Bed Pat ki Lobo | Mar pa Lubanga\nDUL ME 5\nKit me Bedo Pat Ki Lobo\n’Wun pe wubedo jo me lobo.’—JON 15:19.\n1. Yecu oloko matek i kom ngo i dyewor me agikki me kwone i lobo macalo dano?\nI DYEWOR me agikki me kwone macalo dano i lobo, Yecu onyutu parre pi kit ma kwo pa lulub kore bibedo kwede i kare me anyim. En olego pi lok man kun waco bot Wonne ni: “Pe alego ni myero ikwanygi woko ki i lobo, ento ni igwokgi ki i kom gin marac. Gin pe jo me lobo, macalo an pe a dano me lobo.” (Jon 17:15, 16) I legane ki cwinye ducu, Yecu onyutu marre matut pi lulub kore dok onyutu kit ma lokke ma en onongo kong oloko con bot jo mogo i kingi i dyewor meno pire tek kwede: ‘Wun pe wubedo jo me lobo.’ (Jon 15:19) Ada, pire onongo tek tutwal bot Yecu ni lulub kore omyero gubed pat ki lobo!\n2. “Lobo” ma Yecu oloko pire-ni obedo ngo?\n2 “Lobo” ma Yecu oloko pire-ni obedo dano ducu ma gupokke woko ki i kom Lubanga, ma Catan aye obedo lalocgi, dok bene gubedo opii pa cwiny me awaka ki me paro pigi kengi ma a ki bote. (Jon 14:30; Jo Epeco 2:2; 1 Jon 5:19) Ada, “mako larem ki lobo [meno] miyo dano doko lakwor pa Lubanga.” (Yakobo 4:4) Cakke nining ni jo ducu ma gimito bedo i mar pa Lubanga gikwo i lobo kun nongo gibedo pat kwede? Wabineno yo abic mapat pat: bedo ngat ma lagen i kom Ker pa Lubanga ma tye i te loc pa Kricito ki bedo ma pe wacwako tung ka mo keken i lok me wibye, kwero cwiny me lobo man, bedo ma wapore i rukwa ki kit ma wanen kwede, bedo ki wang ma pe mito jami mapol, ki dong ruko jami lweny me cwiny ma a ki bot Lubanga.\nBEDO LUGEN KUN PE WACWAKO TUNG KA MO KEKEN\n3. (a) Yecu oneno lok me wibye i karegi ca nining? (b) Pingo kiromo wacone ni lulub kor Yecu ma kiwirogi-ni gitye macalo luwang Kricito? (Med ki lok ma tye piny.)\n3 Me ka royo wiye i lok me wibye i kare ca, Yecu oketo cwinye i tito kwena me Ker pa Lubanga ma obedo gamente me polo ma en aye bibedo kabakane i kare me anyim. (Daniel 7:13, 14; Luka 4:43; 17:20, 21) I kare ma tye i nyim Pilato laloc me Roma, Yecu owaco ni: “Kerra pe me lobo man.” (Jon 18:36) Lulub kore ma gin lugen gulubu lanenne ki miyo cwakgi bot Kricito ki Kerre ki tito pi Ker meno i lobo. (Matayo 24:14) Lakwena Paulo ocoyo ni “En mumiyo wadoko lukwena, luwang Kricito. . . . Wan bene wabako dogwa botwu ma ka Kricito ni: ‘Wuwek Lubanga odwokwu bote.’” *—2 Jo Korint 5:20.\n4. Lukricitayo me ada ducu gunyutu ni gibedo lugen i kom Ker pa Lubanga nining? ( Nen bok ma tye i pot karatac 52.)\n4 Kit ma lucungo dwar gicung pi lobogi-ni, gin pe girwako wigi i lok me wibye me lobo ma gitye iye-ni; gicung ma pe gicwako tung ka mo keken. Lucungo dwar pol kare gicwako gamente pa lobo ma gicung pire-ni. Man bene rom aroma ki lulub kor Kricito ma kiwirogi, ma ‘gang kalgi madit tye i polo-ni.’ (Jo Pilipi 3:20) Tito pi kwena me Ker-ri ki mit komgi-ni otimo ber okonyo dano milion mapol ma gitye “romi mukene” pa Kricito me ‘dok bot Lubanga.’ (Jon 10:16; Matayo 25:31-40) Gin gitye macalo luor pa Kricito, ma gikonyo kor omegi Yecu ma kiwirogi. Gurup aryo-ni guribbe calo romi me dwol acel i tito pi Ker pa Meciya, kun gigwokke ki i luto wigi i lok me wibye me lobo man.—Kwan Icaya 2:2-4.\n5. Lukricitayo gipat ki jo Icrael macon ca nining, dok Lukricitayo ginyutu man nining?\n5 Pe ni bedo lugen bot Kricito keken aye oweko Lukricitayo gibedo ma pe gicwako lok me wibye. Wan pe wabedo calo jo Icrael me kare macon ma Lubanga omiyogi lobo acel keken-ni, wan wabedo utmego ma watye i but lobo ducu. (Matayo 28:19; 1 Petero 2:9) Pi meno, ka ni wadony i lok me wibye, ci tito pi kwena me Ker-ri kun nongo waloko ma watye agonya ki dong notewa macalo Lukricitayo biballe woko. (1 Jo Korint 1:10) Medo i kom meno, ka i kare me lweny, nongo wabilwenyo i kom luye luwotwa ma kicikowa ni myero wamargi. (Jon 13:34, 35; 1 Jon 3:10-12) Dong Yecu owaco bot lupwonnyene ni omyero guket pala lucwan piny pi tyen lok matir. En bene owaco botgi ni omyero gumar lukworgi.—Matayo 5:44; 26:52; nen bok ma wiye tye ni “ An Tika Atye ma pe Acwako Tung ka mo Keken?” i pot karatac 55.\n6. I yo ango ma dyereni bot Lubanga gudo kwede wati ki Cecar?\n6 Macalo Lukricitayo me ada, wan wadyero kwowa bot Lubanga ento pe bot ngat mo, dul pa dano mo, nyo lobo mo. Buk pa 1 Jo Korint 6:19, 20 wacci: “Wun pe wutye piwu kenwu, dong giwilowu awila ki wel.” Pi meno, kadi bed lulub kor Yecu gimiyo bot “Cecar” jami ma en mito calo woro, mucoro, ki bedo ki winy mupore, ento gimiyo ‘jami pa Lubanga bot Lubanga.’ (Marako 12:17; Jo Roma 13:1-7) Man tye iye worogi, margi ki cwinygi ducu, ki dong bedo lugen. Gin gitye atera me miyo kwogi pi Lubanga ka ce mitte.—Luka 4:8; 10:27; kwan Tic pa Lukwena 5:29; Jo Roma 14:8.\nLUKRICITAYO MACON PE GUDONYO I LOK ME LOC LOBO\nCoc me tekwaro miyo caden mapol ma nyutu ni Lukricitayo me kare macon ca pe gurwako wigi i lok me loc lobo ki dok lok me lweny. Buk me The Beginnings of Christianity [Acakki me Dini pa Lukricitayo] owacci : “Lucak te dini pa Lukricitayo onongo gigwokke tutwal pe me bedo ki cwiny me donyo i yub me loc ma dong kityeko ketone.” I yo acel-lu bene, buk me On the Road to Civilization [Wot i Yo me Dongo Lobo] owacci: “Luloc ma guloyo lobo pa lukamfiri onongo gitye ki niango manok i kom Lukricitayo me kare macon ca dok onongo giterogi i yo marac. . . . Lukricitayo gukwero tiyo tic mogo ma mitte pi anywali me Roma. . . . Pe guye bedo ki opic mo me loc lobo.”\nMa dok i kom Lukricitayo me kare macon ki lok me donyo i tic me mony, Peter Meinhold me Germany ma okwano lok kom dini owacci: “Bedo Lakricitayo ki dok kitungcel bedo lamony onongo pe rwatte.” I cocce ma wacci “Kwedo ka ce Lweny Rwatte ki Cik pa Lukricitayo,” laco lok i kom dini, Jonathan Dymond ocoyo ni pi kare mo olo i nge to pa Yecu, lulub kore “gukwero donyo i [lweny]; kadi bed adwogine onongo rac, calo adegadega, tweyogi i buc, nyo to.” Dymond omedde ni: “Man lok ada ma pe kwere.” Lacoc mukene owacci i kare ma “dini pa Lukricitayo onywene woko,” en aye dong Lukricitayo gucako donyo iye i mony.\nKIT ME KWERO “CWINY ME LOBO MAN”\n7, 8. “Cwiny me lobo-ni” obedo gin ango, dok cwiny meno ‘tiyo’ i i dano nining?\n7 Yo mukene ma Lukricitayo gibedo pat kwede ki lobo aye me kwero cwiny-nye marac-ci. Lakwena Paulo ocoyo ni: “Pe gimiyowa cwiny me lobo man, ento gimiyowa cwiny ma oa ki bot Lubanga.” (1 Jo Korint 2:12) Bot jo Epeco en owacci: ‘Wun bene onongo wulubu yo marac me lobo man, kun wuwinyo lok pa ngat ma loyo twer mogo ma tye malo i dye yamo, ma en aye cwiny ma kombeddi tye ka tic i cwiny jo ma dag winyo lok ma Lubanga waco.’—Jo Epeco 2:2, 3.\n8 “Yamo” me lobo man nyo cwiny-nye aye obedo teko mo ma pe nen ma kelo cwiny me jemo i kom Lubanga dok dongo “miti me komwa ma ginywalowa kwede, ki miti marac pi gin ma waneno ki wangwa.” (1 Jon 2:16; 1 Temceo 6:9, 10) “Twer” me cwiny man tye ki teko me puku cwiny dano pi cobo mitigi me kom me bal-li, dok tiyo lapiny piny, marac ma oromo kin piny ducu calo yamo. Dok bene ‘tiyo’ i ngat moni mot mot kun dongo i cwinye kit mogo ma pe rwatte ki cik pa Lubanga, calo cwiny me wanya, me awakke, miti marac me jami, ki cwiny me jemo kacel ki me lone ken. * Me ketone i yo mayot, cwiny me lobo man weko cwiny pa Larac dongo mot mot i i dano.—Jon 8:44; Tic pa Lukwena 13:10; 1 Jon 3:8, 10.\n9. I yo ango ma cwiny me lobo man romo donyo kwede i tamwa ki cwinywa?\n9 Cwiny me loboni mono twero rwako lwite i cwinyi nyo i tammi? Twero maber, ento man timme ka ce imine kare ki bedo ma wangi pe twolo. (Kwan Carolok 4:23.) Cwiny meno cako donyo i yo ma pe ingeyo, calo i yo me bedo ki lurem ma guromo nen calo jo mabeco ento kun i adane nongo pe gimaro Jehovah. (Carolok 13:20; 1 Jo Korint 15:33) Waromo bene nongo cwiny man marac me lobo-ni ka ce wakwano bukke maraco, ka wayabo kabedo me Intanet ma tye ki cal macilo nyo tye ki lok pa jo mungak, ka wadonyo i galowang ma pe opore, kacel ki i pyem tuko mogo magwar adada—ket dong ni, romo wok ki bot ngatti mo nyo gin mo keken ma nyutu tam pa Catan nyo me lobone man.\n10. Waromo kwero cwiny me lobo-ni nining?\n10 Waromo kwero cwiny marac me lobo man nining wek wabed i mar pa Lubanga? Man timme keken ka ce watiyo maber ki jami me cwiny ma a ki bot Jehovah dok ka walego pi cwiny mere maleng labongo keng. Jehovah tek loyo Larac-ci nyo lobo man marac ma tye i te loc pa Catan-ni tyen mabor ata. (1 Jon 4:4) Pud dong pire tek adada ni omyero wabed cok ki Jehovah i lega!\nAN TIKA ACUNG MA PE ACWAKO TUNG KA MO KEKEN?\nPwony: “Kerra pe me lobo man.” —Jon 18:36.\nAn mono abitito nining ni woro bandera obedo yo mukene me woro cal? *—Nia 20:4, 5; 1 Jon 5:21.\nKa ce atye ka tito tyen lok mumiyo pe akwero kwer mogo me lobo-ni, abinyutu woro matut pi jo ma niyegi pat ki mega nining?—1 Petero 3:15.\nTyen lok ango ma oweko an pe acwako pati mo keken me loc lobo nyo tic me mony mo keken?—Jon 13:34; 1 Jon 3:10-12.\nBEDO MA WAPORE I RUKWA KI KIT MA WANEN KWEDE\n11. I yo ma nining ma cwiny me lobo-ni ogudo kwede kit me ruk?\n11 Gin ma nyutu ka maleng cwiny ma nongo tye ka doro ngat moni obedo rukke, kit ma nongo en nen kwede, ki dong lengo kome. I lobe mapol, rwom me ruk opoto ma pe wacce ma oweko lador yub mo me telebijon owacci odong manok keken ci bongi ma malaya myero guruk me pokogi dong bibedo pe pien anyira bene dong gucako donyo magwar i lakodi rukgi-ni aboka lam. Kadiwa anyira matino ma mwakagi pe o apar wiye bene dong gitye ka lubu korgi—gajeti mo acel owacci “weko dul kom ma tye ka mukane bedo ka maleng, ruk ki woro tye manok.” Yo mukene aye rukke i yo me luriyo ma nyutu cwiny me jemo ma woro ki deyo pe iye.\n12, 13. Cik mene ma myero odorwa i lok me ruk ki kit ma wanen kwede?\n12 Macalo lutic pa Jehovah, wamito ni wanen maber, ma tere ni omyero warukke i yo mupore, maleng, ma neno mit, dok ma rwatte ki yub ma watye iye. I kare ducu, kit ma wanen kwede myero obed ‘maber ma nyutu woro,’ ma ka kiribo kacel ki “tic maber” rwatte pi dano ducu, co wa ki mon ma “gilwonge kengi ni gin jo ma woro Lubanga.” Gin ma pe wamito tutwalle aye me ywayo tam pa dano i komwa, ento me ‘bedo i mar pa Lubanga.’ (1 Temceo 2:9, 10; Juda 21) Dong, wamito ni deyowa ma mwonya atika-ni obed i ‘kit me cwiny ma pe nen, ma welle dit i nyim Lubanga.’—1 Petero 3:3, 4.\n13 Omyero inge ni rukwa ki kit ma wanen kwede gudu kit ma dano neno kwede woro me ada. Nyig lok me leb Grik ma kigonyo ni “mwolo” ka kitiyo kwede ma lubbe ki kit pa dano, nongo nyutu bedo ki woro i kom tam pa jo mukene. Omyero wabed ki miti me nyutu woro kit ma cwiny jo mukene ngoligi kwede kop i kom rukwa. Ma dong loyo, wamito ni wami woro i kom nying Jehovah kacel ki jone ki dok omyero wabed macalo lutic pa Lubanga kun watimo ‘jami ducu pi miyo deyo bot Lubanga.’—1 Jo Korint 4:9; 10:31; 2 Jo Korint 6:3, 4; 7:1.\nTika kit ma anen kwede kelo deyo i kom Jehovah?\n14. Ma lubbe ki kit ma wanen kwede kacel ki lengowa, lapeny ango ma myero wapenye kwede?\n14 Rukwa, kit ma wanen kwede, ki dong lengo me kom pigi tego tutwal ka watye i tic me pwony nyo cokke pa Lukricitayo. Penye kekeni ni: ‘Mono kit ma anen kwede kacel ki bedo ma koma pe leng ywayo tam pa dano i koma i yo marac? Mono kelo lewic bot jo mukene? An mono atero twerona i lok man calo gin ma pire tek loyo bedo mupore ma miyo kicima me tic i kacokke?’—Jabuli 68:6; Jo Pilipi 4:5; 1 Petero 5:6.\n15. Pingo Lok pa Lubanga pe ryeyo cik me aluba i lok kom rukwa, kit ma wanen kwede, ki dong lengowa?\n15 Baibul pe oryeyo cik ma myero Lukricitayo olubi i lok kom ruk ki kit ma myero gunen kwede, ki dong lengogi. Jehovah pe gengowa ki i bedo agonya me yero gin ma iwa mito nyo me tic ki tamwa. Ento, en mito ni wabed jo mutegi ma waromo tam i kom cik me Baibul kun wabedo jo ma “ryekogi ma gupwonnye kwede me poko gin maber ki marac dong ojing pi ketone i tic.” (Jo Ibru 5:14) Ma dong pire tek loyo, en mito ni mar aye odorwa—mar pi Lubanga ki pi jiraniwa. (Kwan Marako 12:30, 31.) Kadi bed mar aye dorowa, pud waromo bedo ki kit me ruk mapol mapat pat. Man nen i kit me ruk mabeco mapat pat ma jo pa Jehovah mapol giruko ka gitye i guregi ka mo keken i lobo kany.\nBED KI KWO MA PE MITO JAMI MAPOL\n16. I yo ma nining ma cwiny me lobo-ni opokke kwede ki pwony pa Yecu, dok lapeny ango ma myero wapenye kwede?\n16 Cwiny me loboni bwolo dano dok oweko dano milion mapol ata gineno cente ki jami me kom calo gin ma kelo yomcwiny. Ento, Yecu owacci: “Kwo pa dano pe cung i wel lim mapol ma en tye kwede.” (Luka 12:15) Yecu opwonyo ni “jo ma gingeyo ni gin lucan i lok me cwiny” kacel ki jo ma pe gimito jami mapol i kwogi, ma giketo tamgi i kom lok me cwiny gibibedo ki yomcwiny. Man pe tere ni en onongo tye ka cwako lok me bedo can can, nyo twone kenken ki jami ma mitte. (Matayo 5:3; 6:22) Penye kekeni-ni: ‘An tika ada aye lok ma Yecu opwonyogi-ni, nyo kece “won goba[-ni]” aye tye ka doro kwona? (Jon 8:44) Lokka, yubba, mitina, ki kit me kwona kono nyutu gin ango?’—Luka 6:45; 21:34-36; 2 Jon 6.\n17. Tit adwogi mabeco ma jo ma gibedo ki kwo ma pe mito jami mapol ginongo?\n17 Yecu owaco ni: ‘Ryeko loyo kop pi ticce ma en tiyo.’ (Matayo 11:19) Nen kong adwogi mogo mabeco ma bino bot jo ma gibedo ki kwo ma pe mito jami mapol. Gilimo yweyo i tic me Ker-ri. (Matayo 11:29, 30) Pe gibedo ki par mogo ma tere pe, pi meno, pe gibedo ki arem me cwiny. (Kwan 1 Temceo 6:9, 10.) Pi bedo ki yengo i kom jami ma mitte me kwo ma gitye kwede, gin gibedo ki cawa mapol me bedo ki jo me odigi ki Lukricitayo luwotgi. Macalo adwogine, ginino mot labongo ayela mo. (Latitlok 5:12) Ginongo yomcwiny ma bino pi miyo, kun gimiyo i yo mo keken ma gitwero. (Tic pa Lukwena 20:35) Dok ‘gengi medde ameda’ ki bene gibedo ki kuc kacel ki yengo. (Jo Roma 15:13; Matayo 6:31, 32) Mot magi ducu i adane pe wille!\nRUKO “JAMI LWENY ME CWINY MA A KI BOT LUBANGA”\n18. Baibul loko ningo i kom lamonewa, yo me ticce, ki dok kit ma walwenyo kwede?\n18 Jo ma gibedo i mar pa Lubanga ginongo gwok me cwiny ki i kom Catan, ma mito ni Lukricitayo pe gunong yomcwiny wa ki kwo ma pe tum bene. (1 Petero 5:8) Paulo owaco ni, “pe walwenyo i kom dano ma tye ki kom ki remo, ento walwenyo ki luloc ki wegi twero ma woko, ki i kom gin ducu ma loyo wi lobo ducu i kare man me colpiny, dok ki dul mony mogo maraco me cwiny ma tye i polo.” (Jo Epeco 6:12) Lok man ni ‘lweny-nyi’ i leb Grik obedo lweny ma nongo wutye cokcok, pe ma ngat moni lwenyo ma oyikke i kakannene mo ka mabor. Medo i kom meno, lok man ni “luloc,” “wegi twero,” ‘gin ducu ma loyo lobo’ nyutu ni lweny ma a ki bot cwiny maraco-ni nongo guyubbe iye ma pe me tuku tuku.\n19. Tit kong jami lweny me cwiny pa Lakricitayo?\n19 Kadi bed watye ki goro, ento pud waromo loye. I yo ango? Ka waruko “jami lweny me cwiny ma a ki bot Lubanga.” (Jo Epeco 6:13) I lok i kom jami lweny man, Jo Epeco 6:14-18 kwanne ni: “Wucung ma wutweyo pyerwu woko ki ada, wuruk bene kit ma atir wek obed nyonyo me gengo korwu, kun wuyubbe me tito lok me kwena maber me kuc ma bedo macalo war ma wuruko i tyenwu. Makato ducu, niye aye myero obed kwotwu ma bimiyo wutwero neko mac ki i kom atero ma Larac bayo. Wumak larre aye obed tok nyonyo [nyo, gen] me wiwu, ki lok pa Lubanga ma en aye pala lucwan me cwiny maleng. Wuleg kare ducu i cwiny ki lega me bako dog.”\n20. Wan dok lwenywa pat ki pa lumony nining?\n20 Kit ma man obedo gin ma oa ki bot Lubanga-ni, jami lweny me cwiny man bigwokowa teke ka waruko kare ducu. Lukricitayo gitye i lweny mo ma poko kwo ki to ma pe bigik nio wang ma Lubanga otyeko lobo pa Catan dok otweyo cwiny maraco ducu, pe bedo calo pa lumony amonya ma kine mukene kong gibedo pi kare malac labongo lwenyi. (Niyabo 12:17; 20:1-3) Ka itye ka yelle ki goro nyo tam mogo maraco, pe iil cingi pien wan weng myero ‘wacane’ wek wabed lugen bot Jehovah. (1 Jo Korint 9: 27) Ada, ka inen pe watye ka lweny, en aye myero wabed ki par!\n21. Waromo loyo lweny man me cwiny-nyi nining?\n21 Pe waromo loyo lweny man ki kerowa kenwa. Pi meno, Paulo opoyo wiwa ni omyero wabed ka lega bot Jehovah “kare ducu i cwiny.” Kitungcel bene, omyero wawiny Jehovah ki kwano Lokke kun waribbe ki “lumony” luwotwa kare ducu, pien wan pe watye i lweny man kenwa! (Pilemon 2; Jo Ibru 10:24, 25) Jo ma lugen i yo magi ducu gibiloyo lweny man kun bene gicung matek pi niyegi ka kimito turone.\nBED ATERA ME CUNG PI NIYENI\n22, 23. (a) Pingo pol kare myero wabed atera me cung pi niyewa, dok kodi lapeny ango ma myero wapenye kwede? (b) Pwony ango ma wabinenone i dul ma lubu man?\n22 Yecu owacci, ‘Pien wun pe jo me lobo, pi meno lobo okwerowu.’ (Jon 15:19) Pi meno, Lukricitayo myero gubed atera me tito pi niyegi kun gitimo man i yo me woro dok ki mwolo. (Kwan 1 Petero 3:15.) Penye kekeni ni: ‘An mono aniang pingo Lucaden pa Jehovah i kare mogo gikwanyo yo mapat ki pa jo mukene? Ka ce atye ka nongo tek pa kwanyo kodi yo man, tika aye ki cwinya ducu ni gin ma Baibul kacel ki lagwok ot ma lagen waco tye kakare? (Matayo 24:45; Jon 17:17) Ka ce oo i timo gin matir bot Jehovah, tika ayubbe me bedo pat kun abedo ki awaka pi bedo pat?’—Jabuli 34:2; Matayo 10:32, 33.\n23 Pol kare kono, mitiwa me bedo pat ki lobo-ni kiketo i atematema i yo mogo mukane mada. Me labolle, kit ma waneno kwede con, Larac-ci bito lutic pa Jehovah me doko jo me lobo-ni kun tiyo ki lok me galo wang. Waromo yero kit me galo wang mupore nining ma weko wabedo ki yomcwiny dok nongo cwinywa pe pidowa? Wabineno pwony man i dul ma lubu man.\n^ para. 3 Cakke i Pentekote 33 me kare man, Kricito otiyo macalo Kabaka ma telo wi kacokke pa lulub kore ma kiwirogi i lobo kany. (Jo Kolocai 1:13) I 1914, kimiyo twero bot Kricito me bedo kabaka me ‘ker me lobo-ni.’ Pi meno, Lukricitayo ma kiwirogi gitye calo luwang Ker pa Meciya i kare-ni.—Niyabo 11:15.\n^ para. 8 Nen buk me Reasoning From the Scriptures, pot karatac 389-393, ma Lucaden pa Jehovah aye gucoyo.\n^ para. 65 Nen Lamed Ngec, pot karatac 212-215.


Nyig ma Nyak pi Cwiny Maleng—Kuc\nWi Lubele—Me Akwana i Kacokke | Juni 2018\nKuc—Itwero Nongone Nining?\nWAKWO i lobo ma opong ki ayelayela, pi meno twero bedo tek adada me bedo ki kuc. Kadi bed ni watye ki kuc manok, yot bene adada me rwenyone woko. Gin ango ma Baibul waco ni omyero watim wek wabed ki kuc me ada dok marii? Dok watwero konyo jo mukene me timo meno nining?\nNGO MA OMYERO WATIM?\nWek wanong kuc kikome, omyero wabed agonya labongo lworo, dic, nyo par mo marac. Mitte ni wabed ki lurem mabeco bene, ento ma pire tek loyo omyero wabed ki wat macok ki Lubanga. Watwero timo meno nining?\nCik pa Jehovah ki cik ma igi lac keliwa adwogi maber kare ducu. Ka walubo cik magi, nongo watye ka nyuto ni wageno Jehovah dok wamito ni wabed ki wat macok kwede. (Jeremia 17:7, 8; Yakobo 2:22, 23) Man biweko Jehovah nyiko cok botwa dok biminiwa kuc ki wic ma opye mot. Icaya 32:17 waco ni: “Kit ma atir bikelo kuc, dok bikelo bene bedo mot ki gen ma bedo nakanaka.” Wanongo kuc me ada ka wabedo luwiny ki cwinywa ducu bot Jehovah.—Icaya 48:18, 19.\nPar kwanyo kucwa woko\nJehovah ominiwa mot mo ma mwonya adada wek okonywa me bedo ki kuc marii. Mot man obedo cwiny mere maleng.—Tic pa Lukwena 9:31.\nCWINY PA LUBANGA KONYOWA ME BEDO KI KUC\nLakwena Paulo owaco ni kuc tye i kin “nyig ma nyak pi cwiny maleng.” (Jo Galatia 5:22, 23) Kit macalo cwiny maleng pa Lubanga aye kelo kuc-ci, omyero wawek otelwa ka wamito ni wabed ki kuc. Watwero timo man nining?\nMe acel, omyero wakwan Lok pa Lubanga kare ducu. (Jabuli 1:2, 3) Ka walwodo matut ngo ma wakwano, cwiny maleng konyowa me niang kit ma Jehovah tamo kwede i kom jami mapatpat. Me labolle, wapwonyo kit me gwoko kuc ki dok pingo kuc pire tek bote. Ka waketo i tic jami ma wapwonyo ki i Baibul, ci wabibedo ki kuc me ada dok marii i kwowa.—Carolok 3:1, 2.\nMe aryo, omyero waleg pi cwiny maleng pa Lubanga. (Luka 11:13) Jehovah ocikke bot jo ducu ma gilege pi kony ni: ‘Kuc pa Lubanga ma kato ngec pa jo ducu bigwoko cwinywu ki tamwu maber i Kricito Yecu.’ (Jo Pilipi 4:6, 7) Ka wabedo ki wat macok ki Jehovah, dok wajenge i kom cwiny mere maleng, wabinongo kuc me ada ki wic ma opye mot.—Jo Roma 15:13.\nBaibul dong okonyo jo mapol me loko kwogi, dok bene kuc tye i kingi ki Jehovah kacel ki jo mukene. Jo magi guloko kwogi nining?\nKIT MA JO MOGO GUNONGO KWEDE KUC ME ADA\nMa peya gupwonyo ada, omegiwa ki lumegiwa mukene onongo gitye ki kiniga malyet dok giger. Ento gutiyo matek me loko kitgi, dong i kare-ni gitye lukica, gidiyo cwinygi, dok gibedo ki kuc ki jo mukene. * (Nen lok ma tye i tere piny.) (Carolok 29:22) Kong wanenu kit ma omego ma nyinge David ki lamego ma nyinge Rachel guloko kwede kitgi.\nWaromo nongo kuc ka waketo i tic cik ma igi lac me Baibul kun walego pi cwiny maleng pa Lubanga\nMa peya David opwonyo ada, en onongo loko marac dok ki gero bot lunyodone ki lutino ma ganggi. Ento en oniang ni myero elok kite. En onongo kuc nining? David owaco ni, “Acako keto i tic cik ma igi lac me Baibul, dong macalo adwogine, woro i kin an ki jo gangwa odongo.”\nKabedo ma Rachel odongo iye ogudo kwone i yo marac adada. En otito ni, “Kadi wa i kare-ni, pud alwenyo ki cwiny me akemo pien adongo i paco ma danone giger mada.” Ngo ma okonyo Rachel me nongo kuc? En owaco ni, “Abedo ka lega ki jenge i kom Jehovah.”\nDavid gin ki Rachel gitye i kin jo mapol ata ma dong gunongo kuc pien guketo cik ma igi lac me Baibul i tic dok gunongo kony pa cwiny maleng. Kadi bed ni watye ka kwo i lobo ma opong ki akemo ki gero, pud watwero bedo ma wiwa opye mot. Man bikonyowa me bedo maber ki jo gangwa kacel ki omegiwa ki lumegiwa me kacokke. Ento Jehovah wacciwa ni omyero ‘wabed ki kuc ki dano ducu.’ (Jo Roma 12:18) Meno tika twere? Dok pingo pire tek ni watute me bedo ki kuc ki jo mukene?\nTUTE MATEK ME BEDO KI KUC KI JO MUKENE\nI ticwa me pwony, watito kwena me kuc ma kwako Ker pa Lubanga. (Icaya 9:6, 7; Matayo 24:14) Jo mapol gimaro kwena man dok gijolo. Macalo adwogine, pe dong giwinyo calo konygi pe dok akemo pe makogi i kom jami maraco ma timme i lobo-ni. Kombeddi dong gitye ki gen me ada pi anyim, dok man miyo gibedo ki miti me ‘yenyo kuc.’—Jabuli 34:14.\nKadi bed kit meno, pe dano ducu gijolo kwenawa, tutwalle i acakkine. (Jon 3:19) Kadi gujolo kwenawa nyo pe, Lubanga miyowa cwiny mere maleng. Cwiny man konyowa me bedo ki kuc dok ki woro ka watito kwena. I yo man nongo watye ka lubo tam pa Yecu ni: ‘Ka wudonyo i ot kong wumot dano ma i ot meno. Ci ka ot meno myero, wumi kuc i kom jo me ot meno; ento ka ce pe myero, ci wuwek kucwu odwog cen botwu.’ (Matayo 10:11-13) Ka watye ki cwiny ma kit meno, ci wabibedo ki kuc labongo paro pi gin ma dano timo nyo giwaco. Dok wiwa po ni pud waromo bedo ki kare me konyo jo magi i anyim.\nWaromo bene kelo kuc ka wanyuto woro ka watye ka lok ki ludito me gamente, kadi bed ni pe gicwako ticwa. Me labolle, i lobo mo acel i Afrika, gamente onongo pe ye ni wager Odi me Ker. Omegiwa onongo gingeyo ni omyero gitute me cobo peko man i yo me kuc. Pi man, gucwalo omego mo ma munu ma yam con kong otiyo calo lamiconari i lobo meno wek ocit olok ki Ambassador ma i London kun tite kit ma Lucaden pa Jehovah gitye ka tito kwede kwena me kuc i lobo meno.\nOmego-ni owaco ni: “I kare ma ao i ka jolo wele, aneno ki i ruk pa dako ma lajol wele-ni ni en a ki i kaka mo ma yam con apwonyo lebgi. Pi meno amote i leb tugi kikome. Ki twon ur madit, dako-ni openya ni, ‘Gin ango ma okeli kany?’ Ki mwolo, agame ni amito neno Ambassador. Dako-ni ogoyo cim bot Ambassador, ci Ambassador okato woko ki i opicce obino omota ki leb tugi. I ngeye, en ociko ite owinyo ka atitte kit ma Lucaden pa Jehovah gitye ka tito kwede kwena me kuc i lobogi.”\nI kare ma Ambassador owinyo lok pa omego-ni, en oniang kit ma ticwa woto kwede ci man okonye me weko cwiny me apokapoka. Ma pe orii, ludito me gamente meno guloko tamgi ci guye ni Lucaden pa Jehovah guger Odi me Ker. Omege me lobo meno cwinygi obedo yom adada! Dong onen ka maleng ni, ka wanyuto woro bot jo mukene, ci wakelo kuc.\nBED KI KUC PI NAKA\nI kare-ni, jo pa Jehovah gitye ka nongo mit pa paradic me cwiny, kun giwore ma gitye ki kuc i kingi. Wan ducu watwero medo kuc man ka watiyo matek me bedo ki kuc i kwowa ki acel acel. Pi meno, wabedo ki gen ni Jehovah cwinye yom i komwa. Dok i lobo manyen en biminiwa kuc marii pi naka.—2 Petero 3:13, 14.\n^ para. 13 Wabinyamo lok i kom kica i anyim i pwony macalo man ma kati kare ki kare ma loko i kom nyig ma nyak pi cwiny maleng.\n“Kerra Pe Me Lobo Man”\nMyero Wabed Acel Kit Macalo Jehovah ki Yecu Gitye Acel\nWek Cik ma Igi Lac Opwony Cwiny ma Ngoli Kop\n“Wubed Jo ma Menyo Piny” Wek Wumi Deyo Bot Jehovah\nEn Onongo Myero Onong Cwak pa Lubanga\nText Yero Bukke me kompiuta me akwanya WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Juni 2018\nWI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Juni 2018\nMar—Kit Mamwonya Adada\nDiyo Cwiny—Kwako Ciro Can kun Ibedo ki Gen\nKica—Kit ma Kinyuto i Lok Kacel ki Tic


Jeremia 34 ACO85 - Rwot oloko ki Jeremia i kare ma - Bible Search\nLok pa Jeremia ma oloko bot Jedekia\n1-Rwot oloko ki Jeremia i kare ma Nebukadnejar kabaka me Babilon ki dul monnye, ki dul mony pa lurok ducu ki jo me rok ducu mapatpat ma gitye i te locce, onoŋo gitye ka lweny i kom Jerucalem ki i gaŋi ducu ma gurumo macokcok kwede. 2Rwot Lubaŋa pa Icrael, owaco bot Jeremia ni ocit owac ki Jedekia kabaka me Juda ni, “Nen, abemiyo gaŋ man woko i cin kabaka me Babilon, ci en biwaŋo woko licwic ki mac. 3Pe ibibwot ki i ciŋe, Gibimaki woko ci gimii bote. Ibineno kabaka me Babilon ki waŋi dok bene ibilok kwede Waŋ ki waŋ; ci i kare meno gibiteri woko i Babilon. 4Kabaka Jedekia, winy gin ma an Rwot atye ka wacone mukemo in. Pe gibineki i lweny ki pala lucwan. 5In ibito ki kuc, dok kit macalo gu bedo ka wano aŋwece i kare ma giyiko kwarowu, ma onoŋo gin luker ma gukwoŋo nyimwu, kit meno dano bene gibiwaŋo gin ma ŋwece kur piri, Gibikoki kun giwacci, ‘Kabakawa doŋ oto woko do!’ An Rwot doŋ atyeko loko lok man.”\n6Cutcut lanebi Jeremia otito lok man bot Jedekia kabaka me Juda ki i Jerucalem, 7i kare ma dul mony pa kabaka me Babilon tye ka lweny i kom Jerucalem ki i kom gaŋi ducu me Juda ma yam giweko gudoŋ, Lakic ki Ajeka; magi keken aye onoŋo gubedo gaŋi ma girumo ki cel gogo ma gudoŋ i Juda.\nJo Juda gubwolo opiigi\n8Rwot oloko ki Jeremia lacen i kare ma doŋ kabaka Jedekia otyeko keto gicikke ki jo ducu ma i Jerucalem me tito pi gonyo opiigi woko. 9Guketo gicikke ni dano acel acel bigonyo opiine ma gin jo Ibru, laco kacel ki dako, wek ŋat mo pe olok Lajudaya lawote obed opii. 10Ci dano ducu kacel ki lutelgi gumoko gicikke meno pi gonyo opiigi woko, pe dok me makogi wek gubed opii tyen me aryo. Gugonyo opiigi woko guweko gucito gire. 11Ento lacen dok gumako opii ma co ki ma mon, gumakogi gudwokogi cen kun yam gugonyogi woko, ci gumiyo gudok i te locgi macalo opii.\n12I kare meno en aye Rwot. 13Lubaŋa pa Icrael, owaco bot Jeremia ni, “Yam aketo gicikke ki kwarowu i kare ma akwanyogi ki i lobo Ejipt, ki i ot me can. Awaco botgi ni, 14-i tum mwaka me abicel dano acel acel myero ogony Laibru lawote ma yam gicato bote macalo opii ma doŋ otyeko tic bote pi mwaka abicel; myero gugonygi woko wek doŋ pe guti botgi. Ento kwarowu yam pe guketo cwinygi i lokka dok bene pe guciko itgi me winyone. 15Ento i kare ma okato macokcok-ki onoŋo wun Wuŋut ci wutiyo gin ma tye atir i waŋa kun wutito lok me gonyo opiiwu, dano acel acel ki lawote, dok bene wuketo gicikke i nyima i ot ma gilwoŋo ki nyiŋa-ni. 16Ento lacen dok wulokke ci wupyedo nyina kun dano acel acel dok okwanyo opii ma co ki ma mon odwokogi cen bote, ma onoŋo nene doŋ wugonyogi woko macalo mitgi tye, ci wukelogi wuketogi i te loc me opii doki aye. 17Pi meno, an Rwot awaco kuman ni, onoŋo pe wulubo cikka i kare ma wutito lok me gonyo opiiwu, pe wugonyo jo Ibru wadiwu woko ki i opii, Pi meno, an aye doŋ atito botwu ni, abigonyowu wek ginekwu woko i lweny, two gemo binekowu ki kec bene binekowu woko. Man Rwot ma owaco. Abimiyo wudoko gin ma kelo lworo bot ker ducu ma tye i wi lobo. 18-19Lutel me Juda ki Jerucalem kacel ki ludito ma giloyo gaŋ kal, ajwagi, ki jo me lobo meno ducu, guketo gicikke kweda kun giwoto ki i kin wod twon ma guŋolo i dul aryo. Ento guturo gicikke ma gin guketo ki i nyima-ni, pe gugwoko gin ducu ma mako gicikke man. Kit meno abitimo i kom jo man gin ma gin gutimo i kom wod twon. 20Abimiyogi woko i ciŋ lukworgi. Abimiyogi woko i ciŋ jo ma mito nekogi, doŋ komgi muto-ni winyo ki ŋuu me tim aye ma bicamo. 21Abimiyo Jedekia kabaka me Juda kacel ki rwodine i cin lukworgi ma gimito nekogi. Abimiyogi woko bot dul mony pa kabaka me Babilon, ma gugiko lweny woko i komwu-ni. 22Nen, abicikogi, ci gidwogo cen i gaŋ man. Gibilweny i kome, gibimako, ci giwaŋo woko licwic ki mac. Abimiyo gaŋi me Juda ducu lokke doko macalo tim aroo ka ma dano mo pe bedo iye. Man Rwot ma owaco.”


Tic Pa Lukwena 14 ACO85 - Ka doŋ gitye i Ikonio, - Bible Search\nTic Pa Lukwena 13 Tic Pa Lukwena 15\nTic Pa Lukwena 14\n1Ka doŋ gitye i Ikonio, gudonyo i kacokke pa Lujudaya i kit acel-lu, ci doŋ pi kit ma guloko kwede omiyo lwak dano mapol guye Rwot, Lujudaya wa ki jo Grik bene. 2Ento Lujudaya ma pe guye gutugo Lurok kun gumiyo cwinygi odoko kec i kom utmego. 3Gubedo kunnu pi kare malac kun giloko pi Rwot ki tekcwiny laboŋo lworo, Rwot bene omiyogi twero me tiyo lanyut ki taŋo mapol ma omoko kwede lok ma gitito i kom kicane. 4Ento jo Ikonio igi opokke woko; dul mogo gudok kom Lujudaya, ki dul mogo i kom lukwena. 5Ka Lurok ki Lujudaya guyutte kacel ki lulocgi pi bino ka timogi marac ki celogi ki got, 6ka gugwilo lokke ci gupucce woko wa i Licitra ki Derube, gaŋi ma i lobo Likaonia ki i lobo ma orumo kenyo; 7gubedo ka tuco lok me kwena maber kunnu.\nPaulo ki Barnaba i Licitra ki Derube\n8I Licitra onoŋo tye laco mo ma bedo abeda kun pe woto ki tyene; con en laput nia i kare ma ginywale, pe omedo ki wot. 9En obedo ka winyo ka Paulo loko, ci Paulo ociko waŋe onene, ci oniaŋ ni en tye ki niye ma romo miye caŋ maber. 10Owacce matek ni, “A malo, icuŋ ki tyeni atir.” Ci oleŋŋe malo opye, ka cako wot. 11Ka lwak guneno gin ma Paulo otiyo, ci gudaŋŋe matek i leb Likaonia kun giwaco ni, “Lubaŋa gulor piny botwa macalo dano!” 12Gulowoŋo Barnaba ni Jeucb ki Paulo ni Ermec, pien en aye lalok makato. 13Ajwagi pa Jeuc ma gitye ki ot woro jokgi i nyim gaŋ gukelo twon ma gideyo ki ature i dog gaŋ gimito tyero gitum kacel ki lwak. 14Ento ka lukwena Barnaba ki Paulo guwinyo pire, ci guyeco boŋŋigi kun gibaro dye lwak ki daŋŋe ni, 15-“Wun co, wutimo kuman piŋo? Wan bene wa dano, ma kitwa rom ki mewu. Wakelo botwu lok me kwena maber, wek wun wua woko ki bot gin ma konnye pe, wulokke bot Lubaŋa makwo ma yam oketo polo ki lobo ki nam ki jami ducu ma tye iye. 16Yam i kare macon en oye ni rok ducu gulub yogi kengi. 17Kadi bed kumeno, kare ducu en bedo ki cadenne ma nyuto ni en tye. En otimowu ber kun cwalo botwu kot mucwer ki i polo, dok miyowu kit cam mapatpat ma cek ka karegi oromo ma miyo wuyeŋ ki cam, cwinywu bene bedo yom.” 18Kadi bed guloko lok meno, juko lwak wek pe gutyer gitum botgi obedo tek twatwal.\n19Ento Lujudaya mogo gucito kunnu ma gua ki i Antiokia ki i Ikonio. Gupiyo lwak, ka gucelo Paulo ki got ci guywayo woko gutere i ŋe gaŋ, kun gitamo ni doŋ oto woko. 20Ento ka lupwonnye gucokke bote, ci oa malo odonyo i gaŋ. Orwone guwoto gin ki Barnaba wa i Derube.\nGudok cen i Antiokia ma i lobo Ciria\n21Ka doŋ gutuco lok me kwena maber i gaŋ meno, ki noŋo lwak lupwonnye mapol, ci gudok cen i Licitra ki Ikonio ki Antiokia ma i lobo Picidia, 22kun gijiŋo cwiny lupwonnye, kun gicuko cwinygi ni gumedde i niye, ma giwaco ni, myero wadony i can madoŋo ka wakat kwede i ker pa Lubaŋa. 23I lwak jo muye Yecu i kabedo acel acel guketo ludoŋo ma ka-kagi ki lega ki ri kec, ci gumiyogi i ciŋ Rwot ma yam guye-ni.\n24Ka guwoto gukato ki i Picidia, ci gubino wa i lobo Pampulia. 25Ka gutyeko tito lok pa Lubaŋa i Perga ci gucito piny i Atalia, 26ka gua ki kunnu gukwaŋ nio i Antiokia, ka ma yam gimiyogi iye i ciŋ Lubaŋa wek en okonygi ki kicane i kom tic ma doŋ gutyeko cobone-ni.\n27Ka guo i Antiokia, gucoko lwak muye Yecu kacel, ci gutuco gin ducu ma doŋ Lubaŋa otyeko tiyo kacel kwedgi, ki kit ma oyabo kwede doggola me niye bot Lurok. 28Ci gubedo kunnu ki lupwonnye pi kare malac.


Ejekiel 6 ACO85 - Rwot ceŋ oloko kweda. En owacci, “Wod - Bible Search\nEjekiel 5 Ejekiel 7\nLok ma lanebi otyeto i kom godi me Icrael\n1Rwot ceŋ oloko kweda. 2En owacci, “Wod pa dano, cik waŋi inen godi me Icrael, ci itit lokka botgi. 3Wac bot godi me Icrael ni guwiny lok pa Rwot Lubaŋa, wek guwiny lok ma an Rwot Lubaŋa atye ka wacone bot godi, cere-gu, ki luŋ matut, ki notagu ducu: Nen, abikelo lweny ma gilwenyo i komwu ki pala lucwan, dok bene abijwero wan jogiwu woko liweŋ. 4Abimuko keno tyerwu woko, ki keno tyer ka ma wuwago iye odok eceta-ni bene abimuko woko. Lutuwu jo Icrael ma gitye kunnu gibinekogi woko i nyim cal jogiwu. 5Abipyelo kom jo Icrael muto i nyim cal jogigi; dok abikeyo cogogi arumo ki keno tyergi woko. 6I kabedo ducu ma wubibedo iye gaŋiwu ducu gibijwero woko doŋ obur, ki wag jogiwu ducu gibimuko woko, ki keno tyerwu ducu abimuko woko wuweko doŋ kene, ki cal jogiwu ducu gibitoŋo gibalogi woko, ki keno tyer me wano odok eceta bene gibitoŋo gireto woko piny, ki gin ducu ma wutiyo doŋ gibijwerogi woko liweŋ. 7Dok jo ma ginekogi komgi biradde ata, ci man miyo wun wubiŋeyo ni an aye a Rwot.\n8“Ento abimiyo jo mukene gibwot ki i lak to ci gibedo kwo. Ka doŋ jo mogo ma gubwot gibibedo i kin lurok, dok ka gikeyowu woko i rok ducu, 9ci doŋ lutuwu ma gubwot gibipo i koma ki i kin lurok ka ma noŋo giterogi iye i opii. Gibipo i koma ki kunnu kun giŋeyo ni yam aketo can i komgi wek ami lewic omakgi, pien cwinygi ma gen pe iye-ni onoŋo doŋ oa woko ki i koma pi tarwaggi, omiyo gumaro woro cal jogi makato an. Gibibedo ki keccwiny i komgi kekengi pi gin maraco me lewic ma gutimo-ni, ki pi gin me kwer ducu ma yam gutimo. 10Doŋ gibiŋeyo ni an aye a Rwot; dok lok ma yam aloko ni abitimo gin marac man i komgi-ni onoŋo pe aloko me noŋo.”\nBal pa jo Icrael\n11Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, “Wudoŋ korwu, wunyon tyenwu bene i ŋom kun wukok ni, Can madit doŋ opoto! Can man opoto pi bal me gin me kwer ma jo me ot pa Icrael gutimo. Pi meno, gibinekogi woko i lweny, kec ki two gemo bene binekogi woko. 12Jo ma gitye ka mabor two gemo aye ma binekogi; ki jo ma tye cok gibineko-gi woko ki pala lucwan; ki jo mudoŋ ma gubwot ki i lak to kec aye ma binekogi. Meno en aye kit macalo abitoyo kwede akecana i komgi. 13Kom jo muto biradde lirwat i kin cal jogi ki i kabedo ducu ma orumo keno tyergi, wa i wi cere-gu ducu, ki i wi godi maboco-gu, i te yadi ducu ma potgi oluk, ki i te yat kworo ma pote oluk, ki i kabedo ducu ka ma gityero iye gin ma ŋwece kur ma yomo cwiny bot cal jogigi. Ci gin ducu doŋ gibiŋeyo ni an aye a Rwot. 14Abiryeyo ciŋa woko i komgi, ci abibalo lobogi woko, amiyo iye doŋ noŋo, i kabedo ducu ka ma gibedo iye, cakke ki i tim nio kwede wa i Ribla. Ci gin ducu doŋ gibiŋeyo ni an aye a Rwot.”


Poko i Nam Makwar | Pwony me Baibul pi Lutino\nPWONY ME 22\nI kare ma Parao owinyo ni jo Icrael guweko Ejipt, en dok oloko tamme i kom gonyogi woko. En ociko lumonye ni: ‘Wuyub gadigadi lwenya ducu, wek waryem korgi! Onongo myero pe wawek guciti.’ En kacel ki jone gucako ryemo kor jo Icrael.\nJehovah onongo tye ka telo jone kun tiyo ki wir me pol i dyeceng ki wir me mac i dyewor. En otelogi wa i Nam Makwar, ci owaco botgi ni gutong gony.\nI ngeye, jo Icrael guneno Parao ki dul monnye ka giryemo korgi. Ka ngwec onongo pe, pien nam onongo tye i nyimgi ki mony pa Ejipt onongo tye ka bino ki i ngegi. Gukok bot Moses ni: ‘Wabito woko! Twora nongo iwekwa i lobo Ejipt.’ Ento Moses owaco ni: ‘Pe wubed lwor. Wucung matek wek wunen kit ma Jehovah bilarowa kwede.’ Moses onongo tye ki gen matek i kom Jehovah, pe kumeno?\nJehovah owaco bot jo Icrael ni guwot anyim. I dyewor meno, Jehovah oketo wir me pol-li i kin jo Ejipt ki jo Icrael. Ki tung bot jo Ejipt, piny onongo col licuc. Ento dero onongo tye tung bot jo Icrael.\nJehovah owaco bot Moses ni orye cinge i wi nam. Ci Jehovah oweko yamo okodo matek dyewor lung. Nam opokke iye aryo ci yo oyabbe i dyere. Jo Icrael milion mapol ata gungolo loka ca kun giwoto i lobo mutwo i kin pii ma otinge malo tung acuc ki acam.\nMony pa Parao gumwomme i kor jo Icrael i dye nam. Ci Jehovah obangogi woko. Tyen gadigadigi ocako poto woko. Lumony magi gudange ni: ‘Wek waringu walwi woko ki kany! Jehovah tye ka lweny pigi.’\nJehovah owaco bot Moses ni: ‘Rye cingi i wi nam.’ Cutcut, pii ma otinge malo-ni ocako dwogo cen ci oumo mony me Ejipt woko. Parao ki lumonye ducu guto woko. Kadi wa ngat acel pe obwot.\nKi loka tung ca, lwak dano mapol ma gubwot-ti gupako Lubanga ki wer: “Wer bot Rwot [Jehovah], pien otuc ki loc me deyo; obolo aguragura ki lait i wiye woko i nam.” I kare ma dano tye ka wer, mon gubedo ka myel kun gigoyo ajaa. Dano ducu gubedo ki yomcwiny madit mada pi bedo agonya.\n“En meno gin mumiyo cwinywa tek, kun wawaco ni, ‘Rwot [Jehovah] en lakony mera, pe abibedo ki lworo; ngo kono ma dano twero timo i koma?’”—Jo Ibru 13:6\nLapeny: Pingo jo Icrael gubedo lwor i kare ma guo i Nam Makwar? Jehovah olaro jo Icrael nining?\nNia 13:21–15:21; Nekemia 9:9-11; Jabuli 106:9-12; 136:11-15; Jo Ibru 11:29\nNywakki Nywakki Tango ma Otimme i Nam Makwar


Marako 16 ACO85 - Ka cabit doŋ okato, ci Maliam - Bible Search\nMarako 15 Luka 1\n(Matayo 28.1-8; Luka 24.1-12; Jon 20.1-10)\n1Ka cabit doŋ okato, ci Maliam Lamagdala ki Maliam min Yakobo, ki Calume guwilo aŋwece pi wot kwede ka wiro kom Yecu. 2I kom nino mukwoŋo me cabit mon gupuk odiko con ma ceŋ otuc, ci gucito i wi lyel. 3Gucako pennye kekengi ni, “Aŋa mono ma bidirowa got woko cen ki i dog lyel?” 4Ka gutiŋo waŋgi ci guneno got meno doŋ gidiro woko cen; onoŋo gotte dit twatwal. 5Ka gudonyo i lyel, ci guneno latin orobo mo ma oruko boŋo matar, obedo kwede yo tuŋ acuc; gucako urone mada. 6En owaco botgi ni, “Pe wubed ka urone; wun wubeyenyo Yecu me Najaret ma giguro i kom yatariya-ni. En doŋ ocer woko, pe doŋ tye kany. Koŋ wunen ka ma gipyelo iye kome. 7-Ento wucit wutit ki lupwonnyene, ki bot Petero bene ni, en doŋ tye ka wot me telo nyimwu wa i Galilaya kuca; wubineno kome kunnu, kit ma yam en otito botwu-ni.” 8Ci mon gukatti woko ki i lyel, gucako ŋwec ki myelkom pi lworo ma omakogi matek twatwal; lworo ogeŋogi tito lokke ki ŋatti mo.\nYecu onyutte onen bot Maliam Lamagdala\n(Matayo 28.9-10; Jon 20.11-18)\n[ 9Ka en doŋ ocer odiko con i nino mukwoŋo me cabit, okwoŋo nyutte bot Maliam Lamagdala, ma yam en oryemo cen abiro i kome-ni. 10En otugi tero lok bot jo ma yam gibedo kwede, i kare ma gitye ki cola ki kumu-gu. 11Ka guwinyo ni en tye gire makwo, dok ni otyeko nyutte, kome onen bot Maliam, pe guye lokke.\nYecu onyutte bot lupwonnyene aryo\n12Lacen Yecu dok onyutte onen bot jo mukene i kit mapatte; onen bot lupwonnye ma onoŋo gicito ka wot i kin gaŋ. 13Gin dok gucito gutito bot jo mudoŋ-ŋi, gin bene dok pe guye lokgi.\nYecu ociko jo apar wiye acel-li\n(Matayo 28.16-20; Luka 24.36-49; Jon 20.19-23; Tic 1.6-8)\n14Ka lacen dok onyutte onen bot jone apar wiye acel ma onoŋo gitye i dog cam. Ocako da i komgi pi kwero ye lok, ki pi tekcwinygi, pien gukwero ye lok pa jo ma doŋ guneno kome i kare ma ocer-ri. 15-Ka doŋ owaco botgi ni, “Wucit i lobo ducu, wucitit iye lok me kwena maber bot ginaketa ducu. 16Dano ma oye, ce gibatija en, ci bilarre; ento dano ma okwero ye aye kop biloyo en. 17Lanyut magi binen ki bot jo ma giye: gibiryemo cen pi lwoŋo nyiŋa, gibiloko ki leb manyen, 18gibimako wa twol-gu, dok ka gibimato gin ma neko dano, ci pe bitimogi marac; gin bene gibiketo ciŋgi i kom lutwo ci gibicaŋ”\nYecu oito i polo\n(Luka 24.50-53; Tic 1.9-11)\n19-Ka Rwot Yecu doŋ otyeko lok kwedgi, ci gitiŋe gitere woko malo i polo, ci ocako bedo piny ka ŋet Lubaŋa atena i kabedo me deyo yo tuŋ acucce. 20Ci lupwonnye gucito ka tito lok i kabedo ducu, kun Rwot kikome bene tye ka tic kwedgi, kun moko lok ma gitito ki lanyutte.]


Jo Galatia 3 ACO85 - Wun jo Galatia kara wumiŋ kuman! - Bible Search\nJo Galatia 2 Jo Galatia 4\nJo Galatia 3\nLubo cik nyo bedo ki niye\n1Wun jo Galatia kara wumiŋ kuman! Aŋa murogowu, wun jo ma ceŋ ginyuto botwu atyer kit ma giguro kwede Yecu i kom yatariya macalo wuneno ki waŋwu? 2Koŋ apenywu ki peny man keken: wun mono yam wulimo Cwiny Maleŋ pi lubo cik, kono nyo pi ye lok me kwena maber ma wuwinyo gitito botwu-ni? 3Wun kara wubedo miŋ kuman! Wucako lubo kit me Cwiny, ci kombeddi doŋ wumito wugik ki tekkomwu? 4Gin jami mapol madoŋo macalo meno otimme botwu nono? I adane onoŋo otimme ki tyen lok! 5En Lubaŋa ma omiyowu Cwiny Maleŋ-ŋi, dok otiyo bene taŋo mapol i kinwu, en tiyo man pien ni wulubo cik, kono nyo pi ye lok ma wuwinyo ma gitito botwu?\n6-Kit ma meno bene yam gicoyo lok i kom Abraim ni, “En oye Lubaŋa, omiyo gikwane ni en dano ma kite atir.” 7-Myero wuŋe ni jo ma tye ki niye, gin aye likwayo pa Abraim kikome. 8-Luco ginacoya yam con onoŋo doŋ guŋeyo woko ni, Lubaŋa bikwano Lurok ni gin jo ma kitgi atir pi niye. Lubaŋa yam otito lok me kwena maber con bot Abraim kun wacce ni, “Rok ducu bilimo gum piri.” 9Pi meno, jo ma tye ki niye gibinoŋo gum kacel ki Abraim mubedo ki niye.\n10-Jo ducu ma gujeŋŋe i kom tic me lubo cik doŋ gicenogi woko; pien yam gicoyo ni, “Cen opot i kom jo ducu ma pe gilubo gin ducu ma gicoyo i buk me cik, kun gicobo bene ticce kakare.” 11-Kombeddi lok doŋ oŋene woko ni, pe gikwano dano mo ni kite atir i nyim Lubaŋa pi tiyo gin ma cik mito; pien gicoyo ni, “Ŋat ma kite atir pi niye bibedo kwo.” 12-Ento cik pe ocuŋ i kom niye, pien gicoyo ni, “Ŋat ma tiyo kun lubo gin ma cik mito bikwo pire.” 13-Kricito aye ma nene okokowa ki i cen ma opoto i komwa pien pe walubo cik; en obino ci olokke odoko dano ma giceno ma ka-kawa. Pien yam gicoyo ni, “Cen opoto i kom dano ma giŋabo malo i wi yat.” 14Lok man otimme wek gum ma Lubaŋa ceŋ omiyo ki Abraim Lurok bene gunoŋ pi Yecu Kricito, ka wek wan bene walim Cwiny Maleŋ ma yam giciko pire-ni pi niye.\nCik ki gicikke\n15Utmega, koŋ anyut labol me lok i kom dano. Ka jo aryo gucikke i gin mo-ni, ma gumoko gicikkegi, ŋat mo pe dok twero lokone, dok bene pe twero medo gin mo i gicikke meno. 16-Lubaŋa yam ocikke gin ki Abraim ki bot lakware bene. Ento yam ginacoya pe owacci, “Ki bot likwayu,” ma nyuto ni gipol, ento owacci, “Ki bot lakwaru,” ma nyuto dano acel keken, ma en aye Kricito. 17-Gin ma myero aloki tye kit man ni, cik ma doŋ obino lacen i ŋe mwaka miya aŋwen ki pyeradek pe doŋ romo turo gicikke ma con Lubaŋa otyeko mokone woko-ni, dok bene pe bimiyo gin ma ociko lal nono. 18-Ka ce leyo jami ma gimiyo ki Abraim obedo pi cik, meno noŋo pe lubo kit cikke mo. Ento Lubaŋa yam omiyo bot Abraim i gicikke macalo mot.\n19Cik dok mitte piŋo? Cik yam gimedo ni wek turo cik onen woko ka maleŋ, nio waŋ ma lakwaro Abraim ma giketo cikke pire-ni obino. Lumalaika aye ma ceŋ gukelo cik, ci gumiyo i ciŋ ŋat ma larib dano kacel. 20Ento larib dano pe mitte pi ŋat acel keken, ento Lubaŋa aye tye acel.\nGin mumiyo giketo cik\n21Cik doŋ tye ka pyem ki gicikke pa Lubaŋa? Pe kit meno gire, pien ka nene gimiyo cik ma twero miyo kwo, kono kwano dano ni kite atir obedo pi lubo cik. 22Ento coc ma yam gicoyo otweyo dano ducu macalo lumabuc i te twero me bal, wek cikke ma nene giciko pi ye Yecu Kricito gimi bot jo muye en.\n23I kare ma niye peya obino, cik aye munoŋo gwokowa, kun otweyowa woko macalo mabuc, nio waŋ ma ginyuttiwa niye. 24Kit meno cik aye obedo lagwokwa ma myero olowa nio ka Kricito obino, ka doŋ gicako kwanowa ni kitwa atir pi niye. 25Kit ma doŋ niye tye-ni, pe dok wabedo i te twero pa lagwokwa; 26pien wun ducu doŋ wudoko litino pa Lubaŋa pi niye Yecu Kricito. 27Wun jo ducu ma doŋ gityeko batijawu i nyiŋ Kricito, doŋ wuruko Kricito macalo wuruko boŋowu. 28Apokapoka mo doŋ pe i kin Lajudaya ki dano me Grik, i kin opii ki ŋat ma lone kene, kadi i kin laco ki dako, pien wun ducu doŋ wurom i Kricito Yecu. 29-Ka wun doŋ wulwak pa Kricito, ci doŋ wun likwayo pa Abraim; dok pi cikke pa Lubaŋa, wun lule gin ma yam en ociko bot Abraim.


Nyut ni in Lagen bot Lubanga kit ma Daudi gin ki Yonacan gutimo | Study\nKWAN I LEB Acholi Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Bicol Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Dutch Ecuadorian Sign Language English (Leb Muno) Estonian Fijian Finnish Finnish Sign Language French Georgian German Grik Guarani Gujarati Gun Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Ibru Icelandic Iloko Indonesian Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kannada Kikamba Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Luo Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Mexican Sign Language Mixe Mongolian Moore Ndau Ndebele (Zimbabwe) Nepali Nias Norwegian Nyungwe Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sena Serbian Serbian (Roman) Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tshwa Turkish Turkmen Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Wolaita Zande Zapotec (Isthmus)\n“[Jehovah] bibedo i kin an ki in, ki i kin likwaya ki likwayi matwal.”—1 CAM. 20:42.\nWER: 125, 62\nYonacan, wod pa Kabaka Caulo onyuto gennene bot Jehovah nining?\nWatwero nyutone nining ni wan lugen bot Lubanga ka ngat ma tye ki twero pe opore me nongo worowa?\nWatwero nyutone nining ni wan lugen bot Lubanga ka ce jo mukene pe guniang lokwa nyo giterowa i yo marac?\n1, 2. Pingo lirem ma onongo tye i kin Yonacan gin ki Daudi obedo lanen maber adada pa jo ma genne?\nYONACAN nen calo obedo ki ur madit atika pi kit ma Daudi olwenyo kwede i kom Goliac. Daudi ocung i nyim won Yonacan, Caulo Kabaka me Icrael, “ki wi Goliac i cinge.” (1 Cam. 17:57) Oromo bedo ni Yonacan omaro Daudi pi tekcwiny ma en onyuto. Onen woko ka maleng ni Lubanga onongo tye ka cwako Daudi, dok pi meno “Yonacan omoko i kom Daudi matek.” Ki lok ada, gumoko gicikke i kingi pien ‘Yonacan onongo maro Daudi macalo kome kene.’ (1 Cam. 18:1-3) Pi kwone ducu en omedde ki bedo lagen bot Daudi.\n2 Mar pa Yonacan pi Daudi omedde matek, kadi bed ni Jehovah onongo dong otyeko yero Daudi me bedo kabaka ma bilubo Caulo. Yonacan ocako paro pi Daudi i kare ma Caulo onongo mito neke woko. Me cuko cwiny lawote, Yonacan ocito wa i dye tim me Korec. Yonacan “ojingo cwinye [Daudi] i nying [Jehovah].” Yonacan owacci: “Pe ilwor, . . . . Ibibedo kabaka ma loyo Icrael, an abibedo lalub kori.”—1 Cam. 23:16, 17.\n3. Gin ango ma pire obedo tek tutwal bot Yonacan makato bedo lagen bot Daudi, dok wangeyo man nining? (Nen cal ma tye i pot karatac 21.)\n3 Bedo lagen obedo kit ma dano ducu gimaro adada. Ento, ka waketo cwinywa me neno genne pa Yonacan i kom Daudi keken labongo tamo i kom gennene bot Lubanga, ci wabikeng pwony mukene ma pire tek adada. Pingo Yonacan oneno Daudi macalo lareme ma ka lamonene? Ngene kene ni, onongo tye gin mo ma pire tek bot Yonacan makato ilo rwom me kwone malo. Wi opo ni en okonyo Daudi kun ‘jingo cwinye i nying Lubanga Jehovah.’ Ki lok ada, bedo lagen bot Lubanga onongo tye gin mukwongo i cwiny Yonacan. Tye ada ni, bedo lagen bot Jehovah aye gin mumiyo Yonacan obedo lagen bot Daudi. Dok gin aryo ducu gugwoko kwongegi ni: “[Jehovah] bibedo i kin an ki in, ki i kin likwaya ki likwayi matwal.”—1 Cam. 20:42.\n4. (a) Gin ango ma biweko wabedo ki yomcwiny ki yengo madit adada? (b) Ngo ma wabinyamo i pwony man?\n4 Macalo Lukricitayo, pe wamaro kit ma jo mukene gitye lugen kwede keken, ento wan bene wagwoko gennewa bot jo me odiwa, luremwa, ki dong luye luwotwa. (1 Tec. 2:10, 11) Ento mukwongo, myero kong wabedu lugen i cwinywa bot anga? Ngene kene ni, omyero wabedu lugen bot Ngat ma ominiwa Kwo! (Yabo 4:11) Gwoko genne man keliwa yomcwiny me ada ki yengo. Ento me nyuto gennewa bot Lubanga omyero wamok i kome liking kadi wa i kare me atematema magwar. I pwony man, wabinyamo kit ma lanen pa Yonacan-ni twero konyowa kwede me nyuto gennewa bot Jehovah ka warwatte ki ariya i kabedo angwen mapatpat i kwowa: (1) ka ngat mo ma tye ki twero pe opore me awora, (2) ka omyero wayer ngat ma wabibedo lagen bote, (3) ka pe kiniang lokwa nyo ka kingoliwa kop marac, dok (4) ka mitiwa ki miti me bedo lagen pe orwatte.\nKA NGAT MO MA TYE KI TWERO PE OPORE ME AWORA\n5. Pingo onongo tek tutwal pi jo ma gitye i te loc pa Caulo me bedo lugen bot Lubanga?\n5 Kadi bed ni Lubanga onongo ocimo Caulo, won Yonacan, me bedo kabaka, lacen Caulo pe omedde ki bedo lawiny ci Jehovah okwere woko. (1 Cam. 15:17-23) Kit ma Lubanga pe okwanyo Caulo woko cutcut ki i wi kom ker, gin marac ma en otimo-ni otemo genne pa jo ma i te locce kacel ki jo macok kwede. Gin guwok ki i atematema me medde ki gwoko gennegi bot Lubanga kadi bed ni kabaka ma bedo “i wi komker pa [Jehovah]” pe tye ka lubo yo matir.—1 Tek. 29:23.\n6. Gin ango ma nyuto ni Yonacan ogeno Jehovah adada?\n6 I kare ma Caulo, okwongo nyuto cwiny me jemo, wode Yonacan onyuto ni en lagen bot Jehovah. (1 Cam. 13:13, 14) Lanebi Camuel onongo owacci: “Pien Rwot [Jehovah] pe bibolo lwakke woko ata, pi nyinge madit-ti.” (1 Cam. 12:22) Yonacan onyuto ni en onongo egeno lok meno, i kare ma mony madit pa Jo Piliciti ma gitye ki gadigadi lweny 30,000 gumiyo bura me lweny i kom jo Icrael. Caulo onongo tye ki dano miya 600 keken—dok en ki Yonacan keken aye onongo gitye ki jami lweny! Ento, Yonacan ocito ka lweny i kom mony pa jo Piliciti ki lating jami lwennye keken. Yonacan owacci, “Pe tye gin mo ma gengo Rwot [Jehovah] laro dano kadi gipol kadi ginok.” Luicrael aryo-ni guneko lumony 20 pa Lupiliciti. Lacen, “lobo oyengnge, ci lworo mutwaro dano odoko madwong twatwal.” I kare ma wigi onywene woko, Lupiliciti gucako lweny i kingi kekengi. Pi meno, niye pa Yonacan i kom Lubanga oweko guloyo lweny.—1 Cam. 13:5, 15, 22; 14:1, 2, 6, 14, 15, 20.\n7. Yonacan otero wonne nining?\n7 Kadi bed ni wat i kin Caulo ki Lubanga onongo pe tye maber, ento Yonacan onongo pud kubbe ki wonne ka ce onongo mitte. Me labolle, gulwenyo kacel me gwoko jo pa Lubanga.—1 Cam. 31:1, 2.\n8, 9. Ka waworo luloc, ci man nyuto nining ni wan lugen bot Lubanga?\n8 Calo Yonacan, wan bene watwero nyuto ni meno wageno Jehovah ka wawinyo luloc kit ma Lubanga mito kwede, kadi bed ni mogo pe gupore me awora. Me labolle, latic pa gamente mo twero bedo lacamucana, ento pud waworo rwomme pien cik pa Lubanga waco ni meno myero wawor “luloc” pa gamente. (Kwan Jo Roma 13:1, 2.) Ki lok ada, wan ducu watwero nyuto ni watye lugen bot Jehovah ka waworo jo ma en ominigi twero.—1 Kor. 11:3; Ibru 13:17.\nYo acel me bedo lagen bot Jehovah obedo nyuto woro bot luot ma pe Lacaden pa Jehovah (Nen paragraf 9)\n9 I lobo mo ma tye tung kupiny me Amerika, Olga  onyuto gennene bot Lubanga ki woro cware kadi bed ni timone onongo pe yot. Pi mwaki mapol, cwiny cware onongo kec i kome pienni Olga obedo Lacaden pa Jehovah. En onongo cwero cwinye kare ducu, yete, kwero lok kwede, dok bure ni ebikwanyo lutinogi ci epoko woko ki bote. Ento Olga pe oculo wang gin marac ki gin marac. En otimo gin ducu ma etwero me bedo min ot maber ki paro pi tedo cam pa cware, lwoko bongine, ki dong gwoko jo me ode. (Rom. 12:17) Ka twere, en onongo cito kacel gin ki cware i cokke mogo pa wadine ki lureme. Me labolle, i kare ma cware onongo mito cito i boma mukene ka yiko wonne, Olga oyubo lutino ki jami weng ma mitte pi wot meno. En okuro cware i dog kanica nio ka lega meno otum. I nge mwaki mapol, cwiny cware ocako kwe pi diyo cwiny ki woro pa Olga. I kareni dong en tero Olga i Ot me Ker, kun bene cuko cwinye me cito i cokke, dok en bene cito i cokke i kine mukene.—1 Pet. 3:1.\nKA OMYERO WAYER NGAT MA WABIBEDO LAGEN BOTE\n10. Yonacan ongeyo ngat ma myero ebed lagen bote nining?\n10 Kit ma Caulo onongo dong omoko tamme me neko Daudi woko-ni, Yonacan onongo omyero oyer ngat ma ebibedo lagen bote. Kadi bed ni en omoko gicikke gin ki Daudi, Yonacan onongo bene tye i te twero pa wonne. Ento Yonacan onongo ngeyo ni Lubanga tye ki Daudi ento pe Caulo. Pi meno, Yonacan oneno bedo lagen bot Daudi calo gin ma pire tek loyo bedo lagen bot Caulo. En ociko Daudi ni okanne woko ci oloko maber i kom Daudi bot Caulo.—Kwan 1 Camuel 19:1-6.\n11, 12. Mar pi Lubanga konyowa me bedo lugen bote nining?\n11 Bedo lagen bot Lubanga okonyo lamego mo me lobo Australia ma nyinge Alice me moko ngat ma omyero ebed lagen bote. I kare ma en ocako kwano Baibul, en onongo tito bot lupacogi jami mabeco ma etye ka pwonyone. Lacen, Alice owaco bot jo me otgi ni pe dong ebimedde ki kwero kwer me karama kwedgi. En otittigi tyen lokke, ento par ma onongo gukwongo nyutone-ni olokke odoko kiniga. Gin guwinyo calo en onongo tye ka kwero lupacogi woko. Alice owacci: “I agikkine mamana owacca ni dong etyeko kwera woko matwal. Abedo ki ur madit dok ocwero cwinya mada pien onongo amaro lupacowa tutwal. Ento, amoko tamma ni Jehovah gin ki Wode omyero gubed mukwongo i cwinya, dok anongo batija i gure me adwol ma obedo tye i nge meno.”—Mat. 10:37.\n12 Ka pe wagwokke, nyuto gennewa bot lobo, cukul, nyo lutuko moni motmot twero rwenyo gennewa bot Lubanga woko. Me labolle, Henry nongo yomcwiny i tuko chess. Cukul ma en kwano iye onongo giloyo tuko meno kare ki kare, dok onongo mito ni etute matek adada kit ma etwero. Ento lacen en ocwako lok meno kun waco ni: “Motmot, nyuto gennena bot cukul ocako leyo kawang gennena bot Lubanga. Tum pa Cabit ducu onongo wabedo ki pyem tuko chess dok man onongo tye ka genga ki tiyo tic me Ker. Pi meno amoko tamma me a woko ki i tuko meno matwal.”—Mat. 6:33.\n13. Bedo lagen bot Lubanga twero konyowa me cobo pekki me ot nining?\n13 Twero bedo tek me yero ngat ma omyero wabed lagen bote i kwo me ot. Me labolle, Ken owacci: “An onongo amito limo mamana ma dong otegi woko kare ki kare, dok bene onongo amito ni obed botwa i kine mukene. Ento mamana ki dakona onongo wigi pe rwatte. I acakkine, wiya ocung woko pien onongo pe atwero timo gin mo maber bot ngat acel labongo cwero cwiny lawote. Lacen, aniang ni i kare ma kit meno, dakona aye opore me nongo gennena mukwongo. Pi meno, anongo yo mukene me yomo cwinye.” Bedo lagen bot Lubanga kacel ki nyuto woro pi Lokke omiyo Ken tekcwiny me tito bot dakone gin mumiyo mitte ni kiter minne i yo me kica ki dok me tito bot minne gin mumiyo en myero onyut woro bot dakone.—Kwan Acakki 2:24; 1 Jo Korint 13:4, 5.\nKA PE KINIANG LOKWA NYO KA KINGOLIWA KOP MARAC\n14. Caulo otero Yonacan i yo marac nining?\n14 Ka ngat mo ma tye ki twero ongolo kop alenga i wiwa, ci romo temo gennewa bot Jehovah. Oromo bedo ni Yonacan orwatte ki atematema ma kit meno. Kabaka Caulo ma Lubanga owiro-ni, onongo ngeyo pi lirem ma tye i kin wode ki Daudi, ento pe oniang tyen lokke. I kare mo ma kiniga omako Caulo, en oyeto Yonacan matek. Ento, Yonacan pe oculo wange. En pe oturo gennene bot Lubanga nyo Daudi, ma onongo bidoko kabaka me Icrael i anyim.—1 Cam. 20:30-41.\n15. Ka omego mo oterowa i yo marac, ngo ma omyero watim?\n15 I kacokke pa Lucaden pa Jehovah i kareni, tek adada me nongo ni kitero ngat mo i yo marac. Ento kadi bed kumeno, jo ma gitelo kacokke gitye ki roc dok man weko i cawa mukene giniang marac i kom jami ma watimo. (1 Cam. 1:13-17) Ka ce kingolo kop alenga i wiwa nyo pe kiniang lokwa, ci myero wamedde ki bedo lugen bot Jehovah.\nKA MITIWA KI MITI ME BEDO LAGEN PE ORWATTE\n16. I kabedo macalo mene ma omyero wabed lugen bot Lubanga ma ka paro piwa kenwa?\n16 Caulo ocuko cwiny Yonacan me paro pire kene. (1 Cam. 20:31) Ento bedo lagen bot Lubanga oweko Yonacan omako lirem ki Daudi ma ka keto tamme i kom bedo laloc. Gwok nyo wabimito lubo lanen pa Yonacan me keto miti pa jo mukene mukwongo, ka wiwa po ni Jehovah cwako ngat ma “pe loko kwong ma yam okwongo kadi bed kwonge-ni kelle can.” (Jab. 15:4) Yonacan ‘pe oloko kwong ma yam okwongo’ bot Daudi, dok wan bene pe omyero walok kwongewa. Me lapore, ka woro cikke mo me biacara odoko tek tutwal botwa, gwoko gennewa bot Lubanga ki lubo cik me Baibul bimiyo wagwoko kwongewa me woro cikke meno. Dok ka nyomwa tye ki pekki mapol makato kit ma onongo watamo-ni kono? Labongo akalakala mo, mar pi Lubanga bimiyo wamedde ki bedo lugen bot luotwa.—Kwan Malaki 2:13-16.\nGwoko kwongewa me lubo cikke me biacara twero temo gennewa bot Lubanga kacel ki woro pi Baibul (Nen paragraf 16)\n17. Pwony man okonyi nining?\n17 Ka walwodo lanen pa Yonacan, wabimito lubo lanenne me bedo lagen bot Lubanga. Pe omyero wapar pi mitiwa keken. Dok macalo Yonacan, myero wamedde ki bedo lugen bot Jehovah kun wabedo lugen bot jone, kadi wa jo ma gicwero cwinywa. Ka wamedde ki bedo lugen bot Lubanga Jehovah i kare me atematema, ci wabiyomo cwinye—dok meno keliwa yengo ma pud dong dwong loyo. (Car. 27:11) Ka wamedde ki bedo lugen bot Jehovah, wabineno kit ma en timo kwede jami mabeco pi dano ma gimare. I pwony ma lubo man, wabinyamo jami ma pigi tego ma watwero pwonyone ki ngiyo tic pa jo ma lugen ki jo ma pe lugen ma gukwo i kare pa Daudi.\n^  (paragraf 9) Nying mogo kiloko woko.


Acakki 9 ACO85 - Lubaŋa omiyo gum i kom Nua ki litino - Bible Search\nAcakki 8 Acakki 10\nLubaŋa omoko gicikkene ki Nua\n1-Lubaŋa omiyo gum i kom Nua ki litino awo bene kun waco ni, “Wunywal, wunya, wek wupoŋ lobo. 2Lee tim ducu bilworowu ki myelkom, wa winyo bene ducu me polo, ki gin ma lak alaka i ŋom, ki rec ducu ma i nam bene; gityeko miyogi ducu i ciŋwu. 3Gin ducu ma woto, ma kwo, gibibedo cam mewu; kit ma yam amiyowu pot dek-ki, doŋ amiyowu jami ducu. 4-Ento pe wubicamo riŋo kacel ki kwone, ma en aye remone. 5Atikane abipido pi remo kwowu; abipido pire bot lee ducu, wa ki bot dano bene; ki tuŋ bot dano acel acel abipido pi kwo pa ominne. 6-Ka ŋatti mo ooyo remo pa dano mo, ci dano meno gibioyo remone bene; pien Lubaŋa ocweyo dano i calle kikome. 7-Wun wunywal, wunya wumedde madwoŋ i wi lobo, wunya iye.”\n8Lubaŋa dok owaco bot Nua ki awobene ma onoŋo gitye kacel kwede ni, 9“Nen, amoko gicikkena kwedwu ki likwayowu ma bilubowu, 10ki gin makwo ducu ma gitye kwedwu, winyo ki lee ma paco ki lee tim ducu ma gitye kacel kwedwu, gin ducu ma gukato woko ki i yeya. 11Amoko gicikkena kwedwu ni, pii aluka pe dok bineko gin makwo, dok pe bibedo aluka ma bityeko lobo.” 12Lubaŋa dok owacci, “Man aye lanyut me gicikke ma aketo i kin an ki wun ki gin makwo ducu ma gitye kwedwu, ma bibedo matwal i yalwak ducu. 13Aketo danyu mera i pol, ma bibedo lanyut me gicikkena i kin an ki lobo. 14Ka amiyo pol oyuŋŋe i wi lobo, ci danyu binen i pol, 15abipo gicikke ma tye i kin an kwedwu ki gin makwo ducu ma gitye ki kom; dok pii bene pe dok bidoko aluka ma romo tyeko gin makwo ducu. 16Ka danyu tye i pol, ci abineno, ci abipo gicikkena ma bedo matwal i kin Lubaŋa ki gin makwo ducu ma gitye ki kom i wi lobo.” 17Lubaŋa owaco bot Nua ni, “Man doŋ lanyut me gicikkena ma doŋ amoko i kin an ki gin makwo ducu ma tye i wi lobo.”\nNua ki litino awobene\n18Awobe pa Nua ma yam gukatti woko ki i yeya-ni gin Cem, Kam ki Yafeci. Kam en aye won Kanaan. 19Litino awobe pa Nua adek-ki aye lwak ducu ma i wi lobo gua i komgi.\n20Nua aye yam obedo lapur mukwoŋo. Ci opito olok i potone, 21omato koŋo vinone, ci omer woko, obuto i kemane ma pe oumo kome. 22Ci Kam, won Kanaan, ka oneno wonne pe oumo kome, otito ki omegine aryo ma gitye woko-ni. 23Ci Cem ki Yafeci gutiŋo boŋo i wi gwokgi gin aryo, ka gucako wot kun gijer ki yo ŋegi, ci guumo ki kom wongi ma onoŋo tye nono, kun wangi neno cen, ci pe guneno kom wongi ma tye nono-ni. 24Ka Nua oco ki i waŋ mero koŋo vinone, ci oŋeyo gin ma wode matidine otiyo i kome, 25ci owacci,\nen bibedo opii i kin lwak opii pa omege.”\n26Dok owaco bene ni.\n“Gipwo Rwot Lubaŋa pa Cem; wek Kanaan obed opiine.\n27Lubaŋa oyab lobo pa Yafeci obed malac,\nwek en obed i kema pa Cem;\nka dok Kanaan obed opiine bene.”\n28Nua ori mwaka miya adek ki pyerabic nia i kare ma pii aluka ocorre i wi lobo. 29Kare me kwo pa Nua ducu oromo mwaka miya aboŋwen ki pyerabic; ka doŋ oto.


2 Tekwaro 35 ACO85 - Yocia okwero nino madit me Kato - Bible Search\n2 Tekwaro 34 2 Tekwaro 36\n2 Tekwaro 35\nYocia okwero nino madito me Kato (Paska)\n(2 Luker 23.21-23)\n1Yocia okwero nino madit me Kato (Paska) pa Rwot i Jerucalem. Ci guneko litino romi me Kato (Paska) i nino dwe apar wiye aŋwen me dwe mukwoŋo. 2En oyero ajwagi ci oketogi i dog ticgi, dok ocuko cwinygi i kom tic ma i ot pa Rwot. 3Dok owaco bot Lulevi ma gin aye gupwonyo jo Icrael ducu-ni, ma gin jo maleŋ i nyim Rwot, ni, “Wuket canduk maleŋ i ot ma Solomon wod pa Daudi, kabaka me Icrael, yam ogero; pe myero dok wubed ka tiŋone i wi gwokwu. Wun doŋ wuti bot Rwot Lubaŋawu ki lwakke jo Icrael. 4-Wuyubbe kun wulubo dog odi pa kwariwu ki dulwu, kun wulubo bene gin ma yam Daudi kabaka me Icrael ociko ki gin ma wode Solomon ociko. 5Dok wucuŋ i kabedo maleŋ, wucuŋ kun wulubo dog odi pa kwari utmegiwu ma gin jo me lobo-ni, kun dul acel acel pa Lulevi ocuŋ pi dog ot acel acel pa lwak. 6Kit meno doŋ wunek litino romi me Kato (Paska), wulonnye kenwu, wuyub gin ma mitte pi utmegiwu, wek gulub lok pa Rwot ma Moses ociko.”\n7Yocia omiyo litino romi ki litino dyegi alip pyeradek, ki twoni alip adek, bot lwak pi gityer me Kato (Paska) pi lwak jo ducu ma onoŋo gitye kenyo. Jami magi ducu jami ma oa i kom jami pa kabaka. 8Ki rwodi bene gumiyo gin ma cwinygi opwoyo bot lwak, bot ajwagi ki bot Lulevi. Ilkia, Jekaria ki Jekiel, ma gin ludito ma giloyo tic ma i ot pa Lubaŋa, gumiyo bot ajwagi litino romi ki dyegi alip aryo ki miya abicel ki twoni miya adek me gityer me Kato (Paska). 9Konania ki omegine, ki Cemaya ki Netanel, ki Kacabia, Jeyel ki. Jojabad, ma gin ludito pa Lulevi, gumiyo litino romi ki dyegi alip abic, ki twoni miya abic, bot Lulevi me gityer me Kato (Paska).\n10I kare ma doŋ giyubo jami ducu kakare, ajwagi gucako cuŋ i kabedogi, ki Lulevi bene gucuŋ i dul ki dul i dog ticgi kun gin ducu gilubo gin ma kabaka ociko. 11Guneko litino romi me Kato (Paska), ci ajwagi ticgi obedo me coro remo ma gigamo ki bot Lulevi ina gitye ka yaŋo riŋo. 12I kare ma gitimo man giketo dul mukene me gitum awaŋa cen, ma gibipoko i kin lwak kun gilubo dog odi pa kwarigi, wek gutyer bot Rwot, macalo gicoyo i buk pa Moses. Ci gutiyo ki twoni bene kit meno. 13-Gubulo litino romi me Kato (Paska) ki mac kun gilubo cik ma yam giciko; ento jami me gityer maleŋ gutedo ateda ki otako ki agulu, ki cupuriya, ka gucako tiŋone gutyero bot lwak oyotoyot. 14I ne meno gubedo ka yubo jami pigi kengi ki pi ajwagi, pien ajwagi ma gin likwayo pa Aron onoŋo gitye ki tic madwoŋ twatwal me waŋo gitum awaŋa-gu ki moo dwolo-gu nio wa i wor, Kit meno Lulevi guyubo jami pigi kengi ki pi ajwagi bene ma gin likwayo pa Aron. 15-Likwayo pa Acap ma gin luwer, gubedo i kabedogi macalo Daudi, Acap, Keman, ki Jedutun ma lanen pa kabaka onoŋo guciko; ki lugwok doggola ot pa Rwot ducu gubedo i doggola acel acel. Pe gumito weko ticgi pien guniaŋ ni utmegigi ma Lulevi gubedo ka yubbe pigi bene.\n16Meno aye kit ma giyubo ki tic pa Rwot i nino-nu, pi kwero nino madit me Kato (Paska) ki pi tyero gitum awaŋa i kom keno tyer pa Rwot, kun gilubo lok ma kabaka Yocia ociko. 17-Jo Icrael ducu ma onoŋo gitye kunnu gukwero nino madit me Kato (Paska) i kare meno, ki dok gukwero bene nino madito me Mugati ma Tobi Pe Iye pi nino abiro. 18Pe tye nino mo madit me Kato (Paska) ma gikwero kit man i Icrael nia i kare pa lanebi Camuel. Dok pe tye laker mo i kin luker me Icrael ma yam okwero nino me Kato (Paska) macalo Yocia okwero, kacel ki ajwagi ki Lulevi, jo Juda ki jo Jerucalem ducu ma onoŋo gubedo tye, ki jo ducu ma gibedo i Jerucalem. 19I mwaka me apar wiye aboro me loc pa Yocia en aye gikwero iye nino man madit me Kato (Paska).\nTo pa Yocia\n(2 Luker 23.28-30)\n20I ŋe man ducu, ma doŋ Yocia otyeko yubo ot pa Lubaŋa, Neko kabaka me Ejipt ocito ka lweny i Karkemic ma cok ki kulu Euprate, ki Yociaa bene ocrto ka lweny i kome cut. 21Ento Neko ocwalo kwena bot Yocia ma guwacci, “Imito, watimme niŋniŋ: kaba ka me Juda? Tin an pe abino ka lweny i komi, ento abino ka lwenyo i kom jo ma atye ka lweny i komgi; dok Lubaŋa ociko me tiyo man oyotoyot. Wek pyem ki Lubaŋa ma tye kweda-ni miyo neki woko.” 22Ento Yocia pe oloko ŋeye ki kabaka Neko, ci orukke macalo dano mo ata wek elweny kwede. Yocia pe owinyo lok pa Neko ma oa ki i dog Lubaŋa kadi ki acel ento ocerre ocito ka lweny kwede iba; Megido. 23Cutcut gutugi celo kabaka Yocia woko; ci kabaka owaco bot luticce ni, “Wukwanya woko ki i wan lweny, pien doŋ gutyeko keto ret marac twatwal, i, koma.” 24Ci luticce gukwanye woko ki I gadigadine gukete i gadigadine me aryone ka gutere i Jerucalem. Yocia oto, ci giyike i lyel pa kwarine. Jo Juda ki jo Jerucalem ducu gukumo matek pi Yocia. 25Jeremia bene okok matek pi Yocia; co kacel ki mon ma gubedo ka wer guloko pi Yocia i kokogi cakke i kare ca nio wa onyoo. Guketo man odoko cik i Icrael ducu: nen gityeko coyone i buk me Koko. 26Lok kom Yocia mudoŋŋe ducu, ki tic mabeco ma en otiyo ducu kit ma gicoyo kwede i buk me cik pa Rwot, 27gin ma yam en otiyo ducu, nia i acakkine nio i agikkine, nen, gityeko coyone I buk pa Luker me Icrael ki me Juda.


1 Jon 5 ACO85 - Dano acel acel ma ye ni Yecu en Kricito - Bible Search\n1 Jon 4 2 Jon 1\n1Dano acel acel ma ye ni Yecu en Kricito ma Lubaŋa oyero, dano-nu latin pa Lubaŋa, dok dano mo ma maro ŋat ma onywalo latin, maro latinne bene. 2Ka wamaro Lubaŋa, ma walubo cikke bene, meno miyo waŋeyo ni wamaro litino pa Lubaŋa. 3-Pien maro Lubaŋa en aye gwoko cikke. Dok cikke pe nurowa, 4pien dano acel acel ma Lubaŋa onywalo loyo lobo. Gin ma waloyo kwede lobo en aye niyewa. 5Aŋa mono ma loyo lobo? Pe ŋat ma ye ni, Yecu aye Wod pa Lubaŋa?\n6Yecu Kricito aye ŋat ma yam obino ki pii ki remo. Pe obino ki pii keken, ento ki pii kacel ki remo bene. 7Cwiny Maleŋ tye macalo cadenne, pien Cwiny aye ada. 8Doŋ tye caden adek: Cwiny Maleŋ, pii ki remo; gin adek-ki ducu lok me cadengi orwatte. 9Wan waye lok me caden ma dano gimiyo, ento caden pa Lubaŋa dit kato megi woko Man aye lok me caden pa Lubaŋa, ma en omiyo i kom Wode. 10Doŋ ŋat ma ye Wod pa Lubaŋa tye ki caden i iye kene. Ŋat ma pe ye Lubaŋa, noŋo omiyo Lubaŋa odoko lagoba, pien noŋo en pe oye lok me caden ma Lubaŋa omiyo i kom Wode. 11-Caden meno en ene ni, Lubaŋa doŋ omiyowa kwo ma pe tum, dok kwo meno tye i Wode. 12Ŋat ma tye ki Wod tye ki kwo, ŋat ma pe ki Wod pa Lubaŋa, pe tye ki kwo.


Ejekiel 35 ACO85 - Rwot oloko kweda. Owacci, “Wod pa - Bible Search\nEjekiel 34 Ejekiel 36\nLok ma lanebi otito mukemo got Ceir\n1-Rwot oloko kweda. 2Owacci, “Wod pa dano, cik waŋi inen got Ceir, ci itit lok i kome. 3Wac bot jo ma gibedo kunnu ni, an Rwot Lubaŋa awaco kuman ni,\nNen, atye ki lok i komwu,\nwun jo ma i kom got Ceir.\nAbiryeyo ciŋa i komwu ci amiyo lobowu doko obur\nka ma dano mo pe bedo iye.\n4Abiweko gaŋiwu ducu doko obur,\nki wun doŋ wubibedo i lobo ma oballe woko.\nMan bimiyo wuŋeyo ni an aye a Rwot.\n5“Wun onoŋo wubedo lumone pa jo Icrael ducu, kun wumiyo gibedo ka nekogi woko ki pala lucwan i kare ma can opoto i komgi, ki i kare me keto can i komgi me agikki. 6Pi meno, kit macalo atye kwo-ni, man Rwot Lubaŋa ma owaco, doŋ abiyubo to aye ma binekowu, ma binekowu nakanaka tyekowu woko; pien wutye ki bal alii me nek, pi meno to bibedo ka nekowu nakanaka. 7Abimiyo got Ceir doŋ obur, ki lobone doŋ iye noŋo; doŋ abimiyo jo ma gibino ki jo ma gicito gikato ki kenyo gitum woko matwal. 8Abipoŋo wi godiwu ki kom dano ma ginekogi; ki jo ma ginekogi ki pala lucwan gibipoto i wi cerewu ducu ki i notawu ki loŋowu ducu. 9Abimiyo lobowu iye doŋ noŋo kare ducu, ki gaŋiwu bene ducu dano doŋ pe bibedo iye. Man bimiyo wuŋeyo ni an aye a Rwot.\n10“Yam wubedo ka wacci rok magi aryo, Icrael ki Juda, ki lobogi ducu bidoko mewu, dok bene wubicamo bedo mewu, kadi bed an Rwot aye abedo Lubaŋagi. 11Pi meno, kit macalo atye kwo-ni, man Rwot Lubaŋa ma owaco, abitic kwedwu kun lubo kit kinigawu ki nyekowu ma doŋ wutyeko nyutogi woko ka maleŋ-ŋi, pien wubedo ki adagadaga i kom jona. Abimiyo wuneya i kinwu kekenwu, ka doŋ acako ŋolo kop i komwu pi gin ma wutimo i kom jona. 12Man bimiyo wuŋeyo ni an Rwot onoŋo awinyo lok ma wubedo ka wacone ki cac i kom godi me Icrael, kun wuwacci doŋ gudoŋ igi noŋo, dok ni doŋ gimiyo botwu ni wucam obed mewu. 13Dok bene wumine kenwu me bedo dit makato an woko, kun wunyatte kwede i koma ma wuloko lok mapol; ento meno an awinyo woko.”\n14Rwot Lubaŋa owaco kuman ni, “Abimiyo lobowu iye doŋ noŋo, wek jo me wi lobo ducu gubed ki yomcwiny pi can ma opoto i komwu. 15Kit macalo wubedo ki yomcwiny pi ginaleya pa jo me ot pa Icrael, ni pien lobogi doŋ odoŋ nono, an bene abitimowu kit meno, wun jo ma wubedo i got Ceir, ki jo Edom ducu. Man bimiyo giŋeyo ni an aye a Rwot.”


Pingo Peko Onya Mapol Ata? — Wi Lubele ma i LAIBRARI ME INTANET\nbhs dul 11 pot 116-123\nGIN MUMIYO LUBANGA OWEKO DANO DENO CAN\nPINGO JEHOVAH OKURO PI KARE MALAC TUTWAL?\nIBITIYO KI MIC ME BEDO AGONYA NINING?\nLubanga Tye ki Yub Ango pi Lobo?Baibul Mono Ada Pwonyo Gin Ango?\nLubanga Tye ki Yub Ango pi Dano?Baibul Twero Pwonyowa Gin Ango?\n1, 2. Dano mapol gipenyo lapeny ango?\nNINO ki nino wawinyo pi pekki mapol ata ma timme i wi lobo. Me labolle, oyengyeng otugge ki i te nam, ocoro pii ma omwonyo caro mo woko. Laco mo odonyo i kanica ki muduku, ocelo dano ata ci oneko mogo bene. Two kanca oneko dako mo ma meggi lutino abic, ci oweko lutinone gudong niyak.\n2 Ka peko nyo can ma kit meno opoto, pol pa dano gipenyo ni, “Pingo?” Jo mapol gipenyo pingo lobo-ni opong ki adegadega ki can. Tika dong ipenye ki lapeny man?\n3, 4. (a) Lapeny ango ma Kabakuk openyo? (b) Jehovah ogamo lapennye nining?\n3 I Baibul, wapwonyo ni kadi wa co ma gubedo ki niye matek i kom Lubanga bene gupenyo kodi lapeny magi. Me labolle, lanebi Kabakuk openyo Jehovah ni: “Pingo imiyo aneno tim maraco kun wanga neno tim aranyi? To-piny ki bwami guruma woko dyere, lweny ki daa ocakke i kabedo ducu.”—Kabakuk 1:3.\n4 I Kabakuk 2:2, 3, wakwano lagam ma Lubanga omiyo me dok i lapeny pa Kabakuk ki cikkene me yubo jami ma oballe. Jehovah tye ki mar matut pi dano. Baibul waco ni: “En tamo [paro] piwu.” (1 Petero 5:7) Adada, Lubanga dag jami maraco makato wan dano. (Icaya 55:8, 9) Pi meno, kong dong wanyamu lapeny man, Pingo peko onya mapol i wi lobo?\n5. Ngo ma pol pa lupwonye dini giwaco i lok madok i kom deno can? Baibul kono pwonyo gin ango?\n5 Lukwat, padi, ki lupwonye dini pol kare giwacci yub pa Lubanga tye ni dano myero guden can. Mogo giwacci jami ducu ma timme i kwo pa dano, kadi wa maracone nongo dong Lubanga otyeko yubone con dok pe watwero niang pingone. Mukene giwacci jo madito kacel ki litino matino gito wek gubed kacel ki Lubanga i polo. Ento man pe lok ada. Jehovah pe kelo jami maraco i kom dano. Baibul waco ni: “Lubanga pe twero timo gin marac kadi ki acel. Won Twer Ducu pe timo gin mo ma pe tye atir.”—Yubu 34:10.\n6. Pingo jo mapol gikok i kom Lubanga pi pekki ducu ma tye i wi lobo?\n6 Dano mapol gikok i kom Lubanga pi pekki ducu ma tye i wi lobo pien gitamo ni Lubanga aye obedo lalo lobo. Ento kit ma wapwonyo kwede i Dul me 3, lalo lobo kikome obedo Catan Larac-ci.\n7, 8. Pingo pekki tye mapol tutwal i wi lobo?\n7 Baibul wacciwa ni “lobo ducu tye i te loc pa Larac.” (1 Jon 5:19) Lalo lobo man, Catan, obedo ngat mager dok cwinye col. En “labwol dano ma i wi lobo ducu.” (Niyabo 12:9) Jo mapol gilubo kite. Dok meno obedo tyen lok acel mumiyo lobo-ni opong ki bwola, adage, ki tim gero.\n8 Tye dok tyen lok mukene mumiyo peko tye onya i lobo. I kare ma Adam gin ki Kawa gujemo, gin gukobo bal bot lutinogi. Dok macalo adwogi me bal, dano uno dano luwotgi. Pol kare gimito ni pigi obed tek makato jo mukene. Gilwenyo dok gidiyo luwotgi tektek. (Latitlok 4:1; 8:9) I kine mukene dano deno can pi “kare kacel ki jami ma gitimme atura.” (Latitlok 9:11, NW) Ka dano tye i kabedo marac i cawa marac, can me gudo kacel ki jami mukene maraco twero timme i kome.\n9. Pingo waromo bedo labongo akalakala mo ni Jehovah tye ki tyen lok maber mumiyo en oye ni deno can omedde?\n9 Jehovah pe kelo peko mo keken i kom dano. Pe myero wakok i kome pi lweny, turo cik, ki tim me dic. Pe Lubanga aye kelo can ma poto atura calo oyengyeng, yamo lapiru mager, ki pii aluka. Ento iromo bedo ki lapeny ni, ‘Ka Jehovah aye dong ngat matek loyo i polo ki lobo, pingo en pe juko timme pa jami maraco ducu?’ Wangeyo ni Lubanga paro piwa mada, pi meno en myero bed ni tye ki tyen lok maber mumiyo en pud oye ni deno can omedde.—1 Jon 4:8.\n10. Catan okelo koko ango i kom Jehovah?\n10 I poto me Eden, Larac-ci obwolo Adam gin ki Kawa. Catan omoro koko i kom Lubanga ni obedo Laloc marac. En omedde ki kokone ni Lubanga okano gin mo maber ki bot Adam ki Kawa. Catan onongo mito ni gin gutam ni en etwero bedo laloc maber makato Jehovah dok ni pe gimito Lubanga i kwogi.—Acakki 3:2-5; nen Lok me Giko Buk Man me 27.\n11. Lapeny ango ma omyero wanong lagamme?\n11 Adam gin ki Kawa gukwero winyo dog Jehovah dok gujemo i kome. Gutamo ni gitye ki twero me moko pigi kengi gin maber ki gin marac. Jehovah onongo twero nyuto nining ni lujemo magi gutimo bal dok en aye engeyo gin maber loyo piwa?\n12, 13. (a) Pingo Jehovah pe ojwero Adam ki Kawa cutcut? (b) Pingo Jehovah oye ni Catan obed laloc me lobo man dok ni dano gulone kengi?\n12 Jehovah pe ojwero Adam ki Kawa cutcut. Me ka meno, en oye ni gunywal lutino. Ka doki, Jehovah oweko ni lutino pa Adam ki Kawa gubed agonya me yero ngat ma gimito macalo lalocgi. Yub pa Jehovah onongo tye me pongo lobo ki dano ma gipe ki roc, dok meno bicobbe kadi bed Larac-ci pe mito.—Acakki 1:28; Icaya 55:10, 11.\n13 Catan opyem ki Jehovah i nyim lumalaika milion mapol. (Yubu 38:7; Niyabo 5:11) Pi man Jehovah omiyo Catan kare me nyuto ka adot ma en okelo-ni tye ada. En bene omiyo ki dano kare me temo gamente mapatpat i te loc pa Catan wek gunen ka gitwero lone kengi maber labongo kony pa Lubanga.\n14. Kare ma okato-ni onyuto gin ango?\n14 Pi mwaki alip mapol, dano gutemme me lone kekengi, ento pe gutwero. Man onyuto ka maleng ni Catan obedo lagoba. Dano mito kony ma a ki bot Lubanga adada. Lanebi Jeremia oloko lok ada i kare ma en owacci: “Ai Rwot [Jehovah], angeyo ni dano pe loyo kwone kene nio i agikkine; pe tye ngat mo ma tye ki twero me loyo kwone.”—Jeremia 10:23.\n15, 16. (a) Pingo Jehovah oweko peko omedde pi kare malac tutwal? (b) Pingo Jehovah pe okwanyo pekki ma Catan okelo?\n15 Pingo Jehovah oweko peko omedde pi kare malac tutwal? Pingo en pe juko timme pa jami maraco? Pien otero kare malac me nyuto ni loc pa Catan pe okelo adwogi maber. Dano dong gutemo gamente mapatpat ducu ma gitwero, ento pe tye mo ma okelo adwogi maber. Kadi bed ni dongo lobo tye ka timme ma lubbe ki diro me cayan ki tet manyen, can, turo cik, lweny ki tim me ngolo kop alenga tye ka nya i kabedo ducu. Wan dano adana pe watwero lone kenwa labongo kony pa Lubanga.\n16 Jehovah pe okwanyo pekki ma Catan okelo. Ka en otimo meno, ci binyuto ni en cwako loc pa Catan. Dok bene dano twero cako tamo ni gitwero lone kengi kit ma Catan owaco kwede. Ento man obedo lok goba, dok Jehovah pe twero timo gin mo ma miyo dano giye lok goba meno. En pe loko lok goba.—Jo Ibru 6:18.\n17, 18. Ngo ma Jehovah bitimone i kom jami ducu ma Catan obalo?\n17 Jehovah tika twero yubo jami ducu ma oballe macalo adwogi me jemo pa Catan ki dano? Eyo. Bot Lubanga jami ducu twere. Jehovah ngeyo awene ma kibicobo pyem ducu pa Catan. I ngeye, en biloko lobo ducu doko paradic, kit ma onongo myero obed kwede con. Jo ducu ma tye i “lyel” kibicerogi. (Jon 5:28, 29) Dano pe dok gibitwo nyo to. Yecu biyubo jami ducu ma Catan obalo. Jehovah bitic ki Yecu me “turo tic pa Catan woko.” (1 Jon 3:8) Watye ki yomcwiny ni Jehovah odiyo cwinye i komwa wek wange en kun wayero en me bedo Lalocwa. (Kwan 2 Petero 3:9, 10.) Kadi bed watye ka limo can, en konyowa me cirone.—Jon 4:23; kwan 1 Jo Korint 10:13.\n18 Jehovah pe diyowa me yero en me bedo Lalocwa. En omiyo bot dano mic me bedo agonya. Kong dong wanenu lok i kom mic ma pire tek man.\n19. Mic ma pire tek ango ma Jehovah omiyo botwa? Pingo omyero wabed ki pwoc pi mot man?\n19 Mic pa Jehovah me bedo agonya me moko tamwa weko wabedo pat adada ki lee. Gin gitimo jami ma lubbe ki kit me kwo ma dong tye i remogi, ento wan watwero yero kit ma myero wakwo kwede dok wamoko piwa kenwa ka wamito yomo cwiny Jehovah. (Carolok 30:24) Dok bene, pe watye calo robot ma gilubo yo me timo gin moni keken ci otum. Watye agonya me yero ngat ma myero wabed, jo ma wamito ni gubed luremwa, ki gin ma wamito timone ki kwowa. Jehovah mito ni wanong mit pa kwo.\n20, 21. Gin ango ma pud dong ber loyo ma itwero yerone kombeddi?\n20 Jehovah mito ni wamare. (Matayo 22:37, 38) En tye calo wego ma cwinye bedo yom ka latinne owacce ni “An amari,” kun waco lok ma a ki i cwinye kene ento pe kidiye adiya ni owaci. Jehovah ominiwa mic me bedo agonya me yero ka wamito tic pire nyo pe. Catan, Adam, ki Kawa guyero me kwero Lubanga Jehovah. In kono ibitic ki mic ma megi me bedo agonya nining?\n21 Ti ki mic me bedo agonya me tic pi Jehovah. Tye dano milion mapol ma bene gumoko tamgi me yomo cwiny Jehovah kun gikwero Catan. (Carolok 27:11) Ngo ma in itwero timone kombeddi wek ibed tye i lobo manyen pa Lubanga ka en okwanyo pekki woko ducu? Dul ma lubo man bigamo lapeny meno.\nLOK ADA ME 1: JEHOVAH PE KELO KIT CAN MO KEKEN\n“Lubanga pe twero timo gin marac kadi ki acel. Won Twer Ducu pe timo gin mo ma pe tye atir!” —Yubu 34:10\nPingo peko onya mapol ata i lobo-ni?\n1 Jon 5:19\nLaloc me lobo-ni aye Catan Larac-ci.\nDano giuno dano luwotgi.\nLatitlok 9:11, NW\nI kine mukene dano deno can pien gitye i kabedo marac i cawa marac.\nJehovah tye ki mar matut pi jone. En pe mito neno ka gideno can.\nLOK ADA ME 2: CATAN OKELO PYEM I KOM TWERO ME LOC PA JEHOVAH\n“Lubanga ngeyo ni, . . . wangwu biyabbe woko, ci wubidoko calo Lubanga, miyo wungeyo gin maber ki gin marac.”—Acakki 3:5\nPingo Jehovah pe ocayo pyem pa Catan?\nCatan okok i kom Lubanga ni en laloc marac. Catan onongo mito ni dano gutam ni gitye ki twero me moko tamgi pigi kengi i kom gin matir ki gin ma pe atir.\nCatan opyem ki Jehovah i nyim lumalaika milion mapol.\nLOK ADA ME 3: PYEM PA CATAN PE ONYAKO NYIGE\n“Pe tye ngat mo ma tye ki twero me loyo kwone.” —Jeremia 10:23\nPingo dano gudeno can pi kare malac tutwal?\nDano dong gutemo gamente mapatpat ducu ma gitwero, ento pe giromo loyo lobo labongo Lubanga.\nJehovah diyo cwinye dok omiyo kare botwa me ngeyo en ki me yero en macalo Lalocwa.\n1 Jon 3:8\nJehovah bitic ki Yecu me yubo jami ducu ma oballe i te loc pa Catan.\nLOK ADA ME 4: TI KI MIC ME BEDO AGONYA ME TIC PI JEHOVAH\n“Latinna, bed ryek . . . wek anong lagam ma myero adok iye i lok ki ngat ma yeta.”—Carolok 27:11\nPingo Jehovah pe diyowa me tic pire?\nLee gitimo jami ma lubbe ki kit me kwo ma dong tye i remogi, ento Jehovah oweko wan watye agonya me moko tamwa. Waromo moko tamwa ka wabitiyo pire nyo pe.\nJehovah mito ni wati pire pien ni wamare.


Lulevi 9 ACO85 - I nino me aborone Moses olwoŋo Aron ki - Bible Search\nLulevi 8 Lulevi 10\nAron otyero gitum mapatpat\n1I nino me aborone Moses olwoŋo Aron ki awobene ki ludoŋo pa jo Icrael, 2ci owaco bot Aron ni, “Kwany wod twon, pi gitum me bal, ki nyok romo pi gitum awaŋa, ma pe komgi ki mwonyo ducu, wek ityergi i nyim Rwot. 3Dok iwac bot jo Icrael ni, ‘Wukwany nyok dyel pi gitum me bal, wod twon ki latin romo ma ditogi mwaka acel acel ma pe komgi ki mwonyo ducu, pi gitum awaŋa, 4ki twon ki nyok romo pi gityer lakwecwiny, me atuma i nyim Rwot, ki gityer me moko kwon ma girubo ki moo; pien Rwot binen botwu tin.’ ” 5Gukelo gin ma Moses ociko i nyim kema me rwatte; ci lwak ducu gunyiko cok, gucuŋ i nyim Rwot. 6Moses owaco ni, “Man aye gin ma Rwot ociko ni wuti, ci deyo pa Rwot binen botwu.” 7-Moses dok owaco bot Aron ni, “Nyik cok ki keno tyer, wek ityer gitum me balli ki gitum awaŋani, ci itim gin lakwany bal ki i komi ki i kom lwak. Dok ikel gityer pa lwak itim gin lakwany bal ki i komgi macalo yam Rwot ociko.”\n8Aron ocako nyiko cok kt keno tyer ci oneko wod twon me gitum me bal ma onoŋo tye pire kikome. 9Ka awobe pa Aron gumiyo remo bote, en oluto lwet ciŋe i remo ci oreyo kom ten keno aŋwen me keno tyer, ka oonyo remo i te tedi keno tyer. 10Ento dwolo ki olaŋ aryo ki okene ma tye i kom cwiny ma okwanyo ki i kom gitum me bal en owaŋo woko i wi keno me tyer, macalo yam Rwot ociko ki Moses. 11Riŋone ki pyenne en owaŋo awaŋa ki mac woko i ne gony.\n12Ka oneko gitum awaŋa, ci awobe pa Aron gumiyo remo bote, en ocoro i kom keno tyer kun rumo kome ducu. 13Ka dok gumiyo gitum awaŋa bote i kit ma giŋido kwede, kacel ki wic ci en owaŋogi i wi keno tyer. 14En olwoko jam iye ki tyene ducu, ci owaŋogi i wi keno tyer kacel ki gitum awaŋa.\n15Ka man otum, otyero gityer pa lwak, Okwanyo dyel me gitum me bal ma onoŋo tye pi lwak, ci oneko, otyero pi bal, macalo gitum me bal mukwono. 16Ka dok omiyo gitum awaŋa, otyero kun lubo cik. 17Ka otyero gityer me moko kwon, ojobo poŋ ciŋe, owaŋo i wi keno tyer, omedo i kom gitum awaŋa me odiko.\n18-Oneko twon ki nyok romo bene en gitum me gityer lakwecwiny ma onoŋo tye pi lwak. Awobe pa Aron gumiyo remo bote, ci en ocoro i kom keno tyer kun rumo kome ducu. 19Ka dok gumiye dwolo me twon ki me nyok romo, ki moo yibe, dwolo ma oumo jam iye, olaŋ aryo, ki okene ki i kom cwiny. 20Guketo dwolo i wi gok, ci owaŋo dwolo i wi keno tyer, 21ento gok ki em malacuc Aron okwato me bedo gityer akwata i nyim Rwot, macalo Moses ociko.\n22-Ka doŋ Aron otiŋo ciŋe malo tuŋ bot lwak, ci olamo gum i komgi, ci olor piny nia ki ka tyero gitum me bal ki gitum awaŋa ki gityer lakwecwiny ducu. 23Lacen Moses ki Aron gudonyo i kema me rwatte; ka gukatti woko, ci gulamo gum i kom lwak, ci deyo pa Rwot onen bot lwak ducu. 24Ka mac oa ki i nyim Rwot obino owaŋo gitum awaŋa ki dwolo ma i wi keno tyer, otyeko woko ducu. Ka lwak ducu oneno gudaŋŋe ki woo, gupoto piny aryeba ic.


Tic Pa Lukwena 17 ACO85 - Ka doŋ gutyeko wok ki i - Bible Search\nTic Pa Lukwena 16 Tic Pa Lukwena 18\nTic Pa Lukwena 17\nWoo ma obedo i Tecalonika\n1Ka doŋ gutyeko wok ki i Ampipoli ki Apolonia, ci gubino i Tecalonika, ka ma kacokke pa Lujudaya tye iye. 2Paulo odonyo iye macalo kite tye, ori kunnu pi cabit adek kun obedo ka laro lok kwedgi i kom lok ma i ginacoya. 3Obedo ka tito lok kikore ma moko ni Kricito myero onen can ki cer woko ki i kin jo muto, kun waco ni, “Yecu man ma atito botwu-ni en aye Kricito ma Lubaŋa oyero.” 4Ci jo mukene i kingi lok ocobo cwinygi, guribbe i kom Paulo ki Cira, ki lwak jo Grik mapol ma giworo Lubaŋa, kacel ki mon madito madwoŋ. 5Ento Lujudaya nyeko omakogi, gukelo jo ma tubo kin dano atata, ci gucoko dano gukelo woo matek i gaŋ gurumo ot pa Yacon kun giyenyo Paulo ki Cira pi kelogi woko bot lwak ki tek. 6Ka nojogi oloyogi, ci guywayo Yacon ki utmego mogo guterogi i nyim luloc me gaŋ kun gidaŋŋe ni, “Jo man gitito gin mapat, gitye ka loko tam pa dano me lobo woko, gubino kwede wa kany. 7Yacon aye ojologi; gin gitye ka balo cik pa Cecar ma giwaco ni tye kabaka mukene, en Yecu.” 8Ka lwak dano ki luloc me gaŋ guwinyo lok man, ci gucako tugge. 9Luloc gumiyo Yacon ki utmego mukene guculo lim me lajeŋ, ka lacen guwekogi gucito.\nLukwena gucito Berea\n10Utmego gucwalo Paulo ki Cira gucito woko i dyewor meno wa i Berea cut; ka guo ci gucito i kacokke pa Lujudaya. 11Lujudaya ma kunnu onoŋo yam gin jo ma kitgi beco makato jo ma i Tecalonika. Gujolo lok ma gitito botgi ki ciŋgi aryo, kun giŋiyo ginacoya ma yam gicoyo nino ducu pi neno ka lok ducu tye kit meno ada. 12Mumiyo lwak jo mapol guye Yecu, ki lwak mon madito ma Lugrik ki co mapol. 13Ento ka Lujudaya ma i Tecalonika guwinyo ni Paulo ki Cira gitye ka tuco lok pa Lubaŋa i Berea bene, gin bene gubino kunnu, gurubo dano dok gutugo lwak. 14Utmego gucwalo Paulo woko oyot i yo ma cito i dog nam, ento Cira ki Temceo gudoŋ. 15Jo ma gulwoko Paulo-ni gutere wa i Atene; ka ocikogi pi Cira ki Temceo ni gucit bote oyotoyot, ka gua, gudok.\nPaulo i Atene\n16I kare ma Paulo tye ka kurogi i Atene, ka oneno gaŋ meno opoŋ ki cal jogi, ci olyeto cwinye mada. 17Obedo ka laro lok ki Lujudaya ki jo ma giworo Lubaŋa i kacokkegi, ki i cuk bene ki jo ma en rwatte kwedgi jwijwi. 18Luryeko mogo me dul pa Luepikurea ki Lucitoiki c bene gurwatte kwede. Jo mukene guwacci, “Lalok atata-ni temo tito lok i kom gin aŋo?” Jo mukene guwacci, “En nen calo tito lok i kom jogi mogo ma welo,” pien noŋo en tye ka tito lok me kwena maber i kom Yecu ki i kom cer i kin jo muto. 19Ci gimake gitere i nyim cokke ma yam rwatte i wi got ma gilwoŋo Areopago, kun giwaco ni, “Wamito ŋeyo kit pwony manyen ma ikelo-ni, 20pien in dok ikelo lok ma welo twatwal i itwa, ci wamito niaŋ tere.” 21I kare meno lwak jo Atene ducu ki welo ma gibedo kunnu gityeko karegi ducu ka tito lok ki winyo lok i kom gin manyen.\n22Ka Paulo ocuŋ i dye cokke me Areopago, ci owaco ni, “Wun jo Atene, aniaŋ ni i kit ducu wun ludini mada, 23pien i kare ma awoto i dye gaŋ aneno keno tyer mo ma gicoyo i kome ni, ‘Pa lubaŋa ma pe ŋene.’ Gin ma wuworo ma pe wuŋeyo, man aye atuco botwu-ni. 24-Lubaŋa ma yam ocweyo lobo ki jami ducu ma tye iye-ni, en aye Rwot me polo ki lobo, pe bedo i ot ma dano gutiyo ki ciŋgi, 25pe bene mito ni dano guwore ki gin ma gutiyo atiya ki ciŋgi, macalo gin mo orem bote, pien en kikome aye miyo kwo ki dano ducu wa ki yweyo ki jami ducu. 26En yam ocweyo rok ducu nia ki i kom dano acel wek gubed i wi lobo ma onoŋo en omoko kare kikome ma myero gubed iye, ki waŋ apokki lobo me kabedogi, 27wek gubed ka yenyo Lubaŋa, wek ka giboŋo aboŋa gwok nyo gugud kome ci ginoŋe, pien en pe tye cen ka mabor ki bot ŋat acel acel i kinwa. 28‘Wakwo i en, wawoto i en, wabedo i en’, macalo ŋat mo ocoyo. Ŋat acel i kin lucocwu bene ocoyo ni, ‘Wan bene wan litinone.’ 29Kit meno ka wan litino pa Lubaŋa, pe myero watamu ni Lubaŋa cal ki cal mo me jabu nyo ryal nyo got ma gipayo ki diro ki tam pa dano. 30I kare me kwiya piny Lubaŋa yam pe oyaro pire, ento i kare man en doŋ ociko ni dano ducu myero guŋut i kom balgi, 31pien en doŋ otyeko moko nino ma en biŋolo iye kop i kom dano ducu ma i lobo i kit ma atir, kun doŋ oyero dano ma myero oŋol kop ma ka-kare, omiyo bene lanen ma nyuto ni man bitimme pi cero dano meno ki i kin jo muto.”\n32Ka guwinyo Paulo ka loko lok i kom cer ki i kin jo muto, jo mogo gucako caye ki jo mukene guwacci, “Wamito imed tito lok man botwa kare mukene.” 33Ka Paulo okato woko ki botgi, owoto gire. 34Ento jo mukene gumako i kome, guye lokke. I kingi onoŋo tye Dionecio ma Laareopago, ki dako mo ma nyiŋe Damali, ki jo mukene bene.


1 Luker 1 ACO85 - I kare ma kabaka Daudi doŋ oti - Bible Search\n2 Camuel 24 1 Luker 2\n1 Luker 1\nAbicagi okonyo Daudi\n1I kare ma kabaka Daudi doŋ oti twatwal, ki mwaka me ditte bene dwoŋ, kadi bed gium kome ki lwak boŋŋi mapol, pe winyo lyeto mo i kome. 2Luticce guwaco hote ni, “Ladit kabaka, giyeny nyako mo matidi gikel boti, wok omur kori, ogwoki bene, Wek en obut i kori, ladit kabaka, omiyi lyeto.” 3Guyenyo nyako mo mamwonya ki i lobo Icrael ducu, ci gunoŋo Abicagi anyira Cunam, gukele bot kabaka. 4Nyako meno onoŋo mwonya mada. Otugi doko lagwok kabaka cut, kun tiyo tic ducu; ento kabaka pe oloko odoko dakone.\nAdoniya oette i ker\n5-I kare meno Adoniya wod pa Kagit oŋwette ki dwoŋ wiye kene kun wacci, “Abibedo kabaka.” Ocako yubo gadigadi lweny ki wegi aguragura, ki co pyerabic, oketogi me riŋo i nyime. 6Yam wonne pe ocwero cwinye i kare mo ducu pi penye ni, “Piŋo itimo gin munyo-ni!” En odoŋo nia kome mwonya mada ma neno mit; yam minne onywalo olubo ŋe Abcalom. 7En oyubo lok ki Joab wod pa Jeruya ki ajwaka Abiatar, ci gulubo kor Adoniya gukonye. 8Ento ajwaka Jadok, Benaya wod pa Yekoyada, lanebi Natan, ki Cimei ki Rei ki oteka lweny pa Daudi yam pe gitye bot Adoniya.\n9Adoniya otyero romi ki twoni ki lim ma gucwe bot Lubaŋa i nyim got Twol ma tye i ŋet En-rogel, ka olwoŋo iye omege ducu ma awobe pa kabaka ki ludito ducu ma i Juda ma gitiyo bot kabaka. 10Ento pe olwoŋo lanebi Natan, kadi Benaya, kadi twoni oteka lweny pa Daudi, kadi wa ominne Solomon.\n11-Natan owaco bot Batceba min Solomon ni, “In peya iwinyo ni Adoniya wod pa Kagit otyeko doko kabaka ma rwotwa Daudi bene pe ŋeyo lok mo iye? 12Iyo, koŋ doŋ ibin wek amiyi ryeko, ka wek alar kwoni ki kwo pa wodi Solomon. 13Cit oyot bot kabaka Daudi, iwacce ni, ‘Yam ikwoŋo kwoŋ bota, ladit, kun iwacci, woda Solomon aye bicamo kerri, en aye bibedo i wi komkerri, Piŋo Adoniya aye odoko kabaka?’ 14I kare ma noŋo pud it ye ka lok ki kabaka-ni, an bene abibino i kori ka moko lokki.”\n15Batceba ocito bot kabaka wa i kicikane. Onoŋo kabaka doŋ oti twatwal, kun Abicagi anyira Cunam obedo ka tic i kome. 16Batceba okulo wiye oryebbe piny me woro kabaka. Kabaka openye ni, “Gin aŋo ma cwinyi mitoni?” 17Batceba ogamo ni, “Rwoda, yam ikwoŋo kwoŋ bota ki nyiŋ Rwot Lubaŋani kun iwacci, Solomon ma woda aye bicamo kerri, en aye bibedo i wi komkerri. 18Kombeddi nen ba, Adoniya aye odoko kabaka, kadi bed in rwoda pe iŋeyo iye gin mo. 19Otyeko tyero twoni ki lim ma ocwe-gu ki lwak romi mapol twatwal, olwoŋo awobe pa kabaka ducu, ki ajwaka Abiatar, ki Joab ladit me mony bene; ento pe olwoŋo laticci Solomon. 20Rwoda kabaka, kombeddi waŋ jo lerael ducu gineno boti pi tito botgi ŋat ma bibedo i wi komkerri ka in doŋ ipe. 21Gwok nyo kare biromo ma noŋo in rwoda kabaka ito woko, iywe kacel ki kwariwu, ci an ki woda Solomon aye gibinenowa macalo wan luba!.”\n22I kare ma Batceba tye ka lok ki kabaka-ni, lanebi Natan bene obino i ot. 23Giwaco bot kabaka ni, “Lanebi Natan bene tye kany.” Ka Natan odonyo i ot, oryebbe i nyim kabaka kun okulo wiye piny i ŋom. 24Owacci, “Rwoda kabaka, onoŋo in iwacci, ‘Adoniya aye bileyo ka tyena, en aye bibedo i wi komkerra’? 25Gin mumiyo apenyo, pien en doŋ ocito woko, otyero twoni ki lim ma ocwe, ki romi mapol twatwal, olwoŋo awobe pa kabaka ducu, ki Joab ladit me mony, ki ajwaka Abiatar. Nen, gin gitye ka cam ki mat i nyime kun giwacci, ‘Kabaka Adoniya obed kwo nakanaka!’ 26Ento an ma laticci, ki ajwaka Jadok, ki Benaya wod pa Yekoyada, ki laticci Solomon, en pe olwoŋowa. 27Lok man in rwoda kabaka aye imiyo otine kece, kun pe itito botwa wan luticci aŋa ma bibedo i wi komkerri ka in doŋ ipe?”\n28Kabaka Daudi ogamo ni, “Lwoŋ Batceba obin bota.” Ci Batceba obino bot kabaka, ocuŋ i nyime. 29Kabaka okwono kwon kun wacci, “Macalo Rwot tye makwo-ni, ma yam okoko kwona ki iciŋ lukworra, 30macalo yam akwoŋo kwoŋ boti ki nyiŋ Rwot Lubaŋa pa Icrael kun awacci, ‘Wodi Solomon aye bileyo ka tyena, en aye bibedo i wi komkerra me leyo kakara,’ tin doŋ abiketo i tic.” 31Batceba okulo waŋe oryebbe piny oworo kaba ka kun wacci, “Myero rwoda kabaka Daudi obed kwo matwal!”\n32Kabaka Daudi dok owacci, “Wulwoŋ ajwaka Jadok obin bota, ki Benaya wod pa Yekoyada.” Ci gubino bot kabaka. 33I Kabaka owaco botgi ni, “Wucit ki askarina, wuket woda Solomon i wi kanana kikome, ci wutere i Gikon. 34Wumi ajwaka Jadok ki lanebi Natan guwire kunnu ki moo me bedo kabaka me Icrael, lacen wukut tum kun wuwacci, ‘Kabaka Solomon obed kwo nakanaka!’ 35Ka wun doŋ wubilubo kore, ka en bino ci bedo i wi komkerra; pien en aye bibedo kabaka kakara, an doŋ atyeko kete me bedo laloc i wi Icrael ki i wi Juda bene.” 36Benaya wod pa Yekoyada ogamo dog kabaka ni, “Amen, Myero Rwot Lubujani rwoda kabaka omok lok ma iwaco-nu. 37Kit ma Rwot yam obedo kwedi, rwoda kabaka, en dok obed ki Solomon bene kit meno, omi komkerre obed dit makato meri.”\n38Ajwaka Jadok ki lanebi Natan, ki Benaya wod pa Yekoyada, ki jo Keret ki jo Pelet, gucito guketo Solomon obedo i wi kana pa kabaka Daudi, ka gukelo kwede i Gikon. 39Ajwaka Jadok okwanyo moo ma i tun romo ma onoŋo okwanyo ki i kema pa Rwot, owiro ki Solomon ki kunnu, Lacen gikuto tum, ci lwak ducu gugamo ni, “Kabaka Solomon obed kwo nakanaka!” 40Dano gucako mol i kore kun gikuto nyamulere-gu ma cwinygi yom adada, omiyo lobo mito bar woko likwak pi dwangi.\n41Adoniya ki welone ducu guwinyo i ŋe tyeko karamagi. Ka Joab owinyo dwan tum ci openyo ni, “Woo madit ma i gaŋ kai-Ii nyuto aŋo?” 42I kare ma en pud tye ka lok, Yonacan wod pa ajwaka Abiatar otuc, ci Adoniya owacce ni, “Dony, pien in dano ma gigeno, myero ikel lok maber.” 43Yonacan ogamo dog Adoniya ni, “Pe kumeno, ladit, pien rwotwa kabaka Daudi doŋ otyeko keto Solomon me bedo kabaka. 44Ocwalo ajwaka Jadok, ki lanebi Natan, ki Benaya wod pa Yekoyada, ki jo Keret ki jo Pelet, guketo Solomon obedo i wi kana pa kabaka. 45Ajwaka Jadok ki lanebi Natan gutyeko wire ki moo i Gikon me bedo kabaka; gucito nia ki kunnu ma cwinygi yom, en aye omiyo woo tye i gaŋ kal, Man aye dwan ma wuwinyo-ni. 46Solomon doŋ obedo i wi komker, 47dok bene lutic pa kabaka gucito ka pwoyo rwotwa, kabaka Daudi, kun giwacci, ‘Lubaŋani omi nyiŋ Solomon oywek mada makato meri, dok omi komkerre obed dit makato komkerri!’ Ci kabaka okulle piny i wi kitandane, 48owaco bene ni, ‘Gipwo Rwot Lubaŋa pa Icrael, ma otyeko keto ŋat acel ki i kin litinona obedo i wi komkerra tin, ma kun aneno ki waŋa.’ ”\n49Lwak welo pa Adoniya ducu komgi ocako myel, ci gutwarre, ŋat acel acel okemo yone kene. 50Adoniya ocako lworo Solomon, ci oa ocito, omako ten keno me keno tyer. 51Gitito pire bot Solomon kun giwacci, “Nen, Adoniya doŋ lwori, kabaka Solomon, pien ocito omako ten keno me keno tyer kun wacci, ‘Waŋ ma kabaka Solomon okwoŋo kwoŋ bota ni pe ebineka, an laticce, ki pala lucwan, ci abia.’ ” 52Solomon owacci, “Ka ebibedo dano ma genne, pe yer wiye mo bipoto piny; ento ka rac mo onen i kome, ci bito.” 53Kit meno kabaka ocwalo dano ci gukwanyo Adoniya woko ki i kom keno tyer, ci ocito oworo kabaka Solomon, Solomon owaco bote ni, “Cit wa i odi.”


Nia 14 ACO85 - Rwot dok owaco bot Moses ni, “Tit ki jo - Bible Search\nNia 13 Nia 15\nŊolo Nam Makwar\n1Rwot dok owaco bot Moses ni, 2“Tit ki jo Icrael gudok cen ki ŋegi, wek gugony i nyim Pi-akirot i kin Migdol ki nam, i nyim Baal-jepon; wubigony mukemo en i ŋet nam. 3Pien Parao bilok pi jo Icrael ni, ‘Gin pud gitye ka dwalle atata i lobo; tim pud otweyogi woko.’ 4Abijiŋo cwiny Parao doko nwaŋ, ci en biryemo korgi, ci abinoŋo deyo i kom Parao ki monnye ducu; miyo jo Ejipt gibiŋeyo ni an a Rwot.” Ci gutimo kit meno.\n5Ka gitito bot kabaka me Ejipt ni jo Icrael gutyeko riŋo gulwi woko, ci Parao kabaka me Ejipt ki luticce guloko cwinygi i komgi kun giwacci, “Man watimo gin aŋo ma waweko jo Icrael gua woko ki i dog ticwa, gucito woko-ni?” 6Kit meno ocako yubo gadigadine me lweny, oywayo wi monnye, 7ci otero gadigadi ma oyero miya abicel, ki gadigadi pa jo Ejipt mukene ducu kacel ki ludito luwigi ducu. 8Ci Lubaŋa ojiŋo cwiny Parao kabaka me Ejipt odoko nwaŋ, oryemo kor Jo Icrael macalo yam gutwarre magwa, gucito woko-ni. 9Jo Ejipt guryemo korgi, aguragura pa Parao ducu ki lwak gadigadi, ki wegi aguragura ki monnye ducu, ci gumakogi ka ma gugony iye i ŋet Pi-Kakirot, ma i nyim Baal-jepon.\n10Ka Parao odiŋo korgi cok, jo Icrael gutiŋo waŋgi, ci nen, jo Ejipt gitye ka lubo korgi; ci gubedo ki lworo madwoŋ. Jo Icrael gukok matek bot Rwot, 11kun guwaco bot Moses ni, “Pien ineno ni Lyel pe i Ejipt mumiyo ikelowa kany wek wato woko i dye tim? Doŋ itimowa gin aŋo, pi kwanyowa woko ki i Ejipt? 12Pe yam walokki man i Ejipt ni, ‘Doŋ iwek yelowa, wek doŋ wat i ki jo Ejipt’? Twora kono yam watiyo ki jo Ejipt, makato ma wato woko i dye tim ata.” 13Ci Moses owaco bot lwak ni, “Pe wulwor wucuŋ matek, ci wubineno kit ma Rwot bilarowu kwede tin; pien jo Ejipt ma tin wunenogi-ni pe doŋ wubinenogi matwal. 14Rwot bilweny piwu, wun wubed mewu mot apira.” 15Rwot openyo Moses ni, “Ikok bota piŋo? Tit bot jo Icrael guwot anyim. 16Tin odooni malo, ci irye ciŋi i wi nam, ipok iye woko, wek jo Icrael guwok i dye nam i lobo mutwo. 17Abijiŋo cwiny jo Ejipt doko nwaŋ, wek gin bene gulub korwu, ci abinoŋo deyo i kom Parao kacel ki monnye, ki gadigadine, ki wegi aguragurane. 18Jo Ejipt gibiŋeyo ni an a Rwot, ka doŋ atyeko limo deyo i kom Parao ki gadigadine, ki wegi aguragurane.”\n19Ka lamalaika pa Lubaŋa ma yam woto i nyim mony pa jo Icrael oa odok ocego ŋegi; ki wir me pol bene oa ki inyimgi, odok ocun i ŋegi. 20I obino oridde i kin mony pa jo Ejipt ki mony pa jo Icrael, Pol ocego kunnu ki mutu macol; ci dyewor meno ducu mony tun cel pe orwayo cok ki lawote nio ka piny oru.\n21Moses oryeyo ciŋe i wi nam; Rwot odanyo dye nam woko, odiro pii woko wa ceŋ ki yamo matek mua wokceŋ mukodo i dyewor ducu, omiyo nam odoko lobo mutwo, ki i pii opokke woko. 22-Jo Icrael guwot o i dye nam i lobo mutwe, pii otiŋŋe odoko kicika yo tuŋ ciŋgi acuc ki yo tuŋ acam. 23Jo Ejipt guryemo korgi, ci gudonyo i korgi i dye nam; aguragura pa Parao ducu, ki gadigadine, ki wegi aguragurane. 24I kare ma gikuro rupiny, Rwot onoŋo tye i wir me mac ki me pol kun neno mony pa jo Ejipt. Obaŋo kom mony pa jo Ejipt woko, 25kun mako lawala me gadigadigi woko, mumiyo guywaŋe mot. Ci jo Ejipt guwacci, “Wek wariŋu walwiyu woko ki i nyim jo Icrael; pien Rwot tye ka lweny i kom jo Ejipt pigi.”\n26Rwot dok owaco bot Moses ni “Rye ciŋ i i wi nam, wek pii odwog cel kom jo Ejipt, i kom gadigadigi, ki I kom wegt aguraguragi.” 27Kit meno Moses otiŋo ciŋe i wi nam, dwogo cen kun mol i kit m ma piny tye ka ru-ni. Jo Ejipt gucorre i iye, ci Rwot orido wi jo i dye nam. 28Ka pii odwogo gadigadi ki wegi aguragura Parao ducu ma yam gulul i nam-mi; pe tye ŋat mo a acel ma obwot i kingi. 29Ento jo Icrael gu mutwo ki i dye nam, kur kicikagi yo tuŋ ciŋgi acuc ki yo tuŋ acam.\n30Kit meno Rwot yam olaro jo Icrael ki i ciŋ jo Ejipt i nino meno, ci jo Icrael guneno kom jo Ejipt ma guto i dog nam. 31Ka jo Icrael matek ma Rwot otimo i ki ci dano gudworo Rwot; omiyo guye Rwot ki laticce Moses.