Kwo i Yo ma Yomo Cwiny Lubanga - Kabedo me Intanet pa Lucaden pa Jehovah\nDUL ME APAR WI ARYO\nKwo i Yo ma Yomo Cwiny Lubanga\nIn itwero doko larem Lubanga nining?\nPyem pa Catan-ni mako kadi wa in nining?\nKit tim ango ma pe yomo cwiny Jehovah?\nItwero kwo i yo ma yomo cwiny Lubanga nining?\nKIT dano ango mono ma imito ni obed laremi? Polle imito jo ma ginywako tammi, mitini, ki kit me kwo ma in inongo ni ber. Cwinyi bene bimito jo ma gitye ki kit mabeco calo gene ki kica.\n2 Cakke wa i tekwaro pa dano, Lubanga obedo ka yero dano mogo me bedo lureme macok. Me labolle, Jehovah olwongo Abraim ni obedo lareme. (Icaya 41:8; Yakobo 2:23) Lubanga olwongo Daudi ni, “laco ma yomo cwinya” pien en obedo dano ma Jehovah maro. (Tic pa Lukwena 13:22) Jehovah otero Daniel calo ‘dano me amara mada.’—Daniel 9:23.\n3 Tyen lok ango ma omiyo Jehovah oyero Abraim, Daudi, ki Daniel me bedo lureme? Ada, en owaco bot Abraim ni: “Pien ityeko woro doga.” (Acakki 22:18) Jehovah nyiko cok bot jo ma gitimo jami ma en mito ni gutim ki mwolo. En owaco bot jo Icrael ni, ‘myero wuwiny lokka, wek abed Lubangawu, wek wun wubed jona.’ (Jeremia 7:23) Ka in iwinyo dog Jehovah, ci in bene ibedo lareme!\nJEHOVAH MIYO TEKO KI LUREME\n4 Tam kong jami mabeco ma bedo larem ki Lubanga kelo. Baibul owaco ni En tye ka yenyo kare me “nyuto tekke bot jo ma gibedo ki lengic i kome.” (2 Tekwaro 16:9) Jehovah twero nyuto tekone piri nining? Kinyuto yo mukwongo i Jabuli 32:8, ka ma wakwano ni: “An [Jehovah] abipwonyi dok abicimmi yo ma myero ilubi; abimiyi ryeko dok abineni.”\n5 Man obedo yo maber adada me gwok pa Jehovah! En binyuti yo ma mitte me aluba dok gwoki ka nongo itye ka lubone. Lubanga mito konyi me kato ki i abita ki atematema mapol. (Jabuli 55:22) Ada ka itiyo bot Jehovah ki cwinyi ducu, ibibedo ki nwang cwiny calo pa laco Jabuli ma owaco ni: “Kare ducu angeyo ni Rwot tye kweda; pe gibidira woko cen, pien en tye yo tung cinga ma lacuc.” (Jabuli 16:8; 63:8) Adada, Jehovah gire twero konyi wek ikwo i yo ma miye yomcwiny. Ento, kit ma ingeyo kwede, tye lamone pa Lubanga ma pe mito ni in itim man.\nPYEM PA CATAN\n6Dul me 11 me buk man, tito kit ma Catan Larac opyem kwede i kom loc mamalo twal pa Lubanga. Catan odoto Lubanga ni en obedo lagoba pien lokke nyuto ni Jehovah otimo rac pe me miyo ni Adam gin ki Kawa gumok tamgi pi gin maber ki marac gin kikomgi. I kare ma Adam gin ki Kawa gubalo dok lutinogi gucako nya i lobo, Catan okelo lok ni dano mere tiyo pi rwot ineka keken. Catan okelo adot ni: ‘Dano pe tiyo pi Lubanga pien ni gimaro Lubanga, mina kare, ci abiloko dano ducu me kwero Lubanga woko.’ Lok ma kitito i kom laco ma nyinge Yubu-ni nyuto ni man aye gin ma Catan otamo. Yubu kono obedo anga, dok pyem pa Catan-ni kono ocako gudo wa en nining?\n7 Yubu okwo i kine ka mwaki 3,600 ma okato angec. En obedo laco ma kite ber, pien Jehovah oloko i kome ni: “Pe tye ngat mo macalo en i wi lobo, dano ma pe ki bal mo, dano ma cwinye atir, ma lworo Lubanga, dok dag tim marac.” (Yubu 1:8) Yubu onongo yomo cwiny Lubanga.\n8 Catan owaco ni Yubu tiyo pi Lubanga pi rwot ineka keken. Larac-ci owaco bot Jehovah ni “Pe in aye irumo kome [Yubu] ki cel, ki ode, ki gin ducu ma en tye kwede, tungi ki tungi? In imiyo gum i kom tic me cinge, limme bene omedde i lobo. Ento tugi keto cingi cut koni, igud gin ducu ma en tye kwede, ci en yeti ki i nyimi.”—Yubu 1:10, 11.\n9 Pi meno Catan opyem ni Yubu tiyo bot Lubanga pi jami mabeco ducu ma en onongo ki bot Lubanga. Larac-ci opyem bene ni ka kiketo atematema i kom Yubu ci en bikwero Lubanga woko. Jehovah kono odok i pyem pa Catan-ni nining? Kit macalo kop man omako cwiny ma Yubu onongo tye kwede, Jehovah oye ni Catan otem Yubu. I yo ma kit meno, mar pa Yubu i kom Lubanga onongo binyute kamaleng.\n10 Cut cut Catan otugi temo Yubu i yo mapol mapat pat. Lim makwo pa Yubu mukene kikwalo, mukene kinekogi woko, dok kineko wa luticce bene. Meno okelle can lim madit. Peko mukene malit atika dok opoto i kare ma lutino pa Yubu apar guto i yamo magwar. Kadi bed ni jami maraco magi otimme, “Yubu pe obalo, pe owaco ni Lubanga otimo rac.”—Yubu 1:22.\nYubu onongo mot pi gwoko genne\n11 Catan pe ogik kenyo keken. En gwok otamo ni ka Yubu odiyo cwinye pi rwenyo jamine, luticce, ki lutinone, ka two malit opoto i kom Yubu ci bilokke kwero Lubanga cut. Jehovah gire oye ni Catan obol two malit atika i kom Yubu. Ento kadi bed kit meno, Yubu pe oturo genne i kom Lubanga. Ma ka meno, en oloko ki nwang cwiny ni: “Nio wang ma ato, ento pud abiwacci ni cwinya leng.”—Yubu 27:5.\n12 Yubu onongo pe ngeyo ni Catan aye tye ka miye peko. Pien Yubu pe obedo ki ngec muromo i kom pyem pa Larac-ci, en obedo ki lworo ni Lubanga aye onongo tye ka miye lwak peko magi. (Yubu 6:4; 16:11-14) Kadi bed kit meno, Yubu omedde ki gwoko genne i kom Jehovah. Gwoko gene pa Yubu-ni onyuto kamaleng ni lok ma Catan okelo ni Yubu tiyo pi Lubanga pi rwot ineka keken-ni obedo goba!\n13 Gene pa Yubu-ni omiyo lagam ma ocwiny bot Jehovah me gamo pyem me cac pa Catan-ni. Yubu gire onongo obedo larem Jehovah ada, dok Lubanga omiyo mot pi genne-ni.—Yubu 42:12-17.\nKIT MA LOK MAN MAKO KWEDE IN BENE\n14 Kop ma mako gen i kom Lubanga ma Catan okelo-ni pe obedo gin ma omako Yubu kene. In bene itye iye. Kinyuto lok man ka maleng i Carolok 27:11, ka ma Lok pa Jehovah waco ni: “Latinna, bed ryek, wek iyom cwinya, wek anong lagam ma myero adok iye i lok ki ngat ma yeta.” Lok magi, ma kicoyo mwaki miya mapol inge to pa Yubu-ni, nyuto ni Catan pud tye ka yeto Lubanga dok doto wa Luticce. Ka wakwo i yo ma yomo cwiny Jehovah, ci wakonyo me miyo lagam i kom adot me goba pa Catan-ni, man miyo wayomo cwiny Lubanga. In iwinyo ningo i kom lok man? Mono pe obedo gin ma mwonya mada me bedo i kin jo ma gitye ka miyo lagam i kom lok goba pa Larac-ni, kadi bed ni mitte ni omyero ilok yo me kwoni mogo?\n15 Niang ni Catan owaco ni: ‘Gin ducu ma dano tye kwede en bimiyo pi kwone.’ (Yubu 2:4) Pi waco ni “dano” Catan onyuto atir ni adote-ni pe tye i kom Yubu keken ento mako dano ducu. Meno obedo lok ma pire tek adada. Catan okelo akalakala i kom gen ma megi i kom Lubanga. Larac-ci mito neno ni pe iwinyo dog Lubanga dok i kwero lubo yo me kit ma atir ka peko mo obino. I yo ma nining ma Catan twero temme me timo man?\n16 Kit ma kinyammo kwede i Dul me 10, Catan tiyo ki yo mapat pat me temme me loko dano woko ki bot Lubanga. I kine mukene, en lwenyo “macalo labwor ma kok, kun yenyo dano me amwoda.” (1 Petero 5:8) Pi meno, Catan twero dwoyo tam pa luremi, wadini nyo dano mukene me nyuto adage i yelleni me kwano Baibul ki keto jami ma ikwano i tic.* (Jon 15:19, 20) Ki tungcel, Catan bene “lokke nen macalo lamalaika ma menyo piny.” (2 Jo Korint 11:14) Larac-ci twero tic ki yo me ryeko mukane me bwoli ki ywayo tammi woko cen ki i kom Lubanga. En bene twero tic ki tur pa cwiny, ni wek icak winyo ni pe iromo yomo cwiny Lubanga. (Carolok 24:10) Kadi bed Catan obino macalo “labwor ma kok” nyo oloko kite macalo “lamalaika ma menyo piny,” pud nongo pyemme-ni gak en acel-li: En waco ni ka itye i atematema nyo abita mo, ci in ibiweko tic pi Lubanga woko. In itwero dok i pyemme-ni ki dok nyuto ni in igwoko genne-ni bot Lubanga kit ma Yubu otimo-ni nining?\nBEDO KA LUBO CIK PA JEHOVAH\n17 In itwero miyo lagam i kom pyem pa Catan-ni i yo ma yomo cwiny Lubanga ki kit ma i kwo kwede. Man mito gin ango? Baibul gamo ni: “Mar Rwot Lubangani ki cwinyi ducu, ki tiponi ducu ki tekki ducu.” (Nwoyo Cik 6:5) Ma nongo marri i kom Lubanga woto ki dongo, ibibedo ki mitti me timo jami ma en mito ni itim. Lakwena Jon ocoyo ni “Pien maro Lubanga en aye gwoko cikke.” Ka imaro Jehovah ki cwinyi ducu, ibinongo bene ni “cikke pe nurowa.”—1 Jon 5:3.\n18 Cik pa Jehovah kono gubedo ngo? Cikke mukene mako kit me kwo mogo ma myero pe walubgi. Me laporre, nen bok ma wi lokke waco ni “Wek Timo Jami ma Jehovah Dagi.” Kunnu ibinongo kiryeyo kit me kwo mogo ma Baibul waco atir ni raco. Ka pud ineno anena, ibitamo ni kit tim ma kiryeyogi-ni mogo nen calo pe rac. Ento ka ibedo ka lwodo ginacoya ma kinyuto kunnu-ni, ci ibiniang ryeko ma tye i cik pa Jehovah. Loko kiti twero bedo gin matek loyo i kwoni. Ento kwo i yo ma yomo cwiny Lubanga kelo yengo ki yomcwiny madit atika. (Icaya 48:17, 18) Dok obedo gin ma in bene itwero nongone. Dong kono wacako ngeyo meno nining?\nWEK TIMO JAMI MA JEHOVAH DAGI\nNeko nek.—Nia 20:13; 21:22, 23.\nTim me tarwang.—Lulevi 20:10, 13, 15, 16; Jo Roma 1:24, 26, 27, 32; 1 Jo Korint 6:9, 10.\nTim Tyet.—Nwoyo Cik 18:9-13; 1 Jo Korint 10:21, 22; Jo Galatia 5:20.\nWoro Cal Apaya.—1 Jo Korint 10:14.\nMero Kongo.—1 Jo Korint 5:11.\nKwalo Kwo.—Lulevi 6:2, 4; Jo Epeco 4:28.\nGoba.—Carolok 6:16, 19; Jo Kolocai 3:9; Niyabo 22:15.\nWoro me jami.—1 Jo Korint 5:11.\nTim gero.—Jabuli 11:5; Carolok 22:24, 25; Malaki 2:16; Jo Galatia 5:20.\nTic ki leb macilo.—Lulevi 19:16; Jo Epeco 5:4; Jo Kolocai 3:8.\nTic ki remo i yo ma pe oporre.—Acakki 9:4; Tic pa Lukwena 15:20, 28, 29.\nKwero miyo jami ma mitte bot jo ma i odi.—1 Temceo 5:8.\nDonyo i lweny ki anyobanyoba me wibye me lobo-ni.—Icaya 2:4; Jon 6:15; 17:16.\nMato taa nyo Yadi mogo calo jayigi-ni.—Marako 15:23; 2 Jo Korint 7:1.\n19 Jehovah pe mito ni watim jami ma timone kato kerowa woko. (Nwoyo Cik 30:11-14) En ngeyo kero kacel ki goro ma watye kwede maber loyo. (Jabuli 103:14) Medo i kom meno, Jehovah twero miyo botwa teko me winyo doge. Lakwena Paulo ocoyo ni: ‘Pe tye atematema mo ma makowu ma pe mako dano ducu; Lubanga genne, pe biye ni gitemwu matek makato ma wuromo cirone.’ (1 Jo Korint 10:13) Jehovah twero mini ‘teko ma a ki bote’ wek ikany atematema. (2 Jo Korint 4:7) Inge ciro atematema mapol, Paulo owaco ni: “Atwero jami ducu liweng pi Kricito ma miya teko.”—Jo Pilipi 4:13.\nDONGO KIT PA LUBANGA\n20 Adada, jami mapol mitte pi yomo cwiny Jehovah ma kato bedo ka gwokke ki i jami ma en okwerogi keken. Mitte ni in bene myero i mar jami ma en maro. (Jo Roma 12:9) In mono pe iwinyo ni omyero ibed ki wat macok ki jo ma ginywako tammi, mittini ki kit me kwo ma in inongo ni ber? Jehovah bene timo kit meno. Pi meno, pwonye me maro jami ma Jehovah maro. Kitito pi jami mukene magi i Jabuli 15:1-5, ka ma wakwano lok i kom jo ma dong Lubanga nenogi macalo lureme. Lurem Jehovah ginyuto kit mogo ma Baibul lwongo ni, “nyig ma nyak pi cwiny maleng.” Ma tye iye “mar, yomcwiny, kuc, diyo cwiny, kica, ber, gen, mwolo, gwokke-ken.”—Jo Galatia 5:22, 23.\n21 Bedo ka kwano Baibul jwi bikonyi me dongo kit pa Lubanga. Nongo pwonye i jami ma Lubanga mito bikonyi me ribo tammi ki yo pa Lubanga. (Icaya 30:20, 21) Ka ibedo ka medde ki dongo marri pi Jehovah, ibinongo ni mitini me kwo i yo ma yomo cwiny Lubanga bidongo matut.\n22 Ka wamito yomo cwiny Jehovah omyero wayelle matek me timo jami ma yomo cwinye. Baibul poro loko kit me kwo macon ki bongo ma ilunyo macone woko ka dok iruko mukene manyenne. (Jo Kolocai 3:9, 10) Dong ma make ki cik pa Jehovah, laco Jabuli ocoyo ni: “Ngat ma ogwoko cikki limo mot madit.” (Jabuli 19:11) In bene ibinongo ni kwo i yo ma yomo cwiny Lubanga kelo mot madit atika. Ka itimo kit meno, ci ibimiyo lagam i kom pyem pa Catan-ni, dok ikelo yomcwiny madit atika bot Jehovah!\nItwero doko larem Lubanga ka iwinyo doge.—Yakobo 2:23.\nCatan okelo pyem i kom gene pa dano ducu.—Yubu 1:8, 10, 11; 2:4; Proverbs 27:11.\nOmyero wawek tim ma pe yomo cwiny Lubanga.—1 Jo Korint 6:9, 10.\nWatwero yomo cwiny Jehovah ki dago jami ma en dagi ki dok maro jami ma en maro.—Jo Roma 12:9.\n* Man kono pe tyen lokke ni jo ma gikweri-ni nongo Catan aye tye ka tic kwedgi. Ento Catan gire aye lubanga me yub me kare man, dok lobo-ni ducu tye i te locce. (2 Jo Korint 4:4; 1 Jon 5:19) Pi man, wageno ni kwo i yo pa Lubanga bibedo gin ma welo, ci miyo jo mukene bikweri woko.\n1, 2. Mi labol pa dano mogo ma Jehovah onenogi calo lureme macok.\n3. Pingo Jehovah oyero dano mogo me bedo lureme?\n4, 5. Jehovah nyuto tekone pi jone i yo ma nining?\n6. Catan odoto dano ningo?\n7, 8. (a) Gin ango ma oweko Yubu dok onongo pat ki dano ducu me kare maca? (b) I yo ango ma Catan owaco kwede ni Yubu tiyo pi Lubanga pi rwot ineka keken?\n9. Jehovah odok i pyem pa Catan-ni nining, dok pingo?\n10. Kit atematema ango ma opoto i kom Yubu?\n11. (a) Adot me aryo mene ma Catan omoro i kom Yubu, dok Jehovah kono odok iye nining? (b) Yubu otimo gin ango pi two malit ma opoto i kome?\n12. Yubu ogamo adot pa Larac-ci nining?\n13. Ngo ma otimme pien Yubu obedo ngat ma geno Lubanga?\n14, 15. Pingo watwero waco ni pyem pa Catan i kom Yubu-ni mako dano ducu?\n16. (a) Kit yo ango ma Catan temme kwede me loko dano woko ki i kom Lubanga? (b) Larac-ci twero tic ki yo magi i komi nining?\n17. Gin ango ma pire tek ma miyo walubo cik pa Jehovah?\n18, 19. (a) Cik pa Jehovah mogo tye ningo? (nen i bok.) (b) Wangeyo nining ni Lubanga pe mito ni watim jami makato kerowa woko?\n20. Kit pa Lubanga ango ma omyero wadong, dok pingo pigi tego?\n21. Gin ango ma bikonyi me dongo kit pa Lubanga?\n22. Ka itimo jami i yo ma yomo cwiny Lubanga nongo icobo gin ango?


Ejekiel 36 ACO85 - Rwot owacci, “In wod pa dano, tit ki - Bible Search\nEjekiel 35 Ejekiel 37\nDwoko gum pa jo Icrael botgi i kare me anyim\n1Rwot owacci, “In wod pa dano, tit ki godi me Icrael kun iwaco botgi ni guwiny lok ma an 2Rwot Lubaŋa atye ka loko botgi ni, ‘Lukwor pa jo Icrael giwacci, Doŋ wuneno, cere macon-gu ducu doŋ gudoko mewa.’\n3“Tit lok kun ituco gin ma an Rwot Lubaŋa atye ka wacone. I kare ma rok ma cokcok ma gurumo lobo Icrael gulwenyo dok guyako godi me Icrael woko, gin ducu gubedo ka nywaro jo Icrael ki lok aŋec. 4Pi meno, wun godi me Icrael, wuwiny lok ma an Rwot Lubaŋa atye ka wacone bot godi ki cere, bot ora kulu ki nota, ki bot gaŋi ma yam doŋ giweko gudoŋ obur, ki gaŋi ma yam doŋ gitenyo woko, ma rok ducu ma gurumo ka ŋetgi guyako ci doŋ odoko ginacayagi.\n5“Mumiyo an Rwot Lubaŋa dok aloko woko atyer ka maleŋ i kom rok ma gurumo Icrael ki kiniga malyet at ika, makatone alok i kom Edom. Pien gin jo-nu gubino ki yomcwiny madit kun gitye ki cac bene, ci gumako lobona gucamo odoko megi wek giyak jami ma tye iye woko ducu. 6Pi meno, tit lok ma kemo lobo Icrael, kun iwaco bot godi ki cere-gu, bot nota ki loŋo-gu ni Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, Nen, atye ka lok ki nyeko ki akemo, pien doŋ wuciro cac pa lurok ma omiyowu lewic mada.\n7“Mumiyo Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, Akwoŋŋe akwoŋa ni lurok ducu ma gurumowu dyere gin kikomgi gibicayogi mada kun lewic bene makogi marac. 8Ento wun godi me Icrael, yadi dok gibidoŋo i wiwu ci ginyako nyiggi pi jona jo Icrael; pien gin doŋ cok dwogo paco. 9Pien an atye piwu, wun jona, dok abineno ada ni lobowe gipuro dok gipito kodi iye bene. 10Abimiyo wunya wudoko mapol, wun jo me ot pa Icrael ducu, Wubibedo i gaŋi doki, ki kabedo ma yam gijwerogi gudoŋ obur-ri wubigerogi odoco. 11Abimiyo dano kadi wa lee ginya gimedde. Welwu bimedde wubedo pol makato kit ma yam wutye kwede con ca, kun wunywalo litino mapol. Abimiyo wubedo kunnu kit macalo yam koŋ wubedo i kare mukwoŋo ca ci abimiyowu lonyo mabup makato lonyo ma onoŋo yam wutye kwede. Man bimiyo wuŋeyo ni an aye a Rwot. 12Abikelowu adwokowu cen, wun jona jo Icrael, amiyo wuwoto i dye lobowu. Wubileyo lobo man doŋ bedo mewu, doŋ bedowu i lobo-ni pe doŋ bimiyo kec neko litinowu wacel.\n13“An Rwot Lubaŋa, awacci ada, dano kara gilwoŋo godi ni, ‘Lucam dano’, kun giwaco bene ni godi gineko litino pa rok ma gibedo iye woko. 14Ento cakke tin cito kwede anyim pe doŋ gibibedo lucam dano, ma giyako litino ki botwu ci gimwodo wako. Man Rwot Lubaŋa ma owaco. 15Dok bene abimiyo pe doŋ wuwinyo cac pa lurok matwal, pe doŋ wubibedo ki lewic i kin lurok, dok godi pe doŋ gibineko litino pa rok man matwal. Man Rwot Lubaŋa ma owaco.”\nKwo manyen pa jo Icrael\n16Rwot oloko kweda. 17Owacca ni, “Wod pa dano, i kare ma jo Icrael gubedo i lobogi gubalo woko ki kitgi ki gin ducu ma gubedo ka timone. Aneno kitgi obedo calo gin ma keni calo two kwer ma dako twoyo ka karene oromo. 18Mumiyo aonyo akemona woko i komgi pi dano ma gubedo ka nekone i lobo, dok bene pi cal jogi ma gutiyo ma gubalo kwede lobo woko-ni. 19Yam akeyogi woko i kin lurok, ci guket guromo wi lobo ducu. Yam aŋolo kop i komgi kun onoŋo alubo kitgi ki gin ducu ma onoŋo gutimo. 20Ento i kare ma gucito i kin lurok, i kabedo ducu ma gubedo ka cito iye, gupyedo nyiŋa maleŋ-ŋi, pien dano gubedo ka loko lok i komgi ni, ‘Magi dano pa Rwot, ento gin gua guweko lobo ma yam Rwot omiyogi-ni woko.’ 21Ento an onoŋo abedo ka paro pi nyiŋa maleŋ-ŋi, ma jo Icrael gumiyo gibedo ka pyedone i kin lurok ma gin gucito gubedo i kingi-ni.\n22“Pi meno, wac bot jo Icrael lok ma an Rwot Lubaŋa amito waco botgi, ni, ‘Gin ma aecito ka timone-ni pe pi wun jo Icrael, ento abetimo pi nyiŋa maleŋŋi, ma doŋ wun wupyedo woko i kin lurok ka ma wucito iye-ni. 23Abinyuto kit ma nyiŋa leŋ kwede, ma doŋ gityeko pyedone woko i kin lurok, ma wun wupyedo i kingi-ni. Ka anyuto kit ma aleŋ kwede-ni i komwu ma lurok bene gineno, ci bimiyo giŋeyo ni an aye a Rwot, Man Rwot Lubaŋa ma owaco. 24Abikwanyowu ki i rok ducu, dok acokowu woko liweŋ ki i wi lobo ducu, ci akelowu i lobowu kikome. 25Abikiro pii maleŋ i komwu miyo wulonnye woko i kom gin ma keni ducu, ki i woro cal jogiwu ducu, ci doŋ alonyowu miyo wubedo leŋ. 26-Abimiyowu cwiny manyen dok aketo cwiny manyen i iwu; abikwanyo cwiny matek calo got-ti woko ki i komwu, ci amiyowu cwiny pa dano. 27Dok abiketo cwiny mera i iwu, kun am iyo wubedo ka lubo cikka kun wugwokke ka tiyo gin ma an aciko ducu. 28Wubibedo i lobo ma yam amiyo bot kwarowu, wun wubibedo jona, ki an abibedo Lubaŋawu. 29Abilarowu ki i gin ducu ma keni ma yam wutimo; ci abimiyo bel cek botwu mabup atika, doŋ pe abimiyo kec bedo ka nekowu. 30Abimiyo yadi nyak nyig mabup dok bene amedo cam ma i poto cek mabup, wek pe doŋ wubed ki lewic i kin lurok pi kec. 31Man bimiyo wupo i kom kitwu maraco, ki i kom gin maraco ma wutimo; mumiyo wubibedo ki keccwiny i komwu kenwu pi balwu me lewic ki gin me kwer ducu ma wutimo. 32Myero wuŋe atir ni gin ma abitimo-ni pe atimo piwu. Lewic omakwu dok alee bene myero otwodwu pi timwu maraco.’ Man Rwot Lubaŋa ma owaco.”\n33Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, “I nino ma abilonyowu woko ki i kom balwu ducu, abimiyo dano doŋ gibedo i gaŋi, ki kabedo ducu ma yam gudoŋ obur-gu gibigerogi odoco. 34Doŋ lobo ma yam onoŋo iye odoŋ nono gibicako purone, miyo pe doŋ nen macalo lobo ma gibalo woko bot jo ma gikato ki ka ŋete. 35Gibiwacci lobo man ma yam odoko tim ata-ni, doŋ olokke odoko calo poto Eden, dok gaŋi ma yam gijwero igi odoŋ nono ma gudoko obur-ri kombeddi doŋ dano gibedo i igi dok bene gigero cel gogo orumogi woko dyere. 36Doŋ man bimiyo lurok ma gudoŋ gibedo ka ŋetwu ma gurumowu giŋeyo ni an Rwot doŋ agero kabedo magi ducu ma yam odoko obur-ri odoco, ka dok amiyo gipuro ka ma yam odoko tim ata-ni woko. An Rwot doŋ atyeko loko ni abitimo man, dok bene abitimo.”\n37Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, “Abitiyo gin makato maca ma yam atiyo-ni. Abiweko jo Icrael gilega ni akonygi. Abimiyo ginya welgi medde calo lwak romi. 38Gaŋi magi ducu ma kombeddi doŋ gudoko obur-ri doŋ bipoŋ ki lwak dano mapol ata calo Jerucalem ma yam opoŋ ki lwak: romi ma onoŋo giterogi me atyera me gitum i nino madito ma giciko. Man bimiyo giŋeyo ni an aye a Rwot.”


2 Luker 11 ACO85 - Ka Atalia min Akajia oneno wode oto - Bible Search\n2 Luker 10 2 Luker 12\n2 Luker 11\nAtalia omayo ker tektek\n(2 Tek 22.10–23.21)\n1Ka Atalia min Akajia oneno wode oto woko, ci en ocako jwero ot ker woko ducu. 2Ento Yekoceba, nya pa kabaka Joram, ma lamiŋ Akajia, otino Yoaci wod pa Akajia okwalo woko ki i kin awobe pa kabaka ma gibenekogi-ni, ci okano en ki lapidine i kicika mo me buto. En okane woko kit meno, omiyo Atalia pe onoŋo kome ci latin obwot, pe gineko. 3Ci en obedo ki Yoaci mwaka abicel, kun kano i ot pa Rwot, i kare ma Atalia tye ka loyo lobo.\n4Ento i mwaka me abirone Yekoyada ocwalo kwena ci gikelo ludito ma lulo buca mony pa jo mi ya ma pa jo Kari ki pa lukur-piny, ci en oterogi i ot pa Rwot, oketo gicikke kwedgi, omiyogi gukwoŋo kwoŋ ki i ot pa Rwot, ka onyuto botgi wod pa kabaka. 5En ocikogi ni, “Man aye gin ma wubitiyo: dul acel me adekke ma i komwu, jo ma gia i dog ticgi i nino me cabit, ma gikuro ot pa kabaka, gibikuro gaŋ kai, 6kun dul acel me adekke mukene gikuro doggola me Cur, ki acel me adek gikuro doggola ma i ŋe lukur-piny. 7Dulwu aryo ma gibino i dog ticgi i nino me cabit pi kuro ot pa Rwot, 8gibirumo kabaka dyere, kun dano acel acel tye ki jami lwennye i ciŋe. Ka dano mo obino ka temo baro kin tyenwu, gibineko woko. Wubibedo ki kabaka ka ma en bicito iye ducu.”\n9Ludito mony gutiyo gin ducu kit ma ajwaka Yekoyada ocikogi kwede; ladit mony acel acel okelo jone ma onoŋo gubea woko ki i dog ticgi i nino me cabit, ki jo ma nene gibino i dog tic i nino me cabit. Gin ducu gucito bot ajwaka Yekoyada. 10Ajwaka ocako miyo bot ludito me mony lwak toŋi ki kwodi ma onoŋo yam pa kabaka Daudi, ma onoŋo tye i ot pa Rwot. 11Lukur-piny gucuŋ kun dano acel acel omako jami lwennye i ciŋe, cakke wa i agikki ot yo tuŋ acuc ki nio kwede wa i agikki ot yo tuŋ acam, kun girumo keno tyer ki ot bene. 12Ka doŋ ocako kelo wod pa kabaka, oketo lalukana i wiye, ka orwako ogul makwar i ŋut ciŋe, ka gituco atir ni en doŋ kabaka, ci giwire ki moo; ci dano gudaŋŋe kun gidoŋo ciŋgi kun giwacci, “Kabaka obed kwo nakanaka!”\n13Ka Atalia owinyo woo pa lukurpiny ki pa lwak, ci ocito bot lwak wa i ot pa Rwot. 14-Ka oŋiyo piny, ci oneno kabaka ocun ka ŋet wir, kit ma kabaka cun kwede, kun ludito me mony ki lukut-tum gurumo kabaka, ki lwak ducu gubedo ka wo ki tum kun cwinygi yom. Atalia ocako yeco boŋone, kun kok ni, “Roro yai! Roro!” 15Ajwaka Yekoyada ociko ludito ma giloyo wi mony ni, “Wukel dako-nu woko ki i kin tyen; wunek wa jo ma gilubo kore ducu.” Pien ajwaka onoŋo tamo ni, “Pe myero gineke ki i ot pa Rwot.” 16Gucako keto ciŋgi i kom Atalia, ci guwok kwede ki i doggola ma aguragura donyo kwede, guo wa i ot pa kabaka, ci guneke kenyo.\n17Yekoyada ocako keto gicikke i kin Rwot ki kabaka ki lwak, wek gubed lwak pa Rwot; ka dok oketo gicikke i kin kabaka ki lwak. 18Lwak ducu gucako mol gucito i ot pa Baal ci gumuko gureto woko piny; guturo keno tyerre ducu ki calle guŋido woko matitino, Ci guneko Matan ma ajwaka pa Baal ki i nyim keno tyer. Lacen ajwaka ocako keto jo ma gigwoko ot pa Rwot. 19Ci otero ludito ma lulo buca mony pa jo miya, ki jo Kari, ki lukur-piny ki lwak ma i lobo ducu, gucako kelo kabaka woko nia ki i ot pa Rwot kun gidorre giwok ki i doggola pa lukurpiny nio kwede wa i ot pa kabaka. Kabaka ocako bedo piny i wi komker pa luker. 20Kit meno lwak ma i lobo ducu cwinygi obedo yom; gaŋ ocako kwe mot ki i ŋe to pa Atalia ma gineko ki pala lucwan i ot pa kabaka.\nLoc pa Yekoac me Juda\n(2 Tek 24.1-27)\n21Yekoac ocamo ker ma mwaka me ditte abiro.


1 Camuel 18 ACO85 - Ka doŋ Daudi otyeko lok ki Caulo, - Bible Search\n1 Camuel 17 1 Camuel 19\n1 Camuel 18\nYonacan ocikke ki Daudi\n1Ka doŋ Daudi otyeko lok ki Caulo, ci tipo kom Yonacan omoko i kom Daudi matek, omare macalo tipo kome kene. 2Caulo otero Daudi i nino meno, pe dok oweke odok i gaŋ pa wonne. 3Yonacan dok oketp gicikke ki Daudi, pien onoŋo mare macalo tipo kome kene. 4Olunyo jorre woko ki i kome, omiyo bot Daudi kacel ki jami lwennye, wa pala lucwanne bene ki atum aterone ki del pyere. 5Ka ma Caulo ooro Daudi iye ducu co cito, tiyo maber, mumiyo Caulo okete oloyo jo me mony. Ket man oyomo cwiny lwak ducu, dok oyomo cwiny lutic pa Caulo bene.\nNyeko ocako mako Caulo i kom Daudi\n6Ka onoŋo gidwogo i gaŋ paco, i kare ma Daudi dwogo ki ka ma oneko iye Lapiliciti-ni, ci mon gumol woko ki i gaŋi ducu ma i Icrael ma kun giwero, gimyelo pi jolo kabaka Caulo ki ajaa, ki wer me waya pi yomcwiny, ki jami agoya me wer. 7-I tukogi mon giwero kun gileyo aleya ni, “Caulo oneko mere dano alip, ento Daudi oneko alip apar.”\n8Lok man ocwero cwiny Caulo, kiniga omake matek twatwal. Owacci, “Ma gubedo ka waco ni Daudi oneko alip apar, ki tuŋ bota giwaco ni alip keken, gin aŋo mukene ma en dok twero limo? Man odon camo ker.” 9Cakke i kare meno, Caulo neno Daudi agaya.\n10Orwone cen marac oturo ki poto i kom Caulo, ci obedo ka po ki lok i ode, kun onoŋo Daudi goyo opuk i kit me nino ducu. Caulo onoŋo tye ki toŋŋe i ciŋe, 11ci obaye ki toŋ, pien obedo ka tamo ni, “Wek acob Daudi, adi woko i kor ot.” Ento Daudi oloye tyen aryo.\n12Caulo obedo ka lworo Daudi, pien Rwot tye kwede, ento Rwot onoŋo oa woko ki bot Caulo. 13Caulo okwanyo Daudi woko ki i nyime, okete me bedo ladit lalo dano alip; ci obedo ka telo nyim lwak ka gicito i mony. 14Gin ducu ma Daudi tiyo en cobo maber, pien Rwot tye kwede. 15Ka Caulo oneno ni gin ducu ma Daudi tiyo cobo maber twatwal, ci obedo ka lwore. 16Ento Jo Icrael ki jo Juda ducu gumaro Daudi pien obedo ka telo rryimgi ka ma giwoto iye ducu.\nDaudi onyomo nya pa Caulo\n17Caulo dok owaco bot Daudi ni, “Atye ki nyara madit Merab ene; abimiye boti obed dakoni. Bed oteka lwennya keken, kun ilwenyo matek pi Rwot.” Caulo onoŋo tamo ni, “Wek ciŋa pe opot i kome, wek ciŋ jo Piliciti aye opot i kome.” 18Daudi owaco ni, “An aŋa, ki kwarina jo mene, ki doggola pa kwaragi gin aŋa-gi i kin jo Icrael, ma miyo abedo cwar nya pa kabaka-ni?” 19Ento i kare ma kono gimi Merab nya pa Caulo bot Daudi, dok gimiyo bot Adriel ma jo Mekola pi bedo dakone.\n20Mikal nya pa Caulo dok omaro Daudi, Ka gitito bot Caulo, lokke oyomo iye. 21Caulo onoŋo otamo ni, “Wek amiye bot Daudi, wek obed owic me make, wek ciŋ jo Piliciti aye opot i kome.” Mumiyo Caulo dok owaco bot Daudi tyen me aryo ni, “In doŋ ibibedo cwar nyara.” 22Caulo oloko ki luticce bene, ocikogi ni, “Wulok ki Daudi i muŋ ni, ‘Nen, cwiny kabaka yom i komi, ki luticce ducu gimari; doŋ ibed cwar nya pa kabaka.’ ” 23Lutic pa kabaka guwacce lok meno ducu. Daudi ogamo ni, “Lok me doko cwar nya pa kabaka nen botwu ni tidi mono, kun an lacan, peya aywek?” 24Lutic pa Caulo gutito bote lok ma Daudi odwoko. 25Dok Caulo owaco lok ni, “Wubiwaco bot Daudi ni, ‘Kabaka pe mito lim me nyom. En mito del kom nyim jo Piliciti me co miya acel, wek icul kwor i kom lumerok pa kabaka.’ ” Onoŋo Caulo otamo ni, jo Piliciti aye myero gunek Daudi. 26Ka luticce gutito lok man bot Daudi, bedo cwar nya pa kabaka oyomo cwinye. Ma peya kare ma gimoko okato, ocito ki lwakke, 27oneko jo Piliciti miya aryo, odwogo ki del kom nyimgi me co, omiyogi bot kabaka kun mo pe orem, wek odok cwar nya pa kabaka. Caulo omiye nyare Mikal me bedo dakone. 28Ento ka Caulo oneno dok oniaŋ maber ni Rwot tye ki Daudi, dok ni jo Icrael ducu gimare, 29lworo omako Caulo i kom Daudi makato yam con, mumiyo Caulo obedo lamerok pa Daudi i kare ducu.\n30Rwodi pa jo Piliciti dok gubino ka lweny, ci i kare ducu ma gibino, noŋo Daudi loyogi maber makato lutic pa Caulo mukene ducu, ma omiyo nyiŋe oywek matek.


Acakki 13 ACO85 - Kit meno Abram odwogo woko ki i - Bible Search\nAcakki 12 Acakki 14\nAbram ki Lot gupokke woko\n1Kit meno Abram odwogo woko ki i Ejipt, en ki dakone, ki lwak jami ducu ma yam tye bote, kacel ki Lot, ci gutiro i Negeb.\n2I kare meno onoŋo Abram odoko lalonyo dyaŋ mada, ki lim me ryal, ki jabu-gu. 3Okobo, omedde ki wotte nia ki i Negeb, odak wa Betel, ka ma yam koŋ okwono guro iye kemane, ma tye i kin Betel ki Ai, 4i kabedo ma yam okwoŋo caŋo iye keno tyer; ki kunnu aye dok Abram olwoŋo iye nyiŋ Rwot. 5Ki Lot ma yam onywako wot ki Abram, ceŋ tye ki romi ki dyaŋi-gu ki kema bene. 6Lobo onoŋo doŋ pe romo ka kwat pi gin aryo ducu; pien onoŋo gin ducu ciŋgi ki lim madwoŋ, ma pe romogi bedo kacel. 7Onoŋo mone doŋ tye i kin lukwa lim pa Abram ki lukwa lim pa Lot. I kare meno onoŋo jo Kanaan ki jo Periji aye gibedo i lobo meno.\n8Abram ocako waco ki Lot ni, “Pe wawek mone obed i kin in ki an, ki i kin lukwa limmi ki lukwa limma, pien wan ot acel. 9Lobo man ducu pe ineno i nyimi ene? Ber ipokke giri woko keni ki i koma. Ka ibidok tuŋ acam, ci an abidok gira tuŋ acuc: ce ka in idok tun acuc, ci an abidok gira tuŋ acam.” 10-Ci Lot ocako tiŋo waŋe malo, ka oneno nota Jordan ducu ma iye ki pii macalo poto pa Rwot, rom ki lobo Ejipt mudok yo tuŋ Joar; man yam otimme i kare ma Rwot peya ojwero Codom ki Gomora. 11Pienno Lot oyero gire pire kene lobo ducu ma yam tye i nota Jordan, ci Lot ocako dak yo tuŋ wokceŋ: kit meno gupokke woko kekengi. 12Abram obedo mere i lobo Kanaan, kun Lot kono bedo mere i kin gaŋi ma gitye i nota, ocako dak ki kemane nio wa Codom. 13Jo ma i Codom onoŋo jo maraco, balgi dwoŋ twatwal i nyim Rwot.\n14Rwot oloko ki Abram ma doŋ onoŋo gutyeko pokke woko ki Lot ni, “Tiŋ waŋi malo, nen piny nia ki i kabedo ma it ye iye-ni, nen tuŋ acam ki tuŋ acuc, ki tuŋ wokceŋ ki tuŋ potoceŋ; 15-pien lobo meno ducu ma ineno-ni abimiyone boti ki bot likwayi matwal. 16Abimiyo likwayi bedo pol ma rom ki apwa me ŋom; mumiyo ka ŋatti mo twero kwano wel apwa me ŋom, ci likwayi welgi bikwanne. 17Doŋ ia malo, iwot i dye lobo-ni, wek inen borre ki lacce, pien abimiyo boti.” 18Kit meno Abram okobo kemane, odak, obedo i te kworo me Mamre, ma tye i Kebron; dok ocano keno tyer pi Rwot kunnu.


1 Petero 1 ACO85 - Waraga man oa ki bot Petero, lakwena - Bible Search\nYakobo 5 1 Petero 2\n1 Petero 1\n1Waraga man oa ki bot Petero, lakwena pa Yecu Kricito.\nBot jo pa Lubaŋa ma guket woko ata, ma gubedo welo i Ponto, Galatia, Kapadokia, Acia ki Bitunia, 2ma Lubaŋa Won aye muyerogi pi yubbe ma en oŋeyo con, ma Cwiny mere Maleŋ doŋ olonyogi gudoko maleŋ wek guwiny lok pa Yecu Kricito, dok bene wek gikir remone i komgi:\nKica ki kuc myero omedde botwu.\n3Gipwo Lubaŋa Won Rwotwa Yecu Kricito! Pien pi kicane madit omiyo ginywalowa odoco wek wabed ki gen makwo pi cer pa Yecu Kricito ki i kin jo muto, 4ki dok wek wanywak ginaleya ma pe top, ma cilo pe ogudo, ma pe balle, ma gikano piwu i polo. 5Lubaŋa tye ka gwokowu ki tekke pi niyewu, wek wunoŋ larre ma giyubo, ma binen i kare me agikki piny.\n6Wubed ki yomcwiny pi man, kadi bed kombeddi gwok nyo cwinywu twero cwer pi kare manoknok mo pi kit ma gitye ka omo ki cwinywu i yo mapatpat, 7wek ginen niyewu, ka ce tye niye me ada. Pien kadi jabu ma gitemo ki mac pe ri nakanaka, ento niyewa pire dit kato jabu, dok bene bikelo botwu pak ki deyo ki woro i kare ma Yecu Kricito binen iye. 8Kadi pud pe wunene, doŋ wumare. Dok bene kombeddi kadi pe wunene, wuye en kun wubedo ki yomcwiny madit ma pe wacce, dok bene me deyo. 9Adwoggi me niyewu omiyo wunoŋo larre me tipowu.\n10Lunebi ma yam gutito pi kica ma gibimiyowu yam guyenyo matek, kun gipenyo lok i kom larre man. 11Gin yam gumito ni giŋe aŋa, nyo kit kare mene, ma Cwiny pa Kricito ma tye i igi tye ka nyuto, i kare ma otito iye pi can ma Kricito biciro, ki pi deyo ma dok bilubo. 12Yam onoŋo ginyuto botgi ni, kwena ma gimiyogi pe otiko gin kikomgi, ento otiko wun. En aye lok ma kombeddi doŋ jo ma gitito lok me kwena maber gutyeko tito botwu pi Cwiny Maleŋ ma gicwalo ma oa ki i polo; lok ma lumalaika bene guparo me nenone matek twatwal.\nWubed jo maleŋ pien Lubaŋa leŋ\n13Pi meno, doŋ wubed ma wuyubbe i tamwu, kun wugokke bene. Wuket genwu ducu i kom kica ma bibino botwu i kare ma Yecu Kricito binen iye. 14Macalo litino ma luwiny, pe wumi kwowu orwatte ki mitiwu ma yam koŋ wubedo kwede i kare ma onoŋo pud wukwiya piny ca. 15Kit macalo ŋat ma olwoŋowu leŋ, wun bene wubed jo maleŋ i kitwu ducu; 16-pien coc ma yam gicoyo loko ni, “Wubedo jo maleŋ, pien an aleŋ.”\n17Ŋat ma wulwoŋo ni Wonwu-ni ŋolo kop i kom dano acel acel ma pe leŋŋe, kun lubo kit tic ma ŋat acel acel otiyo; mumiyo myero wubed ki lworo i nyime kare ducu ma pud wutye kany macalo welo. 18Wun wuŋeyo ni gityeko kokowu ki i kit pa kwarowu ma pe konyo. Pe gikokowu ki gin ma balle woko, macalo ryal nyo jabu, 19ento gikokowu ki remo pa Kricito me wel madwoŋ ma rom ki latin romo ma bal mo nyo roc mo pe i kome. 20Lubaŋa onoŋo doŋ otyeko yere wa con, ma pud pe oketo guti me lobo, ka dok onyute woko piwu i kare man, ma en aye kare me agikki. 21Pire omiyo doŋ wadoko jo ma geno Lubaŋa ma ocero Yecu ki i kin jo muto, ci omiye deyo; en meno gin mumiyo niyewu ki genwu tye i kom Lubaŋa-ni.\n22Doŋ wulonyo cwinywu woko odoko maleŋ pi lubo lok ada, wek wubed ki mar ma goba pe iye macalo utmego; pi meno myero wumarre kekenwu mada ki cwinywu ducucu. 23Doŋ ginywalowu odoco, pe ki kodi ma balle, ento ki kodi ma pe balle, pi twero me lok pa Lubaŋa, en lok ma tye ki kwo ma ri nakanaka; 24-pien yam gicoyo ni,\n“Gin ducu ma tye ki kom obedo calo lum,\ndeyone ducu rom ki deyo pa tur lum.\nLum ner, ature bene o woko,\n25ento lok pa Rwot ma en oloko bedo matwal.”\nLok meno en aye lok me kwena maber ma yam gitito botwu.\nGot makwo ki rok maleŋ


Matayo 17 ACO85 - Ka nino okato abicel, ci Yecu otero - Bible Search\nKom Yecu olokke mapat\n(Marako 9.2-13; Luka 9.28-36)\n1-Ka nino okato abicel, ci Yecu otero Petero ki Yakobo ki Jon ominne, oito kwedgi i wi got mabor i muŋ gin kengi. 2Kome ocako lokke woko i nyimgi, waŋe oryeny calo ceŋ, ginarukane odoko tar ma wil calo dero ceŋ. 3Ci Moses ki Elia gucako nen botgi, gubedo ka lok ki Yecu. 4Petero owaco bot Yecu ni, “Rwot, ber mada me bedo kany. Ka ce imito, abigero aduc adek kany, acel meri, acel pa Moses, ki acel pa Elia.” 5-I kare ma pud tye ka lok, nen, tipo pol ma ryeny oumogi woko lipuk, ci dwan owinnye ki i pol ma wacci “Man aye Woda ma amaro; wuwinye.” 6Ka lupwonnye guwinyo man, guryebbe piny, lworo omakogi matek. 7Yecu obino botgi ogudogi, kun waco botgi ni, “Wua malo; pe wubed ki lworo.” 8I kare ma gutiŋo waŋgi malo, pe guneno ŋat mo ento kono Yecu keken.\n9I kare ma doŋ gitye ka lor piny ki i wi got, Yecu ocikogi ni, “Pe wutit bot dano mo gin ma wuneno, nio waŋ ma Wod pa dano ocer ki i kin jo muto.” 10-Ci lupwonnyene gupenye ni, “Piŋo lupwony-cik giwacci, Elia aye koŋ kwoŋo bino?” 11Yecu odok iye ni, “Elia aye myero okwoŋ bino, ka wek ocak dwoko jami ducu kakare. 12-Ento atito botwu ni Elia doŋ otyeko bino wa con, ento gin pe guŋeye, gutimo gin ma gimito i kome. Wod pa dano bene bilimo can madwoŋ ki i ciŋgi kit meno.” 13Lacen lupwonnye guniaŋ ni Yecu oloko botgi lok i kom Jon Labatija.\nYecu ocaŋo awobi ma tye ki cen marac\n(Marako 9.14-29; Luka 9.37-43)\n14Ka doŋ guo bot lwak, ci dano mo oa obino bote oguŋo i nyime kun wacci, 15“Rwot, kica omaki i kom woda, pien two alili omake marac twatwal miyo tyen mapol bolle woko i mac, dok tyen mapol bolle woko bene i pii. 16Nakanen akele bot lupwonnyeni, ento caŋone oloyogi.” 17Ci Yecu ogamo ni, “Wun yalwak me kare man niyewu pe, kitwu bene doŋ oballe woko, abibedo kwedwu nio wa awene? Wukel en bota kany.” 18Ci Yecu ogerre i wi cen, cen oa woko ki i kome, cutcut awobi-ni ocaŋ woko i cawa meno. 19Lacen lupwonnye gubino bot Yecu i muŋ gupenye ni, “Gin aŋo mugeŋowa ryemone?” 20-Yecu odok iye botgi ni, “Pien niyewu nok. Pien ada, awacciwu ni, ka ce niyewu obedo calo nyig kodi karadali, ci wubiwaco ki got man ni, ‘Dirre i kabedo ma tye loka ca’, kit meno bidirre; ci gin mo pe biloyowu.” 21[“Kit gin macalo man pe twero katti woko, kono ki lega ki ri kec keken.”]\nYecu dok otito pi tone\n(Marako 9.30-32; Luka 9.43-45)\n22I kare ma gucokke kacel i Galilaya, Yecu owaco bogti ni, “Wod pa dano gibimiye woko i ciŋ dano, 23gibineke woko, ento bicer woko i nino me adekke.” Ci gin ducu gukumo matek twatwal.\nCulo mucoro me ot pa Lubaŋa\n24-Ka guo i Kapernaum, jo ma jogo mucoro me ot pa Lubaŋa gucito bot Petero ci guwacce ni, “Lapwonywu pe culo mucoro me ot pa Lubaŋa?” 25Petero ogamo ni, “Culo.” I kare ma odwogo paco, Yecu oloko kwede mukwoŋo, kun penye ni, “Itamo gin aŋo, Cimon? Luker me lobo man gijogo mucoro nyo luwalo ki bot aŋa? Gijogo ki bot litinogi nyo ki bot jo mukene?” 26I kare ma ogamo ni, “Ki bot jo mukene”, Yecu owacce ni, “Ka kit meno ci litinogi ducu tye ki kuc. 27Kadi bed kumeno, pe wabal tamgi, cit i dog nam, bol goli i pii, yut rec mukwoŋo moko; ka iyabo doge ci ibinoŋo iye cekel. Kwany cekel meno imi botgi pira ki piri bene.”


Latin Camuel Odongo i Kema me Woro | Niye me Ada\nEn “Odongo i Nyim Rwot [Jehovah]”\n1, 2. Ngo ma onongo tye ka timme i kare ma Camuel oloko ki jo Icrael, dong pingo onongo mitte ni en owek gin gunguti?\nCAMUEL oneno wang jone. Jo Icrael onongo gugure i boma me Gilgal, pien laco ma lagen man ma otiyo calo lanebi ki langol kop pi mwaki mapol-li onongo olwongogi. Onongo obedo dwe me Mai nyo Juni ka kitiyo ki kalendawa me kare-ni; Oro onongo dong ocakke woko. Bel ngano onongo tye ma oromo akaya. Lwak guling tiktik. Camuel onongo twero gudo cwinygi nining?\n2 Joni onongo pe gingeyo kit ma gitye marac kwede. Gin gubedo ka rido ni omyero gibed ki kabaka ma dano me loyogi. Gin pe guniang ni ginyuto dit wic i kom Lubangagi, Jehovah, ki lanebine. I atir atir, gin onongo gitye ka kwero Jehovah me bedo Kabakagi! Dong Camuel onongo bimiyo gingut nining?\nKare me tino pa Camuel twero pwonyowa mada me dongo niye i kom Jehovah kadi bed jo ma wabedo kwedgi giraco\n3, 4. (a) Pingo Camuel oloko i kom tinone? (b) Pingo lanen me niye pa Camuel pire tek botwa i kare-ni?\n3 Camuel oloko ki lwak kun wacci, “An dong ati woko ma wiya ki lwar.” Lwar ma i wiye omedo pek pa lokke. Ci en owaco ni: “Abedo ka tic i nyimwu cakke wa ka tinona o kwede wa onyoo.” (1 Cam. 11:14, 15; 12:2) Kadi bed Camuel onongo otii, en wiye pe owil i kom kare me tinone. Wiye onongo pud po i kom kare meno maber adada. Tam ma en omoko i kare ma en pud latin awobi, otere i bedo ki kwo ma opong ki niye ki lworo Lubangane, Jehovah.\n4 Camuel odongo dok ogwoko niyene, kadi bed ni kare ki kare jo ma gurumo ngete gubedo jo ma gipe ki niye dok pe gubedo lugen. I kare-ni, tek marom aroma me dongo niye, pien wakwo i lobo ma odwone woko dok niye pe iye. (Kwan Luka 18:8.) Kong wanenu gin ma watwero pwonyone ki i lanen pa Camuel, cakke ki i tinone.\n“Obedo ka Tic i Nyim Rwot [Jehovah] ma Onongo Pud Tidi”\n5, 6. Kwo me tino pa Camuel kite dok obedo pat nining, ento pingo lunywalle onongo gipe ki akalakala mo ni kibigwoke?\n5 Camuel odongo i yo mo mapat mada. Cutcut i nge kwanye ki i cak, gwok ki mwaka adek nyo makato manok, en ocako tic i kema me woro Jehovah, ma tye i Cilo. Bor-re onongo kato mairo 20 me a ki pacogi i Rama. Lunywalle Elkana ki Anna, gudyero awobigi-ni bot Jehovah me tiyo tic mo ma kite dok pat, ma omiyo en obedo Ajula pa Lubanga pi kwone kulu. * Man mono nyuto ni lunywalle onongo gukwere woko ma pe gimare?\n6 Pe kumeno! Gin gungeyo ni kibigwoko awobigi-ni maber i Cilo. Ngene kene ni Lalamdog Madit Eli oneno ni kigwoko, pien Camuel obedo ka tic macok kwede. Mon mapol bene onongo gitiyo tic mapatpat ma lubbe ki kema me woro-ni, nen calo i yo ma woto kore ki kore.—Nia 38:8; Lungol. 11:34-40.\n7, 8. (a) Mwaka ki mwaka, lunyodo pa Camuel gubedo ka cuko cwinye nining? (b) Lunyodo me kare-ni gitwero pwonyo ngo ki bot lunywal pa Camuel?\n7 Medo i kom meno, wi Anna ki Elkana pe owil i kom latin kayo me amaragi, ma nywalle obino calo lagam me lega ma kilego. Anna olego bot Lubanga pi latin awobi, kun kwonge ni ebidyero awobi meno bot Lubanga pi tiyo ticce maleng. Mwaka ki mwaka ka Anna ocito ka lim, en onongo tero bongo ma bade pe manyen ma en oyubo wek Camuel oti kwede i kema me woro. Awobi-ni i ada onongo maro lim meno. Ngene kene ni en onongo maro cukocwiny ki tira ma lunywalle gimiye ka gipwonye ni tic pi Jehovah i kabedo meno obedo twon mot madit.\n8 Lunyodo me kare-ni gitwero nongo pwonnye mapol ki bot Anna ki Elkana. Pol kare lunyodo giketo tamgi i kom jami me kom ento pe i lok kom Jehovah ka gitye ka pito lutinogi. Ento lunywal pa Camuel guketo lok kom Jehovah me bedo mukwongo, dok meno ogudo kwo pa awobigi tutwal i kare me dongone.—Kwan Carolok 22:6.\n9, 10. (a) Tit kong lok i kom kema me woro ki kit ma Camuel onongo tamo kwede i kom kabedo maleng meno. (Nen bene lok ma tye i tere piny.) (b) Tic pa Camuel oromo bedo ni onongo kwako ngo, dok in itamo ni jo matino giromo lubo lanene nining i kare-ni?\n9 Watwero goyo cal pa awobi-ni ka tye ka dongo doko dit kun woto i kin piny me ngeyo wi cere ma orumo Cilo. Ka oneno boma kacel ki lung kulu ma tye piny tungcel, cwinye nen calo onongo pong ki yomcwiny ki awaka ka oneno kema me woro Jehovah. Kema me woro-ni onongo obedo kabedo maleng mada. * Onongo kiyubo cokcok mwaki 400 con dok Moses aye odoro ticce, meno aye onongo obedo cwiny kabedo me woro Jehovah i wi lobo kulu.\n10 Camuel i kare ma pud tidi omaro kema me woro-ni. I lok ma en ocoyo lacen, wakwano ni: “Camuel obedo ka tic i nyim Rwot [Jehovah] ma onongo pud tidi, kun tweyo epod bongo camanini i pyere.” (1 Cam. 2:18) Bongo ma bade pe ma en onongo ruko-ni nyuto ni nen calo en okonyo lulamdog i kema me woro. Kadi bed ni en pe obedo lalamdog, Camuel onongo tiyo tic mogo calo yabo doggola ma donyo i dyekal me kema me woro i odiko kacel ki konyo Eli ma otegi woko-ni. En onongo maro ticce gire, ento motmot jami mogo ocako yelo tamme. Gin mo onongo tye marac adada i ot pa Jehovah.\nEn Obedo Maleng Kadi Bed Jo Maraco Gurume\n11, 12. (a) Kopuni ki Finekaci gubedo ki bal madit ango? (b) Tim maraco ango ma Kopuni ki Finekaci gutimo i kema me woro? (Nen bene lok ma tye i tere piny.)\n11 I kare ma pud tidi, Camuel oneno tim maraco. Eli onongo tye ki awobe aryo ma nyingi Kopuni ki Finekaci. Lok pa Camuel wacci: “Onongo awobe pa Eli kitgi raco; pe giparo pi Rwot [Jehovah] wacel.” (1 Cam. 2:12) Lok aryo ma gitye i tyeng man giwoto kacel. Kopuni ki Finekaci onongo “kitgi raco”—ma i atir atir nyuto ni gubedo “awobe ma konygi pe”—pien onongo pe giparo pi Jehovah. Onongo pe giparo pi rwom me kit matirre kacel ki mitine. Balgi mukene-ni onywal ki i kom bal acel meno.\n12 Cik pa Lubanga onongo nyuto tic pa lulamdog kacel ki kit ma omyero gutyer kwede gityer i kema me woro. Cik-ki onongo tye kumeno pi tyen lok matir! Gityer-ri onongo cung pi jami ducu ma Lubanga otimo pi jwayo bal wek dano gubed maleng i wange, ma miyo gibedo ma gupore me nongo motte ki tirane. Ento Kopuni ki Finekaci gutelo wi lulamdog luwotgi i tero gityer labongo woro mo matwal. *\n13, 14. (a) Jo ma cwinygi tye atir onongo giwinyo nining pi bal ma timme i kema me woro? (b) Eli pe ocobo ticce macalo wego ki lalamdog madit nining?\n13 Go kong cal pa Camuel ma tye ka nenone ki wang malac, ka jami ma kit man timme labongo ngat mo me jukone. Dano adi ma en oneno, ma tye iye lucan, jo ma gimwol ma kidiyogi—ma gibino i kema maleng-ngi pi nongo kwe cwiny ki teko, ento gidok ki turcwiny, ma giwinyo ni kinywarogi? Dok en owinyo nining i kare ma oniang ni Kopuni ki Finekaci bene onongo gicayo cik pa Jehovah i lok kom tim me tarwang, pien gubedo ka buto ki mon mogo ma gitiyo i kema me woro kunu? (1 Cam. 2:22) Gwok en obedo ki gen ni Eli bitimo gin mo iye.\nCwiny Camuel myero obed ni oballe adada me neno tim maraco pa awobe pa Eli\n14 Eli aye onongo tye ki twero me tyeko peko meno. Macalo lalamdog madit, en aye onongo loyo tic ma timme i kema me woro. Macalo wego, en onongo tye ki twero me tiro awobene. Ki lok ada, gin onongo gitye calo ogwal acel ma obalo wang pii pi jo ducu me lobo meno. Ento, Eli pe ocobo ticce macalo wego ki dong macalo lalamdog madit. En otemo ciko awobene i yo mamwol dok magoro. (Kwan 1 Camuel 2:23-25.) Ento awobene onongo mito ni kicikgi magwar adada. Gin onongo gitye ka timo bal ma pore ni myero kinekgi!\n15. Jehovah ocwalo kwena magwar ango bot Eli, dok jo me ot pa Eli gutero nining?\n15 Tim pa awobe-ni oo ka mo ma omiyo Jehovah ocwalo “dano pa Lubanga,” lanebi ma pe kituco nyinge, bot Eli ki kwena mo magwar me ngolo kop. Jehovah owaco bot Eli ni: “Iworo lutinoni makato an.” Lubanga owaco bot Eli ni awobene aryo-ni gubito i nino acel ki ni jo me ot pa Eli gubideno can ma dot, kun girwenyo mot ma gitye kwede me bedo lulamdog. Tika lok magwar man okelo alokaloka i kom jo me ot man? Ginacoya nyuto ni alokaloka mo obedo pe i cwinygi.—1 Cam. 2:27–3:1.\n16. (a) Lok ango ma wakwano madok i kom dongo pa Camuel ma pud tidi? (b) In mono inongo ni lok meno yomo cwinyi? Tit kong.\n16 Tic maraco magi ogudo kom Camuel nining? Kicel kicel i lok marac man, wanongo jami mabeco mutimme, calo kwena maber i kom dongo pa Camuel. Wi po ni i 1 Camuel 2:18, wakwano ni Camuel “obedo ka tic i nyim Rwot [Jehovah] ma onongo pud tidi.” Kadi ma pud tidi, Camuel oweko kwone ocung i tic pi Lubanga. I tyeng 21 me cura acel meno, wakwano gin mo ma yomo cwinywa doki ni: “Latin man Camuel odongo i nyim Rwot [Jehovah].” I kare ma tye ka dongo, watte ki Wonne me polo odoko tek. Wat matek kit man ki Jehovah aye obedo yo maber me gwokke ki i tim marac mo keken.\n17, 18. (a) Lukricitayo matino giromo lubo lanen pa Camuel nining ka gukemme ki tim maraco? (b) Ngo ma nyuto ni Camuel oyero yo matir?\n17 Onongo twero bedo yot bot Camuel me tamo ni ka lalamdog madit ki awobene gitwero timo bal, ci en bene dong eromo timo gin ma iye mito. Ento bal pa jo mukene, kadi wa pa jo ma gitye ki twero, pe omyero obed calo layab me timo bal. I kare-ni, Lukricitayo matino mapol gilubo lanen pa Camuel kun ‘gidongo i nyim Rwot [Jehovah]’—kadi bed jo mukene ma gitye kwedgi pe ginyuto lanen maber.\n18 Yo ma Camuel okwanyo-ni okelo adwogi ango bote? Wakwano ni: “Ci latin man Camuel omedde ki dongo, kun yomo cwiny Rwot [Jehovah] kacel ki dano.” (1 Cam. 2:26) Dong jo mapol onongo gimaro Camuel, tutwalle jo ma tamgi pire tek bote. Jehovah kikome omaro awobi-ni pi bedo ngat ma genne. Dok Camuel onongo ngeyo ada ni Lubangane bitimo gin mo pi bal ma tye ka timme i Cilo, ento awenene aye onongo pe ngeyo. I dyewor mo acel, lagamme ononge woko.\n“Wac Lokki. An Laticci, Atye ka Winyone”\n19, 20. (a) Tit gin ma otimme i kom Camuel i dyewor mo i kema me woro. (b) Camuel onongo tero Eli nining? (c) Camuel ongeyo ngat ma kwena-ni oa ki bote nining?\n19 Onongo dong okogweno, ento pinye pud col; mac tara mogo ma gilyel oyuoyu i kema me woro Lubanga onongo pud gitye ka lyel. Ma piny oling litik, Camuel owinyo ka dwan mo lwongo nyinge. En otamo ni meno onongo Eli, ma dong oti mada dok wange cok pe. Camuel ogware oa malo “ci oringo” bot mujee-ni. Tika itwero goyo cal pa awobi-ni i wangi, ka tye ka rune ki tyene nono me niang gin ma Eli mito? Gudo cwinywa mada me niang ni Camuel onongo tero Eli ki woro ki dok kica. Kadi bed ni balle pol, Eli onongo pud obedo lalamdog madit pa Jehovah.—1 Cam. 3:2-5.\n20 Camuel ocoyo Eli, kun waco ni: “An atye ene, ibedo ka lwonga.” Ento Eli owacci en pe elwongo awobi-ni ci ocwale ni ocit obut piny. Ento, lwongo-ni dok onwone ka dok onwone! Ci Eli oniang gin ma tye ka timme. Jehovah onongo dong pe maro cwalo ginanyuta nyo lok pa lunebi bot jone, dok onongo pe tek me niang pingone. Eli ongeyo ni Jehovah dong tye ka lok doki—ento bot awobi-ni! Eli owaco bot Camuel ni odok cen ka buto ci otitte kit ma myero ogam kwede maber. Camuel olubo lokke. Manok keken, en owinyo ka dwan-ni lwonge ni: “Camuel!, Camuel!” Awobi-ni ogamo ni: “Wac lokki. An laticci, atye ka winyone.”—1 Cam. 3:1, 5-10.\n21. Watwero winyo Jehovah i kare-ni nining, dok pingo porre?\n21 Jehovah olo dong obedo ki latic ma winye i Cilo. Meno odoko kit me kwo pa Camuel. In mono kare ducu iwinyo Jehovah? Pe omyero wakur ni dwan mo me tango kong olok kwedwa i dyewor. I kare-ni, Lubanga kare ducu loko kwedwa kadi bed pe atir atir. Loko kwedwa ki i Lokke, Baibul. Ka wabedo ka winyo Lubanga ki dong lubo lokke, ci niyewa bidongo. Otimme kit meno bot Camuel.\nKadi bed Camuel obedo ki lworo, en otito kwena pa Jehovah me ngolo kop bot Eli\n22, 23. (a) Kwena ma Camuel kong obedo ki lworo me wacone-ni ocobbe nining? (b) Nying Camuel omedde ki doko ber nining?\n22 Dyewor meno okelo alokaloka mo madit i kwo pa Camuel i Cilo, pien i kare meno en ocako bedo ki wat macok adada ki Jehovah, kun doko lanebi ki lalok pa Lubanga. I acakkine, awobi-ni obedo ki lworo me cwalo kwena pa Jehovah bot Eli, pien obedo kwena me agikki ma tuco ni lok ma kiloko i kom jo me ot meno cok timme. Ento Camuel ocamo co ci oloko—dok Eli oye lok me ngolo kop meno ki mwolo. Ma pe otero kare, lok ducu ma Jehovah oloko otimme: Icrael ocito i lweny ki jo Piliciti, Kopuni ki Finekaci ducu kinekogi woko i nino acel, ki Eli kikome bene oto i nge winyo ni kimayo canduk me gicikke woko.—1 Cam. 3:10-18; 4:1-18.\n23 Ento, nying Camuel macalo lanebi ma lagen odoko ber omedde. Ginacoya waco ni ‘Jehovah onongo tye kwede,’ kun medo ni Jehovah pe oweko lok mo ma Camuel owaco obut opoto piny ma pe ocobbe kakare.—Kwan 1 Camuel 3:19.\n“Camuel Olego Rwot [Jehovah]”\n24. I nge kare mo, jo Icrael gumoko tam ango, dok pingo meno obedo twon bal madit?\n24 Jo Icrael tika gulubo lanen pa Camuel ci gudoko lugen ma watgi obedo cok ki Jehovah? Kulu. I nge kare mo, gin gumoko tamgi ni pe gimito ni lanebi mamwa aye obed langol kopgi. Gin onongo gimito ni gibed calo lobe mukene-ni kun gibedo ki kabaka ma dano ma loyogi. Ma lubbe ki tira pa Jehovah, Camuel oye lokgi. Ento en onyuto bot jo Icrael kit ma balgi dit kwede. Gin onongo pe gitye ka kwero dano adana, ento gukwero Jehovah kikome! Pi meno en olwongogi i Gilgal.\nCamuel olego ki niye, ci Jehovah ogamo ki cwalo kot ma cwer ki yamo magwar\n25, 26. I Gilgal, Camuel okonyo jone nining me niang ni balgi-ni onongo dit mada i kom Jehovah?\n25 Kong dong wago ni watye kacel ki Camuel i cawa me lok ki jo Icrael i Gilgal i kare ma lok odoko lyet. Camuel ma otii woko-ni opoyo wi jo Icrael i kom genne ma onyuto i ticce pi mwaki mapol-li. Ci wakwano ni: “Camuel olego Rwot [Jehovah]” ni ocwal kot ma cwer kun mor matek.—1 Cam. 12:17, 18.\n26 Kot ma mor ki yamo magwar? I kare me oro? Ma naka yam gin ma kit meno onongo peya owinye! Ka akalakala mo manok nyo ngala mo obedo tye bot dano, ci pe orii. Polo otugi cido licuc atura ki pol kot. Yamo okodo ma reto tyen bel ngano ki i poto. Kot ocako mor ma ayom dene. Ci kot oero cwer. Adwogine obedo nining bot dano ma kunu? “Lwak ducu gubedo ki lworo madwong mada i kom Rwot [Jehovah] ki i kom Camuel.” Olo, guneno kit ma gibalo kwede.—1 Cam. 12:18, 19.\n27. Jehovah winyo nining i kom jo ma gilubo lanen me niye pa Camuel?\n27 Lubanga, Jehovah, aye ogudo cwinygi ma opong ki bal-li, pe Camuel. Cakke ki i tinone nio wa i tiyone, Camuel oketo niye i kom Lubanga. Ci Jehovah omiye mot. Jehovah peya olokke wa i kare-ni. En pud teno kor jo ma gilubo lanen me niye pa Camuel.\n^ para. 5 Ajula pa Lubanga onongo gikwonge pe me mato kongo mo keken kacel ki ngado wigi. Polgi onongo gikwonge pi kare mo, ento manok-ke calo Samson, Camuel, ki Jon Labatija gubedo Ajula pi kwogi kulu.\n^ para. 9 Kema me woro-ni onongo tye ki twokke angwen ma borre tye futi 43.7 ki lacce futi 14.6, onongo kong kitado ki bao ka dong kiketo kema i kome. Kadi bed kit meno, onongo kiyubo ki jami mabeco mada calo laa lee mogo mabeco, bongi ma kikwoyogi maleng, ki bao mogo me wel ma malo ma kipwuyo komgi ki ryal ki jabu. Kema me woro-ni onongo bedo i dyekal ma tye ki twokke angwen ma tye iye keno tyer madit mada. I nge kare mogo, kicika mogo bene kigero i but kema me woro-ni pi tic pa lulamdog. Camuel, nen calo onongo buto i kodi kicika meno.\n^ para. 12 Lok ma kicoyo nyuto lanen aryo me woro manok ma gubedo kwede. Me acel, Cik-ki onongo nyuto ka maleng ringo mene me gityer ma lulamdog myero guter me acama. (Nwo. 18:3) Ento i kema me woro, lulamdog maraco-ni onongo gitimo gin mapat ata. Onongo gicwalo luticgi ki adit ci gicito gicubo ringo ma tye ka cek, ka gitero ringo mo keken maber ma adit ocobo! Gin mukene doki aye ni, ka dano gukelo gityergi me awanga i keno tyer, lulamdog maraco-ni giweko luticgi giburo ngat ma tye ka tyero tyerre-ni, ni omyero omi ringo ma pud peya kiwaro moo dwolo me atyera bot Jehovah.—Levi 3:3-5; 1 Cam. 2:13-17.\nNgo ma okonyo niye pa Camuel me dongo i kare me bulune?\nNiye pa Camuel okonye nining me lweny ki tim maraco ma romo balo en?\nNiye pa Camuel okonye pe me bedo lwor nining?\nYo mene ma in imito lubo kwede niye pa Camuel?


2 Temceo 1 ACO85 - Waraga man oa ki bot Paulo ma - Bible Search\n1 Temceo 6 2 Temceo 2\n2 Temceo 1\n1Waraga man oa ki bot Paulo ma lakwena pa Kricito Yecu pi mit pa Lubaŋa, ma lubo cikkene me miyowa kwo ma tye i Kricito Yecu.\n2-Bot Temceo latinna ma amaro: Lubaŋa Won ki Kricito Yecu Rwotwa omini gum, kica ki kuc.\nLewic pe omaki\n3Apwoyo Lubaŋa ma atiyo bote tic ki iya maleŋ, macalo kwarowa yam gutiyo bote, kun alwoŋo nyiŋi i legana me kare ducu. 4Ka apo pig waŋi, miyo i dyeceŋ ki dyewor aparo me neni, wek apoŋ ki yomcwiny. 5Apo i kom niyeni ma goba pe iye, ma yam koŋ okwoŋo bedo bot dani Loi, ki meni Yuneki, ma aŋeyo atir ma pe akalo akala ni tye boti bene. 6Man omiyo apoyo wii wek iti ki mot me kica ma yam Lubaŋa omii pi keto ciŋa i wii, ma doŋ odoko macalo mac ma doŋ okwe woko; buki wek olyel. 7Pien Lubaŋa yam pe omiyowa cwiny me lworo, ento omiyowa cwiny me teko ki me mar ki me gwokke kenwa.\n8Pi meno lewic pe omaki me miyo caden i kom Rwotwa, lewic bene pe omaki i koma, an ma abedo lamabucceni, ento ribbe kwedwa i ciro can pi lok me kwena maber, i teko pa Lubaŋa. 9En olarowa dok olwoŋowa me bedo jo maleŋ, pe pi tic mogo ma wan watiyo, ento pi lubo gin ma en kikome oyubo, ki pi kicane ma yam en omiyo botwa i Kricito Yecu i acakki piny. 10Kombeddi doŋ ginyuto woko botwa i bino pa Lalarwa Kricito Yecu ma doŋ okwanyo to woko matwal, ci omiyo kwo ma bedo matwal onen woko ka maleŋ pi lok me kwena maber. 11-Pi lok me kwena maber-ri, yam giketa abedo latit-lok, lakwena ki lapwony bene. 12Man en gin mumiyo aneno can kit macalo atye ka nenone wa i kare-ni. Ento lewic pe maka gira, pien aŋeyo ŋat ma aye, dok bene ageno atir ni, en twero gwoko gin ma omiyo i ciŋa nio i Nino maca. 13Lanenni me aluba myero obed lok me ada ma yam iwinyo ki bota, kun ilubo kwede niye ki mar ma tye i Kricito Yecu. 14Gwok gin maber ma gimiyo i ciŋi pi teko pa Cwiny Maleŋ ma bedo i iwa.\n15In iŋeyo ni, jo ducu ma tye i Acia doŋ guloko ŋegi woko bota. Pugelo gin ki Kermogen gitye i kingi. 16Rwot myero otim kica i kom paco pa Oneciporo, pien yam obedo ka dwoko cwinya tyen mapol. Lewic pe omake pi twec ma gitweya kwede ki nyor, 17ento i kare ma en oo i Roma oyenya matek nio ka onoŋa. 18Rwot myero omi en onoŋ kica ma a bote i Nino maca. Dok in bene iŋeyo maber mada kit kony ma en obedo ka miyone i Epeco.


Pingo Omyero Wami Bot Lubanga Jehovah? | me Anyama\n“Wan dong wapwoyi, in Lubangawa, kun wapako nyingi me deyo matek.”—1 TEKWARO 29:13.\nWER: 95, 58\nPingo Jehovah mito ni wamiye lonyo ma watye kwede?\nLutic pa Jehovah i kare macon gumiyo kony me lim wek gikony utmegigi nining?\nDul pa Jehovah tiyo ki cente ma dano gimiyo nining i kare-ni?\n1, 2. Ngo ma Jehovah otimo piwa me nyutone ni cinge yot?\nJEHOVAH obedo Lubanga ma cinge yot. Jami ducu ma watye kwede a ki bote. En aye won jami mamwonya ducu ma tye i lobo, dok en tiyo kwedgi wek kwowa obed yot. (Jabuli 104:13-15; Aggai 2:8) Wapwonyo ki i Baibul ni i kine mogo Jehovah otiyo ki jami mamwonya magi i yo me tango wek emi jami ma mitte bot jone.\n2 Me labolle, Jehovah omiyo manna ki pii bot rok me Icrael i kare ma gubedo i dye tim pi mwaki 40. (Nia 16:35) Macalo adwogine, gin onongo gitye ki jami ducu ma mitte pigi. (Nekemia 9:20, 21) Lacen, Jehovah omiyo teko bot Lanebi Elica wek omed moo pa dato mo ma lagen. Mic man ma Lubanga omine-ni, okonye me culo banyane dok bene odong ki cente muromo wek en gin ki awobene gumedde ki kwo. (2 Luker 4:1-7) Dok ki kony pa Jehovah, Yecu omiyo cam ki cente i yo me tango i kare ma onongo mitte.—Matayo 15:35-38; 17:27.\n3. Ngo ma wabinyamo i pwony man?\n3 Jehovah twero tic ki gin mo keken ma iye mito wek ekony cwecce. Kadi bed kumeno, en kwayo luticce ni gumi gin mo keken ma gin gitwero me tyelo kor tic ma dulle timo. (Nia 36:3-7; kwan Carolok 3:9.) Pingo Jehovah mito ni wamine lonyo ma watye kwede? Lutic pa Lubanga i kare macon gutyelo kor ticce nining? Dul pa Jehovah tiyo ki cente ma dano gimiyo i kare-ni nining? Pwony man bigamo lapeny magi.\nPINGO WAMIYO JAMI MA WATYE KWEDE BOT JEHOVAH?\n4. Ngo ma wanyuto ki Jehovah ka watyelo kor ticce?\nWamiyo jami ma watye kwede bot Jehovah pien wamarre\n4 Wamiyo jami ma watye kwede bot Jehovah pien wamarre dok watye ki pwoc i kome. Ka watamo i kom jami ducu ma Jehovah otimo piwa, ci man gudo cwinywa adada. Kabaka Daudi bene owinyo kit meno i kare ma onongo tye ka tito pi jami ma mitte me gero ot pa Lubanga. Daudi owaco ni jami ducu ma watye kwede a ki bot Jehovah dok ni gin mo keken ma wamiyo bot Jehovah nongo watye ka mine gin ma en kong ominiwa con.—Kwan 1 Tekwaro 29:11-14.\n5. Baibul pwonyowa nining ni miyo jami ma watye kwede ki cwinywa ducu bot Jehovah obedo but worowa ma pire tek adada?\n5 Wamiyo jami ma watye kwede bot Jehovah pien meno obedo yo me worowa. I ginanyuta mo ma lakwena Jon oneno, en owinyo ka lutic pa Jehovah ma gitye i polo giwaco ni: “Rwotwa ki Lubangawa, in imyero me nongo deyo ki woro ki teko, pien in aye ma yam iketo jami ducu, dok bene pi mitti omiyo gubedo tye, meno aye gin mumiyo yam giketogi.” (Niyabo 4:11) Ki lok ada, Jehovah opore me nongo deyo ki woro ducu, pi meno, mitte ni omyero wamine jamiwa mabeco loyo. Jehovah ociko rok me Icrael kun tiyo ki Moses ni myero gubed ki nino madito kidek mwaka ki mwaka. But yub me worogi i nino madito magi onongo kwako miyo jamigi bot Jehovah. Moses owaco bot jo Icrael ni “pe gubin i nyim Rwot [Jehovah] ki cinggi nono.” (Nwoyo Cik 16:16) I kare-ni, but yub me worowa ma pire tek kwako miyo jamiwa bot Jehovah ki cwinywa ducu. Ka watimo meno, ci wanyuto ni watyelo kor tic ma dul pa Jehovah timo dok watero ni obedo tic ma pire tek.\n6. Pingo pire tek ni wabed jo ma cingi yot? (Nen cal ma tye i pot karatac 15.)\n6 Pire tek ni omyero wabed jo ma miyo mic ki cwinygi ducu ento pe jo ma gigamo agama keken. Baibul waco ni: “Latic ma kimiye jami ducu kit macalo cwinye mito nicakke i tinone, lacen bibedo ngat ma pe miyo pwoc.” (Carolok 29:21, NW.) Tam kong i kom latin matidi mo ma lunyodone gumine cente mo manok ento dok otiyo ki but cente meno me wilo mic pi lunyodone. Mic meno weko lunyodone giwinyo nining? Nyo tam kong i kom lapainia mo matidi ma bedo kacel ki lunyodone ento minigi cente me konyo culo ot nyo wilo cam pi jo ma gang. Mogo nongo lunyodone pe gimito ni en otim, ento gigamo gire micce meno. Pingo? Pien meno obedo yo ma en nyuto kwede ki pwoc bot lunyodone pi jami ducu ma gitimo pire. I yo acel-li, Jehovah ngeyo ni obedo gin maber ka wamine lonyo ma watye kwede.\nKIT MA LUTIC PA LUBANGA I KARE MACON GUMIYO MOT\n7, 8. Jo pa Jehovah ma kicoyo lok komgi i Baibul guwekiwa lanen maber nining ma lubbe ki miyo mic (a) me timo gin mo ma onongo mitte i kare moni kikome? (b) me tyelo kor ticce?\n7 Wapwonyo ki i Baibul ni jo pa Jehovah gubedo ka miyo mic me tyelo kor ticce. I kine mukene onongo gimiyo mic me timo gin mo ma mitte i kare meno. Me labolle, Moses ocuko cwiny Luicrael ni gumi mic me gero kema me woro Lubanga. Lacen, Kabaka Daudi bene otimo kumeno pi gero ot pa Lubanga. (Nia 35:5; 1 Tekwaro 29:5-9) I kare me loc pa Kabaka Yekoac, lulamdog gutiyo ki cente ma dano gujogo me yubo ka muballe i ot pa Lubanga. (2 Luker 12:4, 5) I cencwari me acel, Lukricitayo guniang ni kec opoto i Judaya, dok ni utmege ma kunu gimito kony. Pi meno, Lakricitayo acel acel omiyo gin ma en twero miyone wek kicwal ki utmege ma kunu.—Tic pa Lukwena 11:27-30.\n8 Jo pa Jehovah bene gumiyo cente me konyo jo ma onongo gitye ka telo wi ticce. Me labolle, i te Cik pa Moses, Lulevi onongo pe kiminigi ginaleya kit ma onongo kimiyo ki kaka mukene-ni. Pi meno, Luicrael mukene-ni onongo gimiyo dul acel me apar ki i kom jami ma gitye kwede bot Lulevi. Man onongo miyo kare bot Lulevi me keto cwinygi i timo tic i kema me woro Lubanga. (Wel 18:21) I yo acel-li, mon mogo ma cingi yot gutiyo ki jami ma gitye kwede me konyo Yecu kacel ki lukwenane.—Luka 8:1-3.\nDano ducu onongo gitwero miyo gin mo olo, cakke ki i kom jo mulony adada, o kwede wa i kom jo ma lucan adada\n9. Mot ma dano gimiyo i kare macon onongo a ki kwene?\n9 Mot magi onongo a ki ka mapatpat. Luicrael ma gumiyo ajog me gero kema me woro Lubanga gwok nyo gukwanyo ki i kin lonyo ma gubino kwede ki i Ejipt. (Nia 3:21, 22; 35:22-24) I cencwari me acel, Lukricitayo mogo gucato jamigi, calo poti nyo ot, ci gutero centene bot lukwena. Lukwena gutiyo ki cente meno me konyo utmege ma onongo gimito kony. (Tic pa Lukwena 4:34, 35) Lukricitayo mukene onongo kare ki kare gigwoko cente wek gimi me konyo kor tic meno. (1 Jo Korint 16:2) Pi meno, dano ducu onongo gitwero miyo gin mo olo, cakke ki i kom jo mulony adada, o kwede wa i kom jo ma lucan adada.—Luka 21:1-4.\nKIT MA WAMIYO KI MOT I KARE-NI\n10, 11. (a) Watwero lubo lanen me yot cing pa lutic pa Jehovah i kare macon nining? (b) Iwinyo nining pi miyo mot me tyelo kor ticwa me Ker?\n10 I kare-ni, kiromo penyowa me miyo ajog pi gin mo ma nongo mitte. Gwok kacokkewu tye ki yub me roco Ot me Kerwu nyo me gero manyen-ne. Nyo kimito roco jang gang kalwu. Watwero bene miyo kony pi jami ma nongo mitte i gurewa madit. Romo bedo ni can ma poto atura otimme i kom utmege ma i kabedo mukene dok nongo gimito konywa. Mot ma wamiyo bene konyo lumiconari, lupainia keken, luneno me adwol, ki dong jo ma gitiyo i gang kalwa madit ki jang gang kalwa i wi lobo lung. Romo bedo ni kacokkewu bene cwalo ajog kare ki kare me miyo kony i gero Odi me Gure ki Odi me Ker pi utmegiwa ma i twok lobe mapatpat.\n11 Wan ducu watwero olo to miyo gin mo me tyelo kor tic ma timme i dul pa Jehovah i kare man me agikki-ni. Pe kingeyo nying jo ma gimiyo pol pa mot ma gimiyo. Ka waketo cente i canduk bolo mot i Ot me Ker nyo ka wamiyo mot kun watiyo ki kabedowa me intanet me jw.org, pe watito wel cente ma wamiyo ki jo mukene. Ento ket kong ni iwinyo ni moti tidi adada ma konye pe kono? Ki lok ada, pol pa mot ma dul pa Jehovah nongo bino ki i mot matinotino ma dano gimiyo makato madit ma giketo kicel kicel. Kadi wa utmege ma gitye ki cente manok pud gilubo lanen pa Lukricitayo macon me Makedonia. Onongo gitye i “can madit mada,” ento pud gukwayo ni kiwek gimi mot me konyo utmege.—2 Jo Korint 8:1-4.\n12. Dul pa Jehovah tute me tic ki mot ma dano gimiyo i yo maber loyo nining?\n12 Lukiko Madit lagen dok nyuto ryeko i tic ki mot ma dano gimiyo. (Matayo 24:45) Lumemba me Lukiko Madit gilego ma peya gumoko tam wek gimok tam matir, dok gigoyo pulan ki diro ma lubbe ki kit ma myero kiti kwede ki cente. (Luka 14:28) I kare me Baibul, co ma lugen ma onongo gineno lok kom mot ma dano gimiyo onongo giketo tek me neno ni kitiyo kwede i tic me woro Jehovah keken. Me labolle, Ejira odwogo cen i Jerucalem ki mot mabeco ma kabaka me Percia omiyo, man onongo kwako jabu, ryal, ki jami mapol ma welgi romo dolla me Amerika milion 100 i kare-ni. Ejira onongo neno mot meno calo gubedo mic pi Jehovah. Pi meno, en omiyo tira ma lubbe ki kit ma myero kigwok ki mot magi ka gitye ka kato ki i lobo ma luyak dwong iye. (Ejira 8:24-34) I nge mwaki mogo mapol, lakwena Paulo ojogo cente me konyo utmege ma i Judaya. En oketo tek me nenone ni jo ma gutero cente meno ‘gutimo gin maber, pe i nyim Lubanga keken, ento kadi wa i nyim dano bene.’ (Kwan 2 Jo Korint 8:18-21.) I kare-ni, dulwa lubo lanen pa Ejira gin ki Paulo dok gitiyo ki mot ma dano miyo ki diro adada.\n13. Pingo cokcoki dul pa Jehovah otimo alokaloka?\n13 Jo me ot gitwero keto alokaloka i kit ma gitiyo kwede ki centegi wek pe giti ki cente madwong loyo ma ginongo. Nyo gitwero yenyo yo me dwoko rwom me kwogi lapiny wek gimed cawagi i tic pi Jehovah. Meno bene rom ki gin ma dul pa Jehovah timo. Cokcok-ki, tye tic mogo manyen mapol ma kicako, dok i kine mukene kitiyo ki cente madit makato mot ma kimiyo woko. Pi meno dul pa Jehovah calo jo me ot, giyenyo yo me tic ki cente manok kun gitiyo ticce i yo mayot dok maber, wek pe kilany mot ma kimiyo.\nADWOGI MABER MA BINO PI MOT MA IMIYO\nMot ma imiyo konyo me tyelo kor ticwa ma kwako wi lobo ducu (Nen paragraf 14-16)\n14-16. (a) Mot ma imiyo i dul pa Jehovah kitiyo kwede me timo ngo? (b) Dok tic magi ma dul pa Jehovah tye ka timone gukonyi nining?\n14 Jo ma dong guri i ada pi mwaki mapol giwaco ni i kom kare-ni dong watye ka nongo mot mapol ki i dul pa Jehovah makato kare mo keken. I kare-ni watye ki jw.org ki JW Broadcasting. Watye ki Baibul me New World Translation of the Holy Scriptures i leb mapol. I mwaka me ticwa me 2014 ki 2015, wabedo ki gure ma kwako lobe ducu ma otero nino adek ma wiye obedo ni “Ket Cwinyi i Kom Ker pa Lubanga!” dok gure man obedo i bar tuko mogo madongo loyo i boma 14 i twok lobo lung. Jo ducu ma gubedo i gure man cwinygi obedo yom adada me bedo tye!\n15 Jo mapol ginyuto pwocgi pi mic magi ma dul pa Jehovah miniwa-ni. Me labolle, luot mo acel ma gutiyo i lobo Asia gucoyo ni: “Wang ticwa onongo tye i boma mo matidi. Macalo adwogine, i kine mukene wawinyo calo watye kenwa, dok wiwa wil woko i kom kit ma dul pa Jehovah lac kwede. Ento cutcut i nge neno vidio mapatpat ma gitye i JW Broadcasting, wiwa opo ni watye i kin utmege ma gunote i twok lobo lung. Cwiny utmege ma i kacokkewa obedo yom adada pi JW Broadcasting. Pol kare wawinyo ka giwaco ni i nge neno yub makati dwe ki dwe i JW Broadcasting, giwinyo ni gitye cok ki lumemba me Lukiko Madit. Man dong gitye ki awaka madit maloyo kare mo keken me bedo i dul pa Lubanga.”\n16 Kitye ka roco Odi me Ker macok o 2,500 kulu i twok lobo-ni lung. Jo me kacokke mo acel i Honduras guwaco ni onongo gileko aleka me bedo ki Otgi me Ker, ento man dong lek meno odoko ma kome. Gin gucoyo ni: “Cwinywa yom adada me bedo i kin jo me ot pa Jehovah ma gunote i wi lobo lung, ki dok me nongo mit pa bedo i kin utmege magi.” Jo mapol bene giwinyo kit meno ka gunongo Baibul nyo buke ma jenge i Baibul i leb pengi kikome, ka utmege gikonyogi ka can ma poto atura otimme i komgi, nyo ka gineno adwogi mabeco ma ginongo i tito kwena i wang ticgi kun gitiyo ki lalor buke i dye lwak.\n17. Wangeyo nining ni Jehovah tye ka tyelo kor dulle i kare-ni?\n17 Jo mapol ma pe gitye Lucaden pa Jehovah pe gitwero niang kit ma watwero timo jami magi ducu ki mot ma dano miyo labongo dic mo. Ladit mo ki i kampuni mo madit olimo ka goyo bukewa mo acel. Obedo ki ur madit me niang ni jo ma gidyere adyera aye ma gitimo tic meno ducu dok ni kitiyo ki cente ma dano gimiyo kun a ki i cwinygi, labongo keto yub mo me rayo cente ki bot dano. En owaco ni pe twere me timo jami ma watimogi-ni ducu. Wan bene waye lok meno! Wangeyo ni twere keken pien Jehovah tye ka tyelo kor tic meno.—Yubu 42:2.\nMOT MA WANONGO KA WAMIYO JAMIWA BOT JEHOVAH\n18. (a) Mot ango ma wanongo ka wamiyo jamiwa me tyelo kor tic me Ker-ri? (b) Watwero pwonyo lutinowa ki jo ma pud ginyen nining wek gin bene gutim kit meno?\n18 Jehovah ominiwa kare me cwako tic man me Ker-ri. Ka watimo tic meno ci wang ma Jehovah ominiwa mot. (Malaki 3:10) Jehovah ocikke ni ka wabedo jo ma cingi yot, ci wabinongo adwogi maber. (Kwan Carolok 11:24, 25.) En bene wacciwa ni wabibedo ki yomcwiny ka cingwa yot, pien, “miyo mot kelo gum [yomcwiny] makato gamo agama.” (Tic pa Lukwena 20:35) I lokwa ki ticwa, watwero pwonyo lutinowa ki jo ma pud ginyen kit ma gitwero tyelo kor tic man, wek gunong mot mapol.\n19. Pwony man ocuko cwinyi nining?\n19 Jami ducu ma watye kwede a ki bot Jehovah. Ka wamine jami ma watye kwede, ci wanyuto ni wamarre, dok watye ki pwoc pi jami ducu ma en otimo piwa. (1 Tekwaro 29:17) I kare ma Luicrael gumiyo ajog me gero ot pa Lubanga, “cwiny lwak obedo yom pien jo magi gumiyo mot ma cwinygi opwoyo, pien gutyero mot bot Rwot [Jehovah] ki cwinygi ducu.” (1 Tekwaro 29:9) Wan bene myero wamedde wunu ki nongo yomcwiny kacel ki yengo ka wamiyo mot bot Jehovah ki i jami ma en ominiwa.\nKa wamiyo mot me tyelo kor tic ma dul pa Jehovah timo, nongo watye ka miyone bot Jehovah. Jami ducu ma watye kwede a ki bot Jehovah, pi meno ka wamine jami ma watye kwede, ci wanyuto ni wamarre


Lutino Myero Gunge Ngat ma Omyero Guwiny\nDUL ME 28\nIKINE mukene tek tutwal me ngeyo ngat ma myero wawiny. Mamani nyo babani romo wacci itim gin moni. Ento lapwony me cukul nyo abili romo wacci itim gin mapat. Ka meno otimme, ibiwinyo anga i kingi?—\nI Dul me 7 i buk man, wakwano Jo Epeco 6:1-3 ki i Baibul. Waco ni lutino myero guwiny lunyodogi. Ginacoya meno wacci: ‘Wuwiny lunyodowu i Rwot.’ Ka kiwaco ni “i Rwot,” tika ingeyo te lokke?— Lunyodo ma gitye i Rwot gipwonyo lutinogi me bedo ki winy i kom cik pa Lubanga.\nEnto jo madito mukene pe giye i kom Jehovah. Dong mono ka dano ma kit meno owacci ni kwalo peny i cukul ber nyo kwanyo gin mo ki i dukan ma pe iculo pire ber kono? Ber mono pi latin me kwalo peny nyo kwalo kwo?—\nWi myero opo ni i nino mo acel, Kabaka Nebukadnejar ociko dano ducu ni myero guryebbe piny me woro cal me jabu ma en oketo. Ento Cadrak, Mecak, ki Abednego gukwero ryebbe piny. Tika ingeyo pingo?— Pien Baibul wacci dano myero guwor Jehovah keken.—Nia 20:3; Matayo 4:10.\nNgo ma Petero tye ka wacone bot Kayapa?\nI nge to pa Yecu, kikelo lukwenane i nyim Lukiko, ma en aye kot madit me dini pa Lujudaya. Lalamdog Madit Kayapa owacci: “Wan wacikowu matek ni pe wupwony lok mo i nying [Yecu], ento koni wupongo i Jerucalem woko pi pwonywu-ni.” Pingo lukwena pe gubedo ki winy bot Lukiko man?— Petero, ma obedo ka lok pi lukwena ducu-ni, ogamo dog Kayapa ni: “Myero wawiny Lubanga makato dano.”—Tic pa Lukwena 5:27-29.\nI kare meno, ludito dini pa Lujudaya onongo gitye ki twero madit atika. Ento, gamente pa Luroma aye onongo loyo lobogi. Latela me gamente meno onongo kilwongo ni Cecar. Kadi bed Lujudaya onongo pe gimito ni Cecar ologi, ento gamente me Roma onongo otimo jami mabeco pi jo ma kunu. Gamente me kare-ni bene gitimo jami mabeco pi danogi. Tika ingeyo jami mogo ma gamente timogi?—\nGamente yubo gudu me wot pa dano dok culo abili kacel ki lunek mac pi gwokowa. Giromo bene keto yub me kwan pi lutino kacel ki miyo kony i lok me yotkom bot jo muteggi. Gamente myero oti ki cente me timo tic magi ducu. Gamente nongo cente man ki kwene?— Ki bot dano. Cente ma dano culo bot gamente-ni kilwongo ni mucoro.\nI kare ma Lapwony Madit onongo kwo i lobo, Lujudaya mapol onongo pe gimito culo mucoro bot gamente me Roma. Dong i nino mo acel, lulamdog guculo co mogo wek gupeny Yecu lapeny i yo me diro wek gikette i peko. Lapeny meno obedo ni, “Myero wacul mucoro bot Cecar nyo pe?” Meno onongo obedo lapeny me diro. Ka Yecu ogamo ni, ‘Ee, myero icul mucoro,’ pol pa Lujudaya onongo pe gubimaro lagamme-ni. Ento dok bene Yecu onongo pe romo wacci, ‘Pe, pe mitte ni wucul mucoro.’ Meno onongo pe bedo lok matir.\nDong, ngo ma Yecu otimmo? En owacci: “Wunyutta lim ma giculo kwede.” I kare ma gukelo bote, Yecu openyogi ni: ‘Cal ki nying ma tye i kome-ni pa anga?’ Co-ni guwacci: “Pa Cecar.” Pi meno, Yecu owaco ni: “Wudwok jami pa Cecar bot Cecar, ki jami pa Lubanga wudwok bot Lubanga.”—Luka 20:19-26.\nYecu ogamo lapeny me diro pa co magi nining?\nPe tye ngat mo ma onongo bal mo i lagamme-ni. Ka Cecar timo jami pi dano, ci pore ni dano myero guti ki cente ma Cecar oyubo me culo en pi jami magi. Dong, i yo ma kit man, Yecu onyutu ni pore me culo mucoro bot gamente pi jami ma wanongo.\nGwok tye ni in pud mwakani pe oromo me culo mucoro. Ento, tye gin mo ma myero imi bot gamente. Ingeyo gin meno?— Myero iwiny cik pa gamente. Baibul wacci: ‘Wuwiny luloc ma giloyowu.’ Luloc magi gin aye jo ma gitye ki twero i gamente. Lubanga aye owaco ni omyero wawiny cik pa gamente.—Jo Roma 13:1, 2.\nCik mo romo bedo tye ma waco ni pe myero wabol karatac nyo yugi ata i dye gudu. Myero mono ilub cik meno?— Lubanga mito ni ibed lawiny. Myero mono ibed lawiny bot abili bene?— Gamente culo abili me gwoko dano. Bedo ki winy botgi rom aroma ki bedo ki winy bot gamente.\nDong ka iyubbe me ngolo gudu ci abili owaco ni “Kur kong!” ngo ma myero itim?— Ka jo mukene gungweco gungolo gudu kono, in bene mono myero itim kit meno?— Omyero ikur, kadi bed in keni aye idong ka kurone. Lubanga waco ni myero ibed lawiny.\nRomo bedo ni ayelayela mo tye ka ma ibedo iye, ci abili twero waco ni: “Pe kimito dano mo i dye gudu. Ngat mo pe okat woko ki i ot.” Dong iromo winyo woo madwong ma weko ibedo ki tam me ngeyo ngo ma tye ka timme. Myero mono ikat woko ka nenone?— Man mono nongo itye ka winyo ‘luloc ma giloyowu’?—\nI kabedo mapol, gamente yubo cukul dok culo lupwonye bene. Dong itamo ni Lubanga mito ni iwiny lapwony?— Tam kong iye. Gamente culo lapwony wek opwony, kit ma culo kwede abili me gwoko dano. Pi meno bedo ki winy bot abili nyo lapwony rom aroma ki winyo gamente.\nPingo myero wawiny lok pa abili?\nEnto, ka lapwony owaco ni imi woro bot cal gin mo kono? Ibitimo gin ango?— Luibru adek-ki pe guryebbe piny i nyim cal ca, kadi bed Kabaka Nebukadnejar owaccigi ni guryebbe. Wi po pingo gukwero?— Pien gin onongo gimito bedo luwiny bot Lubanga.\nLaco mo ma coyo lok me tekwaro ma nyinge William Durant ocoyo lok i kom Lukricitayo me kare macon kun waco ni ‘worogi [nyo gennegi] mamalo loyo onongo pe obedo pa Cecar.’ Pe, ento onongo obedo pa Jehovah! Dong wi opo ni Lubanga myero obed mukwongo i kwowa.\nWabedo ki winy bot gamente pien meno aye gin ma Lubanga mito ni watim. Ento ka kiwaco botwa ni watim gin ma Lubanga pe mito ni watim, ci myero wagam nining?— Myero wagam kit ma lukwena gugamo kwede dog lalamdog madit ni: “Myero wawiny Lubanga makato dano.”—Tic pa Lukwena 5:29.\nBedo ki woro i kom cik kipwonyo pire i Baibul. Kwan gin ma kicoyo i Matayo 5:41; Tito 3:1; ki 1 Petero 2:12-14.\nYecu Obedo Lawiny Kare Ducu\nBedo lawiny bot lunyodoni kare ducu pe obedo gin mayot. Nen kit ma lanen pa Yecu twero konyi.


Daniel 7 ACO85 - I mwaka mukwoŋo me loc pa Belcajar - Bible Search\nDaniel oneno lee aŋwen i waŋ lek\n1I mwaka mukwoŋo me loc pa Belcajar kabaka me Babilon, Daniel oleko lek dok bene ginanyuta obino i wiye i kare ma en obuto i wi kitandane. Ci ocoyo gin ma en oleko-ni woko piny, dok otito kit lokke woko bene. 2Daniel owacci, “Man aye gin ma aneno i ginanyuta i dyewor ki i waŋ lek; aneno yamo aŋwen ducu gubedo ka rubo pii me nam madit. 3-Ci cutcut aneno lee madito aŋwen gukatti woko ki i nam, kun lee acel acel nen pat mada ki lawote. 4-Lee mukwoŋo nen calo labwor, dok onoŋo tye ki bwome macalo bwom ocur. I kare ma abedo ka neno ci giputo bwome woko giilo woko ki i nom giketo Ocuŋ ki tyene aryo calo dano; ci gimiye bene cwiny pa dano. 5Dok aneno lee mukene me aryone, nen calo ŋuu, Otino tyene tuŋcel malo; tye ki cogo riŋo lakŋet adek i doge i kin lake. Ci gititte ni, ‘A malo, imwod riŋo madwoŋ.’ 6I ŋe man aneno piny, ci aneno dok lee mukene mubedo calo kwac, ma tye ki bwome aŋwen macalo bwom winyo i ŋeye; onoŋo wiye tye aŋwen, dok bene gimiye loc. 7-I ŋe man oo i dyewor aneno ginanyuta, ci aneno lee me aŋwenne, ger miyo kom dano myel marac ma lworo noŋo oketo komgi woko, dok tekone dwoŋ ma pe wacce; lake ducu obedo nyonyo matek; obedo ka mwodo riŋo lee otyero woko lipwacpwac, ka doŋ onyono gin mudoŋŋe woko piny ki tyene. Onoŋo nen pat dok twatwal ki lee mukene ma gukwoŋo nyime ca, onoŋo tuŋe tye apar kulu. 8-Abedo ka tamo lok i kom tuŋe apar-ri, ci aneno tuŋe mukene dok otwi olot ki i kin luwote; tye matidi mo. Ka otwi, ma onoŋo giputo tuŋe adek i kom gin mukwoŋo twi-ni woko ki tergi ducu pi wekke kabedo, ci aneno waŋ tye i tun lee man ma obedo calo wan dano, ma doge onoŋo tye ka loko lok mogo me wakke adada.”\nŊat ma yam okwoŋo bedo kwo wa con\n9-“I Kare ma abedo ka nenone, ci aneno,\ngicibo komker mogo ci\nŊat ma yam okwoŋo bedo kwo wa con obino obedo i wi komker acel.\nBoŋone tar calo pee,\ndok bene yer wiye rom ki yer romo ma gilwoko odoko matar adada;\nkomkerre obedo leb mac ma lyel keken\nki lawalane obedo mac ma tye ka wan,\n10-Laora kulu me mac ocako mol,\nka mol a ki i nyime katti woko.\nDano alip ki alip gitiyo bote;\nki jo alip apar tyen alip apar gibedo ka cuŋ i nyime,\nci laŋolkop ocako bedo ki lukiko pi ŋolo kop,\nci omiyo oyabo buk.\n11“Abedo ka neno piny i cawa meno pi lok me wakke ma tuŋ lee onoŋo tye ka lokone. I kare ma abedo ka nenone, ci gineko lee-nu woko, ka giwaŋo kome ki mac gityeko woko liweŋ. 12Doŋ lee mukene-ne-gu gikwanyo locgi woko ki botgi, ento giwekogi ni koŋ gubed kwo i lobo pi oro ki kare manok. 13-I dyewor aneno ginanyuta macalo magi:\ncutcut aneno ŋat mo macalo dano,\nkun lor bino piny ki pol me polo.\nCi obino bot ŋat ma yam okwoŋo bedo kwo wa con-ni,\ngitere bene wa i nyime.\n14-Gitiŋo loc ducu gimiyo i ciŋe,\nkacel ki ker ducu ki deyone,\nwek lwak me rok ducu ki rok ducu,\nki jo ma loko leb mapatpat-gu ducu,\nLocce aye loc ma bedo matwal,\nlocce pe bigik,\nki kerre bene pe gitwero turone.\nTe lok me ginanyuta\n15“An Daniel, cwinya onoŋo oballe woko pi lek ma obino i wiya opoyo tipo koma. 16Ci acito anyiko cok bot ŋat mo acel i kin jo ma onoŋo gucuŋ ka kenyo, ci apenye kun amito en otitta ada me lok magi ducu. En otitta, omiyo aŋeyo te lokke ducu, kun wacci, 17‘Lee tim magi aŋwen madito-gu gin aye luker aŋwen ma gibia ki i lobo. 18-Ento jo maleŋ pa ŋat Mamalo Twal aye gibicamo ker, dok gibibedo wegi ker nakanaka.’\n19“Dok amito twatwal me ŋeyo lok ada ma dok i kom lee me aŋwenne ma onoŋo nen mapat ki lee mukene-gu, ma onoŋo ger ma miyo kom dano myel marac, ma lworo noŋo oketo komgi woko-ni. Lake ducu obedo nyonyo, ki Lwete ducu obedo mola, ma obedo ka mwodo riŋo lee tyero cogone woko lipwacpwac, ka doŋ onyono gin mudoŋŋe woko piny ki tyene. 20Abedo ka tamo lok i kom tuŋe apar ma onoŋo tye i wiye-ni, ki i kom tuŋe mukene ma dok otwi olot ki i kin luwote, kun otwi ma onoŋo giputo tuŋe adek i kom gin ma gukwoŋo twi-ni pi wekke kabedo. En tuŋ lee ma onoŋo waŋe tye ma obedo calo waŋ dano-ni, kun doge bene tye ma obedo ka loko kwede lok me wakke adada. Onoŋo en dit makato lee luwote mukene-gu woko. 21-I kare ma abedo ka nenone, ci aneno tuŋ lee meno oero lweny i kom jo maleŋ, ci otayogi woko, 22-nio waŋ ma ŋat ma yam okwoŋo bedo kwo wa con-ni obino, ci oŋolo kop pa jo maleŋ pa ŋat Mamalo Twal, ka doŋ kare oo ci jo maleŋ gugamo ker woko.\n23“En dok owaco kuman ni, ‘Lok i kom lee me aŋwenne tye kit man:\nKer me aŋwen bibedo tye i lobo;\nkerre bibedo pat ki ker mukene-gu ducu.\nKer man bicamo jo me lobo tyeko woko ducu,\nbinyonogi woko piny ki tyene, dok ŋinyogi woko matitino.\n24-Doŋ lok i kom tuŋ lee apar-ri tye kit man:\nTye luker apar ma gibia ki i te ker man,\ndok kabaka acel mukene bia ki i ŋegi:\nen bibedo pat mada ki luker ma gukwoŋo nyime-gu,\ndok bene bituro ker pa luker adek woko.\n25-En biloko lok marac i kom ŋat Mamalo Twal,\nbiuno jo maleŋ pa ŋat Mamalo Twal-li.\nBitemo loko karegi me woro Lubaŋa,\nki cik ma en omiyogi.\nGibimiyo jo maleŋ i ciŋe pi mwaka adek ki nucu.\n26Lacen gibibedo ki lukiko pi ŋolo kop i kome,\nci gikwanyo locce woko ki bote,\nkun gibalo dok gityeko woko matwal nio wa i agikkine.\n27-Doŋ ker ki loc\nki dit me ker ducu ma tye i te polo\ngibimiyo woko bot lwak pa jo maleŋ pa ŋat Mamalo Twal.\nKergi bibedo ker ma bedo nakanaka,\nkun loc me lobo ducu bibedo ka worogi dok gibilubo cikgi.’\n28“Doŋ agikki me lok man tye kit man. An Daniel, tamma omiyo cwinya opoto matek, ki koma bene oballe woko; ento akano lok man i cwinya pira kena.”


Yocwa 4 ACO85 - Ka lwak ducu gutyeko kato loka Jordan, - Bible Search\nYocwa 3 Yocwa 5\nGikwanyo got apar wiye aryo ki i Jordan\n1Ka lwak ducu gutyeko kato loka Jordan, ci Rwot owaco bot Yocwa ni, 2“Kwany dano apar wiye aryo ki i kin lwak, dano acel pi kaka acel acel, 3ci icikgi ni, ‘Wukwany godi apar wiye aryo ki kany ki i dye Jordan, ki i kabedo ma tyen ajwagi ocuŋ iye-ni, wutiŋ wukat kwedgi wa loka ca, ci wuketgi piny i kabedo ma wucibuto iye tin-ni.’ ” 4Yocwa olwoŋo dano apar wiye aryo ki i kin jo Icrael ma nene en oyerogi, ma laco acel oa ki i kaka acel acel. 5Owaco botgi ni, “Wukat wucit wa i nyim canduk me gicikke pa Rwot Lubaŋawu ma i dye Jordan-ni, dano acel acel otiŋ iye got oket i wi gwoke, muporo wel kaka pa jo Icrael ducu, 6wek gubed me lanyut i kinwu, I kare me anyim ka waŋ mo litinowu gibipenyowu ni, ‘Godi magi kono nyuto gin aŋo?’ 7Wun wubitito botgi ni, pii me Jordan yam iye opokke oŋol wo ko ki i nyim canduk me gicikke pa Rwot, i kare ma en ŋolo Jordan kato kwede loka ca-ni. Kit meno godi magi bibedo gin me po bot jo Icrael.”\n8Jo Icrael gutiyo kit ma Yocwa ocikogi kwede. Gutiŋo godi apar wiye aryo ki i dye Jordan, muporo wel kaka pa jo Icrael, kit ma nene Rwot otito bot Yocwa-nii gutiŋo gucito kwedgi loka ca, wa i kabedo ma gicibuto iye-ni, ci guketogi piny kunnu. 9Yocwa ocibo godi apar wiye aryo-nu i dye Jordan, i kabedo ka ma tyen ajwagi ma gutiŋo canduk me gicikke ocuŋ iye; pud gitye kunnu wa onyoo. 10Pien onoŋo ajwagi ma gutiŋo canduk-ki gucuŋ kenyo i dye Jordan nio ka gin ducu ma nene Rwot ociko Yocwa ni otit bot lwak otum, ma rom ki cik ma yam Moses ocikoki Yocwa-ni.\nLwak ducu gumol oyotoyot wa loka ca. 11Ka lwak ducu gumol gukato loka ca, ci canduk ki ajwagi bene gukato loka i nyim lwak. 12Jo pa Reuben ki pa Gad ki nucu kaka pa Manace onoŋo guruko jami lwenygi gutelo kwede nyim lwak jo Icrael kit ma yam Moses ocikogi kwede-ni. 13Jogi ma gurukke me lweny guromo alip pyeraŋwen, ci gukato loka ca I nyim Rwot ka lweny i lobo bar me Jeriko. 14Rwot omiyo Yocwa obedo dano madit i nyim jo Icrael ducu; ci lwak guwore Wa i kare me kwone ducu kit ma yam giworo ki Moses.\n15Rwot owaco bot Yocwa ni, 16“Cik ajwagi ma gitiŋo canduk me caden doŋ gua woko ki i Jordan.” 17Yocwa ociko ajwagi ni, “Doŋ wua woko ki i Jordan.” 18Ka ajwagi ma gutiŋo canduk me gicikke pa Rwot gua woko ki i dye Jordan gukato wi tura; ma tyengi ocako nyono lobo ma wi tura mutwo-ni, ci pii me Jordan ocorre odwogo cen i kabedone, opoŋo piny obyennye wa i wi tura kit ma yam ca.\n19Lwak gua woko ki i Jordan gukato wi tura i nino dwe apar me dwe mukwono, ci gutoŋo gonygi i Gilgal i waŋ lobo Jeriko ma tuŋ wokceŋ. 20Ki godi apar wiye aryo ma gutiŋo ki i Jordan, Yocwa ocibogi i Gilgal. 21Ci owaco bot jo Icrael ni, “I kare me anyim, ka likwayowu gupenyo wegigi ni, ‘Godi magi kono nyuto gin aŋo?’ 22ci wubitito bot litinowu ni, ‘Jo Icrael yam gumol gukato ki i Jordan kany ma lobone otwo woko.’ 23Pien Rwot Lubaŋawu omiyo pii me Jordan otwo odwon woko piwu nio ka wumol wukato loka kany, kit ma yam Rwot Lubaŋawu otiyo ki Nam Makwar-ri, ma yam omiyo piine otwo odwon woko piwa nio ka wamol wakato loka tuŋcel, 24wek rok ducu ma wi lobo-ni guŋe atir ni ciŋ Rwot tye ki tek; wek wubed ka lworo Rwot Lubaŋawu matwal.”


Cung Matek pi Woro me Ada - Kabedo me Intanet pa Lucaden pa Jehovah\nCung Matek pi Woro me Ada\nGin ango ma Baibul pwonyo i kom tic ki cal apaya?\nLukricitayo gineno nino madongo me dini nining?\nIn iromo tito niyeni bot jo mukene labongo wango igi nining?\nKET kong ni ka ma ibedo iye ducu dong otyeko bale woko. Ket ni i wi mung, dano mo obedo ka bolo awola mo marac kunnu, ma kwo pa jo ma kunnu kombeddi dong pe gene. In ibitimo gin ango? Labongo akalakala mo, itugi kobo woko mabor ki kunnu ka itwero. Ento inge timo meno, pud dok ibidong ki lapeny ni, ‘Awola-ni mono pe dong tye i koma bene?’\n2 Lok man cal ki jami ma tye ka timme i dini goba. Baibul pwonyo ni kodi woro ma kit meno otyeko bale woko ki pwony ki tic ma cilo. (2 Jo Korint 6:17) Meno aye omiyo pire tek ni in omyero ia woko ki i “Babilon Madit,” ma obedo dul dini me goba ducu. (Niyabo 18:2, 4) In dong ityeko timo man? Ka dong itimo ci omyero kimini iye pwoc madit. Pe a-ni woko ki iye keken aye obedo gin ma mite. Ingeye, omyero ipenye kekeni ni, ‘Pe tye kit gin mo me dini goba ma pud adong kwede?’ Nen kong lapor mogo.\n3 Jo mukene gubedo ki cal apaya nyo ka woro abila pa kwaro i pacogi pi kare malac. Nyo in bene itye ki jami magi i paconi ba? Ka tye kit meno, ci oromo bedo ni inongo ni pat mada nyo ni pe tye kakare me woro Lubanga labongo kodi jami magi. Twero bedo ni timo jamine mogo bene dong omoko woko i cwinyi. Ento Lubanga aye obedo ngat ma omyero owaciwa kit ma omyero wawore kwede, dok Baibul pwonyo ni en pe mito ni wan wati ki cal apaya. (Nia 20:4, 5; Jabuli 115:4-8; Icaya 42:8; 1 Jon 5:21) Pi meno iromo cung matek pi woro me ada ki wango jami mo keken ma itye kwede ma mako woro me goba. Cak neno jami magi kit ma Jehovah nenogi kwede—calo “gin me kwer.”— Nwoyo Cik 27:15.\n4 Woro abila bene tye mapol i pol pa dini goba. I kare ma jo mukene peya gukwano Baibul, onongo gitye ki niye ni jo ma guto gitye ma gingeyo komgi i kabedo mogo me cwiny dok ni gin twero konyo nyo wano jo makwo. Nyo gwok in bene con ibedo ka yelle matek me temo kweyo cwiny kwarini ma dong guto woko. Ento kit ma ikwano kwede i Dul me 6 me buk man, jo ma guto pe gitye ma gingeyo komgi ka mo keken. Dong temo lok kwedgi konnye pe. Kit kwena mo keken ma kitamo ni a ki bot dano mo me amara ma dong oto woko i adane nongo a ki bot jogi. Pi meno, Jehovah okwero ki Luicarael pe me temo lok ki jo ma guto nyo me donyo i kit tic mo keken me kwiya piny.—Nwoyo Cik 18:10-12.\n5 Ka tic ki cal apaya nyo woro abila pa kwaro obedo kit yo me woroni macon, ngo ma in dong itwero timone? Kwan dok ilwod tyeng me Baibul ma nyutti kit ma Lubanga neno kwede jami magi. Leg bot Jehovah nino ducu wek i cung matek i woro me ada, dok ipenye wek okonyi me tam calo en.—Icaya 55:9.\nLUKRICITAYO ME KARE MACON PE GUKWERO KARAMA\n6 Dini me goba kacel ki woro nino madongo gitwero balo woro pa ngat moni. Ket kong Karama macalo laporre. Kiwaco ni Karama obedo nino me kwero nino me nywalo Yecu Kricito, dok dini ducu ma gilwonge ni gin Lukricitayo gikwero. Ento kono, pe tye lanyut mo ni lupwonye pa Yecu me cencwari me acel gukwero nino ma kit meno. Buk ma kilwongo ni Sacred Origin of Profound Things waco ni: “Pe onongo tye ngati mo ma ngeyo nino ma kinywalo iye Kricito pi cencwari aryo kulu inge nywale, dok jo manok keken aye onongo giparo pi nino ma kinywale iye kikome.”\n7 Kadi ka onongo lulub kor Yecu gunge nino ma kinywalo iye Yecu kikome, onongo kono pe gukwero. Pingo? Pien kit ma The World Book Encyclopedia waco kwede, Lukricitayo macon “onongo gineno kwero nino me nywal calo kwer pa lukamfiri.” Kwero nino me nywal ma kicoyo pigi i Baibul obedo pa luloc aryo ma onongo pe giworo Jehovah. (Acakki 40:20; Marako 6:21) Onongo bene kikwero nino nywale pa jogi-gu me miyo itgi kwogo. Me laporre, i nino dwe 24 me Dwe me Abic, jo me Roma onongo gikwero nino ma kinywalo iye jok mo ma dako ma nyinge Daina. I nino ma lubo meno, onongo gikwero nino ma kinywalo iye lubanga me ceng, Apollo. Pi meno, nino me nywale onongo kitero calo nino pa lukamfiri, pe pa Lukricitayo.\n8 Tyen lok mukene bene tye ma oweko Lukricitayo macon onongo pe gitwero kwero nino ma kinywalo iye Yecu. Lupwonyene nen calo onongo gingeyo ni kwero nino me nywale okubbe ki tim me kwiya piny. Me laporre, Lugrik ki Luroma mapol me kare macon onongo gitamo ni gin mo ma obedo cwiny bedo tye i ka nywale pa dano acel acel ka medde ki gwoko ngat meno i kare me kwone ducu. Buk ma kilwongo ni The Lore of Birthdays waco ni, “En cwiny meno gibuto calo laco gin ki dako ki lubanga moni ma kinywalo dano-nu i nino me nywalene-ni i yo mo ma pe niange.” Labongo akalakala mo, Jehovah pe twero bedo ki yomcwiny pi kwero nino mo ma kubu Yecu ki tim me kwiya piny. (Icaya 65:11, 12) Dong jo mapol gucako kwero nino me Karama nining?\nKIT MA KARAMA OCAKKE KWEDE\n9 Kong mwaki mia mapol okato i nge bedo pa Yecu i lobo ka dano gucako kwero nino me nywalene i nino dwe 25 me Dwe me Apar wiye Aryo. Ento meno onongo pe obedo nino ma kinywalo iye Yecu, pien nen calo kinywale i Dwe me Apar aye.* Dong pingo kiyero nino dwe 25 me Dwe me Apar wiye Aryo? Jo mogo ma lacen gubedo ka lwonge ni gin Lukricitayo nen calo “gubedo ki miti ni nino meno omyero orwatte ki kwero nino pa lukamfiri me Roma, ‘nino nywale pa lalo lweny ma obedo ceng-ngi.’” ( The new Encyclopædia Britannica ) I kare ma nongo piny ngic ma omakke pee, ma nongo ceng nen goro loyo, lukamfiri onongo gikwero kwer ni wek ceng ma miyo lyeto ki dero odwog woko ki i wotte me twon bor piny. Nino dwe 25 me Dwe me Apar wiye Aryo aye onongo kitamo ni obedo nino ma ceng cako kwede dwogone. I tutegi me loko lukamfiri, lutela dini gucako tic ki nino man kun giwiro ni wek onen calo nino pa “Lukricitayo.”#\n10 Dong kityeko ngeyo ni lwit kwer me Karama oa ki tim pa lukamfiri wacon. Kit ma lwite pe ocakke ki i ginacoya-ni, omiyo kijuko kwero Karama i lobo Ulaya kacel ki kabedo mogo ma gin onongo giloyo i Amerika i cencwari me 17. Ka ngat mo obedo i gang ma pe obino i tic i nino me Karama onongo kiweko culo pi keng tic. Pe ocwalo kare mapol, kwer macon-ni dok kidwoko cen, kun kimedo jami mukene i kome. Kwero Karama dok odoko nino madit aye, ma man aye dong kit ma tye kwede i kabedo mapol. Kit ma kubbe tye i kin nino me Karama ki dini me goba-ni, jo ma gimito yomo cwiny Lubanga pe gikwero, kadi ki nino madongo mukene ma lwitgi oa ki woro pa lukamfiri.%\nIn itwero camo cwit ma opoto i teng gudu ada?\n11 Jo mukene ye ni nino madongo calo Karama-gi gucake ki i tic pa lukamfiri ento gin pud ginongo ni kwerone pe rac. Ki lok ada, pol pa dano pe gitamo pi woro me goba ka gitye ka kwero nino madongo magi. Kare magi bene miyo kare ki jo me odi me rwatte kacel. Man mono aye kit ma in iwinyo kwede? Ka kit meno, ci nongo mar pi jo me odi, ento pe ni mar pi dini goba aye weko cung pi woro me ada nen calo tekki. Pe ibed ki akalakala mo, Jehovah ma en aye ocako te kwo me ot mito ni in ibed ki wat maber ki wadini. (Jo Epeco 3:14, 15) Ento iromo jingo kit wat ma kit meno i yo ma Lubanga cwako. Lakwena Paulo ocoyo i kom gin ma omyero waket iye cwinywa ma loyo, ni: “Wutem pwonyo gin ma yomo cwiny Rwot.”—Jo Epeco 5:10.\n12 Gwok nyo itamo ni ka ma lwit nino madongo ocakke iye pe tye ki kit kubbe mo ki kit ma kikwerogi kwede i kare-ni. Ka ma lwit nino magi ocakke iye mono pire tek? Pire tek! Me laporre: Ket-ti inongo cwit mo opoto i teng gudu ka ma col. Tika ada ikwanyo cwit-ti icamo? Ngene kene ni pe ikwanyo! Cwit meno nongo dong ocide woko. Kit meno bene, nino madongo oromo nen calo gin ma mit calo cwit, ento pe kikwanyogi ki ka maleng. Me cung pi woro me ada, omyero watam calo lanebi Icaya, ma owaco ki luworo me ada ni: “Pe wugud gin mo ma kome ki keni.”—Icaya 52:11.\nTI KI RYEKO I KIT MA OMYERO ITER KWEDE JO MUKENE\n13 Atematema oromo bino ka imoko tammi pe me kwero nino madongo. Me lapore, lutic luwoti guromo bedo ki ur ni pingo in pe idonyo i tic mogo me kwero nino madongo i ka ticci. To ka kimini mic me Karama kono? Pe ber me gamone? Ka lawoti ma i ot pe tye i niye acel kwedi kono? Ngo ma itwero timone wek lutinoni pe guwiny ni gitye ka keng kwero nino madongo?\n14 Ryeko mitte me ngeyo kit me tero lok acel acel ma bino. Ka kimoti ki mot me nino madongo i kit ma jwi, iromo mere pwoyo lamot mot-ti ki mwolo ci otum. Ento keti obedo ngat mo ma wurwatte nyo wutiyo kwede jwi. Ka kumeno, ci iromo lok ma kato kenyo. I kit mo keken, ti ki ryeko. Baibul miyo tam ni: “Lok ma wuloko myero obed lok mamit ma kado oromo maber, wek omi wunge kit ma myero wudok kwede i peny pa ngat acel acel.” (Jo Kolocai 4:6) Gwokke, pe ica ngati. Ento tit ka cungoni ki ryeko. Tit ka maleng ni in pe idag mic nyo ribbe kacel kwedgi, ento ni imaro ka kitimo i kare mukene.\n15 Ketti ka ngati mo mito mini mic kono? Polle dong cung i kom tyen lok ma omiyo en mito mini iye mic-ci. Lami micci oromo waco ni: “An angeyo gire ni in pe ikwero nino-ni. Ento amito ni igam gini eni.” Iromo ye gamone ki tam ni meno pe tyen lokke ni nongo dong ikwero ninone. Tye kono ni ka lami mic-ci pe ngeyo niyeni, ci iromo wacce ni in pe ikwero nino meno. Meno konyo me niango gin ma omiyo in igamo mic ento pe imiyo gin mo i nino ma kit meno. Ki tungcel kono, pe bedo ber me gamo mic mo ma kimiyo ki tyen lok me balo cungo i niyeni nyo ni iye pi tyen lok me nongo jami me kom mamwa.\nENTO JO ME OT ACEL KONO?\n16 Ka pe wutye i niye acel ki jo ma i otwu kono? Ti ki ryeko doki. Laro lok i kom kwer ki Karama ducu ma cwiny wadini oyero me kwerone pe konyi. Me kaka timo meno, wor twero ma gitye kwede i kom tamgi, ma rom aroma ki kit ma imito ni gin guwor kwede twero ni. (Matayo 7:12) Kwer kit gin mo keken ma weko ibedo i kin lukwer nino macalo meno. Ento ti ki ryeko i lok ma dok i kom jami ma pe kubbe ki kwer kikome-ni. Omyero itim jami i yo ma weko cwinyi pe ngoli kop.—1 Temceo 1:18, 19.\n17 Ngo ma itwero timone wek lutinoni pe guwiny ni gitye ka keng gin mo pien ni pe gikwero nino ma pe rwatte ki ginacoya? Polle cung i kom gin ma imaro timone i kare mukene ata-ni i mwaka. Lunywal mukene giyubu kare mogo me miyo mic ki lutinogi. Mic acel madit ma itwero miyone ki lutinoni aye obedo kareni ki keto tammi i komgi.\nLubo woro me ada kelo yomcwiny kikome\n18 Me yomo cwiny Lubanga, omyero wakwer woro me goba kun wacung pi woro me ada. Man kwako jami ango? Baibul waco ni: “Dok bene myero watamu kit macalo watwero tugo kwede cwinywa kekenwa i mar ki i tiyo tic mabeco, kun pe waweko cokke kacel, kit macalo jo mogo dong guloko odoko kitgi-ni, ento myero wacuku cwinywa kekenwa, makatone kit macalo wuneno Nino maca dong tye ka nyiko cok-ki.” (Jo Ibru 10:24, 25) Cokke pa Lukricitayo obedo kare me yomcwiny boti me woro Lubanga i yo ma en mito. (Jabuli 22:22; 122:1) I kacokke ma kit man aye Lukricitayo ‘gibikonnye lawangacel’ ma ngat man cuko cwiny lawote.—Jo Roma 1:12.\n19 Yo mukene ma itwero cung kwede pi woro me ada aye me lok ki dano i kom jami ma ityeko pwonyone ki i kwano Baibul ki Lucaden pa Jehovah. Adada, jo mapol gitye ki “cwercwiny me can kun gicur” pi tim maraco ma tye ka timme i lobo i kare-ni. (Ejekiel 9:4) Kare mukene nyo ingeyo jo ma gitye ka winyo marac kit meno. Pingo pe ilok kwedgi i kom genni me anyim ma cung i Baibul? Ma nongo iwoto ki ribbe ki Lukricitayo kun iloko ki dano lok me ada me Baibul ma dong ipwonyo, ibinongo ni kit miti mo pi kwer me dini goba ma nongo oromo dong i cwinyi cako rweny mot mot. Bed labongo akalakala mo ni ibibedo ki yomcwiny dok ibinongo mot madwong ka icung pi woro me ada.—Malaki 3:10.\nKadi cal apaya nyo woro abila pa kwaro omyero pe kiti kwede i woro me ada.—Nia 20:4, 5; Nwoyo Cik 18:10-12.\nPe tye atir me kwero kwer mogo ma gua ki i tim pa lukamfiri.—Jo Epeco 5:10.\nLukricitayo omyero guti ki ryeko ka gitye ka tito niyegi bot jo mukene.—Jo Kolocai 4:6.\n* Nen Lamed ngec.\n# Kwer me Saturnalia bene obedo i kin jami ma oweko kiyero nino dwe 25 me Dwe me Apar wiye Aryo. Kwer meno onongo miyo deyo bot lubanga me pur pa Jo Roma ma onongo timme i nino dwe 17-24 me Dwe me Apar wiye aryo. Cam madongo, yomcwiny, ki miyo mic onongo timme i kare me Saturnalia.\n% Pi lok i kom kit ma Lukricitayo neno kwede nino madongo, nen Lamed ngec.\n1, 2. Lapeny ango ma omyero ipenye kwede inge weko dini goba, ki pingo itamo ni man pire tek?\n3. (a) Ngo ma Baibul waco i kom tic ki cal apaya, dok pingo ye tam pa Lubanga kare mukene bedo tek bot jo mukene? (b) Ngo ma omyero itim ki gin mo keken ma i tye kwede ma kubbe ki woro me goba?\n4. (a) I yo ango ma wangeyo kwede ni woro abila pa kwaro konye pe? (b) Pingo Jehovah okwero ki jone pe me donyo i kit woro mo keken me kwiya piny?\n5. Ngo ma itwero timone ka tic ki cal apaya nyo woro abila pa kwaro onongo obedo kit me woroni macon?\n6, 7. (a) Kiwaco ni nino me Karama obedo nino me kwero ngo, dok lulub kor Yecu me kare macon tika gukwero? (b) Nino me nywale onongo kitero nining i kare pa lupwonye pa Yecu macon?\n8. Tit kit ma kwero nino me karama kubbe kwede ki tim me kwiya piny.\n9. Kicako yero nino dwe 25 me Dwe me Apar wiye aryo calo nino ma kinywalo iye Yecu nining?\n10. Pingo jo mukene pe gukwero Karama i kare ma okato angec?\n11. Pingo jo mukene gikwero nino madongo, ento ngo ma omyero waket iye cwinywa loyo?\n12. Mi lapor ma weko omyero wakwer tekwaro ki kwero nino ma gucakke ki ka ma cilo.\n13. Atematema ango ma twero bino ka pe ikwero nino madongo?\n14, 15. Ngo ma itwero timone ka kimoti ki mot me nino ma dit moni, nyo ka ngati mo mito mini mic mo?\n16. Iromo tic ki ryeko nining me tyeko lok ma dok i kom kwero nino?\n17. Yo ango ma itwero konyo ki lutinoni pe me winyo ni gitye ka keng gin mo pien pe gikwero nino madongo?\n18. Bedo tye i cokke pa Lukricitayo twero konyi me cung pi woro me ada nining?\n19. Pingo pire tek ki in me lok ki jo mukene i kom jami ma ityeko pwonyone ki i Baibul?


Jo Roma 5 ACO85 - Pi meno, kit macalo gikwanowa ni - Bible Search\nJo Roma 4 Jo Roma 6\nJo Roma 5\nGin mua ki i kwano dano ni kite atir\n1Pi meno, kit macalo gikwanowa ni kitwa atir pi niye, watye doŋ ki kuc i nyim Lubaŋa, pi Rwotwa Yecu Kricito. 2Pire omiyo giyabo botwa yo me limo kica man ma ocuŋ pi niye-ni, kun wabedo ki yomcwiny pi gen ma watye kwede me nywako deyo pa Lubaŋa. 3Makato meno, wabedo ki yomcwiny i can mogo mapatpat ma opoto i komwa, kun waŋeyo ni bedo ki can kelo diyo cwiny me ciro can, 4diyo cwiny i ciro can weko gipwoyo kitwa, ka doŋ pwoyo kitwa-ni miyowa bedo ki gen. 5Genwa meno pe kelo botwa cwercwiny, pien Cwiny Maleŋ doŋ omiyo gionyo mar pa Lubaŋa woko i cwinywa.\n6Pien i kare ma yam pud wagoro, ma kare doŋ oromo, Kricito oto pi dano ma pe gilworo Lubaŋa. 7Kadi pi ŋat ma kite atir, bedo tek twatwal bot dano mo me to pire. Gwok nyo ka obedo dano ma kite ber, ŋat mo twero diyo cwinye me to pire. 8Ento Kricito yam oto piwa i kare ma pud wan lubalo; meno nyuto kit mar ma Lubaŋa marowa kwede. 9Macalo wan i kare man gikwanowa ni kitwa atir pi remone, makato twatwal-le wabilarre pire ki i kom akemo pa Lubaŋa. 10I kare ma onoŋo wan pud lukwor pa Lubaŋa, en odwokowa cen bote, pi to pa Wode; ka kit meno, ma gidwokowa cen bote, wabilarre twatwal-le pi kwo pa Wode. 11Pe meno keken, ento wabibedo ki yomcwiny i Lubaŋa pi Rwotwa Yecu Kricito, pien en aye ma omiyo gidwokowa cen bot Lubaŋa.\nAdam ki Kricito\n12- Pi meno, kit macalo bal yam obino i lobo kun wok ki i dano acel, ka doŋ to obino pi bal, kit meno bene to onya oromo kin dano ducu, pien dano ducu gubalo. 13Bal onoŋo tye i lobo con ma peya gimiyo cik, ento ka ma cik pe iye, bal bene pe gikwano i wi ŋat mo. 14Ento to ocako loc ki i kom Adam oo kwede wa i kom Moses, ci oloyo jo ma yam pe gutimo bal marom ki bal pa Adam, ma yam oturo cik ma gimiye. Adam aye lanyut ma cimo ŋat ma mito bino-ni.\n15Ento mot me kica ma Lubaŋa omiyo pe rom ki bal pa Adam; pien kadi bed dano mapol yam guto pi bal pa ŋat acel ca, ento kica pa Lubaŋa ki mot me nono ma obino pi kica pa dano acel-li, Yecu Kricito, obedo dit makato, onya oromo lwak dano mapol ata. 16Dok mot me nono pe rom ki bal pa dano acel ca, pien pi bal pa ŋat acel ca omiyo giŋolo kop oloyo dano ducu, ento tic me kica ma olubo bal mapol okelo loyo kop. 17Ka ce pi bal pa dano acel omiyo to obedo ka loc pi dano acel ca en Adam, makatone jo ma gulimo kica mabup, ki mot me nono ma omiyo gikwanogi ni kitgi atir, gibibedo kwo kun noŋo gitye ka loc, pi dano acel-lu bene, en Yecu Kricito.\n18Doŋ kit macalo bal pa ŋat acel omiyo kop oloyo dano ducu, kit meno bene tic me kit ma atir pa dano acel okelo loyo kop ki kwo pi jo ducu. 19Pien macalo pi dano acel ma pe obedo ki winy omiyo dano mapol ata gudoko lubalo, kit meno bene pi winy pa dano acel jo mapol ata gibikwanogi ni kitgi atir. 20Cik onoŋo odonyo iye me nyayo bal; ento ka ma bal onya iye, en bene ka ma kica onya iye makato ducu-ni. 21Kit meno, kit macalo bal yam oloyo loc i to, kica bene myero olo loc pi kwano dano ni kitgi atir, wek omi gunoŋ kwo ma pe tum, pi Yecu Kricito Rwotwa.