelu lok me pido i kome, doŋ bene wagiku keto cwinywa i lok ducu ma en owaco-gu."


Jo Ibru 10:1
1Cik pa Moses gire tye iye tipo keken me jami mabeco me kare me anyim, pe calgi kikome. Pi cik dano gibedo ka kelo gitum ma kitgi acel nakanaka, mwaka ki mwaka; en doŋ pe tye ki twero mo matwal me loko jo ma bino bot Lubaŋa gudok jo mabeco muteggi.


Icaya 39:2
2Kejekia ojologi maber, ocako nyuto botgi or kano Limme ducu; guneno ryal ki jabu, aŋwece, moo me wel, ki ot kano jami lwennye ducu, onyuto botgi gin ducu ma onoŋo tye i ot kano jami mere. Pe tye gin mo ma odoŋ ma en pe onyuto botgi ma onoŋo tye i ode ki i lobo ducu ma onoŋo tye i te locce.


Ejekiel 6:3
3Wac bot godi me Icrael ni guwiny lok pa Rwot Lubaŋa, wek guwiny lok ma an Rwot Lubaŋa atye ka wacone bot godi, cere-gu, ki luŋ matut, ki notagu ducu: Nen, abikelo lweny ma gilwenyo i komwu ki pala lucwan, dok bene abijwero wan jogiwu woko liweŋ.


Icaya 40:12
Pe tye gin mo ma giromo poro ki Lubaŋa pa jo Icrael
12Aŋa ma yam koŋ opimo pii i dye ciŋe,
dok ma opimo polo ki ciŋe?
Aŋa ma ojobo apwa me lobo ci oonyo i gi-pimo jami,
nyo ma yam opimo godi i mijan,
ki ka ma obedo cerecere i ratili?


Icaya 33:15
15ŋat ma kite atir i nyim Lubaŋa ma loko lok ada, ma cwinye tye atir,
ma cwinye dag lonyo ma ginoŋo pi uno dano,
ma bene teŋo ciŋe pe ye gamo lim me wil i muŋ,
ma culo ite woko bene, pe winyo lok me neko dano,
ma miyo waŋe woko wek pe onen gin marac.


Jeremia 25:3
3"Kombeddi doŋ odoko mwaka pyeraryo wiye adek kulu, cakke i mwaka me apar wiye adek me loc pa Yocia wod pa Amon kabaka me Juda nio kwede wa onyoo, Rwot oloko kweda dok an bene abedo ka tittiwu lokke teretere ma pe aliŋ; ento wun pe wuketo cwinywu ka winyo lokke.


Luŋolkop 20
Lweny i kom jo Benjamin
1Jo Icrael ducu gukatti woko, cakke wa i Dan o kwede i Beer ceba, medo ki lobo Gilead bene, ci lwak ocokke bot Rwot i Mijpa ki cwiny acel. 2Rwodi pa lwak ducu ma i kaka ducu pa jo Icrael gucuŋ i dye jo pa Lubaŋa ma gucokke, co alip miya aŋwen ma gilwenyo ki pala lucwan, ma giwoto ki tyengi. 3Jo Benjamin bene guwinyo ni jo Icrael mukene gucito i Mijpa. Jo Icrael guwacci, "Tit botwa kit ma tim aranyi man otimme kwede." 4Ci Lalevi ma cwar dako ma gineko-ni owacci, "Nino mo acito i Gibea pa jo Benjamin, an ki dakona, wek abut iye. 5Ci jo Benjamin gubino i koma, gurumo ot ma atye iye i dyewor kun gimito neka; ci guronyo dakona, omedo ki to woko. 6Atero dakona muto-ni aŋido kome woko, acwalo dul kome oromo lobo ducu ma jo Icrael guleyo odoko megi; pien gitimo kipyeda ki tim me aranyi i Icrael. 7Nen ba, wun jo Icrael, wun ducu, wupor lokke ki kany, wumi tamwu."
8Lwak ducu gutwarre malo lawaŋacel kun giwaco ni, "Wan ducu pe ŋat acel mo bidok i kemane, dano acel mo pe bidok i ode. 9Ento kombeddi wabitimo jo Gibea kit man: wabicito i komgi kun gikwanyo dano ki kwir. 10Dok wabikwanyo dano apar i kom jo miya ki i kom kaka ducu ma i Icrael, ki dano miya acel i kom jo alip, ki dano alip i kom jo alip apar, wek gukel cam pi lwak, wek gubin gucul kwor i kom Gibea pa jo Benjamin pi bal aranyi ma gutimo i Icrael." 11Kit meno jo Icrael ducu gucokke ka lweny i kom gaŋ meno, ma guribbe ki cwiny acel.
12Ci kaka ducu ma i Icrael gucwalo jo i dye kaka pa Benjamin ducu kun giwaco ni, "Kit tim aranyi aŋo ma otimme i kinwu-ni? 13Kombeddi doŋ wumi jo meno ciŋwa, lutim aranyi ma i Gibea, wek wanekgi woko, wajwer kwede gin marac woko ki Icrael." Ento jo Benjamin pe gumedo ki winyo dog utmegigi jo Icrael. 14Ci jo Benjamin gua ki i gaŋgi, gucokke i Gibea me cito ka lweny i kom jo Icrael. 15I nino meno ka jo Benjamin gukwano jo mua ki i gaŋgi, guromo jo alip pyeraryo wiye abicel ma gilwenyo ki pala lucwan, ma pe gikwano iye jo me Gibea kikome ma gucoko co miya abiro ma giyerogi ayera. 16I kin jo meno ducu onoŋo tye co miya abiro ma giyerogi ma gin ciŋgi Lacam; ŋat acel acel i kingi bayo lagwen celo yer wic cut, pe bayo piny. 17Jo Icrael ducu ma pe gikwano iye jo Benjamin guromo co alip miyaaŋwen ma gilwenyo ki pala lucwan; gin jo meno ducu onoŋo gin jo ma guŋiyo ki lweny.
18Jo Icrael gua gucito Betel, gupenyo dog Lubaŋa ni, "Aŋa i kinwa ma bikwoŋo cito ka lweny i kom jo Benjamin?" Ci Rwot owacci, "Jo Juda aye gibikwoŋo cito."
19Ci jo Icrael gua odiko con, gugony ma gikemo Gibea. 20Gucito ka lweny i kom jo Benjamin, guryeyo ki tyen i nyim Gibea me lweny i komgi. 21Jo Benjamin gukatti woko ki i Gibea, guneko jo Icrael ma romo jo alip pyeraryo wiye aryo i nino meno. 22-23Ci jo Icrael gucito, gukok i nyim Rwot o wa otyeno. Ka dok gupenyo dog Rwot ni, "Wan dok wacit ka lweny i kom utmegiwa, jo Benjamin?" Rwot owacci, "Wucit, wulweny i komgi." Mumiyo jo Icrael gucamo co, ci dok guryeyo i tyen i kabedo ma onoŋo guryeyo iye i nino mukwoŋo-ni.
24Kit meno jo Icrael gurwayo cok i kom jo Benjamin i nino me aryone. 25Jo Benjamin gukatti woko ki i Gibea i nino me aryone, guneko jo alip apar wiye aboro ki i kin jo Icrael; gin ducu gubedo jo ma lulweny ki pala lucwan. 26Ci dok jo Icrael gucito Betel ki monygi ducu, gukok; ci gubedo piny kunnu i nyim Rwot, guri kec i nino meno owa otyeno. Gutumo gitum awaŋa bene ki gityer lakwecwiny i nyim Rwot. 27Jo Icrael dok gupenyo dog Rwot, pien canduk me gicikke pa Lubaŋa onoŋo tye kunnu i kare meno, 28kun Finekaci wod pa Eleajar ma wod pa Aron aye tiyo i nyime i kare meno, Gupenyo ni, "Pud dok wacito ka lweny i kom utmegiwa jo Benjamin aye, nyo wawek lweny doŋ ogik woko?" Rwot owacci, "Wuciti, pien diki abimiyogi i ciŋwu."
29Kit meno jo Icrael guketo dano gubuto gurumo Gibea woko. 30Ci jo Icrael gucito ka lweny i kom jo Benjamin i nino me adekke, gutiŋo mony i kom Gibea kit ma yam ca. 31Jo Benjamin gukatti woko i kom jo Icrael, ci gumol woko wa i ne gaŋ. Gucako neko jo Icrael kit ma yam ca ki i yo gudo, i yo me cito Betel ki i yo mukene bene ma cito Gibea, wa ki i bar bene, dano ma mito romo ka pyeradek. 32Mumiyo jo Benjamin guwacci, "Gutwarre, guriŋo woko i nyimwa kit ma yam ca." Ento jo Icrael guwacci, "Wek koŋ warin woko, wek waywagi woko ki i gaŋ o wa i yo gudo." 33Ci jo Icrael ducu gutwarre woko ki i kabedogi, guryeyo i Baaltamar; ki jo Icrael ma yam gubuto gukanne ka kurogi i ŋet Gibea tuŋ potoceŋ gutwarre wo ko ki i kabedogi. 34Jo alip apar ma giyerogi ki i kin jo Icrael ducu gubino i kom Gibea, ci lweny odoko tek; ento jo Benjamin pe guŋeyo ni to pacogi doŋ onyiko cok. 35Rwot omiyo jo Icrael guloyo jo Benjamin; ci jo Icrael gujwero jo Benjamin ma romo alip pyeraryo wiye abic ki mi ya acel i nino meno, gin ducu jo ma lulweny ki pala lucwan. 36Pienno jo Benjamin guneno ni doŋ guloyogi.
Jo Icrael gujer, guweko kabedo ki jo Benjamin, pien gigeno jo ma giketo gubuto i ŋet Gibea-ni. 37Ci jo ma gubuto ka kurogi-ni gurune ci gucorre i kom Gibea, guneko jo ducu ma i gaŋ woko ki pala lucwan. 38Onoŋo jo Icrael ki jo mubuto gurumo gaŋ guyubo lanyut ni, ka doŋ gumiyo yito mac oduny ocito malo ki i gaŋ, 39ci jo Icrael gibidwogo cen ka lweny, Jo Benjamin gucako lweny ki neko jo Icrael pyeradek kun giwacci, "Ada ya, watye ka loyogi macalo i lweny mukwoŋo ca." 40Ento ka lanyut ocako duny ki i gaŋ, yito mac ma ocuŋ macalo wir, jo Benjamin guneno yo ŋegi: ci nen, gaŋgi ducu tye ka waŋ duny malo o wa i polo. 41Ci jo Icrael gulokke, gudwogo, omiyo kom jo Benjamin obaŋŋe woko, pien guneno ni to pacogi doŋ onyiko cok. 42Pi meno guloko ŋegi bot jo Icrael gidok i yo tuŋ tim ata. Ento lweny onukogi woko, ka dok jo Icrael ma gumol gukatti woko ki i gaŋ bene gutyekogi woko ki i dyere kunnu.
43Gujwero jo Benjamin woko, guryemo korgi guradogi woko piny laboŋo ywe o kwede tuŋ ka ma okemo Gibea yo tuŋ wokceŋ. 44Jo Benjamin ma romo alip apar wiye aboro guto woko, gin ducu oteka lweny. 45Jo mukene gulokke guriŋo yo tuŋ tim ata o wa i got Rimmon; dok gineko jo alip abic ki i komgi ma gitoŋogi gireto woko piny i yo gudo. Ci guryemo korgi matek nio wa Gidom, guneko jo alip aryo. 46Jo Benjamin ducu ma gineko ma oradde piny i nino meno guromo alip pyeraryo wiye abic ma lulweny ki pala lucwan; gin ducu oteka lweny. 47Ento jo miya abicel gulokke guriŋo gularo yo tuŋ tim wa i got Rimmon, gubedo i got Rimmon pi dwe aŋwen. 48Jo Icrael dok gudwogo cen ka lweny i kom jo Benjamin, gunekogi ki pala lucwan, dano ki lee ki gin ducu ma ginoŋo; gaŋi ducu ma ginoŋo giwaŋo woko ki mac.


Gin ango ma weko jo mapol gitamo ni Lacwec tye ada?
Cokcok mwaki 3,000 mukato angec, laco lwod mo ocoyo ni: "Icweya i yo me aura mada." (Jabuli 139:14, NW) Ka itamo i kom kit ma latin dongo kwede i ic ki i nyig kom acel keken, tika man pe miyo ibedo ki ur? Dano mapol gitamo ni Lacwec aye tye i nge diro ma nen i cwec.
Tika dano gua ki i kom lee?
Dano gipat ki lee i yo aryo ma pigi tego. Mukwongo, dano gitye ki kero me ngeyo, maro, ki dong woro Lacwec. Me aryo, kadi bed ni lee pe kicweyogi me kwo pi naka, ento dano kicweyogi me kwo pi naka. Ento dano ducu gulako to pien laco mukwongo okwero winyo tira pa Lacwec.


Jo Roma 2:1
Lubaŋa ŋolo kop atir
1 Pi meno, gin mo ma myero ipid pire doŋ pe, in dano, kadi in aŋa, ka iŋolo kop i kom dano lawoti; pien pi kop ma iŋolo i kom dano mukene ca, noŋo doŋ iŋolo kop oloyi woko, pien in laŋolkop kikomi bene itimo kit gin acel-lu.


Nwoyo Cik 3:11
11(Pien Og kabaka me Bacan en aye yam odoŋ kene ki i kin jo Repaim ma yam odoŋ, Nen, kitandane yam obedo ki tanda nyonyo; pud tye i Raba pa jo Ammon, Borre romo yadi aŋwen ki nucu ki lacce yadi aryo, ka gipimo ki yadi me nino ducu-ni.)


Icaya 28:7
Rwot ociko lutel me lobo Juda
7Jo man bene doŋ gipaŋŋe apaŋa ki wot ki koŋo vino ma gumato,
gitagge ki wot pien gumato koŋo vino makec mada;
ajwagi ki lunebi gipaŋŋe ki wot pi mato koŋo mogo makec twatwal,
koŋo vino ma gumato-ni doŋ obalo wigi woko,
gipaŋŋe doŋ apaŋa pi mato koŋo mogo makec twatwal.
Wigij doŋ pe mako ginanyuta ma Lubaŋa tye ka nyuto botgi maber,
pe giŋolo kop kakare;


2 Camuel 23:10
10Ci en Eleajar ocako neko jo Piliciti nio waŋ ma ciŋe ojony omoko i kom pala lucwanne. Rwot omiyo loc obedo dit twatwal i nino meno, Lacen jo Icrael gudwogo cen ka lubo kore, ento gubino pi lunyo jami ki ginaruka-gu i kom dano ma ginekogi keken.


Wel 29:13
13Wubityero gitum awaŋa i nino man mukwoŋo-ni, gityer ma giwaŋo ki mac wek obed gin ma ŋwece kur me yomo cwiny Rwot: litino twoni apar wiye adek, nyogi romi aryo ki litino nyogi romi apar wiye aŋwen ma ditogi mwaka acel acel; gubed ma komgi pe ki mwonyo.


Ejekiel 26:20
20Ci abiboli piny i bur lyel kacel ki jo ma cito i lobo pa io muto, me bedo kunnu kacel ki jo ma yam gubedo i lobo i kare ma con twatwal. Abimiyo ibedo i lobo ma i te ŋom i kin obur ma ori twatwal, kun noŋo it ye ka bedo kacel ki jo muto. Dano pe dok bibedo i ii dok bene pe ibinoŋo kabedo mo i lobo pa jo makwo.


2 Tekwaro 28:15
15Jo ma gicoyo nyiŋgi malo-nu gua gutero dano ma giyakogi-ni, kacel ki jami, ci guruko jo ducu ma i kingi ma gitye no no munero ki boŋŋi ma lumony onoŋo guyako. Gurukogi ki boŋŋi, ka gimiyogi war tyen wa ki cam bene ki ginamata-gu, dok guwiro komgi ki moo. Lacen gutiŋo jo magoro i kingi ki kana, guterogi wa bot jo tugi ma i Jeriko, gaŋ me otit, ka gudok cen i Camaria.


Ejekiel 46:2
2Doŋ laloc bidonyo kun wok ki i kicika ma i doggola me donyo ma tye yo tuŋ woko, ci bicuŋo cok ki yat me dogcel. Ka doŋ ajwagi gicako tyero gitum awaŋane ki gityer lakwecwiny ma en okelo, ci en doŋ cako woro Lubaŋa i dyekal ma tye cok ki dogcel. Ka i ŋeye doŋ en bia kato woko, ento dogcel pe gibiloro nio wa otyeno.


Yubu 35
1Eliu dok owaco ni meno,
2"Onoŋo itamo ni lok ma kit enno tye atir,
nyo ni ibedo laboŋo bal mo i nyim Lubaŋa,
mumiyo iwacci,
3'Kony aŋo ma doŋ anoŋo?
Atye doŋ maber niŋniŋ koni makato ma kono abedo ka timo bal?'
4Abigamo lokki kit man,
in kacel ki luremi.
5Nen polo, ci iŋi,
nen pol ma gitye lamal makato in,
6-Ka ibalo, noŋo itimo gin aŋo i kom Lubaŋa?
Kadi bed inyayo bal anyaya, meno noŋo itimo en niŋniŋ?
7Ka timmi tye atir, noŋo imiyo gin aŋo bote?
Gin aŋo ma en gamo ki i ciŋi?
8Timmi marac gudo dano ma rom ki in,
timmi ma atir bene itimo bot dano.
9"Dano gikok pi aroma mapol ma giunogi kwede,
wek gilargi ki i twer pa jo matek ma tye ka unogi.
10Ento pe tye ŋat mo ma wacci,
'Lubaŋa ma ocweya tye kwene?
En miyo wawero wer me pake wa dyewor.
11En pwonyowa makato lee ma i wi lobo,
ci miyo wabedo ryek makato winyo me polo.'
12Gikok bote ki kunnu, ento en pe gamo doggi,
pi wakke pa jo maraco.
13Adada, Lubaŋa pe winyo koko nonono,
Won Twer Ducu pe keto iye cwinye.
14"In Yubu doŋ ibibedo niŋniŋ, kun iwaco ni, pe inene,
dok ni koppi doŋ tye i nyime me aŋola,
ento ibedo ka kure nakanaka.
15Itamo ni koni ka kiniga omake pe keto can i kom dano,
dok ni pe paro twatwal pi tim aranyi.
16Meno gin mumi yo Yubu oŋamo doge pi loko lok ma tere pe;
en onyato lwak lok mapol pi kwiya piny."


2 Camuel 6:20
20Ka Daudi odok cen ka lamo gum i kom jo ma i ode, Mikal nya pa Caulo okato woko ka jole, ci owaco bote ni, "Kabaka me Icrael tin oketo deyo i kome kene ba! Pe tin obumo kome i waŋ aŋeca magi ducu! Kabaka obedo macalo ŋatti mo ma lamalgaŋ ata ma lewic pe mako, ma pe obumo wa kome bene."


Jeremia 20:4
4Pien Rwot owaco kuman ni, Nerr, abimiyo ibedo gin ma kelo lworo i komi kekeni ki i kom luremi ducu. Lukworgi gibinekogi woko ki pala lucwan ka ma in bene inenogi, Abimiyo jo Juda woko ducu i cin kabaka me Babilon; en biterogi woko i opii i Babilon, ci en binekogi woko ki pala lucwan.


Icaya 21:1
Lok ma gitito i kom poto pa Babilon
1Man lok ma pire tek ma gitito i kom Babilon,
ma en aye lobo ma tye i dog nam.
Kit macalo yamo lapiru kodo kwede i Negeb,
tye can mo ma bino kit meno kun a ki yo tuŋ i tim,
kun a ki i lobo ma dano lworo twatwal.


2 Tekwaro 36:21
21Man obedo pi cobo lok pa Rwot ma yam oloko ki i dog Jeremia, nio wan ma lobo otyeko kwero cabitte ducu. Pi kare ducu ma lobo giweko ata noŋo tye ka kwero karene me yweyo mot macalo i ceŋ cabit, nio ka wel mwaka ocobo kakare ma oromo pyerabiro.


Yocwa 19:47
47Ento ka lobo pa jo Dan orwenyo woko ki i ciŋgi, gucito gulwenyo i kom gaŋ mo ma nyiŋe Lecem, gumayo, guneko dano ma gubedo iye ducu ki pala lucwan, guloko gaŋ meno odoko megi, gucako bedo iye. Guloko nyiŋ Lecem gucako ni, Dan macalo nyiŋ kwarogi Dan.


Ejekiel 45:7
Lobo pi laker ma tye ka loc
7"Myero bene gipim dul lobo giket pi laker, Cakke i kom kabedo murumo kabedo maleŋ ki i kom gaŋ, lobone bidok kwede yo tuŋ potoceŋ ki yo tuŋ wokceŋ i waŋ apokki ma tye yo tuŋ wokceŋ. Cakke ki yo tuŋ wokceŋ o kwede yo tuŋ potoceŋ borre bibedo rom ki bor pa dul lobo ma gipoko gimiyo ki kaka me Icrael-li.


TIKA dong ngat mo otimo gin mo marac i komi?— En mono owano in nyo owaco gin mo ma ocwero cwinyi?— Omyero mono in bene icul wange kit ma en otimo kwede i komi-ni?—
Ka ngat mo ocwero cwinygi, pol pa dano gicwero cwiny ngat meno bene me culo wange. Ento Yecu opwonyo ni myero watim kica bot jo ma gibalo i komwa. (Matayo 6:12) Ento ka ngat mo cwero cwinywa tyen mapol kono? Omyero watimme kica tyen adi?—
Meno aye gin ma Petero onongo mito ngeyone. Pi meno, i nino mo acel en openyo Yecu ni: 'Omyero mono atimme kica tyen abiro?' Tyen abiro keken pe romo. Yecu owacci: 'Omyero itim kica tyen pyerabiro tyen abiro' ka ngat mo otimo bal i komi tyen mapol kumeno.
Meno pud dong obedo tyen mapol ya! Wiwa bene pe bitwero po i kom wel jami maraco ma ngat moni otimo nyo owaco i komwa, tika twere? Man aye gin ma Yecu onongo tye ka wacciwa: Omyero pe watemme me kwano jami maraco ma jo mukene gitimo i komwa. Ka gupenyo ni myero watim botgi kica omyero watim botgi.
Yecu onongo mito nyutu bot lupwonnyene kit ma bedo ka timo kica pire tek kwede. Pi meno, i nge gamo lapeny pa Petero-ni, en otito bot lupwonnyene lapor acel. Tika i mito winyone?—
I kare mo mukato angec, onongo tye kabaka mo ma kite ber. En onongo lakica adada. En onongo miyo cente me adena bot luticce ka gimito kony. Ento nino oromo ma kabaka tye ka mito ni luticce ma gitye ki banyane gudwok centene. Kikelo latic acel ma tye ki banya me cente denari milion 60 i nyim kabaka. Meno onongo obedo twon cente madit adada!
Ento latic-ci onongo otiyo ki cente ducu pa kabaka dok onongo dong pe twero culone. Pi meno, kabaka omiyo twero ni myero kicat en woko. Kabaka bene owaco ni myero kicat dakone, lutinone kacel ki jamine ducu. Ka dong cente ma kinongo ki i kom cat man omyero kicul ki kabaka. Itamo ni latic-ci owinyo nining ki i cwinye?—
En orumo conge piny i nyim kabaka kun bako doge bote ni: 'Ladit kong idi cwinyi i koma do ci abiculo banyani ducu ma atye kwede.' Kono onongo nene ibedo kabaka-ni, ngo ma onongo ibitimo i kom latic man?— Kabaka otamo pi laticce-ni matek. Pi meno kabaka otimme kica. En owaco ki laticce meno ni myero pe dong odwok cente mo keken ki i kom denari milion 60 ca. Cwiny latic man pud dong obedo yom ya!
Ento ngo ma latic meno otimo i ngeye? En okato woko ki bot kabaka ci onongo latic lawote mukene ma tye ki banyane me denari miya acel. En ogwaro latic lawote man ki ngute ci ocako deyone kun wacce ni: 'Cul banyana me denari miya acel ma tye boti-ni!' Mono iromo tamo i kom ngat mo me timo gin macalo meno kun pud kabaka otimme kica pi banyane madit?—
Latic lawote ma tye ki banya me denari miya acel-li onongo tye lacan. En onongo pe twero culo cente man cutcut. Pi meno, en oryebbe piny i nyim latic lawote-ni ci obako doge ni: 'Kong idi cwinyi i koma, ci abiculo banyani.' Laco-ni mono onongo myero omi kare mukene ki latic lawote-ni?— Ngo ma onongo ibitimo?—
Laco man onongo pe lakica calo kabaka. En onongo mito centene cutcut. Ento pien ni latic lawote ni ononge pe twero culo banyane, en oweko ki tere i buc. Lutic luwote mukene-ni guneno ka gin man timme ci cwinygi ocwer. Kica omakogi i kom latic ca ma tye i buc-ci. Pi meno gucito gutito lokke bot kabaka.
Kabaka bene cwinye ocwer pi gin ma otimme. Kiniga omake matek adada i kom laticce ma okwero timo kica-ni. Pi meno en olwonge ci owacce ni: 'In latic ma kite rac, an pe aweko banyana ducu ma onongo itye kwede? Onongo in bene pe kica omyero omaki i kom latic lawoti?'
Latic ma pe lakica-ni onongo myero opwony timo kica ki bot kabaka ma kite ber-ri. Ento en pe onongo pwony mo keken. Pi meno kabaka obolo latic meno i buc nio ka en oculo banya me denari milion 60 ca. Ngene kene ni ki i buc en pe binongo cente matwal me culo banya pa kabaka. Pi meno omyero obed kuno wang ma en oto.
I kare ma Yecu otyeko tito lapor man, en owaco bot lulub kore ni: "Wora ma tye i polo bene bitimowu kit meno, ka ce pe wutimo kica bot dano ki i cwinywu, dano acel acel ki ominne."
Omyero inge ni wan ducu watye ki banya madit pa Lubanga. Ki lok ada, kwowa oa ki bot Lubanga! Dong banyawa ma tye bot dano mukene tidi ka kiporo ki banya pa Lubanga ma watye kwede. Banyawa ma dano gitye kwede bedo calo denari miya acel ma latic acel ca onongo odeno ki bot latic lawote mukene-ni. Ento banya pa Lubanga ma watye kwede pi jami maraco ma watimo rom aroma ki denari milion 60 ma latic-ci odeno ki bot kabaka.
Lubanga lakica adada. Kadi bed watimo jami maraco en timiwa kica. En pe miniwa pwod ki kwanyo kwowa ento ka wato en bicerowa. Pi meno, wiwa myero opo i kom pwony eni: Lubanga timiwa kica keken ka wan watimo kica ki dano ma obalo i komwa. Man obedo pwony ma pire tek, pe kumeno?—
Dong ka ngat mo ocwero cwinynyi ento obako doge boti, ibitimo gin ango? Mono ibitime kica?— Ento ka otimme tyen mapol kono? Pud ibimedde ki timme kica?—
Ka wan aye onongo watye ka kwayo kica, onongo kono wamito ni dano moni-ni otimiwa kica, pe kumeno?— Pi meno omyero watim kumeno bene bote. Pe omyero wawac awaca keken ni watimme kica ento myero watimme kica ada ki i cwinywa. Ka watimo meno, wanyutu ni ada wamito bedo lulub kor Lapwony Madit-ti.


Nwoyo Cik 7:19
19Ibipo kit ma yam otemo kwede cwinygi ki tic madito kun ineno ki waŋi, kacel ki lanyut ki taŋo mapol, ki twero me bade ki ciŋe ma oryeyo, ma Rwot Lubaŋawu yam okwanyi kwede woko ki kunnu; Rwot Lubaŋawu bitiyo kit meno i kom rok ducu ma ibedo ka lworogi-ni.


WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Decemba 2016
Magajin man tye ki pwony me anyama i Januari 30 me o i Febuari 26, 2017.
LIFE STORY
Mot me tic mapol ma Denton Hopkinson obedo kwede mwaki mapol mukato angec okonye me neno kit ma mar pa Jehovah kwako kwede ki kit dano ducu.
Itwero nongo adwogi maber mapol ka ibedo ka lwodo lok i kom kit ma Jehovah oweko kwede ki bal-li.
Jo Roma cura 8 miniwa tam ma konyowa me tute me nongo mot ma Jehovah bimiyo ki dano ducu.
Tika dong ikwano maber Wi Lubele ma kibedo ka goyone cokcok-ki? Nen kong lapeny adi ma gijenge i Baibul ma itwero gamogi.
I cawa mukene lutic pa Lubanga gibedo ki par mapol. Jami angwen ma gitwero konyi me nongo "kuc pa Lubanga."
Gen ma watye kwede me nongo mot ki bot Jehovah konyowa nining? En okonyo luticce i kare macon nining, dok en timo meno i kare-ni nining?
Pe yot me bedo ma cwinyi opye mot ka kiteri marac, ento Baibul cuko cwiny Lukricitayo ni myero gubed jo ma mwol. Gin ango ma twero konyi me dongo cwiny meno?
Pwony mapatpat ma gukati i Wi Lubele ma kiyubo pi lwak ki me anyama i kacokke.


WI LUBELE
Cako lok: Ginanyuta i kom co angwen ma gingweco ki aguragura-ni tye i kin lok ma pud dong ngene loyo i buk me Niyabo. Man kelo lworo bot jo mogo. Jo mukene dok gitye ki miti me niang te lokke.
Ginacoya: Yabo 1:3
Mi Magajin: Wi Lubele man tito kit ma ngwec pa co angwen ma gingweco ki aguragura-ni obedo kwena maber piwa.
PWONY LOK ADA
Lapeny: Itamo ni twere me ngeyo gin ma bitimme anyim?
Ginacoya: Ic 46:10
Lok Ada: Lubanga tito gin ma tye anyim botwa kun tiyo ki Lokke, Baibul.
JO ME OTTI TWERO BEDO KI YOMCWINY
Cako lok: Watye ka nyuto vidio man macek i kom kwo me ot. [Tuk vidio ma wiye tye ni Jo me Otti Twero Bedo ki Yomcwiny.]
Mi Brocuwa: Ka imito kwano brocuwa ma kitito pire i vidio-ni, ci atwero mini me nono nyo atwero nyutti kit me kwanyone ki i kabedowa me intanet.
YUB KIT ME CAKO LOK PIRI KENI
Ti ki yo ma kinyuto i labol magi me yubo kit me cako lok piri keni.


"KARE KI KARE ABEDO KA PENNYE KEKENA NI: LUBANGA ONONGO TYE KWENE?"—Pope Benedict XVI, I kare ma tye ka limo kam ma kilwongo ni Auschwitz, i lobo Poland.
KA PEKO OPOTO, TIKA ITAMO NI, 'LUBANGA ONONGO TYE KWENE?' NYO TIKA GIN MO MARAC ADADA DONG OTIMME I KWONI MA OWEKO IPENYE KEKENI KA LUBANGA PARO PIRI?
Twero bedo ni iwinyo calo lamego Sheila, ma bedo i lobo Amerika. En odongo i paco ma danone ludini mada, en owacci: "Cakke i kare me tinona, onongo amaro Lubanga pien en aye Lacwecwa. Ento, onongo pe awinyo ni atye cok kwede. Atamo ni en gire tye ka nena, ento ki ka mabor ata. Onongo awinyo calo Lubanga pe daga ento dok bene kitungcel pe paro pira." Pingo Sheila obedo ki akalakala i kom mar pa Lubanga pire? En otito ni: "Jo me pacowa gubedo ka kato ki i pekki mapol teretere, dok onongo nen calo Lubanga pe tye ka konyowa kulu."
Calo Sheila, twero bedo ni in bene iye labongo akalakala mo ni Lubanga Won Twer Ducu tye. Ento twero bedo ni ipenye kekeni ka ada en paro piri. Yubu, laco ma kite atir, ma onongo tye ki niye i kom teko ki ryeko pa Lacwec, bene obedo ki akalakala. (Yubu 2:3; 9:4) I kare ma Yubu okato ki i pekki mapol mapatpat—labongo gen mo—en openyo Lubanga ni: "Pingo dong ilokke woko i koma? Pingo itera macalo lakworri?"—Yubu 13:24.
Baibul pwonyo gin ango? Tika omyero wakok i kom Lubanga ka peko opoto? Tika watye ki lanyut mo ma miyo wangeyo ni Lubanga paro pi dano ducu dok ni en bene paro piwa ki acel acel? Wan kono ki acel acel tika watwero ngeyo ka Lubanga nenowa, niang pekowa, winyo aremwa dok konyowa ki pekkiwa?
I pwony magi ma bilubo man, wabinyamo kit ma cwec pa Lubanga pwonyowa ni en paro piwa. (Jo Roma 1:20) I nge meno wabinyamo gin ma Baibul nyuto i kom mar pa Lubanga piwa. Ka imedde ki 'ngeye' kun ingiyo cwecce kacel ki Lokke, man biweko ibedo ki gen ni 'en paro piri.'—1 Jon 2:3; 1 Petero 5:7.


Odiwa me Ker pe gubedo mere odi mo ata; ento gubedo kabedo me woro ma kidyero bot Jehovah. Ngat acel acel twero nywako nining i tic me gwoko Ot me Ker? Nyam lapeny magi i nge neno vidio ma wiye tye ni Gwoko Kabedowa me Woro.
Ngo ma kitimo i Odi me Ker?
Pingo omyero waroc Ot me Ker dok wagwok lengone?
Tic me roco Ot me Ker tye i wi anga?
Pingo pire tek ni omyero wagwokke ki i awano, ngo ma ineno ki i vidio man ma nyuto kit me gwokke ki i awano?
Mot ma wabolo twero keto deyo i kom Jehovah nining?


NGO MA ONONGO IN IBITIMO?
Go kong ni: I kare ma Otim onongo tye ka tuko ki lureme, en obayo odilo ma otyero wang dirica me mutoka pa jirani woko.
Kono in aye ibed Otim, ngo ma onongo ibitimo?
TAM KONG!
ITWERO YERO ME TIMO JAMI ADEK:
Ngwec woko.
Kok i kom ngat mukene.
Tito ki jirani gin mutimme, kun bene ititte ni ibiwaco ki lunyodoni wek gucul pire.
Itwero bedo i atematema me Yero Tam me 1. Ento tye tyen lok mapol mumiyo myero iye balli
TYEN LOK ADEK MUMIYO MYERO IYE BALLI
Ye balli obedo gin matir me atima.
Baibul wacci: "Wamito ni wati gin maber i kare ducu."
—Jo Ibru 13:18.
Dano pol kare gitimo kica bot jo ma giye balgi.
Baibul waco ni: "Ngat ma kano balle ma pe tuco, pe bimedde ki bedo ki kwo maber; ento ngat ma tuco balle ka bwoto timogi matwal aye kica bimako Lubanga i kome."
—Carolok 28:13.
Ma dong pire tek loyo, ye balli yomo cwiny Lubanga.
Baibul waco ni: "[Jehovah] dag jo ma gitimo gin marac akaka, ento en tye ki gen i kom jo ma kitgi atir."
—Carolok 3:32.
Karina, ma mwakane tye 20 pe otuco bot wonne ni polic omiye tikitiki pi dwoyo mutoka i cipid ma lamal. Ento en onongo pe twero kano bal man matwal. Karina owaco ni, "I nge kine ka mwaka acel, babana oneno nyinga i tikitiki ma kimiya-ni. Man oweko atingo twon lok madit!"
Pwony ango ma en onongo? Karina owacci: "Kano balwa medo peko ameda i wiwa. Pud myero icul pi balli i kare me anyim!"
KIT ME NONGO PWONY KI I KOM BALLI
Baibul wacci: "Wan ducu ngat acel acel timo lwak roc mapol." (Yakobo 3:2) Kit ma dong waneno kwede, wanyuto mwolo ki ryeko ka waye balwa
Gin ma lubo man aye me nongo pwony ki i kom balli. Anyaka ma nyinge Vera owacci: "Atemo neno bal acel acel calo yo me pwonye wek okonya me yubo kita ki me cobo peko man i yo mapat i nino mukene." Kong dong wanenu kit ma itwero timo kwede meno.
Ikwayo babani ni okonyi ki pikipikine ento oballe woko i cingi. Ngo ma dong ibitimone?
Ling alinga kun itamo ni babani pe bineno ni oballe woko.
Tit bot babani gin mutimme kikome.
Tit bot babani gin mutimme ento kok i kom ngat mukene.
Ipoto peny pien pe ikwano. Ngo ma dong ibitimone?
Wac ni peny obedo tek.
Ye ni ipoto peny pien pe ikwano.
Wac ni lapwonnyi dagi.
Kong dok itam i kom jami aryo ma kiloko i komgi malo-ni, ci item goyo i wi ni in aye (1) babani ki (2) lapwonnyi. Ngo ma babani ki lapwonnyi gubitamo i komi ka iye balli cutcut? Ngo ma gubitamo i komi ka ikano balli woko?
Kong dong itam i kom bal mo ma itimo i mwaka mukato-ni ci igam lapeny magi.
Bal ango ma in itimo? Icobo peko man nining?
Akano woko.
Akok i kom ngat mukene pi bal man.
Aye balla cutcut.
Ka pe iye balli, iwinyo nining i ngeye?
Cwinya obedo yom
—pien abwot ki i peko!
Cwinya obedo ka poto
—onongo myero alok lok ada.
Ngo ma onongo myero itim me cobo peko man i yo maber?
Ngo ma ipwonyo ki i kom bal meno?
ITAMO NINGO?
Pingo jo mukene pe giye balgi?
Dano gubitamo ningo i komi ka itemo umo balli kare ducu, ento gubitamo ningo ka iye balli?


Cakke ma wugamo lok pa Lubanga . . . pe wugamo macalo lok pa dano, ento macalo lok pa Lubanga. Ada aye lok pa Lubanga.—1 Tec. 2:13
Lutic pa Jehovah gineno Baibul, buk maleng pa Lubanga calo gin ma pire tek adada. Pi roc ma watye kwede, wanongo tira ma a ki i Ginacoya kare ducu. Wadok i tira magi nining? Nen kong labol pa Euodia ki Cintuke, Lukricitayo ma gukwo i cencwari me acel. Peko mo madit obedo i kin lumego aryo magi ma kiwirogi-ni. Peko ma obedo i kin Euodia gin ki Cintuke-ni onongo romo balo kuc ma tye i kin jo ducu me kacokke. Baibul pe tittiwa adwogi me peko man, ento nen calo lumege aryo magi gulubo tira me mar ma lakwena Paulo ominigi. (Pil. 4:2, 3) Peko ma kit man bene twero kelo arubaruba i kacokke i kare-ni. Ento peko man kitwero cobone nyo bene gengone i kacokke ka walubu tira ma nonge i Baibul. Dok ka watero Baibul calo buk ma pire tek, ci wabilubu tira ma nonge iye.—Jab. 27:11. w16.11 3:1-3
Ka ce ibedo nyap i kare ma ayelayela tye, tekoni nongo nok adada.—Car. 24:10.
Wan ducu wamito ni kicuk cwinywa. Man mitte tutwalle ka pud watye ka dongo adonga. Lapwony mo acel ma nying Timothy Evans owaco ni: "Lutino . . . gimito cuko cwiny kit macalo yat mito kwede pii. Weko latin winyo maber dok nongo ngeyo ni kiparo pire." Ento watye ka kwo i kare marac. Dano gipe ki mar, pe giparo pi luwotgi, dok pe gimaro cuko cwiny luwote. (2 Tem. 3:1-5) Catan Larac-ci mito turo cwinywa pien en ngeyo ni ka cwinywa otur wadoko goro i yo me cwiny ki bene i yo mukene. Catan otiyo ki adot me goba ki peko mapol i tutene me turo cwiny Yubu, ento tutene opoto nono. (Yubu 2:3; 22:3; 27:5) Watwero lweny matek i kom Larac-ci ka wacuko cwiny jo me otwa ki utmege me kacokkewa. Man bikonyowa me weko pacowa kacel ki Ot me Kerwa bedo ka ma dano gibedo iye ki yomcwiny dok ma nongo cwinygi opye mot. w16.11 1:4, 6
[Lubanga] olwongowu nia ki i piny macol wek wudony i lengone me aura.—1 Pet. 2:9.
Jo mogo ma cwinygi tek gucako gonyo Lok pa Lubanga i leb ma lutedero giniang iye. Ka Baibul medde ki nya i kin piny, dano gubedo ka kwanone. Dok man oweko gubedo ka penyo lapeny calo: Kicoyo ka kwene ki i Baibul lok madok i kom kapiny? Kicoyo ka kwene ni myero kicul latela dini ka dong wek oleg pi jowa muto? Nyo lok i kom bedo ki papa nyo padi kono? Ki bot lutela me kanica, man okeligi kiniga matek adada. Dok onongo gineno ni obedo dit wic me penyo lutela dini! Pi meno, gucako lweny matek. Onongo kingolo kop me to i wi jo ma gukwero pwony me kanica. Lutela dini onongo gingolo to i wi dano ci luloc lobo gineko ngat meno. Mitigi onongo tye me turo cwiny dano wek pe kikwan Baibul ki dok pe kibed ka penyo lutela dini. Mitigi-ni olo to otiyo pi kare mo. Ento, jo mogo ma cwinygi tek pe guye bwura pa Babilon Madit. Gin onongo dong gubilo mit pa Lok pa Lubanga—dok onongo gimito nongo ngec mukene mapol! w16.11 4:13


The 2018 report of the Auditor General to Parliament revealed that local governments had failed to use over 11 billion UGX by the end of the financial
Inino dwe 21/2/2019 lukomiti ma neno dul jang gamente mapatpat onyo Commissions, Statutory Authorities and State Enterprises, COSASE okelo inyim ot moko cik ripot ma gin gucoyo malube ki kwed ma gutimo ikom beng 7 ma kilorogi ni.Ripot eni kong Auditor general okati kede wii atir. Beng magi kiloro gi ikine mwaka 2003 me oo i 2016. lok ma komiti omoko aye ni opica acel acel omyero ocung i bale ma otimo ikare matye ka cato beng meno. man pien komiti neno calo joni guturu cik mapol adadaikare ma gitye kaloro bank meno. Pe eno keken, rikod mo ma atir atir bene peke. Ada bene obedo peke. Kun inongo ni beng madit odeno cene ki bot gamente me Uganda me culo jo ma onongo cene gi tye i beng magi ni. Lapeny dong tye ni loro bank magi tero lwak nining?


Yer jami ma imito JavaScript pe tye ka tic; jami ma imito mukene bibedo pe Cookies pe tye ka tic. Pe kitwero gwoko jami ma imito Laibrari Yer laibrari me acel. Laibrari me acel: Laibrari ma myero kipo kwede. Cal ki Vidio ma Cwako Lok Man Nyut ka dwan ma kimako tye Wek ma lubu ocakke pire kene Yer kit ma imito ni vidio onen 240p 360p 480p 720p Yeny Yer kakwene ma imito ni kiyeny iye jami ma itye ka yenyone. Kakwene: Ma tye i coc acel-li Ma tye i paragraf meno Ma tye i pwony meno Yer kit ma imito ni kirye adwogi pi gin ma itye ka yenyone. Adwogi pi gin ma itye ka yenyone. Rye kun cakke ki ma kinwoyo wang mapol loyo Rye ma lubbe ki nino dwe, cak ki manyen-ne loyo Kit ma imito ni jami onen kwede Nyut dit pa coc. Dit pa coc: Nyut coc me Ruby (Pinyin, Furigana) ka tye


Kony me Cik pi nono la bong cul pi jo Maine ma gi tiyo wel cente ma nok.
"Pi kare duc cim ma meri tye katic!"
Kare mukene nongo wan i cim pi oyot tek. Wa tye ki miti me winyo dawn ki bot in, omyero imede ki temo lwongo wan ki cim. Wa tiyo ki lagam dwan/voicemail i opic tuwa mukene. Man pe twero nen ber, ci tye ka konyo wan me konyo in maber. Bwot dwan wa bi lwongo in la cen.
Gin Ngo Ma Time Ka Ce Ipenyo Pine Tree Legal Ki Kony?
Ka ce pe itwero nongo kony ki bot wan kany, wa bi waci cut. Ka ce pe itero nongo kony ki bot PineTree:
Ma pud pe wa miyo tam wa bot in kong wa yenyo ngec ma lubu ter cik.
Itwero Nongo Wan Ni Ngo?
Cwal ngec bot wan ki cim ii opic ma mewa nicake ceng Baraja wa ceng Abic pi wang ceng 8:30 odiku-12:30 otyeno. Opic mewa mukene gi yabo wek iniang wan ki cim nyo itwero bino cal "walk-in" ki dye ceng.
Lo mit Kony ma it gi Oding nyo pe gi twero winyo lok ma ber gi twero tic ki ME Relay Service onyo nama cim me Statewide TTY : 711
Wek wa bed ki ngec ka ce imito kony pa lakub lok me ASL !
Pe ki twero gengo kony ki bot in pi ngec ma lubu kit, kido, laco/dako, cwiny rac, anywali ma meri, mwaka, dini, dul me ciasa onyo ni yee , onyo goro kom ma meri.
PTLA #998AC


TIKA imaro ka onongo itwero timo gin mo keken ma cwinyi mito? Tika tye kare mogo ma pe imito ni ngat mo aye owacci gin ma myero itim? Kombeddi kong iwacca gin ma itamo labongo mungone.—
In itamo ni mene maber boti? Itamo ni mono pore me timo gin mo keken ma cwinyi mito? Kece nyo inongo adwogi maber ka iwinyo babani ki mamani?— Lubanga wacci omyero iwiny lunyodoni, man nyuto ni tyen lokke tye. Kong wanenu ka ce watwero niang tyen lok meno.
Mwakani tye adi?— Ingeyo mwaka pa babani?— Mamani tye ki mwaka adi, min babani nyo won mamani kono?— Gin dong gukwo pi mwaki mapol makato in. Ka ngat moni medde ki bedo kwo, en medde ki bedo ki kare me pwonyo jami mapol. En winyo, neno, dok timo jami mapol mwaka ki mwaka. Pi meno, jo matino giromo nongo pwony ki bot jo muteggi.
Ingeyo ngat mo ma mwakane tidi loyo megi?— In mono ingeyo jami mapol ma en pe ngeyogi?— Pingo in ingeyo jami mapol? — Pien in dong iri i kwo makato en. Ibedo ki kare me pwonyo jami mapol makato ngat ma mwakane tidi loyo megi.
Anga ma okwo pi mwaki mapol ma loyo in nyo an nyo ngat mo keken?— Lubanga Jehovah. En ngeyo jami mapol loyo in wa an bene. Ka en owacci myero watim gin mo keken, omyero wange ni meno nongo obedo gin matir me atima, kadi bed ni timone romo bedo tek. Tika ingeyo ni kadi wa Lapwony Madit bene onongo ni bedo lawiny tek tutwal?—
I nino mo acel, Lubanga openyo Yecu me timo gin mo matek adada. Yecu olego pire kit ma waneno kwede i cal kanyi. En olego ni: 'Ka imito, kwany gin matek man woko ki bota.' I lega man, Yecu onyutu ni pol kare pe yot me timo miti pa Lubanga. Ento Yecu ogiko legane nining? Tika ingeyo?—
Yecu ogiko legane kun wacci: "Pe obed macalo an amito; gin ma in imito aye myero otimme." (Luka 22:41, 42) En onongo mito ni miti pa Lubanga aye otimme ento pe mege. Yecu omedde anyim ci otimo gin ma Lubanga mito ento pe gin ma en tamo ni ber.
Pwony ango ma wanongo ki i lok man?— Wapwonyo ni kare ducu ber me timo gin ma Lubanga waco, kadi bed ni timone romo bedo tek. Ento tye gin mukene ma wapwonyo. Ingeyo ngo ma gin meno obedo?— Wapwonyo ni Lubanga gin ki Yecu pe gubedo ngat acel, kit ma jo mogo giwaco kwede. Lubanga Jehovah oteggi dok ngeyo jami mapol kato Wode Yecu.
Ka wawinyo Lubanga, ci nongo watye ka nyutune ni wamarre. Baibul wacci: "Maro Lubanga en aye gwoko cikke." (1 Jon 5:3) Ineno, wan ducu myero wawiny Lubanga. In imito winyo Lubanga, pe kumeno?—
Kong wayab Baibul wek wanen gin ma Lubanga wacci lutino myero gutim. Wabikwano gin ma Baibul waco i buk pa Jo Epeco cura 6, tyenge 1, 2 ki 3. Wacci: "Wun litino, wuwiny lunyodowu i Rwot, pien meno aye ber. Yam gicoyo ni, 'Wor woru ki meni.' Man aye cik mukwongo ma giciko pi gin mo maber ma bia ki iye, ni, 'Wek ibed ma nyimi leng dok iri i lobo pi kare malac.'"
Ineno, Lubanga Jehovah kikome aye tye ka wacone boti ni myero iwiny babani ki mamani. Ka kiwacci 'worgi' nongo te lokke ngo? Te lokke ni lubo gin maber ma giwacci. Dong, Lubanga ocikke ni ka iwinyo lunyodoni, ci 'ibiri i lobo pi kare malac.'
Wek kong atitti lok i kom jo mogo ma kilaro kwogi pien ni gubedo luwiny. Jo magi gukwo wacon i boma me Jerucalem. Pol pa dano ma i boma meno pe guwinyo lok pa Lubanga, pi meno Yecu ocikogi ni Lubanga bituro boma meno woko. Yecu bene owaccigi kit ma giromo loyo kwede ka gimaro gin matir. En owacci: 'Ka wuneno mony orumo Jerucalem, ci wubingeyone ni kare me tyekone dong cok. Meno aye dong kare me a woko ki i Jerucalem me ringo i wi godi.'
Kit ma Yecu owaco kwede, lumony gubino ka lweny i kom Jerucalem. Lumony pa Luroma guromo woko. Ci pi tyen lok ma pe kingeyo, lumony magi gua woko. Ento pol pa dano gutamo ni peko mo dong pe. Pi meno, gin gubedo i Jerucalem. Ento ngo ma Yecu onongo owacci myero gutim?— Ngo ma onongo ibitimo ka in ibedo i Jerucalem?— Jo ma guye lok pa Yecu guweko gangigi ci guringo i wi godi ka mabor ki Jerucalem.
Mwaka acel kulu okato, gin mo pe otimme i Jerucalem. I mwaka me aryone, gin mo pe otimme. Kadi wa i mwaka me adekke bene. Jo mukene nen calo gutamo ni jo ma guweko Jerucalem-mi gubedo luming. Ento i mwaka me angwenne, lumony pa Luroma gudwogo cen. Gin dok gurumo Jerucalem. Ngwec onongo dong pe twere i kare meno. Lumony ca guturo Jerucalem. Pol pa dano ma gibedo iye guto, ento mukene-ni kiterogi i opii.
Ento ngo mutimme i kom jo ma guwinyo lok pa Yecu?— Gin mo marac pe otimme i komgi. Gin onongo gitye ka mabor ki Jerucalem. Meno aye omiyo pe gupoto i peko. Bedo ki winy ogwokogi.
Ka in lawiny, itamo ni meno bene bigwokki?— Lunyodoni guromo wacci pe myero ituk i dye gudo. Pingo giwaco kumeno?— Pien mutoka romo goyi. Ento nino mo acel iromo tamone ni: 'Mutoka pe i gudo kombeddi. Pe abinongo awano. Lutino mukene gituko i dye gudo, ento peya aneno ka guwane.'
Meno aye gin ma pol pa dano i Jerucalem gutamo. I kare ma mony pa Luroma gua, peko mo onongo nen calo pe. Kit ma jo mukene onongo gibedo i boma-ni, gin bene gubedo. Kicikogi ento pe guwinyo. Macalo adwogine, gurwenyo kwogi.
Kong dok wanen labol mukene. Tika dong ituko ki kibirit?— Romo yomo cwinyi ka igwero kibirit ci lyel. Ento tuko ki kibirit romo bedo gin marac. Ot romo wang ci in bene ito woko!
Wi myero opo ni bedo lawiny i kare mogo keken pe romo. Ka ibedo lawiny kare ducu, meno bigwokki adada. Ento anga mono ma waco boti ni, "Wun lutino, wuwiny lunyodowu"?— Lubanga. Dok myero wi opo ni en waco meno pien mari.


Jo magi onongo gitye ka deno can adada. Calo kwarigi, Lujudaya ma gukwo i cencwari me acel gulego bot Lubanga tyen mapol ni myero olargi pien gitye ka deno can i te Loc pa Luroma. I ngeye, gin guwinyo pi Yecu. Mono en onongo bibedo Meciya ma kiciko pire-ni? Ento ki ur madit, jo mapol onongo 'yam gigeno ni en aye ngat ma bikoko Icrael' ki i te loc aconya pa Luroma. (Luka 24:21) Ento guwang calo okono ma owang i kom pii pien pe kilarogi. Ma ka meno, i mwaka 70 K.M., lumony pa Luroma gubino ci gujwero Jerucalem kacel ki ot pa Lubanga.
Gin ango mutimme? Pingo Lubanga pe olwenyo pi Lujudaya kit ma otimo kwede i kare mukato angec? Nyo pingo en pe owaco botgi ni gulweny wek gubed agonya ki i te loc pa Luroma? Tika kit ma Lubanga neno kwede ki lweny olokke woko? Pe tye kumeno. Ento, tye gin mo marac adada ma Lujudaya gutimo. Gin gukwero Wod pa Lubanga, Yecu ma obedo Meciya-ni. (Tic 2:36) Pi meno, gin macalo rok gurwenyo wat ma kite dok pat ma onongo gitye kwede ki Lubanga.
Lubanga onongo dong pe gwoko Lujudaya macalo rok kacel ki Lobo ma Kiciko Pire, nyo Lujudaya pe giromo wacci pud gilwenyo lweny ma Lubanga cwako nyo konyogi me loyone. Kit ma Yecu owaco kwede, mot mapol ma bino pi cwak pa Lubanga-ni onongo dong kikwanyo woko ki bot Luicrael me anywali ci kimiyo bot rok manyen, me cwiny, ma lacen Baibul lwongogi ni "Icrael pa Lubanga." (Gal. 6:16, NW; Matayo 21:43) Kacokke pa Lukricitayo ma kiwirogi ki cwiny maleng aye Luicrael me cwiny, ma gin jo pa Lubanga. I cencwari me acel kiwaco botgi atir ni: 'Kombeddi dong wudoko jo pa Lubanga.'
Kit macalo Lukricitayo me cencwari me acel onongo dong gitye 'jo pa Lubanga-ni,' tika Lubanga olwenyo pigi wek elargi ki i te loc aconya pa Luroma? Nyo kece owaccigi ni gulweny wek gubed agonya ki i te loc pa Luroma? Pe, en pe owaccigi. Pingo? Ka odok i lweny ma Lubanga cwako, en keken aye ma moko awene ma lweny meno myero otimme iye kit ma waneno kwede i pwony mukato-ni. Lubanga pe olwenyo pi Lukricitayo me cencwari me acel dok bene pe owaco botgi ni myero gudony i lweny mo keken. Ada, cencwari me acel pe obedo kare ma Lubanga onongo myero olweny kwede i kom lutim maraco ki jo ma miyo luwotgi deno can.
Pi meno, calo jo Icrael me kare macon, Lukricitayo me cencwari me acel onongo myero gukur wang ma Lubanga okelo agikki me tim maraco kacel ki deno can. Ka nongo gikuro kare meno, Lubanga pe ominigi twero me lweny i kom lumonegi labongo cwakke. Yecu owaco man ka maleng i pwonye. Me labolle, en pe owaco ki lulub kore me donyo i lweny ento ma ka meno en owaco botgi ni: "Wumar lukworwu, dok bene wuleg Lubanga pi jo ma keto ayelayela i komwu." (Matayo 5:44) I kare ma tye ka tito kare ma lumony pa Luroma gibijwero iye Jerucalem i cencwari me acel, Yecu ociko lupwonnyene ni pe myero gubed kun gikuro lweny ento gungwec woko.
Medo i kom meno, pi teko pa cwiny maleng, lakwena Paulo ocoyo ni: "Pe wucul kwor, . . . pien yam gicoyo ni, 'An aye ma abiculo kwor, abiculo wange lacen, man Rwot [Jehovah] ma owaco.'"(Jo Roma 12:19) Paulo onongo tye ka nwoyo lok ma Lubanga owaco wacon i Lulevi 19:18 ki Nwoyo Cik 32:35 mwaki mapol mukato angec. Kit ma waneno kwede i pwony mukato angec-ci, yo acel ma Lubanga onongo konyo kwede ki jo Icrael me culo kwor aye me konyogi ki lweny i kom lumonegi. Pi meno, lok ma Paulo owaco-ni nyuto ni kit ma Lubanga neno kwede ki lweny peya olokke. I cencwari me acel, Lubanga onongo neno lweny calo yo me culo kwor pa luticce ki dok me kelo agikki me deno can ki tim maraco mapol mapat pat. Ento, kit ma otimme kwede i kare pa Luicrael-li, Lubanga keken aye moko awene ma lweny ma kit meno myero otimme iye ki dok anga ma myero olweny.
Ada, Lubanga pe oye ni Lukricitayo me cencwari me acel gudony i lweny mapol mapat pat. Ento i kareni kono? Lubanga tika omiyo twero bot gurup mo keken me donyo i lweny? Nyo kece kare dong otyeko romo pi Lubanga me tugo lweny pi luticce? Lubanga mono neno lweny i kareni nining? Pwony me agikki bigamo lapeny magi.